ትሕትናና ኃጢአት

«…ከኃጢአተኞችም ዋና እኔ ነኝ።» (1ኛ ጢሞቴዎስ 1:15) ትሕትና ብዙ ጊዜ ከንስሐና ከልብ መሰበር ጋር አንድ ተደርጎ ይታያል። በዚህም ምክንያት ነፍስን በኃጢአቷ ተጠምዳ እንድትኖር ከማድረግ በቀር ትሕትናን የምናሳድግበት ሌላ መንገድ የሌለ ይመስላል። እኛ ግን ትሕትና ከዚህ የሚበልጥ ነገር እንደ ሆነ ተምረናል። በጌታችን በኢየሱስ ትምህርትና በመልእክቶቹ ውስጥ ይህ በጎነት ኃጢአትን ምንም ሳይጠቅስ ምን ያህል ጊዜ እንደሚመከር አይተናል። በነገሮች ባሕርይ ራሱ፣ ፍጥረት ከፈጣሪው ጋር ባለው ግንኙነት ሁሉ፣ ኢየሱስ በኖረውና ለእኛም በሚያካፍለን ሕይወት ውስጥ፣ ትሕትና የቅድስናና የብፅዕና ዋና ምንነት ነው። እርሱም እግዚአብሔር ሁሉ በሆነበትና ራስ ምንም በሆነበት ስፍራ፣ እግዚአብሔር በዙፋኑ ሲነግሥ ራስ ከስፍራው መፈናቀሉ ነው።

በተለይ አጽንኦት ልሰጠው የሚገባኝ ሆኖ የተሰማኝ ይህ የእውነት ገጽታ ነው። ይሁን እንጂ የሰው ኃጢአትና የእግዚአብሔር ጸጋ ለቅዱሳን ትሕትና ምን ያህል አዲስ ጥልቀትና ብርታት እንደሚሰጡት መናገር አያሻም። እንደ ተዋጀና እንደ ተቀደሰ ሰው በኖረው ሕይወቱ ሁሉ፣ አንድ ጊዜ ኃጢአተኛ እንደ ነበረ የሚያውቅበት ጥልቅ ንቃት ፈጽሞ ሳይጠፋ እንዴት እንደሚኖር ለማየት እንደ ሐዋርያው ጳውሎስ ያለውን ሰው መመልከት ብቻ ይበቃናል። አሳዳጅና ተሳዳቢ ስለ ነበረበት ሕይወቱ የሚናገርባቸውን ክፍሎች ሁላችንም እናውቃቸዋለን።

«እኔ ከሐዋርያት ሁሉ የማንስ ነኝና፥ የእግዚአብሔርን ቤተ ክርስቲያን ስላሳደድሁ ሐዋርያ ተብዬ ልጠራ የማይገባኝ … ከሁላቸው ይልቅ ግን ደከምሁ፥ ዳሩ ግን ከእኔ ጋር ያለው የእግዚአብሔር ጸጋ ነው እንጂ እኔ አይደለሁም።» (1ኛ ቆሮንቶስ 15:9-10)። «ከቅዱሳን ሁሉ ይልቅ ለማንስ ለእኔ የማይመረመረውን የክርስቶስን ባለ ጠግነት ለአሕዛብ እሰብክ ዘንድ ይህ ጸጋ ተሰጠኝ» (ኤፌሶን 3:8)። «አስቀድሞ ተሳዳቢና አሳዳጅ አንገላችም ምንም ብሆን፥ … ሳላውቅ ባለማመን ስላደረግሁት ምህረትን አገኘሁ፤ … ኃጢአተኞችን ሊያድን ክርስቶስ ኢየሱስ ወደ ዓለም መጣ … ከኃጢአተኞችም ዋና እኔ ነኝ።» (1ኛ ጢሞቴዎስ 1:13, 15)። የእግዚአብሔር ጸጋ አድኖት ነበር።

እግዚአብሔር ኃጢአቱን ለዘላለም ዳግመኛ አላሰበውም፤ እርሱ ግን ምን ያህል በአስከፊ ሁኔታ ኃጢአት እንደ ሠራ ፈጽሞ ሊረሳው አልቻለም።

በእግዚአብሔር ማዳን ይበልጥ ደስ ባለው መጠን፣ የእግዚአብሔርም ጸጋ ተሞክሮው በማይነገር ደስታ ይበልጥ በሞላው መጠን፣ የዳነ ኃጢአተኛ መሆኑን የሚያውቅበት ንቃት ይበልጥ ግልጽ ይሆንለት ነበር፤ ደግሞም ኃጢአተኛ መሆኑን ማወቁ ማዳንን ክቡርና እውነተኛ ካላደረገለት በቀር፣ ማዳን ምንም ትርጉምም ሆነ ጣዕም እንደሌለው ይበልጥ ይገነዘብ ነበር። እግዚአብሔር በክንዱ አቅፎ በፍቅሩ ዘውድ የጫነው ኃጢአተኛን እንደ ሆነ ለአንዲት ቅጽበት እንኳ ሊረሳ አልቻለም።

