ትሕትና በዕለት ኑሮ

«ማንም። እግዚአብሔርን እወዳለሁ እያለ ወንድሙን ቢጠላ ሐሰተኛ ነው፤ ያየውን ወንድሙን የማይወድ ያላየውን እግዚአብሔርን ሊወደው እንዴት ይችላል?» (1ኛ ዮሐንስ 4:20)።

ለእግዚአብሔር ያለን ፍቅር ከሰዎች ጋር በምናደርገው የዕለት ተዕለት ግንኙነትና በዚያም በሚገለጠው ፍቅር እንደሚመዘን ማሰብ እንዴት ያለ የሚያስፈራ አሳብ ነው! ለእግዚአብሔር ያለን ፍቅር እውነተኛነቱ ከባልንጀሮቻችን ጋር በምንኖረው የዕለት ኑሮ ፈተና ጸንቶ ካልተረጋገጠ በቀር ከንቱ ሕልም ሆኖ ይገኛል። ትሕትናችንም እንዲሁ ነው። በእግዚአብሔር ፊት ራሳችንን እንደምናዋርድ ማሰብ ቀላል ነው፤ ነገር ግን በእግዚአብሔር ፊት ያለን ትሕትና እውነተኛ መሆኑን የሚያረጋግጥ በቂ ማስረጃ በሰዎች ፊት የምናሳየው ትሕትና ብቻ ነው። ይህም ትሕትና በውስጣችን ማደሪያውን እንዳደረገና ባሕርያችን ራሱ እንደ ሆነ፣ እንደ ክርስቶስም በእውነት ራሳችንን ባዶ እንዳደረግን ይገልጣል። በእግዚአብሔር ፊት ስንሆን የልብ ትሕትና ወደ እርሱ በምንጸልይበት ጊዜ ብቻ የምንይዘው አቋም መሆኑ ቀርቶ የሕይወታችን መንፈስ ራሱ ሲሆን፣ ለወንድሞቻችን በምናሳየው ጠባይ ሁሉ ይገለጣል።

ይህ ትምህርት እጅግ ጥልቅ ትርጉም ያለው ነው፤ በእውነት የእኛ የሆነው ብቸኛው ትሕትና በጸሎት በእግዚአብሔር ፊት ለማሳየት የምንሞክረው ሳይሆን፣ በተለመደው አካሄዳችን ውስጥ ይዘነው የምንሄደውና በተግባር የምንፈጽመው ትሕትና ነው።

የዕለት ኑሮ ጥቃቅን ነገሮች የዘላለም ትልቅ ቁም ነገሮችና ፈተናዎች ናቸው፤ ምክንያቱም የሚገዛን መንፈስ ምን እንደ ሆነ ያረጋግጣሉና። ማንነታችንን በእውነት የምናሳየውና የምናየው ራሳችንን ባልጠበቅንባቸው ጊዜያት ነው።

ትሑትን ሰው ለማወቅ፣ ትሑት ሰው እንዴት እንደሚመላለስ ለማወቅ፣ በተለመደው የዕለት ኑሮው ውስጥ ልትከተለው ይገባሃል። ኢየሱስ ያስተማረውስ ይህን አይደለምን? የትሕትናን ትምህርቶቹን ያስተማረው ደቀ መዛሙርቱ ከሁሉ የሚበልጥ ማን እንደ ሆነ በተከራከሩ ጊዜ፣ ፈሪሳውያን በግብዣ የከበሬታን ስፍራ በምኵራብም የከበሬታን ወንበር እንዴት እንደሚወድዱ ባየ ጊዜ፣ እግራቸውንም በማጠብ ምሳሌ በሰጣቸው ጊዜ ነበር።

በሰዎች ፊት በትሕትና ካልተረጋገጠ በእግዚአብሔር ፊት ያለ ትሕትና ከንቱ ነው። በጳውሎስ ትምህርትም እንዲሁ ነው። ለሮሜ ሰዎች እንዲህ ሲል ይጽፋል፦ «…እርስ በርሳችሁ ተከባበሩ» (ሮሜ 12:10)፤ «የትዕቢትን ነገር አታስቡ፥ ነገር ግን የትሕትናን ነገር ለመሥራት ትጉ። ልባሞች የሆናችሁ አይምሰላችሁ» (ሮሜ 12:16)።

