ጸሎትን ማስቀረት—ኃጢአት ነውን?

«በእግዚአብሔር ፊት ጸሎትን ታስቀራለህ።»—ኢዮብ 15:4።

«ብንለምነውስ ምን ይጠቅመናል?»—ኢዮብ 21:15።

«ስለ እናንተ መጸለይን በመተው እግዚአብሔርን እበድል ዘንድ ይህ ከእኔ ይራቅ።»—1ኛ ሳሙኤል 12:23።

«የተረገመውን ነገር ከመካከላችሁ ካላጠፋችሁ ከዚህ በኋላ ከእናንተ ጋር አልሆንም።»—ኢያሱ 7:12።

የቤተ ክርስቲያን መንፈሳዊ ሕይወት ጥልቅ መነቃቃትን ባገኘ ጊዜ ሁሉ ጥልቅ የሆነ የኃጢአት ስሜት ሁልጊዜ አብሮ ይመጣል። ይህ በሥነ መለኮት አይጀምርም፤ ሥነ መለኮት ሊያደርግ የሚችለው እግዚአብሔር በሕዝቡ ሕይወት ውስጥ የሚሠራውን መግለጽ ብቻ ነው። ደግሞም ያ ጥልቅ የኃጢአት ስሜት የሚታየው ራስን በመውቀስ ወይም በንስሐ ጠንካራ አገላለጾች ብቻ ነው ማለት አይደለም፤ ይህ አንዳንድ ጊዜ ኃጢአትን በውስጥ ከማስተናገድና ከኃጢአት መዳን እንደሚቻል ካለማመን ጋር አብሮ ሲኖር ይገኛልና። ነገር ግን የኃጢአትን አስጸያፊነት በእውነት መገንዘብ፣ ኃጢአትን መጥላት፣ ከእርሱ ለመዳን ባለው የምኞት ብርታትና እግዚአብሔር ከእርሱ በማዳን ምን ሊያደርግ እንደሚችል እስከ መጨረሻው ድረስ ለማወቅ በሚደረገው ትግል ይረጋገጣል፤—ይህም በምንም ነገር እግዚአብሔርን ላለመበደል የሚደረግ ቅዱስ ቅናት ነው።

የጸሎትን ጉድለት በብቃት ልንይዘው ከሆነ ከዚህ አንጻር ልንመለከተውና፦ ጸሎትን ማስቀረት ኃጢአት ነውን? ብለን ልንጠይቅ ይገባናል። ኃጢአት ከሆነስ እንዴት ሊያዝ ይገባዋል? እንዴትስ ሊገለጥ፣ ሊናዘዙትና በሰው ሊጣል፣ በእግዚአብሔርም ሊጠራ ይገባዋል? ኢየሱስ ከኃጢአት የሚያድን መድኃኒት ነው። ከኃጢአት የሚያድነውን ኃይል በእውነት ልናውቅ የምንችለው ኃጢአትን በእውነት ስናውቅ ብቻ ነው። እጅግ ኃይል የምታደርገውን ጸሎት ሊጸልይ የሚችለው ሕይወት የተጠራው ቅርንጫፍ ሕይወት ነው፤—ከራስ ኃይል መዳንን የሚያውቅ ሕይወት ነው። የጸሎት ኃጢአቶቻችን በእርግጥ ኃጢአቶች መሆናቸውን ማየት ከእነርሱ ወደ እውነተኛና መለኮታዊ መዳን የመጀመሪያው እርምጃ ነው።

በአካን ታሪክ ውስጥ የእግዚአብሔርን ሕዝብ በረከቱን የሚያሳጣቸው ኃጢአት መሆኑን፣ እግዚአብሔርም ኃጢአትን እንደማይታገሥ የሚያሳዩ በመጽሐፍ ቅዱስ ካሉት እጅግ ጠንካራ ማስረጃዎች አንዱ አለን፤ በዚያው ጊዜም እግዚአብሔር ኃጢአትን የሚይዝበትንና የሚያስወግድበትን መርሆች እጅግ ግልጽ በሆነ ሁኔታ ያሳየናል። የጸሎት ቢስነትን ኃጢአትና በሥሩ ያለውን ኃጢአተኛነት እንዴት መመልከት እንዳለብን መማር እንችል እንደ ሆነ በዚህ ታሪክ ብርሃን እንመልከት። ከላይ የጠቀስኋቸው ቃላት፣ «የተረገመውን ነገር ከመካከላችሁ ካላስወገዳችሁ ከዚህ በኋላ ከእናንተ ጋር አልሆንም»፣ ወደ ታሪኩ እምብርት ያስገቡናል፤ በሚገልጡትም እውነት ዙሪያ—ኃጢአት ባለበት የእግዚአብሔር መገኘት የማይቻል መሆኑ—ተከታታይ የሆኑ እጅግ ክቡር ትምህርቶችን ያመለክቱናል።