አሁን የጠቀስናቸው ቃሎች ብዙ ጊዜ ጳውሎስ በየዕለቱ ኃጢአት እንደሚሠራ የተናዘዘባቸው ተደርገው ይጠቀሳሉ። ነገር ግን ይህ ምን ያህል እውነት እንዳልሆነ ለማየት ቃሎቹን ከአውዳቸው ጋር በጥንቃቄ ማንበብ ብቻ በቂ ነው። ከዚህ እጅግ የጠለቀ ትርጉም አላቸው፤ ለዘላለም ሁሉ ጸንቶ ስለሚኖረው ነገር ይናገራሉ፤ ይህም የተዋጁት በበጉ ደም ከኃጢአታቸው እንደ ታጠቡ ሰዎች በዙፋኑ ፊት የሚሰግዱበትን ትሕትና ጥልቅ በሆነ የአድናቆትና የስግደት ቃና የሚሞላው ነው። በክብርም ውስጥ እንኳ ከተዋጁ ኃጢአተኞች በቀር ሌላ ሊሆኑ ፈጽሞ አይችሉም። በዚህም ሕይወት የእግዚአብሔር ልጅ የዳነበት ኃጢአት፣ ጸጋ ሊያደርግለት ቃል በገባው ነገር ሁሉ ላይ ያለው ብቸኛ መብቱና የይገባኛል ምክንያቱ እንደ ሆነ ካልተሰማው በቀር፣ በፍቅሩ ሙሉ ብርሃን ውስጥ ለአንዲት ቅጽበት እንኳ ሊኖር አይችልም።

መጀመሪያ እንደ ኃጢአተኛ የመጣበት ትሕትና፣ እንደ ፍጥረት እንዴት እንደሚገባው ሲማር አዲስ ትርጉም ያገኛል። ከዚያም ደግሞ ደጋግሞ፣ እንደ ፍጥረት የተወለደበት ትሕትና የእግዚአብሔር አስደናቂ የማዳን ፍቅር መታሰቢያ መሆን ምን ማለት እንደ ሆነ በማስታወስ ከሁሉ የጠለቀና የበለጸገ የስግደት ቃናውን ያገኛል። ቅዱስ ጳውሎስ በእነዚህ አገላለጾች ሁሉ የሚያስተምረን እውነተኛ ቁም ነገር፣ በክርስትና ሕይወቱ ጉዞ ሁሉ፣ ልቡን እጅግ በግል በገለጠባቸው መልእክቶች ውስጥ እንኳ፣ ከብዕሩ የኃጢአት ኑዛዜ የሚመስል ነገር ፈጽሞ እንደማናገኝ የሚለውን አስደናቂ እውነታ ስናስተውል በብርቱ ጎልቶ ይወጣል። ስለ ጕድለት ወይም ስለ ነውር የተጠቀሰበት አንድም ስፍራ የለም፤ በተግባሩ እንደ ወደቀ ወይም በፍጹም ፍቅር ሕግ ላይ ኃጢአት እንደ ሠራ ለአንባቢዎቹ የጠቆመበት አንድም ስፍራ የለም።

በተቃራኒው፣ በእግዚአብሔርና በሰዎች ፊት ነቀፋ የሌለበትን ሕይወት የማያመለክት ከሆነ ምንም ትርጉም በሌለው ቋንቋ ራሱን የሚያጸድቅባቸው ጥቂት ያልሆኑ ክፍሎች አሉ። «በእናንተ በምታምኑ ዘንድ በእንዴት ያለ ቅድስናና ጽድቅ ነቀፋም በሌለበት ኑሮ እንደ ሄድን፥ እናንተና እግዚአብሔር ምስክሮች ናችሁ።» (1ኛ ተሰሎንቄ 2:10)። «ትምክህታችን ይህ ነውና፤ በእግዚአብሔር ጸጋ እንጂ በሥጋዊ ጥበብ ሳይሆን፥ በእግዚአብሔር ቅድስናና ቅንነት በዚህ ዓለም ይልቁንም በእናንተ ዘንድ እንደኖርን የሕሊናችን ምስክርነት ነው።» (2ኛ ቆሮንቶስ 1:12)።

