ትሕትና በኢየሱስ ደቀ መዛሙርት

«ከእናንተ ታላቅ የሆነ በመካከላችሁ እንደ ታናሽ፥ የሚገዛም እንደሚያገለግል ይሁን።» (ሉቃስ 22:26)

ትሕትናን በኢየሱስ ማንነትና ትምህርት ውስጥ አጥንተናል። አሁን ደግሞ በመረጣቸው ባልንጀሮቹ፣ በአሥራ ሁለቱ ሐዋርያት ክበብ ውስጥ እንፈልገው። በእነርሱ ዘንድ ትሕትና ጐድሎ ስናገኝ በክርስቶስና በሰዎች መካከል ያለው ልዩነት ይበልጥ ግልጽ ሆኖ ቢታየን፣ በዓለ ኀምሳ በእነርሱ ላይ ያደረገውን ታላቅ ለውጥ እንድናደንቅ ይረዳናል፤ ሰይጣን በሰው ውስጥ እፍ ባለበት ትዕቢት ላይ የክርስቶስ ትሕትና በተቀዳጀው ፍጹም ድል ተካፋዮች መሆናችን ምን ያህል እውነተኛ ሊሆን እንደሚችልም ያረጋግጥልናል። ከኢየሱስ ትምህርት በጠቀስናቸው ክፍሎች ውስጥ ደቀ መዛሙርቱ በትሕትና ጸጋ ምን ያህል ፈጽሞ ጐዶሎዎች እንደ ነበሩ ያሳዩባቸውን አጋጣሚዎች አስቀድመን አይተናል። አንድ ጊዜ ከመካከላቸው ማን ታላቅ እንደሚሆን በመንገድ ላይ ተከራክረው ነበር።

በሌላ ጊዜ ደግሞ የዘብዴዎስ ልጆች ከእናታቸው ጋር ሆነው የፊተኛውን ስፍራ፣ በቀኝና በግራ ያለውን መቀመጫ ለመኑ። ከዚያም በኋላ፣ በመጨረሻይቱ ሌሊት በእራት ማዕድ ላይ፣ ከእነርሱ ማን ታላቅ ሆኖ እንደሚቈጠር እንደ ገና ክርክር ሆነ። ይህም ሲባል በእውነት በጌታቸው ፊት ራሳቸውን ያዋረዱባቸው ጊዜያት አልነበሩም ማለት አይደለም። ጴጥሮስ፦ «ጌታ ሆይ፥ እኔ ኃጢአተኛ ነኝና ከኔ ተለይ» (ሉቃስ 5:8) ብሎ በጮኸ ጊዜ እንዲሁ ነበረ።

ደቀ መዛሙርቱም ማዕበሉን ጸጥ ላሰኘው በወደቁና በሰገዱለት ጊዜ እንዲሁ ነበረ። ነገር ግን እንዲህ ያሉ አልፎ አልፎ የሚታዩ የትሕትና መግለጫዎች፣ በሌሎች ጊዜያት በተፈጥሮና ሳይታሰብ በገለጡት የራስ ስፍራና ኃይል እንደ ታየው፣ የአእምሮአቸውን የዘወትር ዝንባሌ ይበልጥ ጐልቶ እንዲታይ ብቻ ያደርጉታል። የዚህን ሁሉ ትርጉም ማጥናታችን እጅግ አስፈላጊ የሆኑ ትምህርቶችን ያስተምረናል።

አንደኛ፦ ትሕትና ገና በሚያሳዝን ሁኔታ ጐድሎ ሳለ እንኳ ምን ያህል ልባዊና ትጉ ሃይማኖት ሊኖር እንደሚችል።

ይህን በደቀ መዛሙርቱ ተመልከት። በእነርሱ ዘንድ ለኢየሱስ የጋለ ፍቅርና መጣበቅ ነበረ። ሁሉን ለእርሱ ብለው ትተው ነበር። አብ እርሱ የእግዚአብሔር ክርስቶስ እንደ ሆነ ገልጦላቸው ነበር። አመኑበት፣ ወደዱትም፣ ትእዛዛቱንም ጠበቁ። እርሱን ለመከተል ሁሉን ትተው ነበር። ሌሎች ወደ ኋላ በተመለሱ ጊዜ እነርሱ ከእርሱ ጋር ተጣበቁ። ከእርሱ ጋር ለመሞት ተዘጋጅተው ነበር። ነገር ግን ከዚህ ሁሉ በታች ጠልቆ፣ መኖሩንም አስከፊነቱንም ብዙም ያላስተዋሉት የጨለማ ኃይል ነበረ፤ የኢየሱስ የማዳን ኃይል ምስክሮች ከመሆናቸው በፊት ይህ ኃይል መገደልና መጣል ነበረበት።