1. የእግዚአብሔር መገኘት የእግዚአብሔር ሕዝብ ታላቅ መብትና በጠላት ላይ ያላቸው ብቸኛ ኃይል ነው።—እግዚአብሔር ለሙሴ ወደ ምድሪቱ አገባችኋለሁ ብሎ ተስፋ ሰጥቶት ነበር። ከወርቁ ጥጃ ኃጢአት በኋላ እግዚአብሔር መገኘቱን እንደሚያስቀርና መልአክን እንደሚልክ በተናገረ ጊዜ ሙሴ ይህን እንደ ተረዳ አሳየ። ከእግዚአብሔር መገኘት ያነሰ ማንኛውንም ነገር ለመቀበል እንቢ አለ፦ «እኔና ሕዝብህ በፊትህ ሞገስ እንዳገኘን በምን ይታወቃል? ከእኛ ጋር በመሄድህ አይደለምን?» ለካሌብና ለኢያሱ መተማመናቸውን የሰጣቸው ይህ ነበር፦ እግዚአብሔር ከእኛ ጋር ነው። እስራኤልን በኢያሪኮ ላይ ድል ያጎናጸፈው ይህ ነበር፦ የእግዚአብሔር መገኘት። በመጽሐፍ ቅዱስ ሁሉ ውስጥ ታላቁና ማዕከላዊው ተስፋ ይህ ነው፦ እኔ ከአንተ ጋር ነኝ። በሙሉ ልቡ የሚያምነውን አማኝ በዙሪያው ካሉት ዓለማውያንና ዓለማዊ ክርስቲያኖች የሚለየው ይህ ነው፤ እርሱ በእግዚአብሔር መገኘት ምሥጢር ውስጥ ተሰውሮ እያወቀ ይኖራል።

2. ሽንፈትና ውድቀት ሁልጊዜ የሚመጡት የእግዚአብሔርን መገኘት በማጣት ነው።—በጋይ እንዲህ ነበር። እግዚአብሔር ምድሪቱን እንደሚሰጣቸው ተስፋ ሰጥቶ ሕዝቡን ወደ ከነዓን አምጥቶ ነበር። በጋይ ሽንፈት በደረሰ ጊዜ ኢያሱ ምክንያቱ የእግዚአብሔር ኃይል መራቁ መሆን እንዳለበት ወዲያውኑ ተሰማው። እግዚአብሔር አልተዋጋላቸውም ነበር። መገኘቱ ተከልክሎ ነበር።

በክርስቲያናዊ ሕይወትና በቤተ ክርስቲያን ሥራ ውስጥ ሽንፈት ሁልጊዜ የእግዚአብሔርን መገኘት የማጣት ምልክት ነው። ይህን በጸሎት ሕይወታችን ባለው ውድቀታችን፣ በዚያም ምክንያት ለእግዚአብሔር በምንሠራው ሥራ ባለው ውድቀታችን ላይ ብንተገብረው፣ ይህ ሁሉ የሆነው በቀላሉ ከእግዚአብሔር ጋር በግልጽና በሙሉ ኅብረት ስላልቆምን መሆኑን እንድናይ እንመራለን። የእርሱ ቅርበት፣ የቅርብ መገኘቱ፣ በዋናነት የተፈለገውና የተታመነበት ነገር አልሆነም። እንደሚወደው በእኛ ውስጥ ሊሠራ አልቻለም። በረከትንና ኃይልን ማጣት ሁልጊዜ የሚመጣው የእግዚአብሔርን መገኘት በማጣት ነው።