ይህ ሃሳባዊ ምኞት ወይም ናፍቆት አይደለም፤ ትክክለኛ ሕይወቱ ምን እንደ ነበረ የሚያመለክት ምስክርነት ነው። ይህን የኃጢአት ኑዛዜ አለመኖር በምንም መንገድ ብንተረጕመው፣ በዚህ ዘመን እምብዛም የማይታይ ወይም የማይጠበቅ፣ በመንፈስ ቅዱስ ኃይል የሚኖር ሕይወትን እንደሚያመለክት ሁሉም ይስማማሉ። አጽንኦት ልሰጠው የምወደው ይህን ነው፦ እንዲህ ያለው የኃጢአት ኑዛዜ አለመኖሩ፣ የጠለቀው ትሕትና ምስጢር በየዕለቱ ኃጢአት በመሥራት ውስጥ እንደማይገኝ የሚያሳየውን እውነት ይበልጥ ያጠናክረዋል፤ ይልቁንም ምስጢሩ ለአንዲት ቅጽበት እንኳ ሊረሳ በማይገባው፣ የበዛውም ጸጋ ይበልጥ በግልጽ ሕያው አድርጎ በሚያቆየው የዘወትር ስፍራ ውስጥ ነው፤ ብቸኛ ስፍራችን፣ ብቸኛው የበረከት ስፍራ፣ በእግዚአብሔር ፊት ጸንተን የምንኖርበት አንዱ ቦታችን፣ ከሁሉ የሚበልጥ ደስታቸው በጸጋ የዳኑ ኃጢአተኞች መሆናቸውን መናዘዝ የሆነላቸው ሰዎች ስፍራ መሆን አለበት።

ጳውሎስ ጸጋ ሳያገኘው በፊት ባለፈው ዘመን እጅግ በአስከፊ ሁኔታ ኃጢአት እንደ ሠራ በጥልቀት ያስታውስ ነበር፤ አሁን ከኃጢአት ተጠብቆ እንደሚኖር የሚያውቅበት ንቃትም፣ ሁልጊዜ ለመግባት ተዘጋጅቶ ያለውንና በውስጡ በሚኖረው በክርስቶስ መገኘትና ኃይል ብቻ ተከልክሎ በውጭ የሚቆየውን የኃጢአትን ጨለማና ስውር ኃይል ዘወትር ከማስታወስ ጋር የተቈራኘ ነበር።

«በእኔ ማለት በሥጋዬ በጎ ነገር እንዳይኖር አውቃለሁና» — እነዚህ የሮሜ 7:18 ቃሎች ሥጋን እስከ መጨረሻው ድረስ እንዳለ ይገልጡታል። «በክርስቶስ ኢየሱስ ያለው የሕይወት መንፈስ ሕግ ከኃጢአትና ከሞት ሕግ አርነት አውጥቶኛልና» የሚለው የሮሜ 8:2 የከበረ ነጻነት የሥጋ መደምሰስም ሆነ የሥጋ መቀደስ አይደለም፤ ይልቁንም መንፈስ የሰውነትን ሥራ ሲገድል በእርሱ የሚሰጥ የማያቋርጥ ድል ነው። ጤና በሽታን እንደሚያስወግድ፣ ብርሃን ጨለማን እንደሚውጥ፣ ሕይወትም ሞትን እንደሚያሸንፍ፣ በመንፈስ በኩል የክርስቶስ በውስጥ መኖር የነፍስ ጤና፣ ብርሃንና ሕይወት ነው።

ስለዚህ ራስን መርዳት እንደማይቻልና በአደጋ ውስጥ እንዳለ የሚያውቅበት ጽኑ ግንዛቤ፣ በመንፈስ ቅዱስ የየቅጽበቱና ያልተቋረጠ ሥራ ላይ ያለውን እምነት ሁልጊዜ እያለዘበ ወደዚያ ወደ ተገራ የጥገኝነት ስሜት ያመጣዋል፤ ይህም ስሜት ከሁሉ የላቀውን እምነትና ደስታ በእግዚአብሔር ጸጋ ብቻ ለምትኖረው ትሕትና አገልጋዮች ያደርጋቸዋል። ከላይ የጠቀስናቸው ሦስቱ ክፍሎች ሁሉ ጳውሎስን እጅግ ጥልቅ በሆነ ሁኔታ ያዋረደው፣ ለእርሱ የተሰጠውና በየቅጽበቱም እንደሚያስፈልገው የተሰማው አስደናቂ ጸጋ እንደ ሆነ ያሳያሉ። ከእርሱ ጋር የነበረውና ከሁላቸው ይልቅ አብልጦ እንዲደክም ያስቻለው የእግዚአብሔር ጸጋ፣ የማይመረመረውን የክርስቶስን ባለ ጠግነት ለአሕዛብ እንዲሰብክ የተሰጠው ጸጋ፣ በክርስቶስ ኢየሱስ ካሉ ከእምነትና ከፍቅር ጋር አብልጦ የበዛው ጸጋ — ለኃጢአተኞች መሆኑ የባሕርዩና የክብሩ ዋና ነገር የሆነው ይህ ጸጋ ነበር፤ አንድ ጊዜ ኃጢአት እንደ ሠራና ለኃጢአትም የተጋለጠ እንደ ሆነ የሚያውቅበትን ንቃት እጅግ ሕያው አድርጎ ያቆየው ይህ ጸጋ ነው።

