የጽሑፉ ሁሉ መሠረት በሮሜ 8:13 ላይ ሲጣል

የቀጣዩ ጽሑፍ ሁሉ መሠረት በሮሜ 8:13 ላይ ተጣለ — የሐዋርያው ቃላት ተብራሩ — በእውነተኛው ኃጢአትን የመግደል ሥራና በመዳን መካከል ያለው እርግጠኛ ትስስር — ኃጢአትን የመግደል ሥራ የአማኞች ሥራ ነው — መንፈስ የዚህ ሥራ ዋና አስፈጻሚ ምክንያት ነው — በሐዋርያው ቃላት «ሰውነት» ማለት ምን ማለት ነው — «የሰውነት ሥራ» ማለትስ ምንድን ነው — ሕይወት ለዚህ ተግባር በምን ትርጉም ተስፋ ተሰጠ።

በአማኞች ውስጥ ኃጢአትን የመግደልን ሥራ ለማራመድ የማበረክተው መመሪያ ሥርዓትና ግልጽነት እንዲኖረው፣ መሠረቱን በዚያ በሐዋርያው ቃል ላይ እጥላለሁ፤ ይኸውም በሮሜ 8:13 ያለው፦ «በመንፈስ ግን የሰውነትን ሥራ ብትገድሉ በሕይወት ትኖራላችሁ» የሚለው ቃል ነው፤ ሁሉንም በእነዚህ ቃላት ውስጥ ያለውን ያን ታላቅ የወንጌል እውነትና ምሥጢር ወደ መጠቀም እመልሰዋለሁ።

ሐዋርያው በእምነት ስለ መጽደቅ ያስተማረውን ትምህርትና በጸጋ የዚያ ተካፋዮች የተደረጉትን ሰዎች የተባረከ ሁኔታና ይዞታ በዚህ ምዕራፍ ከቁጥር 1-3 ጠቅልሎ ከደገመ በኋላ፣ ይህንኑ ለአማኞች ቅድስናና መጽናናት ወደ መጠቀም ይሸጋገራል።

ለቅድስና ከሚያቀርባቸው ማስረጃዎችና አነሣሽ ምክንያቶች መካከል፣ የተጠቀሰው ቁጥር ከቅድስናና ከኃጢአት ተቃራኒ ፍጻሜዎችና ውጤቶች የተወሰደ አንዱን ይዟል፦ «እንደ ሥጋ ፈቃድ ብትኖሩ ትሞቱ ዘንድ አላችሁ»። «እንደ ሥጋ ፈቃድ መኖር» ምን እንደ ሆነ፣ «መሞት»ስ ምን እንደ ሆነ፣ ያ የአሁኑ ዓላማዬና ጕዳዬ ስላልሆነ፣ ቀደም ብዬ ካቀረብሁት ከቁጥሩ የኋለኛ ቃላት ትርጉም ጋር በሚገጥሙበት መጠን ብቻ እንጂ በሌላ መንገድ አላብራራቸውም።

በተለይ ለቀጣዩ ጽሑፍ መሠረት እንዲሆኑ በተመረጡት ቃላት ውስጥ የሚከተሉት አሉ፦ —

አንደኛ፣ የታዘዘ ተግባር፦ «የሰውነትን ሥራ ግደሉ»።

ሁለተኛ፣ ተግባሩ የታዘዘላቸው ሰዎች ተጠቅሰዋል፦ «እናንተ»፣ — «እናንተ … ብትገድሉ»።

ሦስተኛ፣ በእነዚህ ቃላት ውስጥ ከዚያ ተግባር ጋር የተያያዘ የተስፋ ቃል አለ፦ «በሕይወት ትኖራላችሁ»።

አራተኛ፣ ይህን ተግባር ለመፈጸም ምክንያቱ ወይም መንገዱ፣ — መንፈስ፦ «በመንፈስ ግን … ብትገድሉ»።

አምስተኛ፣ ተግባሩ፣ መንገዱና የተስፋ ቃሉ የተጠቃለሉበት የዐረፍተ ነገሩ ሁሉ ቅድመ ሁኔታዊነት፦ «እናንተ … ብትገድሉ»፣ ወዘተ።