3. የእግዚአብሔርን መገኘት ማጣት ሁልጊዜ የሚመጣው በአንድ በተሰወረ ኃጢአት ነው።—በተፈጥሮ ሕመም በሰውነት ውስጥ ስላለ የተሰወረ ክፋት ለማስጠንቀቅ እንደ ተሠራ ሁሉ፣ ሽንፈትም አንድ የተበላሸ ነገር እንዳለ የሚነግረን የእግዚአብሔር ድምፅ ነው። እርሱ ራሱን ለሕዝቡ ፈጽሞ ሰጥቶአል፤ ከእነርሱ ጋር በመሆን እጅግ ደስ ይለዋል፤ ፍቅሩንና ኃይሉንም በእነርሱ ውስጥ ለመግለጥ እጅግ ይወዳል፤ ስለዚህ በኃጢአት ካላስገደዱት በቀር ራሱን ፈጽሞ አያርቅም።

በቤተ ክርስቲያን ሁሉ ዘንድ የሽንፈት ምሬት አለ። ቤተ ክርስቲያን በብዙኃኑ ሕዝብ ወይም በተማሩት ክፍሎች ላይ ያላት ኃይል እጅግ ጥቂት ነው። ኃይለኛ የሆነ የሰዎች መለወጥ በአንጻራዊነት ብርቅ ነው። ለእግዚአብሔርና ለባልንጀሮቻቸው አገልግሎት ራሳቸውን የሰጡ ቅዱሳን፣ የተቀደሱና መንፈሳውያን ክርስቲያኖች ጥቂት መሆናቸው በሁሉም ስፍራ ይሰማል። ቤተ ክርስቲያን ለአሕዛብ ወንጌልን የመስበክ ኃይሏ በገንዘብና በሰው እጥረት ሽባ ሆኖአል፤ ይህ ሁሉ የሆነው መንፈስ ቅዱስን በኃይል—በመጀመሪያ በአገልጋዮችና በአማኞች ላይ፣ ከዚያም በሚስዮናውያንና በአሕዛብ ላይ—የሚያወርደው እጅግ ኃይል የምታደርግ ጸሎት በመጓደሉ ነው። የእግዚአብሔር መገኘትና ኃይል በመካከላችን ይበልጥ ተገልጦ የማይታየው በጸሎት ጉድለት ኃጢአት ምክንያት መሆኑን ልንክድ እንችላለንን?

4. የተሰወረውን ኃጢአት እግዚአብሔር ራሱ ይገልጠዋል።—ኃጢአቱ ምን እንደ ሆነ የምናውቅ ይመስለን ይሆናል፤ እውነተኛውንና ጥልቅ ትርጉሙን ሊገልጥ የሚችለው ግን እግዚአብሔር ብቻ ነው። እግዚአብሔር ለኢያሱ በተናገረው ጊዜ፣ የአካንን ኃጢአት ከመጥቀሱ በፊት፣ አስቀድሞ፦ «ያዘዝኋቸውንም ቃል ኪዳኔን ተላልፈዋል» አለ። እግዚአብሔር የኢያሪኮ ምርኮ ሁሉ—ወርቁ፣ ብሩና በውስጧ ያለው ሁሉ—ለእግዚአብሔር የተለየ እርም እንዲሆን፣ ለእግዚአብሔር እንዲቀደስና ወደ ግምጃ ቤቱ እንዲገባ አዝዞ ነበር (6:19)። እስራኤልም ይህን የመቀደስ ስእለት አፍርሶ ነበር፤ ለእግዚአብሔር የሚገባውን አልሰጠውም፤ እግዚአብሔርን ሰርቆ ነበር።