«ኃጢአት በበዛበት ጸጋ ከመጠን ይልቅ በለጠ» (ሮሜ 5:20)። ይህም የጸጋ ዋና ምንነት ኃጢአትን መያዝና ማስወገድ እንደ ሆነ፣ ደግሞም የጸጋ ተሞክሮ ይበልጥ በበዛ ቁጥር ኃጢአተኛ የመሆን ንቃትም ሁልጊዜ ይበልጥ መብዛት እንዳለበት ይገልጣል። ሰውን በእውነት ትሑት አድርጎ የሚያቆየው ኃጢአት አይደለም፤ ይልቁንም ምን ዓይነት ኃጢአተኛ እንደ ነበረ የሚያሳየውና ሁልጊዜ የሚያስታውሰው የእግዚአብሔር ጸጋ ነው። ራሴን በእርግጥ እንደ ኃጢአተኛ እንዳውቅ የሚያደርገኝ፣ ከሁሉ የጠለቀውን የኃጢአተኛውን ራስን የማዋረድ ስፍራ ፈጽሞ የማልለቀው ስፍራዬ የሚያደርገውም ኃጢአት ሳይሆን ጸጋ ነው።

ጠንካራ በሆኑ ራስን የመኰነንና ራስን የመውቀስ ቃሎች ራሳቸውን ለማዋረድ የፈለጉ፣ ሆኖም ትሑት መንፈስ፣ ከቸርነትና ከርኅራኄ፣ ከየዋህነትና ከትዕግሥት ጋር አብሮ የሚሄደው «የትሕትና ልብ»፣ አሁንም እንደ ቀድሞው ከእነርሱ ሩቅ እንደ ሆነ በሐዘን ለመናዘዝ የተገደዱ ጥቂት ያልሆኑ ሰዎች እንዳሉ እፈራለሁ። ራስን እጅግ በጠለቀ ሁኔታ በመጸየፍ ውስጥ እንኳ ቢሆን፣ በራስ መጠመድ ከራስ ነጻ ሊያወጣን ፈጽሞ አይችልም። ትሑታን የሚያደርገን ኃጢአትን በሚኰንነው ሕግ ብቻ ሳይሆን ከኃጢአት በሚያድነው ጸጋውም የሚገለጠው የእግዚአብሔር መገለጥ ነው።

ሕግ ልብን በፍርሃት ሊሰብረው ይችላል፤ ነገር ግን ለነፍስ ደስታና ሁለተኛ ተፈጥሮዋ የምትሆነውን ጣፋጭ ትሕትና የሚያመጣው ጸጋ ብቻ ነው። አብርሃምንና ያዕቆብን፣ ኢዮብንና ኢሳይያስን እጅግ ዝቅ ብለው እንዲሰግዱ ያደረጋቸው፣ በቅድስናው የተገለጠውና በጸጋው ራሱን ሊያስታውቅ የቀረበው የእግዚአብሔር መገለጥ ነበር። ፈጣሪ የሆነው እግዚአብሔር ምንም ለሆነው ፍጥረት ሁሉ ሆኖ፣ ቤዛ የሆነው እግዚአብሔርም በጸጋው በኃጢአቱ ውስጥ ላለው ኃጢአተኛ ሁሉ ሆኖ የሚጠበቅባት፣ የሚታመንባትና የሚመለክባት ነፍስ በመገኘቱ እጅግ ተሞልታ ለራስ ምንም ስፍራ እንደማይቀርላት ታገኛለች።

የተስፋው ቃል ሊፈጸም የሚችለው በዚህ ብቻ ነው፦ «የሰው ትዕቢት ይዋረዳል፥ የሰዎችም ኩራት ይወድቃል፤ በዚያም ቀን እግዚአብሔር ብቻውን ከፍ ከፍ ይላል» (ኢሳይያስ 2:17)።

ትሑት ከመሆን በቀር ሌላ ሊሆን የማይችለው፣ በእግዚአብሔር ቅዱስና አዳኝ ፍቅር ሙሉ ብርሃን ውስጥ የሚኖር፣ በክርስቶስና በመንፈስ ቅዱስ በኩል የሚመጣውን የመለኮታዊ ፍቅር ሙሉ በውስጥ መኖር የሚለማመድ ኃጢአተኛ ነው። ከራስ ነጻ የሚያወጣህ በኃጢአትህ መጠመድ ሳይሆን በእግዚአብሔር መጠመድ ነው።