«በራስህ ዓይን ጥበበኛ አትሁን» (ምሳሌ 3:7)። ለቆሮንቶስ ሰዎች ደግሞ፦ «ፍቅር»፣ ያለ ትሕትና ሥርም ፍቅር የለም፣ «…አይቀናም፤ ፍቅር አይመካም፥ አይታበይም» (1ኛ ቆሮንቶስ 13:4)።

ለገላትያ ሰዎች፦ «እርስ በርሳችን እየተነሣሣንና እየተቀናናን በከንቱ አንመካ።» ለኤፌሶን ሰዎች ደግሞ፣ ስለ ሰማያዊው ሕይወት ከሚናገሩት ከሦስቱ አስደናቂ ምዕራፎች ወዲያው በኋላ፦ «በትሕትና ሁሉና በየዋህነት በትዕግሥትም፤ እርስ በርሳችሁ በፍቅር ታገሡ»፤ «ለእያንዳንዳችሁ በክርስቶስ ፍርሃት የተገዛችሁ ሁኑ።»

ለፊልጵስዩስ ሰዎች፦ «ለወገኔ ይጠቅማል በማለት ወይም በከንቱ ውዳሴ ምክንያት አንድ እንኳ አታድርጉ፥ ነገር ግን እያንዳንዱ ባልንጀራው ከራሱ ይልቅ እንዲሻል በትሕትና ይቍጠር» (ፊልጵስዩስ 2:3)። «በክርስቶስ ኢየሱስ የነበረ ይህ አሳብ በእናንተ ዘንድ ደግሞ ይሁን» (ፊልጵስዩስ 2:5)፤ «…የባሪያን መልክ ይዞ … ራሱን ባዶ አደረገ» (ፊልጵስዩስ 2:7)።

ለቆላስይስ ሰዎች፦ «እንግዲህ እንደ እግዚአብሔር ምርጦች ቅዱሳን ሆናችሁ የተወደዳችሁም ሆናችሁ፥ ምሕረትን፥ ርኅራኄን፥ ቸርነትን፥ ትህትናን፥ የዋህነትን፥ ትዕግሥትን ልበሱ። እርስ በርሳችሁ ትዕግሥትን አድርጉ፥ ማንም በባልንጀራው ላይ የሚነቅፈው ነገር ካለው፥ ይቅር ተባባሉ። ክርስቶስ ይቅር እንዳላችሁ እናንተ ደግሞ እንዲሁ አድርጉ» (ቆላስይስ 3:12-13)።

እውነተኛው የአሳብ ዝቅታና የትሕትና ልብ የሚታዩት እርስ በርሳችን ባለን ግንኙነትና አንዳችን ለሌላው በምናደርገው አያያዝ ነው። በእግዚአብሔር ፊት ያለን ትሕትና በራሱ ዋጋ የለውም፤ ነገር ግን የኢየሱስን ትሕትና ለባልንጀሮቻችን እንድንገልጥ ያዘጋጀናል። እንግዲህ በእነዚህ ቃላት ብርሃን በዕለት ኑሮ ውስጥ ያለውን ትሕትና እናጥና።

ትሑት ሰው ሁልጊዜ በዚህ ሕግ ለመመላለስ ይተጋል፦ «ለወገኔ ይጠቅማል በማለት ወይም በከንቱ ውዳሴ ምክንያት አንድ እንኳ አታድርጉ፥ ነገር ግን እያንዳንዱ ባልንጀራው ከራሱ ይልቅ እንዲሻል በትሕትና ይቍጠር» (ፊልጵስዩስ 2:3)። ብዙ ጊዜ እንዲህ የሚል ጥያቄ ይቀርባል፦ ሌሎች በጥበብና በቅድስና፣ በተፈጥሮ ስጦታዎች ወይም በተቀበሉት ጸጋ ከእኛ እጅግ ያነሱ መሆናቸውን እያየን፣ እንዴት ከእኛ እንደሚሻሉ አድርገን ልንቈጥራቸው እንችላለን? ይህ ጥያቄ እውነተኛ የአሳብ ዝቅታ ምን እንደ ሆነ ምን ያህል ጥቂት እንደምናስተውል ወዲያውኑ ያረጋግጣል።