የመንፈስ ስጦታዎች በብዛትና በግልጥ የሚታዩባቸው፣ ለብዙ ሕዝብም የበረከት መተላለፊያዎች የሆኑ በእምነታቸው የታወቁ ሰዎችንና አገልጋዮችን፣ ወንጌላውያንንና ሠራተኞችን፣ ሚስዮናውያንንና መምህራንን ልናገኝ እንችላለን፤ ነገር ግን የፈተና ጊዜ ሲመጣ ወይም የቀረበ ግንኙነት የተሟላ ዕውቀት ሲሰጥ፣ የትሕትና ጸጋ እንደ ቋሚ ጠባይ በእነርሱ ዘንድ እምብዛም እንደማይታይ በሚያሳምም ሁኔታ ግልጥ ይሆናል። ይህ ሁሉ ትሕትና ከጸጋዎች ሁሉ ዋነኛውና ከፍተኛው መሆኑን የሚያጸና ትምህርት ነው። ለማግኘት ከሁሉ ይልቅ አስቸጋሪ ከሆኑት አንዱ ነው፤ የመጀመሪያውና ዋነኛው ጥረታችን ሊያተኩርበት የሚገባው ነው፤ በኃይልም የሚመጣው የመንፈስ ሙላት በውስጣችን የሚኖረው የክርስቶስ ተካፋዮች ሲያደርገን፣ እርሱም በውስጣችን ሲኖር ብቻ ነው።

ሁለተኛ፦ ትዕቢትን ድል ለማድረግ ወይም የዋህና ትሑት ልብን ለመስጠት የውጭ ትምህርት ሁሉና የግል ጥረት ሁሉ ምን ያህል አቅም የሌላቸው እንደ ሆኑ። ደቀ መዛሙርቱ ለሦስት ዓመት በኢየሱስ ትምህርት ቤት ውስጥ ነበሩ፤ ሊያስተምራቸው የወደደው ዋነኛ ትምህርት ምን እንደ ሆነ ነግሮአቸው ነበር፦ «ከእኔም ተማሩ፥ እኔ የዋህ በልቤም ትሑት ነኝና» (ማቴዎስ 11:29)። ትሕትና ወደ እግዚአብሔር ክብር የሚያደርስ ብቸኛ መንገድ እንደ ሆነ ለእነርሱ፣ ለፈሪሳውያንና ለሕዝቡ ደጋግሞ ተናግሮ ነበር። በመለኮታዊ ትሕትናው የእግዚአብሔር በግ ሆኖ በፊታቸው መኖሩ ብቻ ሳይሆን፣ የሕይወቱን ውስጠኛ ምሥጢር ከአንድ ጊዜ በላይ ገልጦላቸው ነበር፦ «የሰው ልጅ ሊያገለግል … እንዲያገለግሉት አልመጣም።» (ማቴዎስ 20:28)፤ «እኔ ግን በመካከላችሁ እንደሚያገለግል ነኝ» (ሉቃስ 22:27)። እግራቸውን አጥቦ የእርሱን ምሳሌ እንዲከተሉ ነገራቸው። ይህም ሁሉ ቢሆን የጠቀመው እጅግ ጥቂት ነበረ።