1. ቃላቱ በሙሉ ዐረፍተ ነገራቸው እንዳሉ በመጀመሪያ የምናገኘው ነገር የቅድመ ሁኔታው ምልክት ነው፤ ይኸውም Εἰ δὲ (ኤይ ዴ)፣ «ነገር ግን … ብት…» የሚለው ነው። በእንደዚህ ያሉ ዐረፍተ ነገሮች ውስጥ ቅድመ ሁኔታዎች ሁለት ነገሮችን ሊያመለክቱ ይችላሉ፦ —

(1.) እርግጠኛ አለመሆንን፣ ይኸውም ተግባሩ ከታዘዘላቸው ሰዎች አንጻር ስለ ፍጻሜው ወይም ተስፋ ስለ ተደረገው ነገር ያለውን እርግጠኛ አለመሆን። ይህም የሚሆነው ቅድመ ሁኔታው ለውጤቱ ፈጽሞ አስፈላጊ ሲሆንና ራሱም ተግባሩ ለታዘዘለት ሰው በሚታወቅ በማንኛውም የተወሰነ ምክንያት ላይ ሳይመሠረት ሲቀር ነው። ስለዚህም፦ «በሕይወት ብንኖር እንዲህ ያለውን ነገር እናደርጋለን» እንላለን። በዚህ ስፍራ ያለው የቅድመ ሁኔታ አገላለጽ ዓላማ ይህ ሊሆን አይችልም። እነዚህ ቃላት ስለ ተነገሩላቸው ሰዎች በዚያው ምዕራፍ ቁጥር 1 ላይ፦ «ኵነኔ የለባቸውም» ተብሎአል።

(2.) እርግጠኛነትን፣ ይኸውም በተነገሩት ነገሮች መካከል ያለውን የመያያዝና የመገናኘት እርግጠኛነት፤ ለታመመ ሰው፦ «እንዲህ ያለውን መድኃኒት ብትጠጣ ወይም እንዲህ ያለውን ፈውስ ብትጠቀም ትድናለህ» እንደምንለው ማለት ነው። ልንገልጸው ብቻ የምናስበው ነገር በመድኃኒቱ ወይም በፈውሱና በጤና መካከል ያለውን የትስስር እርግጠኛነት ነው። እዚህም የዚህ አገላለጽ ጥቅም ይኸው ነው። የሰውነትን ሥራ በመግደልና በመኖር መካከል ያለው እርግጠኛ ትስስር በዚህ የቅድመ ሁኔታ ቃል ተጠቁሟል።

እንግዲህ የነገሮች ትስስርና መያያዝ ብዙ ዓይነት ስለ ሆነ፣ ይኸውም የምክንያትና የውጤት፣ የመንገድና የፍጻሜ እንደ ሆነ፣ ይህ በኃጢአት መግደልና በሕይወት መካከል ያለው ትስስር በትክክለኛውና በጥብቁ ትርጉም የምክንያትና የውጤት አይደለም፤ — «የእግዚአብሔር የጸጋ ስጦታ ግን በክርስቶስ ኢየሱስ በጌታችን የዘላለም ሕይወት ነው»ና (ሮሜ 6:23)፤ — ነገር ግን የመንገድና የፍጻሜ ነው። እግዚአብሔር በነጻ ተስፋ የሰጠውን ያን ፍጻሜ ለማግኘት ይህን መንገድ ወስኖአል። መንገዶች አስፈላጊ ቢሆኑም እንኳ፣ በነጻ የተስፋ ቃል ለሚገኝ ፍጻሜ በተገቢ ሁኔታ የበታች ናቸው። ስጦታና በተቀባዩ ዘንድ ያለ የሚያስገኝ ምክንያት አብረው ሊሄዱ አይችሉም። እንግዲህ የዚህ ዐረፍተ ነገር እንደ ቅድመ ሁኔታ ዓላማው በእውነተኛው ኃጢአትን የመግደል ሥራና በዘላለም ሕይወት መካከል እርግጠኛና የማይሳሳት ትስስርና መያያዝ እንዳለ ማሳየት ነው፤ ይህን መንገድ ብትጠቀም ያን ፍጻሜ ታገኛለህ፤ ብትገድል በሕይወት ትኖራለህ። የታዘዘውን ተግባር የሚያነሣሣውና የሚያጸናው ዋናው ምክንያትም በዚህ ውስጥ ነው።