እውነተኛ ትሕትና የሚመጣው በእግዚአብሔር ብርሃን ራሳችንን እንደ ምንም ስናይ፣ እግዚአብሔር ሁሉ ይሆን ዘንድ ራሳችንን ለመተውና ለመጣል ስንስማማ ነው። ይህን ያደረገችና፣ አንተን በማግኘቴ ራሴን እንዲሁ አጣሁ፣ ማለት የምትችል ነፍስ ከእንግዲህ ራሷን ከሌሎች ጋር አታወዳድርም። በእግዚአብሔር ፊት ስለ ራስ የሚነሣውን አሳብ ሁሉ ለዘላለም ትታለች። ከባልንጀሮቿ ጋር የምትገናኘው ምንም እንዳልሆነችና ለራሷ ምንም እንደማትፈልግ ሆና ነው። ይህች ነፍስ የእግዚአብሔር ባሪያ ናት፤ ስለ እርሱም ስትል የሁሉ ባሪያ ናት።

ታማኝ ባሪያ ከጌታው ይልቅ ጥበበኛ ሊሆን ይችላል፤ ቢሆንም እውነተኛውን የባሪያነት መንፈስና አቋም ይዞ ይኖራል። ትሑት ሰው የእግዚአብሔርን ልጅ ሁሉ፣ ከሁሉ የደከመውንና ከሁሉ የማይገባውን እንኳ፣ ይመለከታል፤ እንደ ንጉሥ ልጅም ያከብረዋል፤ በክብርም ከራሱ ያስቀድመዋል። የደቀ መዛሙርቱን እግር ያጠበው የእርሱ መንፈስ በእውነት ከሁሉ ያነስን መሆንና እርስ በርሳችን ባሪያዎች መሆን ደስታ እንዲሆንልን ያደርጋል። ትሑት ሰው ቅናትም ምቀኝነትም አይሰማውም። ሌሎች ከእርሱ ይልቅ ሲመረጡና ሲባረኩ እግዚአብሔርን ሊያመሰግን ይችላል።

ሌሎች ሲመሰገኑ እርሱ ግን ሲረሳ ይህን ሊሰማ ይችላል፤ ምክንያቱም በእግዚአብሔር ፊት ከጳውሎስ ጋር «እኔ ምንም አይደለሁም» ማለትን ተምሯልና። ራሱን ደስ ያላሰኘውንና የራሱንም ክብር ያልፈለገውን የኢየሱስን መንፈስ የሕይወቱ መንፈስ አድርጎ ተቀብሏል። ከክርስቲያን ወንድሞች ድካምና ኃጢአት በሚመጡት፣ ለትዕግሥት ማጣትና ለቍጣ፣ ለክፉ አሳብና ለመራራ ቃል ፈተናዎች ተብለው በሚቈጠሩት ነገሮች መካከል፣ ትሑት ሰው ደጋግሞ የተሰጠውን ይህን ትእዛዝ በልቡ ይይዛል፤ በሕይወቱም ያሳየዋል፦ «እርስ በርሳችሁ ትዕግሥትን አድርጉ፥ ማንም በባልንጀራው ላይ የሚነቅፈው ነገር ካለው፥ ይቅር ተባባሉ። ክርስቶስ ይቅር እንዳላችሁ እናንተ ደግሞ እንዲሁ አድርጉ»። ጌታ ኢየሱስን በመልበሱ የርኅራኄን ልብ፣ ቸርነትን፣ ትሕትናን፣ የዋህነትንና ትዕግሥትን እንደ ለበሰ ተምሯል።

ኢየሱስ የራስን ስፍራ ወስዷል፤ ስለዚህም ኢየሱስ ይቅር እንዳለ ይቅር ማለት ይቻላል። የእርሱ ትሕትና ራስን በሚያሳንስ አሳብ ወይም ቃል ብቻ አይደለም፤ ነገር ግን ጳውሎስ እንደሚለው፣ በርኅራኄና በቸርነት፣ በየዋህነትና በትዕግሥት በተከበበ «የትሕትና ልብ» ነው፤ ይኸውም የእግዚአብሔር በግ ምልክት ሆኖ የሚታወቀው ጣፋጭና ትሑት ገርነት ነው።