በቅዱሱ እራት ላይ ማን ታላቅ እንደሚሆን ክርክሩ አሁንም ነበረ። ትምህርቶቹን ለመማር ብዙ ጊዜ ጥረው፣ ዳግመኛ እንዳያሳዝኑት አጥብቀው ወስነው እንደ ነበረ አያጠራጥርም፤ ነገር ግን ሁሉ በከንቱ ሆነ። ይህም እነርሱንም እኛንም ያን እጅግ የሚያስፈልግ ትምህርት ለማስተማር ነበረ፦ የክርስቶስ የራሱ ትምህርት እንኳ ቢሆን ምንም ዓይነት የውጭ ትምህርት፣ የቱንም ያህል አሳማኝ ቢሆን ምንም ክርክር፣ የቱንም ያህል ጥልቅ ቢሆን የትሕትና ውበት ስሜት፣ የቱንም ያህል ቅንና ልባዊ ቢሆን ምንም የግል ውሳኔ ወይም ጥረት የትዕቢትን ጋኔን ሊያወጣ አይችልም። ሰይጣን ሰይጣንን በሚያወጣበት ጊዜ፣ ይበልጥ በተሰወረ ቢሆንም በበረታ ኃይል እንደ ገና ለመግባት ብቻ ነው። ከዚህ በቀር ምንም ሊጠቅም አይችልም፦ በመለኮታዊ ትሕትናው ያለው አዲሱ ባሕርይ የአሮጌውን ስፍራ እንዲወስድ፣ አሮጌው እንደ ነበረ ሁሉ በእውነት የገዛ ባሕርያችን እንዲሆን በኃይል መገለጡ ነው።

ሦስተኛ፦ በእውነት ትሑታን የምንሆነው በመለኮታዊ ትሕትናው በውስጣችን በሚኖረው ክርስቶስ ብቻ ነው።

ትዕቢታችንን ከሌላው፣ ከአዳም አግኝተናል፤ ስለዚህ ትሕትናችንንም ከሌላው ማግኘት ይገባናል። ትዕቢት የእኛ ነው፤ በእኛ ላይ እንዲህ ባለ አስፈሪ ኃይል የሚገዛውም ራሳችን፣ የገዛ ባሕርያችን ስለ ሆነ ነው።

ትሕትናም በዚያው መንገድ የእኛ መሆን አለበት፤ የገዛ ማንነታችንና ባሕርያችን መሆን አለበት። ትዕቢተኛ መሆን ምን ያህል ተፈጥሮአዊና ቀላል እንደ ነበረ፣ ትሑት መሆንም እንዲሁ መሆን አለበት፤ ደግሞም ይሆናል። የተስፋው ቃል፦ «ኃጢአት በበዛበት» — በልብ ውስጥ እንኳ — «ጸጋ ከመጠን ይልቅ በለጠ» (ሮሜ 5:20) የሚል ነው።

ክርስቶስ ለደቀ መዛሙርቱ ያስተማረው ትምህርት ሁሉና የእነርሱ ከንቱ ጥረት ሁሉ፣ እንዲመኙት ያስተማራቸውን ሊሰጣቸውና በእነርሱ ውስጥ ሊሆን በመለኮታዊ ኃይል ወደ እነርሱ ለመግባቱ አስፈላጊ ዝግጅት ነበሩ። በሞቱ የዲያብሎስን ኃይል ሻረ፣ ኃጢአትን አስወገደ፣ የዘላለምንም ቤዛነት ፈጸመ። በትንሣኤው ከአብ ፍጹም አዲስ ሕይወትን ተቀበለ፤ ይህም በእግዚአብሔር ኃይል ያለ የሰው ሕይወት ነው፤ ለሰዎች ሊሰጥ የሚችል፣ ወደ ሕይወታቸው የሚገባ፣ የሚያድሰውና በመለኮታዊ ኃይሉ የሚሞላው ሕይወት ነው።

በዕርገቱ የአብን መንፈስ ተቀበለ፤ በእርሱም በምድር ሳለ ማድረግ ያልቻለውን ማድረግ ቻለ፦ ከወደዳቸው ጋር አንድ መሆንና ሕይወታቸውን ስለ እነርሱ መኖር፣ ይኸውም በውስጣቸው የሚኖረውና የሚተነፍሰው እርሱ ራሱ ስለ ሆነ፣ እንደ እርሱ ባለ ትሕትና በአብ ፊት እንዲኖሩ ነው። በበዓለ ኀምሳ መጣ፤ ያዛቸውም። ትምህርቱ ያከናወነው የዝግጅትና የወቀሳ ሥራ፣ የምኞትና የተስፋ መነቃቃት፣ በዓለ ኀምሳ ባደረገው ታላቅ ለውጥ ፍጻሜውን አገኘ። የያዕቆብ፣ የጴጥሮስና የዮሐንስ ሕይወትና መልእክቶች ሁሉ እንደ ተለወጠ፣ የየዋሁና መከራ የተቀበለው የኢየሱስ መንፈስ በእውነት እንደ ያዛቸው ይመሰክራሉ። እንግዲህ ስለዚህ ነገር ምን እንላለን? ከአንባቢዎቼ መካከል ከአንድ በላይ ዓይነት ሰዎች እንዳሉ እርግጠኛ ነኝ።

