አምላኬ ይሰማኛል

«ስለዚህ እግዚአብሔር ይራራላችሁ ዘንድ ይታገሣል፤ እርሱን በተስፋ የሚጠባበቁ ሁሉ ብፁዓን ናቸው። በጩኸትህ ድምፅ እጅግ ይራራልሃል፤ በሰማም ጊዜ ይመልስልሃል።»—ኢሳይያስ 30:18, 19።

«እግዚአብሔር በጠራሁት ጊዜ ይሰማኛል።»—መዝሙር 4:3።

«አምላክ ሆይ፥ ትሰማኛለህና ጠራሁህ!»—መዝሙር 17:6።

«እኔ ግን ወደ እግዚአብሔር እመለከታለሁ፤ የመድኃኒቴንም አምላክ በተስፋ እጠብቃለሁ፤ አምላኬ ይሰማኛል።»—ሚክያስ 7:7።

የጸሎት ኃይል ያረፈው እግዚአብሔር ጸሎትን እንደሚሰማ በማመን ላይ ነው። ይህ ከአንድ በላይ በሆነ መንገድ እውነት ነው። ሰውን ለመጸለይ ድፍረት የሚሰጠው ይህ እምነት ነው። በእግዚአብሔር ፊት እንዲያሸንፍ ኃይል የሚሰጠውም ይህ እምነት ነው። እግዚአብሔር እኔንም እንደሚሰማኝ እርግጠኛ በሆንሁበት ቅጽበት ለመጸለይና በጸሎት ለመጽናት እሳባለሁ። እግዚአብሔር የሚሰጠውን መልስ በእምነት ለመጠየቅና ለመቀበል ብርታት ይሰማኛል። ለጸሎት ማነስ አንዱ ታላቅ ምክንያት «አምላኬ ይሰማኛል» የሚለው ሕያውና ደስ የሚያሰኝ እርግጠኛነት መጓደሉ ነው። የእግዚአብሔር አገልጋዮች ልመናቸውን ሊፈጽምላቸውና ለራሳቸው ወይም ለሚያገለግሏቸው ሰዎች የሚያስፈልጓቸውን የመንፈስ ሰማያዊ ስጦታዎች ሁሉ ሊሰጣቸው የሚጠባበቀውን ሕያው አምላክ አንድ ጊዜ በራእይ ቢያዩ፥ ሰማያዊ በረከትን ሊያረጋግጥ ለሚችለው ለዚህ ብቸኛ ኃይል—ለእምነት ጸሎት—ጊዜና ስፍራ ለመስጠት ሁሉ ነገር እንዴት ወደ ጎን በተተወ ነበር!

ሰው በሕያው እምነት «አምላኬ ይሰማኛል!» ማለት ሲችልና ሲልም፥ በእርግጥ ከጸሎት ምንም ሊከለክለው አይችልም። በምድር ሊያደርገው ወይም ሊያስደርገው የማይችለውን ከሰማይ ሊደረግለት እንደሚችልና እንደሚደረግለትም ያውቃል። እያንዳንዳችን በእግዚአብሔር ፊት በጸጥታ እንስገድ፥ ጸሎትን የሚሰማ አምላክ ሆኖ ራሱን እንዲገልጥልንም እንጠባበቀው። በፊቱ ሆነን በዚህ ማዕከላዊ እውነት ዙሪያ የሚሰበሰቡት አስደናቂ ሐሳቦች ይገለጡልናል።

1. «አምላኬ ይሰማኛል።»—እንዴት ያለ የተባረከ እርግጠኛነት ነው!—ለዚህ ቁጥር በሌላቸው የተስፋ ቃሎች የእግዚአብሔር ቃል አለን። እውነት ሆኖ ያገኙት በሺህ የሚቆጠሩ ምስክሮች አሉን። በሕይወታችንም ተለማምደነዋል። ብንለምን አብ እንደሚሰጥ የሚገልጥ መልእክት ይዞ የእግዚአብሔር ልጅ ከሰማይ መጥቶልናል። እርሱ ራሱ በምድር ሲጸልይና ሲሰማ አይተነዋል። አሁንም በእግዚአብሔር ቀኝ ተቀምጦ ስለ እኛ የሚማልድ ሆኖ በሰማይ አለን። እግዚአብሔር ጸሎትን ይሰማል—እግዚአብሔር ጸሎትን መስማት ደስ ይለዋል። ወደ እርሱ እንዲጮኹና ጸሎትን የሚሰማ አምላክ መሆኑን እንዲያውቁት ይገደዱ ዘንድ ሕዝቡ ሺህ ጊዜ ደጋግመው እንዲፈተኑ ፈቅዷል።