የሚያስፈልገን ይህ ነው፦ የጸሎት ጉድለት፣ እግዚአብሔር ልባችንንና ሕይወታችንን ሁሉ እንዲይዝ ለገባነው የመቀደስ ስእለት አለመታመናችንን የሚያመለክት መሆኑን እግዚአብሔር ሊገልጥልን ይገባል። ይህ ጸሎትን ማስቀረት፣ ለእርሱም ከምናቀርባቸው ማመካኛዎች ጋር፣ ካሰብነው የሚበልጥ ኃጢአት መሆኑን ማየት አለብን፤ ትርጉሙ ምንድን ነውና? ከእግዚአብሔር ጋር ለሚደረግ ኅብረት ያለን ጣዕምና ፍቅር ጥቂት መሆኑን፤ እምነታችን ከእግዚአብሔር ኃይል ይልቅ በገዛ ሥራችንና ጥረታችን ላይ ማረፉን፤ እግዚአብሔር ሊያዘንበው ስለሚጠብቀው ሰማያዊ በረከት ያለን ግንዛቤ ጥቂት መሆኑን፤ በእግዚአብሔር ፊት በትዕግሥት ለመጠበቅ የሥጋን ምቾትና መተማመን ለመሠዋት ዝግጁ አለመሆናችንን፤ የሕይወታችን መንፈሳዊነትና በክርስቶስ መኖራችን በጸሎት እንድናሸንፍ ሊያደርገን የማይችል እጅግ ደካማ መሆኑን ነው። ለክርስቶስ የሚሠራው ሥራ ጫና፣ ዋናው ፍላጎታችን የሆነውን የእርሱን መገኘትና በሥራው ውስጥ ያለውን ኃይል ለመፈለግና ለማግኘት ጊዜ ላለማግኘታችን ማመካኛ እንዲሆን ሲፈቀድ፣ ይህ በእግዚአብሔር ላይ ስላለን ፍጹም ጥገኝነት ትክክለኛ ግንዛቤ እንደሌለን በእርግጥ ያረጋግጣል፤ እኛ መሣሪያዎቹ ብቻ ስለሆንንበት መለኮታዊና ከተፈጥሮ በላይ ስለሆነው የእግዚአብሔር ሥራ ጥልቅ መረዳት እንደሌለን፣ ወደ ተልእኳችንና ዓላማዎቻችን ሰማያዊ፣ ፈጽሞ ከዚህ ዓለም ያልሆነ ባሕርይ በእውነት እንዳልገባን፣ ለክርስቶስ ኢየሱስ ራሱ ሙሉ በሙሉ ራሳችንን እንዳልሰጠንና በእርሱ ሙሉ ደስታ እንደሌለን ያረጋግጣል።

ይህ ሁሉ በእርግጥ በጸሎት ቸልተኛ የመሆናችንና ሌሎች ነገሮች ጸሎትን እንዲያጨናንቁት የመፍቀዳችን ትርጉም መሆኑን እንዲያሳየን ለእግዚአብሔር መንፈስ ራሳችንን ብንሰጥ፣ ማመካኛዎቻችን ሁሉ ይወድቃሉ፤ እኛም ተደፍተን፦ «በድለናል! በድለናል!» ብለን እንጮኻለን። ሳሙኤል በአንድ ወቅት፦ «እኔም ደግሞ ስለ እናንተ መጸለይን በመተው እግዚአብሔርን እበድል ዘንድ ይህ ከእኔ ይራቅ» አለ። ከመጸለይ መቆም በእግዚአብሔር ላይ መበደል ነው። እግዚአብሔር ይህን ይግለጥልን። (ማስታወሻ ሀ።)

5. እግዚአብሔር ኃጢአትን ሲገልጥ ሊናዘዙትና ሊያስወግዱት ይገባል።—በጋይ ሽንፈቱ በመጣ ጊዜ ኢያሱና እስራኤል ምክንያቱን አያውቁም ነበር። እግዚአብሔር ከእስራኤል ጋር እንደ አንድ ሕዝብ፣ እንደ አንድ አካል ተያያዘ፤ የአንዱ ብልት ኃጢአትም በሁሉ ላይ ተመለሰ። እስራኤል በጠቅላላ ኃጢአቱን አያውቅም ነበር፤ ነገር ግን ስለ እርሱ መከራን ተቀበለ። ቤተ ክርስቲያን የዚህን ጸሎትን የማስቀረት ኃጢአት ታላቅነት ሳታውቅ ትችላለች፤ አንዳንድ አገልጋዮች ወይም አማኞች እንደ እውነተኛ መተላለፍ ፈጽሞ ቈጥረውት ላያውቁ ይችላሉ፤ ቢሆንም ቅጣቱን ማምጣቱ አይቀርም። ነገር ግን ኃጢአቱ ከእንግዲህ ሳይሰወር ሲቀር፣ መንፈስ ቅዱስ ስለ እርሱ መውቀስ ሲጀምር፣ ያን ጊዜ ልብን የመመርመር ጊዜ ይመጣል። በታሪካችን ውስጥ የግልና የጋራ ኃላፊነት መጣመር እጅግ አስፈሪ ነው። የግሉ፦ «በየሰዉ» በሚለው አገላለጽ እንደምናገኘው፤ እያንዳንዱ ሰው በእግዚአብሔር ዓይን ፊት እንዳለና ሊፈረድበት እንደሚገባ ተሰማው። አካንም በተያዘ ጊዜ መናዘዝ ነበረበት። የጋራው፦ እስራኤል ሁሉ አስቀድሞ መከራ ሲቀበልና እግዚአብሔር ሲፈርድበት፣ ከዚያም አካንን፣ ቤተ ሰቡንና የተረገመውን ነገር ወስዶ ከመካከሉ ሲያጠፋቸው እንደምናየው።