2. በቃላቱ ውስጥ ቀጥለን የምናገኘው ይህ ተግባር የታዘዘላቸው ሰዎች ናቸው፤ ይህም «እናንተ» በሚለው ቃል ተገልጿል፤ በመጀመሪያው ቋንቋ ቃሉ θανατοῦτε (ታናቶውቴ)፣ «ብትገድሉ» በሚለው ግስ ውስጥ ተካትቷል፤ — ማለትም እናንተ አማኞች፤ «ኵነኔ የለባቸውም» የተባለላችሁ እናንተ (ቁጥር 1)፤ «በመንፈስ እንጂ በሥጋ አይደላችሁም» የተባለላችሁ እናንተ (ቁጥር 9)፤ «በክርስቶስ መንፈስ ሕያዋን የተደረጋችሁ» (ቁጥር 10, 11)፤ ይህ ተግባር የታዘዘው ለእናንተ ነው። ይህን ተግባር በቀጥታ በሌላ በማንም ላይ መጫን ዓለም በሞላችበት በዚያ አጉል እምነትና ራስን የማጽደቅ ዝንባሌ ጐልቶ የሚታይ ፍሬ ነው፤ — ወንጌልን የማያውቁ የሃይማኖተኛ ሰዎች ታላቅ ሥራና ዓላማ ይህ ነው (ሮሜ 10:3, 4፤ ዮሐንስ 15:5)። እንግዲህ ይህ የሰዎቹ መግለጫ ከተግባሩ ትእዛዝ ጋር ተጣምሮ የቀጣዩ ጽሑፍ ዋና መሠረት ነው፤ ይህም በሚከተለው አንቀጽ ወይም ሐሳብ ይገለጻል፦ —

ከኃጢአት የሚኰንን ኃይል በእርግጥ ነጻ የወጡ ምርጥ አማኞች እንኳ በውስጣቸው የሚኖረውን የኃጢአት ኃይል መግደልን በዘመናቸው ሁሉ ሥራቸው ሊያደርጉት ይገባቸዋል።

3. ይህን ተግባር ለመፈጸም ዋናው አስፈጻሚ ምክንያት መንፈስ ነው፦ Εἰ δὲ Πνεύματι (ኤይ ዴ ፕኔቭማቲ)፣ — «በመንፈስ ግን … ብትገድሉ»። እዚህ ያለው መንፈስ በቁጥር 11 የተጠቀሰው መንፈስ ነው፤ የክርስቶስ መንፈስ፣ የእግዚአብሔር መንፈስ፣ «በእኛ የሚኖረው» (ቁጥር 9)፣ «ሕይወትን የሚሰጠን» (ቁጥር 11)፤ «መንፈስ ቅዱስ» (ቁጥር 14)፤ «የልጅነት መንፈስ» (ቁጥር 15)፤ «ይማልድልናል» የተባለለት መንፈስ (ቁጥር 26)። ሌሎች የኃጢአት መግደያ መንገዶች ሁሉ ከንቱ ናቸው፤ ረዳቶች ሁሉ ያለ ረዳት ይተዉናል፤ ይህ ሥራ በመንፈስ ሊፈጸም ይገባዋል። ሐዋርያው እንደሚጠቁመው (ሮሜ 9:30-32)፣ ሰዎች በሌሎች መርሆች፣ በሌላ ምክንያት በሚቀርቡ መንገዶችና ብልሃቶች ይህን ሥራ ሊሞክሩ ይችላሉ፤ ሁልጊዜም እንዲሁ አድርገዋል፣ አሁንም ያደርጋሉ፤ እርሱ ግን እንዲህ ይላል፦ «ይህ የመንፈስ ሥራ ነው፤ የሚሠራው በእርሱ ብቻ ነው፤ በሌላ በማንም ኃይል ሊፈጸም አይችልም»። በራስ ኃይል የሚደረግ፣ በራስ በተፈለሰፉ መንገዶች የሚካሄድ፣ ራስን ወደ ማጽደቅ የሚያመራ የኃጢአት መግደል በዓለም ላይ ያለ የሐሰት ሃይማኖት ሁሉ ነፍስና ይዘት ነው። ይህም የቀጣዩ ጽሑፌ ሁለተኛ መርሕ ነው።