ይህን አስደናቂ እውነት ወደ ልባችን ተቀብለን መላ ማንነታችንን እንዲገዛና እንዲቆጣጠር በመፍቀድ ረገድ ምን ያህል ጥቂት እንዳመንነው በኀፍረት እንናዘዝ። አንድን እውነት መቀበላችን በቂ አይደለም፤ እውነቱ የሚናገርለት ሕያው እግዚአብሔር በብርሃኑ እንዲህ ሊገለጥ ይገባል፦ መላ ሕይወታችን በፊቱ እንዲያልፍ፥ አንድ ትንሽ ልጅ ምድራዊ ወላጁን በሚመለከትበት ዓይነት ጥርት ያለ ንቃት—አባቴ እንደሚሰማኝ በእርግጥ አውቃለሁ።

የተወደድህ የእግዚአብሔር ልጅ ሆይ! እውነትን በአእምሮ ብቻ መረዳት ምን ያህል ጥቂት እንደ ጠቀመህ በልምምድ ታውቃለህ። ራሱን እንዲገልጥልህ እግዚአብሔርን ለምነው። የተለየ የጸሎት ሕይወት ልትኖር ብትፈልግ ከመጸለይህ በፊት በየጊዜው ይህን አምላክ ለማምለክ በጸጥታ ስገድ፤ የእርሱ ቅርበትና ለመመለስ ያለው ዝግጁነት ትክክለኛ ግንዛቤ በአንተ ላይ እስኪያርፍ ድረስ ጠብቅ። እንዲህም «አምላኬ ይሰማኛል!» በሚለው ቃል መጸለይ ትጀምራለህ።

2. «አምላኬ ይሰማኛል።» እንዴት ያለ አስደናቂ ጸጋ ነው!—እግዚአብሔርን በማያልቅ ግርማው፥ ፈጽሞ ሊመረመር በማይችለው ክብሩ፥ ሊቀረብ በማይቻል ቅድስናው፥ በጸጋ ዙፋን ላይ ተቀምጦ፥ ይራራልህ ዘንድ እየጠበቀ፥ «ጥራኝ፥ እመልስልሃለሁ» በሚለው የተስፋ ቃሉ እንድትጸልይ ሲጋብዝህና ሲያበረታታህ አስብ። ራስህንም እንደ ፍጡር በከንቱነትህና በአቅመ ቢስነትህ፤ እንደ ኃጢአተኛ በጉስቁልናህና በበደልህ፤ እንደ ቅዱስ በድካምህና ባለመገባትህ አስብ፤ ስለ ራስህና ስለ ሌሎች ስለምታቀርበው ጸሎት በድፍረት «አምላኬ ይሰማኛል» እንድትል የሚፈቅድልህን የዚያን ጸጋ ክብር አመስግን። በዚህ ከእግዚአብሔር ጋር በምታደርገው አስደናቂ ግንኙነት ለራስህና ለምትሠራው ነገር እንዳልተተውህ አስብ። እግዚአብሔር ከክርስቶስ ጋር አንድ አድርጎሃል፤ በእርሱና በስሙ መተማመኛህ አለህ፤ በዙፋኑ ላይ ከአንተ ጋርና ስለ አንተ ይጸልያል፤ በዙፋኑ የእግር መረገጫ ላይ አንተ ከእርሱ ጋርና በእርሱ ትጸልያለህ። ዋጋውና አብ እርሱን በመስማት ያለው ደስታ የመተማመንህ፥ እንደምትሰማም ያለህ እርግጠኛነት መለኪያ ናቸው። ከዚህም በላይ አለ። በልብህ ውስጥ «አባ አባት ብሎ የሚጮኽ» ሆኖ እንዲኖር፥ እንዴት መጸለይ እንደሚገባህ በማታውቅበት ጊዜም በአንተ ውስጥ የልመና መንፈስ እንዲሆን የተላከውን የእግዚአብሔርን የልጁን መንፈስ፥ መንፈስ ቅዱስን አስብ። በኢምንትነትህና ባለመገባትህ ሁሉ እንደ ክርስቶስ ራሱ ተቀባይነት እንዳለህ አስብ። ባለማወቅህና በድካምህ ሁሉ መንፈስ በውስጥህ እንደ እግዚአብሔር ፈቃድ እንደሚማልድ አስብ፥ እንዲህም ብለህ ጩኽ፦ «እንዴት ያለ አስደናቂ ጸጋ ነው! በክርስቶስ በመንፈስ ወደ አብ መግባት አለኝ። እችላለሁ፥ በእርግጥም አምናለሁ፦ ‹አምላኬ ይሰማኛል።›»