በሰፈሩ ውስጥ ያለው ኃጢአት ይህ እንደ ሆነ ለማሰብ ምክንያት ካለን፣ በግልና በጋራ በመናዘዝ እንጀምር። ከዚያም ኃጢአቱን ለማስወገድና ለማጥፋት በእግዚአብሔር ፊት እንቅረብ። በከነዓን የእስራኤል ታሪክ መግቢያ ላይ በአኮር ሸለቆ ያለው የድንጋይ ክምር ቆሞአል፤ እግዚአብሔር ኃጢአትን ሊታገሥ እንደማይችል፣ ከኃጢአት ጋር እንደማይኖር፣ የእግዚአብሔርን መገኘት በኃይል በእውነት የምንፈልግ ከሆነ ኃጢአት መወገድ እንዳለበት ሊነግረን ቆሞአል። ይህን አስፈሪ እውነታ ፊት ለፊት እንመልከተው። ሌሎች ኃጢአቶች ሊኖሩ ይችላሉ፤ ነገር ግን የእግዚአብሔርን መገኘት የሚያሳጣው አንዱ በእርግጥ ይህ ነው፦ ክርስቶስና መጽሐፍ ቅዱስ እንደሚያስተምሩን አንጸልይም። በእግዚአብሔር ፊት እናውጣው፤ ይህንም ኃጢአት ለሞት አሳልፈን እንስጠው። ድምፁን ለመታዘዝ ራሳችንን ለእግዚአብሔር እንስጥ። ያለፈው ውድቀት ፍርሃት፣ የሚያስፈራራ የፈተናዎች ወይም የኃላፊነቶች ወይም የማመካኛዎች ሰልፍ ወደ ኋላ አይመልሰን። ይህ ቀላል የመታዘዝ ጉዳይ ነው። እርሱን ደስ የሚያሰኝ የጸሎት ሕይወት ለመኖር ራሳችንን ለእግዚአብሔርና ለመንፈሱ እንሰጣለንን? በእርግጥ መገኘቱን ሲከለክል የነበረው፣ ኃጢአቱን ሲገልጥ የነበረው፣ ኃጢአቱ እንዲጠፋና ወደ መታዘዝ እንድንመለስ የሚጠራው እግዚአብሔር ከሆነ፣ ከእኛ ለሚሻው ሕይወት ሊቀበለንና ሊያበረታን በጸጋው በእርግጥ ልንተማመን እንችላለን። ጥያቄው አንተ ምን ማድረግ ትችላለህ የሚለው አይደለም፤ ጥያቄው አሁን በሙሉ ልብህ ለእግዚአብሔር የሚገባውን ለመስጠት ትመለሳለህን፣ ፈቃዱና ጸጋውም በአንተ ላይ እንዲሠሩ ራስህን ትሰጣለህን የሚለው ነው።

6. ኃጢአት ሲወገድ የእግዚአብሔር መገኘት ይመለሳል።—ከዚያ ቀን ጀምሮ በኢያሱ መጽሐፍ ውስጥ በጦርነት ስለ መሸነፍ አንድም ቃል የለም። ታሪኩ ከድል ወደ ድል ሲሄዱ ያሳያቸዋል። የተረጋገጠ የእግዚአብሔር መገኘት ጠላትን ሁሉ ለማሸነፍ ኃይል ይሰጣል።

ይህ እውነት እጅግ ቀላል ከመሆኑ የተነሣ በቀላሉ መቀበላችን ራሱ ኃይሉን ይዘርፈዋል። ቆም ብለን ምን እንደሚያመለክት እናስብ። የእግዚአብሔር መገኘት መመለስ ድል መረጋገጡ ማለት ነው። እንግዲያስ ለሽንፈቱ ተጠያቂዎች እኛ ነን። እንግዲያስ የሚያመጣው ኃጢአት በአንድ ቦታ መኖር አለበት። እንግዲያስ ኃጢአቱን ወዲያውኑ ፈልገን ልናስወግደው ይገባናል። ኃጢአቱ በተወገደበት ቅጽበት የእግዚአብሔርን መገኘት በልበ ሙሉነት ልንጠብቅ እንችላለን። በእርግጥ እያንዳንዱ ሰው ሕይወቱን መርምሮ በዚህ ክፋት ውስጥ ምን ድርሻ ሊኖረው እንደሚችል የማየት ከባድ ግዴታ አለበት።