አንዳንዶች ስለዚህ ጉዳይ በተለየ ሁኔታ አስበውበት የማያውቁ፣ ለቤተ ክርስቲያንና ለእያንዳንዱ አባልዋ የሕይወት ጥያቄ እንደ መሆኑ ያለውን እጅግ ታላቅ ክብደት ወዲያውኑ ሊገነዘቡ የማይችሉ ሊኖሩ ይችላሉ። ሌሎች ስለ ጕድለታቸው ራሳቸውን እንደ ተኰነኑ ተሰምቶአቸው እጅግ ልባዊ ጥረት አድርገዋል፤ ነገር ግን ወድቀው ተስፋ ቈርጠዋል። ሌሎች ደግሞ ስለ መንፈሳዊ በረከትና ኃይል በደስታ ሊመሰክሩ ይችላሉ፤ ነገር ግን በዙሪያቸው ያሉት ሰዎች አሁንም ጐድሎ የሚያዩትን ነገር በተመለከተ የሚያስፈልገው ወቀሳ ፈጽሞ አልደረሰባቸውም። ሌሎች ደግሞ ስለዚህ ጸጋ ጌታ መዳንንና ድልን እንደ ሰጣቸው ሊመሰክሩ ይችላሉ፤ ደግሞም ገና ምን ያህል እንደሚያስፈልጋቸውና ከኢየሱስ ሙላት ምን ያህል ሊጠብቁ እንደሚችሉ አስተምሮአቸዋል።

ከየትኛውም ክፍል ብንሆን፣ ትሕትና ከክርስቶስ ጋር ባለን ግንኙነት ውስጥ የያዘውን ልዩ ስፍራ፣ ደግሞም ትሕትናው ዋነኛ ክብሩ፣ የመጀመሪያ ትእዛዙና ከፍተኛ ብፅዕናችን ሆኖ እስካልታወቀ ድረስ ቤተ ክርስቲያን ወይም አማኝ ክርስቶስ እንዲሆኑ የሚፈልገውን መሆን ፈጽሞ እንደማይቻላቸው ጠለቅ ያለ ማስተዋል እንድንሻ ሁላችንን የሚያስፈልገንን አጣዳፊ ጕዳይ አሳስባለሁ። ይህ ጸጋ በአስፈሪ ሁኔታ ጐድሎ ሳለ ደቀ መዛሙርቱ ምን ያህል ርቀት ሄደው እንደ ነበረ በጥልቅ እናስብ፤ ሌሎች ስጦታዎችም የዚህ ጸጋ መጕደል የእግዚአብሔር ኃይል ታላቁን ሥራውን ሊሠራ የማይችልበት የተሰወረ ምክንያት መሆኑን ፈጽሞ እስከማናስተውል ድረስ እንዳያጠግቡን ወደ እግዚአብሔር እንጸልይ። ይህ የሚሆነው እኛ እንደ ወልድ ከራሳችን ምንም ማድረግ እንደማንችል፣ እግዚአብሔር ግን ሁሉን እንደሚያደርግ በእውነት ስናውቅና ስናሳይ ብቻ ነው። በውስጥ የሚኖር ክርስቶስ የሚለው እውነት በአማኞች ልምምድ ውስጥ የሚገባውን ስፍራ በሚይዝበት ጊዜ፣ ቤተ ክርስቲያን የክብር ልብስዋን ትለብሳለች፤ ትሕትናም በመምህራንዋና በአባሎችዋ ዘንድ እንደ ቅድስና ውበት ይታያል።