3. «አምላኬ ይሰማኛል።»—እንዴት ያለ ጥልቅ ምሥጢር ነው!—ቅን ልብን እንኳ አንዳንድ ጊዜ ሊያስጨንቁና ሊያደናግሩ የማይቀሩ ችግሮች አሉ። ሉዓላዊ፥ ሁሉን በጥበብ ስለሚያውቀውና ሁሉን ስለሚወስነው ስለ እግዚአብሔር ፈቃድ ያለው ጥያቄ አለ። ብዙ ጊዜ ሞኝነት የሞላበት ምኞታችንና ብዙ ጊዜ ራስ ወዳድ የሆነው ፈቃዳችን ያንን ፍጹም ፈቃድ እንዴት ሊሽር ወይም ሊለውጥ ይችላል? የሚበጀውን ለሚያውቀውና እጅግ የሚበልጠውን ሊሰጠን ለሚወደው ሁሉን መተው አይሻልምን? ወይስ ጸሎታችን እርሱ አስቀድሞ የወሰነውን እንዴት ሊለውጥ ይችላል? ከዚያም በጸሎት የመጽናትና መልሱን ለረጅም ጊዜ የመጠበቅ አስፈላጊነት ጥያቄ አለ። እግዚአብሔር ወሰን የሌለው ፍቅር ከሆነና እኛ ለመቀበል ከምንወደው ይልቅ ለመስጠት ደስ የሚለው ከሆነ፥ መጽሐፍ ቅዱስና ልምምድ የሚናገሩለት መማጸን፥ መጋደል፥ ችክ ማለትና ረጅሙ መዘግየት ለምን አስፈለገ? ከዚህም የሚነሣ ሌላ ጥያቄ አለ—የብዙ በከንቱ የሚመስሉና መልስ ያላገኙ ጸሎቶች ጉዳይ። ምን ያህሎች ስለ ወዳጆቻቸው ተማጸኑ፥ እነርሱ ግን ሳይድኑ ሞቱ። ምን ያህሎች ለዓመታት መንፈሳዊ በረከትን ለመኑ፥ መልስም አልመጣም። ይህን ሁሉ ማሰብ እምነታችንን ይፈትናል፥ «አምላኬ ይሰማኛል» ስንልም እንድናመነታ ያደርገናል።

የተወደዳችሁ ሆይ! ጸሎት በእግዚአብሔር ዘንድ ባለው ኃይሉ፥ እርሱም ሊሰማው በሰጠው የተስፋ ቃል ያለው ታማኝነቱ፥ ጥልቅ መንፈሳዊ ምሥጢር ነው። ከላይ ለተነሡት ጥያቄዎች ችግሩን በመጠኑ የሚያቃልሉ መልሶች ሊሰጡ ይችላሉ። ነገር ግን ከሁሉ በኋላ የመጀመሪያውና የመጨረሻው ሊባል የሚገባው ይህ ነው፦ እግዚአብሔርን ልንረዳው እንደማንችል ሁሉ ከባሕርያቱ እጅግ ከተባረኩት አንዱ የሆነውን ጸሎትን መስማቱንም ልንረዳው አንችልም። መንፈሳዊ ምሥጢር ነው—ከቅድስት ሥላሴ ምሥጢር ያላነሰ። እግዚአብሔር የሚሰማው በልጁ ስለምንጸልይ፥ መንፈስ ቅዱስም በእኛ ውስጥ ስለሚጸልይ ነው። የክርስቶስን ሕይወት እንደ ጤንነታችን፥ የመንፈስንም ሙላት እንደ ብርታታችን አምነን ከተቀበልን፥ በጸሎታችን ኃይል ለማመንም አናመንታ። ጥያቄው ሁሉ ገና ባልተመለሰበት ስፍራ እንኳ መንፈስ ቅዱስ በእርሱ እንድናምንና ደስ እንዲለን ሊያስችለን ይችላል። ጥያቄዎቻችንን በእግዚአብሔር እቅፍ ስናኖር፥ በታማኝነቱ ስንታመንና ሳናቋርጥ ለመጸለይ ትእዛዙ በትሕትና ራሳችንን ስንሰጥ ይህን ያደርጋል። እያንዳንዱ ሙያ ምሥጢሩንና ውበቱን የሚገልጠው ለሚለማመደው ሰው ብቻ ነው። በእምነት መታዘዝ ለሚጸልይ፥ እግዚአብሔር ስለሚጠይቀው ጸሎትንና ምልጃን በትጋት ለሚለማመድ ትሑት ነፍስ የጌታ ምሥጢር ይገለጥለታል፤ ስለ ጸሎት ጥልቅ ምሥጢር የሚያስበውም አድካሚ እንቆቅልሽ ከመሆን ይልቅ የደስታ፥ የአምልኮና የእምነት ምንጭ ይሆንለታል፤ በዚያም ውስጥ ያለማቋረጥ የሚሰማው ዝማሬ ዘወትር ይህ ነው፦ «አምላኬ ይሰማኛል!»