ክርስቲያን ከፍ ወዳሉት የክርስቲያን ሕይወት ልምምዶች ለመድረስ ሲጣጣር፣ ብዙ ጊዜ ይበልጥ ሰብአዊ፣ ወንዳወንድ ሊባሉ የሚችሉትን በጎ ምግባራት፣ ለምሳሌ ድፍረትን፣ ደስታን፣ ዓለምን መናቅን፣ ቅንዓትንና ራስን መሠዋትን፣ ግብ አድርጎ በመያዝና በእነርሱ ደስ በመሰኘት አደጋ ላይ ይወድቃል። የጥንቶቹ ኢስጦኢኮች እንኳ እነዚህን ያስተምሩና ይለማመዱ ነበር።

ይበልጥ ጥልቅና ገር የሆኑት፣ ይበልጥ መለኮታዊና ሰማያዊ የሆኑት ጸጋዎች፣ ኢየሱስ ከሰማይ ስላመጣቸው በምድር ላይ በመጀመሪያ ያስተማራቸው፣ ከመስቀሉና ከራስ ሞት ጋር ይበልጥ በግልጥ የተያያዙት፣ ማለትም የመንፈስ ድህነት፣ የዋህነት፣ ትሕትናና የልብ ዝቅታ፣ እምብዛም አይታሰቡም፤ ዋጋም አይሰጣቸውም። ስለዚህ የርኅራኄን ልብ፣ ቸርነትን፣ ትሕትናን፣ የዋህነትንና ትዕግሥትን እንልበስ፤ ክርስቶስን መምሰላችንንም የጠፉትን ለማዳን ባለን ቅንዓት ብቻ ሳይሆን፣ ከሁሉ አስቀድሞ ከወንድሞች ጋር ባለን ግንኙነት፣ ጌታ ይቅር እንዳለን እርስ በርሳችን በመታገሥና ይቅር በመባባል እናረጋግጥ።

ክርስቲያን ወገኖቼ ሆይ፣ መጽሐፍ ቅዱስ ስለ ትሑት ሰው የሚስለውን ሥዕል እናጥና። ወንድሞቻችንንና ዓለምንም በእኛ ውስጥ የዋናውን ሥዕል መልክ ያዩ እንደ ሆነ እንጠይቅ። ከእነዚህ ጥቅሶች እያንዳንዱን እግዚአብሔር በውስጣችን የሚሠራው ነገር ተስፋ፣ የኢየሱስ መንፈስ በውስጣችን እንዲወለድ የሚሰጠው ነገር በቃል የተገለጠበት መገለጥ አድርገን ከመቀበል ባነሰ ነገር አንርካ። እያንዳንዱ ውድቀትና ጕድለትም በትሕትናና በየዋህነት ወደ የዋሁና ትሑቱ የእግዚአብሔር በግ እንድንመለስ ብቻ ይገፋፋን፤ እርሱ በልብ ውስጥ በዙፋኑ በተቀመጠበት ስፍራ ትሕትናውና ገርነቱ ከውስጣችን ከሚፈልቁት የሕይወት ውኃ ወንዞች አንዱ እንደሚሆኑ በመተማመን።

«ኢየሱስን አውቀው ነበር፤ ለነፍሴም እጅግ ውድ ነበር፤ ነገር ግን ጣፋጭ፣ ታጋሽና ቸር ሆኖ የማይኖር አንድ ነገር በውስጤ አገኘሁ። ላፍነው የቻልኩትን ሁሉ አደረግሁ፤ ነገር ግን እዚያው ነበር። አንድ ነገር እንዲያደርግልኝ ኢየሱስን ለመንሁት፤ ፈቃዴንም በሰጠሁት ጊዜ ወደ ልቤ መጣ፤ ጣፋጭ፣ ቸርና ታጋሽ የማይሆነውንም ሁሉ አወጣው፤ ከዚያም በሩን ዘጋው።» ጆርጅ ፎክስ።