4. ቀጥሎ ልብ የምንለው ተግባሩ ራሱ፣ ማለትም «የሰውነትን ሥራ ግደሉ» የሚለው ነው።

እዚህ ሦስት ነገሮች ሊመረመሩ ይገባል፦ — (1.) ሰውነት ማለት ምን ማለት እንደ ሆነ፤ (2.) የሰውነት ሥራ ማለትስ ምን እንደ ሆነ፤ (3.) እነርሱን መግደል ማለትስ ምን እንደ ሆነ።

(1.) በቁጥሩ መደምደሚያ ያለው ሰውነት በመጀመሪያው ካለው ሥጋ ጋር አንድ ነው፦ «እንደ ሥጋ ፈቃድ ብትኖሩ ትሞቱ ዘንድ አላችሁና፤ … የሰውነትን ሥራ ብትገድሉ»፣ — ማለትም የሥጋን ሥራ። ሐዋርያው ከመጀመሪያው ጀምሮ ሥጋ በሚለው ስም ሲናገርበት የቈየው ይኸው ነው፤ ይህም ከዚህ በፊትም ሆነ ከዚህ በኋላ በመንፈስና በሥጋ መካከል ያለውን ተቃርኖ በሚያስኬድበት መንገድ ግልጽ ነው። እንግዲህ እዚህ ሰውነት የተባለው ያ የባሕርያችን ርኵሰትና ብልሹነት ነው፤ ሰውነት በአብዛኛው የእርሱ መቀመጫና መሣሪያ ነው፤ በእርሱም የሰውነት ብልቶች ራሳቸው ለዓመፃ ባሪያዎች ይደረጋሉ (ሮሜ 6:19)። የታሰበው በውስጥ የሚኖር ኃጢአት፣ የረከሰው ሥጋ ወይም ምኞት ነው። ለዚህ ዘይቤያዊ አገላለጽ (አንዱን ነገር በተዛማጁ ስም መጥራት) ብዙ ምክንያቶች ሊሰጡ ይችላሉ፤ አሁን ግን በእነርሱ ላይ አልዘገይም። እዚህ ያለው «ሰውነት» ከ παλαιὸς ἄνθρωπος (ፓላዮስ አንትሮፖስ) እና ከ σῶμα τῆς ἁμαρτίας (ሶማ ቴስ ሃማርቲያስ) ጋር አንድ ነው፤ ይኸውም «አሮጌው ሰዋችን» እና «የኃጢአት ሥጋ» ነው (ሮሜ 6:6)፤ ወይም በክፍል ሙሉውን በሚገልጽ ዘይቤ ርኵስ ሆኖ የሚታየውን፣ የምኞቶችና የታወኩ የልብ ዝንባሌዎች መቀመጫ የሆነውን ሰውን በሙሉ ሊገልጽ ይችላል።