4. «አምላኬ ይሰማኛል።» እንዴት ያለ ከባድ ኃላፊነት ነው!—መፍትሔ እንደሌለው ሁሉ ስለ ጨለማ፥ ስለ ድካም፥ ስለ ውድቀት ምን ያህል ጊዜ እናማርራለን። እግዚአብሔር ግን ለጸሎታችን መልስ እያንዳንዱን ፍላጎታችንን እንደሚሞላና ብርሃኑን፥ ብርታቱንና ሰላሙን እንደሚሰጠን ተስፋ ሰጥቷል። እንዲህ ያለ አምላክና እንዲህ ያሉ የተስፋ ቃሎች ያሉን መሆኑ የሚያስከትለውን ኃላፊነት፥ እስከ መጨረሻው ድረስ አለመጠቀማችንም ያለበትን ኃጢአትና ኀፍረት ምነው ብንገነዘብ! እንደሚገባን እንድንጸልይ እንዲያስችለን የተቀበልነውና የታመንነው ጸጋ እንደሚሰጠን እንዴት እርግጠኞች ልንሆን ይገባን ነበር።

ከዚህም በላይ አለ። ጸሎትን ወደሚሰማ አምላክ ያለን ይህ መግቢያ በተለይ ስለ ሰዎች ወገኖቻችን አማላጆች እንድንሆን የታሰበ ነው። ክርስቶስ ስለ ሰዎች ራሱን ለእግዚአብሔር መሥዋዕት አድርጎ በመስጠቱ የሚያሸንፍ ምልጃ መብቱን እንዳገኘ፥ በዚያም የሚያድለውን በረከት እንደሚቀበል፥ እንዲሁ እኛም በእውነት ከክርስቶስ ጋር ስለ ሰዎች ራሳችንን ለእግዚአብሔር ከሰጠን የምልጃ መብቱን እንካፈላለን፥ ለእነርሱም የሰማያዊውን ዓለም ኃይላት ልናገኝ እንችላለን። የሕይወትና የሞት ኃይል በእጃችን ነው (1ኛ ዮሐንስ 5:16)። ለጸሎት መልስ መንፈስ ሊፈስስ፥ ነፍሳት ሊመለሱ፥ አማኞች ሊጸኑ ይችላሉ። በጸሎት የጨለማ መንግሥት ሊሸነፍ፥ ነፍሳት ከእስር ቤት ወደ ክርስቶስ ነጻነት ሊወጡ፥ የእግዚአብሔርም ክብር ሊገለጥ ይችላል። በጸሎት የእግዚአብሔር ቃል የሆነው የመንፈስ ሰይፍ በኃይል ሊመዘዝ፥ በሕዝብ ፊት በሚደረግ ስብከትም ሆነ በግል ንግግር እጅግ ዓመፀኛ የሆኑት በኢየሱስ እግር ሥር እንዲሰግዱ ሊደረጉ ይችላሉ።