ቀደም ብዬ የተናገርሁትን እደግመዋለሁ። ቤተ ክርስቲያን እግዚአብሔር ኃይሉን ያረጋግጥ ዘንድ ስፍራ የሚሰጠውን ያን ራስን እንደ ምንም የመቍጠር መለኮታዊ ትሕትና በማጣቷ ምን ያህል እንደምትጎዳ በጣም ጥቂት እንደምናስተውል በጥልቅ ይሰማኛል። ከጥቂት ጊዜ በፊት የተለያዩ ማኅበራትን ብዙ የሚስዮን ጣቢያዎች የሚያውቅ፣ ትሑትና አፍቃሪ መንፈስ ያለው አንድ ክርስቲያን፣ በአንዳንድ ስፍራዎች የፍቅርና የመቻቻል መንፈስ በሚያሳዝን ሁኔታ እንደ ጐደለ ጥልቅ ሐዘኑን ገልጦ ነበር። በአውሮፓ ሳሉ እያንዳንዳቸው የራሳቸውን የወዳጆች ክበብ መምረጥ ይችሉ የነበሩ ወንዶችና ሴቶች፣ አሳባቸው ከማይስማማቸው ሰዎች ጋር በቅርብ እንዲኖሩ ሲደረጉ፣ መታገሥ፣ መውደድና በሰላም ማሰሪያ የመንፈስን አንድነት መጠበቅ ይከብዳቸዋል። እርስ በርሳቸው ለደስታቸው አብረው የሚሠሩ ሊሆኑ ይገባቸው የነበሩትም አንዳቸው ለሌላው እንቅፋትና ድካም ሆኑ። ይህም የሆነው ራሱን እንደ ምንም በሚቈጥረው፣ ከሁሉ ያነሰ በመሆንና እንደዚያም በመቈጠር ደስ በሚሰኘው፣ እንደ ኢየሱስም የሌሎች፣ ከሁሉ የተዋረዱትና የማይገባቸው የሆኑትም እንኳ፣ ባሪያ፣ ረዳትና አጽናኝ መሆንን ብቻ በሚፈልገው ትሕትና ጕድለት ነው።

ደግሞስ ራሳቸውን ስለ ክርስቶስ በደስታ የሰጡ ሰዎች ራሳቸውን ስለ ወንድሞቻቸው መስጠት ለምን ይህን ያህል ይከብዳቸዋል? ቤተ ክርስቲያንስ ተጠያቂ አይደለችምን? የክርስቶስ ትሕትና ከበጎ ምግባራት ሁሉ የመጀመሪያው፣ ከመንፈስ ጸጋዎችና ኃይላት ሁሉ የሚበልጠው መሆኑን ለልጆቿ ያስተማረችው እጅግ ጥቂት ነው።

ክርስቶስን የመሰለ ትሕትና፣ እርሷ እንደ ክርስቶስ በፊተኛው ስፍራ የምታስቀምጠውና የምትሰብከው፣ በእርግጥም እጅግ የሚያስፈልግና የሚቻልም ነገር መሆኑን ቤተ ክርስቲያን ያረጋገጠችው እጅግ ጥቂት ነው። ነገር ግን ተስፋ አንቍረጥ። የዚህ ጸጋ ጕድለት መገኘቱ ከእግዚአብሔር የበለጠ ነገርን እንድንጠብቅ ያነሣሣን። የሚፈትነንን ወይም የሚያበሳጨንን ወንድም ሁሉ እንደ እግዚአብሔር የጸጋ መንገድ፣ እኛን ለማንጻትና ሕይወታችን የሆነው ኢየሱስ በውስጣችን እፍ የሚለውን ትሕትና እንድንለማመድ እግዚአብሔር የሚጠቀምበት መሣሪያ አድርገን እንመልከተው። በራሳችን ዓይን ምንም ሆነን፣ በእግዚአብሔር ኃይል እርስ በርሳችን በፍቅር መገዛትን ብቻ እንድንፈልግ፣ በእግዚአብሔር ሁሉ-መሆንና በራስ ምንም-አለመሆን እንዲህ ያለ እምነት ይኑረን።