እግዚአብሔር ለሕዝቡ ስለ ኃጢአት የሚናገረው ከእርሱ ሊያድናቸው አስቦ እንጂ ፈጽሞ በሌላ አይደለም። ኃጢአትን የሚያሳየው ያው ብርሃን ከእርሱ መውጫውንም ያሳያል። የሚሰብረውና የሚፈርደው ያው ኃይል፣ በትሕትና ራሳችንን ብንሰጠውና በመናዘዝና በእምነት ብንጠብቀው፣ ለመነሣትና ለማሸነፍ ኃይልን ይሰጣል። ስለዚህ ኃጢአት ለቤተ ክርስቲያኑና ለእኛ የሚናገረው እግዚአብሔር ነው፦ «የሚማልድም እንደ ሌለ ተደነቀ።» «ተደነቅሁም፥ የሚደግፍም አልነበረም።» «በፈረሰው ስፍራ በፊቴ የሚቆም ሰው ፈለግሁ፤ ነገር ግን ማንንም አላገኘሁም።» እንዲህ የሚናገረው አምላክ ፊቱን ለሚፈልጉ ልጆቹ ለውጡን የሚያደርገው እርሱ ነው። የመከራና የኀፍረት፣ የተናዘዝነውና ያስወገድነው የኃጢአት ሸለቆ የሆነውን የአኮርን ሸለቆ የተስፋ ደጅ ያደርገዋል። አንፍራ፤ ሁኔታዎች በሚጠቁሙን ማመካኛዎችና ማብራሪያዎች ላይ አንጣበቅ፤ ነገር ግን በቀላሉ፦ «በድለናል፤ እየበደልን ነው፤ ከእንግዲህ ልንበድል አንደፍርም» ብለን እንናዘዝ። በዚህ በጸሎት ጉዳይ እግዚአብሔር የማይቻለውን ከእኛ እንደማይፈልግ እርግጠኞች ነን። በማይደረስበት አርአያ አያደክመንም። እንድንችል ከሚሰጠን ጸጋ በላይ እንድንጸልይ አይጠይቀንም። የሚጠይቀውን ለማድረግ፣ እንዲሁም ምልጃችን ዕለት ዕለት ለእርሱና ለእኛ ደስታ፣ ለኅሊናችንና ለሥራችን የብርታት ምንጭ፣ ለምንደክምላቸውም የበረከት መተላለፊያ እንዲሆን አድርገን ለመጸለይ ጸጋን ይሰጣል።

እግዚአብሔር ከኢያሱ፣ ከእስራኤልና ከአካን ጋር በግል ተያያዘ። እያንዳንዳችን ስለዚህ ጸሎትን የማስቀረት ኃጢአትና በሕይወታችንና በሥራችን ስላለው ውጤት፣ ከኃጢአት ስለ መዳንም፣ ስለ እርግጠኛነቱና ስለ ብፅዕናው፣ ከእኛ ጋር በግል እንዲያያዝ እንፍቀድለት። እግዚአብሔር እንደ መሆኑ በመገኘቱ እስኪጋርድህ ድረስ፣ የኃጢአት መወቀስ ፈጽሞ ጥልቅ ሊሆን ከማይችልበትና ሙሉ መዳን ፈጽሞ ሊመጣ ከማይችልበት ስለ ሰው አቅም ከሚደረግ ክርክር ክልል እስኪያወጣህ ድረስ፣ በጸጥታ ተደፍተህ በእግዚአብሔር ፊት ጠብቅ። ይህን ጉዳይ በእጁ ይይዘው ዘንድ ጸጥ ያለ ጊዜ ውሰድ፤ በእግዚአብሔርም ፊት ጸጥ በል። «ዝም ብለህ ተቀመጥ፤ ዛሬ ይህን ነገር ሳይፈጽም አያርፍምና።» ራስህን በእግዚአብሔር እጅ ተው።

ለተጨማሪ ጸሎት የቀረበ ልመና