ቤተ ክርስቲያን ራስዋን ለምልጃ ሥራ እንድትሰጥ እንዴት ያለ ኃላፊነት አለባት! ለነፍሳት መዳን የተለየ እያንዳንዱ አገልጋይ፥ ሚስዮናዊና ሠራተኛ «አምላኬ ይሰማኛል!» የሚለውን እምነቱን በተግባር ለመኖርና ለማረጋገጥ ራሱን ፈጽሞ እንዲሰጥ እንዴት ያለ ኃላፊነት አለበት! እያንዳንዱ አማኝም ይህን መክሊት ቀብሮ ከማጥፋት ይልቅ ስለ ቅዱሳን ሁሉና ስለ ሰዎች ሁሉ በጸሎትና በልመና እስከ መጨረሻው ሊጠቀምበት እንዲፈልግ እንዴት ያለ ጥሪ አለበት! አምላኬ ይሰማኛል፦ እግዚአብሔር ለሰዎች የሰጠው የዚህ አስደናቂ ኃይል እውነት ውስጥ ይበልጥ በጥልቀት በገባን መጠን ለምልጃ ሥራ ራሳችንን የምንሰጠው በሙሉ ልብ ይሆናል።

5. «አምላኬ ይሰማኛል።» እንዴት ያለ የተባረከ ተስፋ ነው!—አየዋለሁ—ያለፈው ሕይወቴ ውድቀቶች ሁሉ የመጡት በዚህ እምነት ጉድለት ነው። ውድቀቴ፥ በተለይም በምልጃ ሥራ፥ ጥልቁ ሥሩ ይህ ነበር—«አምላኬ ይሰማኛል!» በሚለው የተባረከ እርግጠኛነት ሙሉ እምነት አልኖርሁም። እግዚአብሔር ይመስገን! ማየት ጀምሬአለሁ—አምናለሁ። ሁሉ ነገር የተለየ ሊሆን ይችላል። ይልቁንም እርሱን አየዋለሁ፥ እርሱን አምነዋለሁ። «አምላኬ ይሰማኛል!» አዎን፥ እኔን፥ እኔንም እንኳ! ተራና ኢምንት ብሆንም፥ ስሄድ እምብዛም እንዳልጐድል እጅግ ትንሽ ስፍራ ብቻ ብይዝም—እኔ እንኳ እንደሚሰማኝ በመተማመን ወደዚህ ወሰን የሌለው አምላክ መግቢያ አለኝ። ከክርስቶስ ጋር አንድ ሆኜ፥ በመንፈስ ቅዱስ እየተመራሁ፥ እንዲህ ለማለት እደፍራለሁ፦ «አምላኬ እንደሚያደምጠኝ እርግጠኛ ነኝና ስለ ሌሎች እጸልያለሁ፦ ‹አምላኬ ይሰማኛል።›» ከፊቴ እንዴት ያለ የተባረከ ተስፋ አለ—ምድራዊውና መንፈሳዊው ጭንቀት ሁሉ ሁሉን በሚያስብና ጸሎትን በሚሰማ በእግዚአብሔር ሰላም ይለወጣል። በሥራዬም እንዴት ያለ የተባረከ ተስፋ ነው—መልሱ ለረጅም ጊዜ ቢዘገይና ብዙ ትዕግሥት ያለበት የማያቋርጥ ጸሎት ቢያስፈልግ እንኳ እውነቱ ሳይሳሳት ጽኑ ሆኖ እንደሚቀር ማወቅ—«አምላኬ ይሰማኛል!»

ሁላችንም ለጸሎት ስፍራውን፥ በእግዚአብሔር ላለ እምነት ስፍራውን፥ ይልቁንም ጸሎትን ለሚሰማው አምላክ ስፍራውን ብንሰጥ ለክርስቶስ ቤተ ክርስቲያን እንዴት ያለ የተባረከ ተስፋ በሆነ ነበር! የጸሎትን አጣዳፊ አስፈላጊነት በጥቂቱም ቢሆን ማየት የጀመሩ ሰዎች በመጀመሪያ ሊጸልዩለት የሚገባው ይህ አንድ ታላቅ ነገር አይደለምን? እግዚአብሔር በመጀመሪያ ጊዜ ደጋግሞ በሚጸልዩ ሕዝቡ ላይ መንፈሱን ባፈሰሰ ጊዜ ለዘመናት ሁሉ የሚሆን ሕግ አኖረ፦ ጸሎት በበዛ መጠን መንፈስም እንዲሁ ይበዛል። «አምላኬ ይሰማኛል» ማለት የሚችል ሁሉ ይህ እውነት በቤተ ክርስቲያን ሁሉ ዘንድ ወደ ትክክለኛ ስፍራው እንዲመለስ በሚቀርበው ብርቱ ልመና ይተባበር፤ የተባረከውም ተስፋ ይፈጸማል፦ በመንፈስ ቅዱስ ኃይል የተሞላች የምትጸልይ ቤተ ክርስቲያን።