(2.) የሰውነት ሥራ። ቃሉ πράξεις (ፕራክሴይስ) ነው፤ እርሱም በእርግጥ በዋናነት ውጫዊ ድርጊቶችን ያመለክታል፤ ይኸውም τὰ ἔργα τῆς σαρκός (ታ ኤርጋ ቴስ ሳርኮስ)፣ «የሥጋ ሥራ» ተብለው የተጠሩትን ነው (ገላትያ 5:19)፤ በዚያም «የሥጋ ሥራም የተገለጠ ነው» ተብሎ ተዘርዝረዋል። እንግዲህ እዚህ የተገለጹት ውጫዊ ሥራዎች ብቻ ቢሆኑም፣ በዋናነት የታሰቡት ግን ውስጣዊና የቅርብ ምክንያቶቻቸው ናቸው፤ «ምሳር በዛፎች ሥር» ሊቀመጥ ይገባዋል፤ — የሥጋ ሥራ ከሚመነጭባቸው ምክንያቶቹ ጀምሮ ሊገደል ይገባዋል። ሐዋርያው ሥራ ብሎ የሚጠራቸው እያንዳንዱ ምኞት ወደዚያ ስለሚያዘነብል ነው፤ ምኞቱ ፀንሶ ቢጨነግፍ እንኳ፣ ፍጹም ኃጢአትን ለመውለድ ያልማል።

በሰባተኛው ምዕራፍም ሆነ በዚህ ምዕራፍ መጀመሪያ በውስጥ ስለሚኖር ምኞትና ኃጢአት የኃጢአተኛ ድርጊቶች ሁሉ ምንጭና መርሕ እንደ ሆነ ካስተማረ በኋላ፣ እዚህ የእርሱን መጥፋት በሚያስገኛቸው ውጤቶች ስም ይጠቅሳል። Πράξεις τοῦ σώματος (ፕራክሴይስ ቱ ሶማቶስ) ከቀድሞው ጋር በአንድ ዓይነት ዘይቤያዊ አገላለጽ ልክ እንደ φρόνημα τῆς σαρκός (ፍሮኔማ ቴስ ሳርኮስ) ናቸው (ሮሜ 8:6)፣ ይኸውም «ስለ ሥጋ ማሰብ» ወይም «የሥጋ ጥበብ» ነው፤ ወይም የሥጋ ሥራና ፍሬ የሚመነጩባቸው እንደ παθήματα (ፓቴማታ) እና ἐπιθυμίαι (ኤፒቱሚያይ)፣ ማለትም የሥጋ «ከክፉ መሻቱና ከምኞቱ» ናቸው (ገላትያ 5:24)፤ ሰውነትም በዚህ ትርጉም ተጠቅሷል (ሮሜ 8:10)፦ «ሰውነታችሁ በኃጢአት ምክንያት የሞተ ነው»።

(3.) መግደል። Εἰ θανατοῦτε (ኤይ ታናቶውቴ)፣ — «ብትገድሉ»፤ ይህ ማንኛውንም ሕያው ነገር ከመግደል የተወሰደ ዘይቤያዊ አገላለጽ ነው። ሰውን ወይም ሌላ ማንኛውንም ሕያው ነገር መግደል የኃይሉን፣ የብርታቱንና የችሎታውን ሁሉ መርሕ መውሰድ ነው፤ ስለዚህም የራሱ የሆነ ማንኛውንም ተገቢ ድርጊት ሊያደርግ፣ ሊፈጽም ወይም ሊያወጣ አይችልም፤ በዚህም ጕዳይ እንዲሁ ነው። በውስጥ የሚኖር ኃጢአት ከሰው ጋር፣ ከሕያው ሰው ጋር ተመስሏል፤ «አሮጌው ሰው» ተብሎ ይጠራል፤ ችሎታዎቹ፣ ባሕርያቱ፣ ጥበቡ፣ ተንኰሉ፣ ብልጠቱና ብርታቱ አሉት፤ ሐዋርያው ይህ መገደል፣ መሞት፣ መደምሰስ አለበት ይላል፤ — ማለትም ውጤቶቹን የሚያስገኝበት ኃይሉ፣ ሕይወቱ፣ ብርታቱና ጕልበቱ በመንፈስ ሊወሰድበት ይገባል። በእርግጥም በክርስቶስ መስቀል በብቃትና በምሳሌነት ፈጽሞ ተገድሏል፣ ታርዷልም፤ ስለዚህም «አሮጌው ሰዋችን ከእርሱ ጋር እንደ ተሰቀለ» ተነግሮአል (ሮሜ 6:6)፤ እኛም ከእርሱ ጋር «እንደ ሞትን» (ቁጥር 8)፤ በዳግም ልደትም በእውነትና በጅማሬ ተገድሏል (ሮሜ 6:3-5)፤ ይህም የሚሆነው ለእርሱ ተቃራኒ የሆነና የሚያጠፋው መርሕ (ገላትያ 5:17) በልባችን ሲተከል ነው፤ ነገር ግን ሥራው በሙሉ በዘመናችን ሁሉ ቀስ በቀስ ወደ ፍጹምነት ሊቀጥል ይገባዋል። ስለዚህ በጽሑፋችን ሂደት ተጨማሪ እንናገራለን። ሐዋርያው በዚህ የተጠቀሰውን ተግባር በማዘዙ ያሰበው፣ — የሥጋን ተግባር ወይም ሥራ የሚያወጣበት ሕይወትና ኃይል እንዳይኖረው፣ በሚሞተው ሰውነታችን ውስጥ የቀረውን በውስጥ የሚኖር ኃጢአት መግደል የአማኞች የዘወትር ተግባር ነው የሚለው ነው።

5. ለዚህ ተግባር የተሰጠው የተስፋ ቃል ሕይወት ነው፦ «በሕይወት ትኖራላችሁ»። ተስፋ የተደረገው ሕይወት ቀደም ብሎ ባለው ሐረግ ከተዛተው ሞት ጋር ተቃራኒ ነው፤ «እንደ ሥጋ ፈቃድ ብትኖሩ ትሞቱ ዘንድ አላችሁ»፤ ይህንኑ ያው ሐዋርያ «… ከሥጋ መበስበስን ያጭዳል» ብሎ ይገልጸዋል (ገላትያ 6:8)፤ ይኸውም ከእግዚአብሔር የሚመጣ ጥፋት ነው። እንግዲህ ምናልባት ቃሉ የዘላለምን ሕይወት ብቻ ሳይሆን፣ እዚህ ያለንን በክርስቶስ ያለውን መንፈሳዊ ሕይወትም ያመለክት ይሆናል፤ ይህም አማኞች አስቀድመው ከሚደሰቱበት ከሕይወቱ ምንነትና ህልውና አንጻር ሳይሆን፣ ከደስታው፣ ከመጽናናቱና ከብርታቱ አንጻር ነው፤ ሐዋርያው በሌላ ጕዳይ እንደሚለው፦ «እናንተ በጌታ ጸንታችሁ ብትቆሙ፥ አሁን በሕይወት እንኖራለንና» (1ኛ ተሰሎንቄ 3:8)፤ — «አሁን ሕይወቴ ይጠቅመኛል፤ በሕይወቴ ደስታና መጽናናት ይኖረኛል»፤ — «በሕይወት ትኖራላችሁ፤ እዚህ ሳላችሁ መልካም፣ ብርቱና መጽናናት ያለበት መንፈሳዊ ሕይወት ትመራላችሁ፤ ከዚህም በኋላ የዘላለምን ሕይወት ታገኛላችሁ»።

በኃጢአት መግደልና በዘላለም ሕይወት መካከል እንደ መንገድና ፍጻሜ ስላለው ትስስር ቀደም ሲል የተነገረውን አስቀድሜ በመያዝ፣ ለታዘዘው ተግባር ሁለተኛ የሚያነሣሣ ምክንያት አድርጌ ይህን ብቻ እጨምራለሁ፦ —

የመንፈሳዊ ሕይወታችን ብርታት፣ ኃይልና መጽናናት የተመሠረተው የሥጋን ሥራ በመግደል ላይ ነው።