6. «አምላኬ ይሰማኛል።» እንዴት ያለ የመለኮታዊ ትምህርት ፍላጎት ነው!—ይህን ቃል በሕያው እምነት እንድንይዘውም በምልጃ ሙሉ በሙሉ እንድንጠቀምበትም ይህ ያስፈልገናል። ለዘመናችን ቤተ ክርስቲያን የሚያስፈልገው አንድ ነገር የመንፈስ ቅዱስ ኃይል ነው ተብሏል፤ ይህም እጅግ ደጋግሞና አጥብቆ ቢነገር አይበዛም። ከመለኮታዊው ወገን ይህ እንዲህ ስለ ሆነ፥ ከሰው ወገን የሚያስፈልገው አንድ ነገር ብዙ ጸሎት፥ ብዙ የሚያምንና የሚጸና ጸሎት ነው ብለን በእውነት ልንል እንችላለን። አንድ ሰው ስለ መንፈስ ኃይል ጉድለትና እርሱን ለመቀበል ስላለው ቅድመ ሁኔታ ሲናገር እንዲህ የሚል አገላለጽ ተጠቀመ—እንቅፋቱ በቋሚው መስመር ላይ ሳይሆን በአግድሙ መስመር ላይ ነው። በሁለቱም ላይ እንዳይሆን ያሰጋል። መንፈስ በነጻነት እንዲሠራ ከተፈለገ በእኛ ውስጥ የሚናዘዝና የሚወገድ ብዙ ነገር አለ። ነገር ግን እንቅፋቱ በተለይ ያለው በቋሚው መስመር ላይ ነው—ወደ ላይ መመልከት፥ ጥልቅ መደገፍ፥ ወደ እግዚአብሔር አጥብቆ መጮኽ፥ ብዙ የምትችለው የእምነት ጸሎት—ይህ ሁሉ እጅግ በሚያሳዝን ሁኔታ ጐድሏል። የሚያስፈልገውም አንዱ ነገር ይኸው ነው።

የሚያሸንፍ ጸሎትን የሚያስችለውን ትምህርት—ዘወትር «አምላኬ ይሰማኛል» ብሎ የሚዘምር የእምነትን ትምህርት—ለመማር ሁላችንም ራሳችንን አንሰጥምን? ቀላልና መሠረታዊ ቢሆንም በትክክል ለመማር ልምምድና ትዕግሥት፥ ጊዜና ሰማያዊ ትምህርት ያስፈልገዋል። በአንድ ብሩህ ሐሳብ ወይም በአንድ የተባረከ ልምምድ ተጽእኖ ሥር ትምህርቱን ፍጹም ያወቅነው ሊመስለን ይችላል። ነገር ግን ይህን የመጀመሪያ ጸሎታችን የማድረግ ፍላጎት ደጋግሞ ይመለሳል—ጸሎትን የሚሰማ እግዚአብሔር ይህን እንድናምንና በዚህም በትክክል እንድንጸልይ እንዲያስተምረን። ብንፈልገው በእርሱ ልንተማመን እንችላለን። ጸሎትን መስማትና መመለስ ደስ የሚለው፥ ዘወትር ስለ እኛና ከእኛ ጋር እንዲጸልይ ልጁን፥ በእኛም ውስጥ እንዲጸልይ መንፈስ ቅዱስን የሰጠ እርሱ፥ መላ ማንነታችን «አምላኬ ይሰማኛል።» ብሎ እንዲመልስ ጸሎትን የሚሰማ አምላክ ሆኖ ራሱን እንዲገልጥልን ከሚለው ጸሎት ይበልጥ በእርግጠኝነት የሚሰማው ጸሎት እንደሌለ እርግጠኞች ልንሆን እንችላለን።

ለተጨማሪ ጸሎት የቀረበ ልመና