ሄኖክ

«ሄኖክ ሞትን እንዳያይ በእምነት ተወሰደ፥ እግዚአብሔርም ስለ ወሰደው አልተገኘም። ሳይወሰድ እግዚአብሔርን ደስ እንዳሰኘ ተመስክሮለታልና።»

(ዕብራውያን 11:5)።

የሄኖክ ታሪክ በዘፍጥረት 5:18-24 እጅግ በአጭሩ ተመዝግቧል።

ሌላው የልጆች የመጽሐፍ ቅዱስ ጥያቄ ደግሞ «ከሰዎች ሁሉ ረጅም ዕድሜ የኖረው ማን ነው?» የሚል ነው። የሄኖክ ልጅ ማቱሳላ!

ሄኖክ «እግዚአብሔር ወሰደው» ከመባሉ በፊት ከእግዚአብሔር ጋር እየሄደ በምድር ላይ 365 ዓመት ኖረ። ይህ ከእግዚአብሔር ጋር መሄድ በእምነት መመላለስ ነበር፤ ያለ እምነትም ደስ ማሰኘት አይቻልም (ዕብራውያን 11:6)።

ከፈጣሪው ጋር የቅርብ ኅብረት ማድረግ፣ ድምፁን መስማትና ምሪቱን ማወቅ ምን እንደ ሆነ ያውቅ ነበር።

ያ ኅብረት እንዴት ጣፋጭ ነበር! ሄኖክ የአዳምና የሔዋን ውድቀት ምልክቶች ይታዩበት የነበረ ቢሆንም፣ አሁንም በእግዚአብሔር ሀልዎት ደስ ይለው ነበር። ዛሬም ቢሆን በዙሪያችን ያለው ሁሉ የረከሰ ቢመስልና ክፋት የሚያይል ቢመስል፣ በእምነት የሚመላለስ የእግዚአብሔር ልጅ ከጌታው ጋር ጣፋጭ ኅብረት ሊኖረው ይችላል።

ታሪክ፣ ሁኔታቸው እጅግ አስቸጋሪ የነበረ ነገር ግን የመለኮትን ሀልዎት ያውቁ ስለ ነበር ምስክርነታቸው ያበራ በነበረ አማኞች ታሪኮች የተሞላ ነው።

«ሄኖክ ሞትን እንዳያይ በእምነት ተወሰደ» (ዕብራውያን 11:5)።

ይህ ምን ማለት ነው? ሄኖክ እንደሚወሰድ እጅግ አጥብቆ ስላመነ እግዚአብሔር ያንን አደረገለት ማለት በእርግጥ አይደለም!

ይልቁንም ታላቅ እውነትን ሊያስተምረን ሄኖክን የወሰደው የእግዚአብሔር ሉዓላዊ ሥራ ነበር!

የትንሣኤ ተስፋ ከዚህ አጭር ታሪክ ዛሬ ለእኛ ትርጉም ያለው ምን የመጽሐፍ ቅዱስ መርሕ መማር እንችላለን?

የዘላለም ሕይወት መርሕ እንዳለ ግልጽ ነው።

በእምነት ከእግዚአብሔር ጋር ለሚሄዱ የትንሣኤ ተስፋ፣ ወይም በዳግም ምጽአቱ የመነጠቅ ተስፋ፣ ለዘላለም ሕይወት አለ። ጳውሎስም ጴጥሮስም በሕዝቡ ፊት በቆሙ ጊዜ ይህ የአማኞች ሁሉ ተስፋ መሆኑን አውጀዋል። እንዲያውም ጳውሎስ ለስደቱ ዋናው ምክንያት ይህ እንደ ሆነ ያውቅ ነበር። «ስለ ተስፋና ስለ ሙታን መነሣት ይፈርዱብኛል» (የሐዋርያት ሥራ 23:6)። ሌሎች ሃይማኖቶች ነፍስ በሌላ አካል ዳግም እንደምትወለድ ወይም በጽድቅ ሥራ ላይ የተመሠረተ መዳንን ያስተምሩ ይሆናል፤ የእኛ መልእክት ግን በእምነት ከእግዚአብሔር ጋር ለሚመላለሱ ሁሉ ለዘላለም ሕይወት የሚሆን ትንሣኤ እንዳለ በማወጅ የማይናወጥ ነው።

ጳውሎስና ጴጥሮስ፣ ሐዋርያትም ሁሉ ሊሞቱለት ፈቃደኞች የነበሩበት ይህ ተስፋ በእውነታ ላይ የተመሠረተ ነው — እንደ ዓለም ተስፋዎች ሳይሆን፣ የክርስቲያን ተስፋ ሁሉ እንዲሁ ነው። የክርስቲያን ተስፋ «እርግጥ የሆነውን ነገር በጉጉት መጠበቅ» ተብሎ ቢገለጽ የተሻለ እንደ ሆነ ላሳስብህ። የትንሣኤ ተስፋችን በታሪክ ሁሉ እጅግ ክቡር በሆነው ክስተት ላይ ተመሥርቷል፤ ይኸውም የኢየሱስ ከሙታን መነሣት ነው።

አንድ ሰው ስለዚያ የመጀመሪያው የትንሣኤ እሁድ የተነገሩትን ታሪኮች፣ ንድፈ ሐሳቦችና አስተያየቶች ሁሉ ያለ አድልዎ ሲመረምር፣ በታሪክ ሁሉ እጅግ በብዙ ምስክርነት የተረጋገጠው እውነታ የናዝሬቱ ኢየሱስ በሮማውያን መስቀል ላይ ተሰቅሎና በተዋሰ መቃብር ተቀብሮ ከሙታን መነሣቱና ወደ አዲስ ሕይወት መግባቱ ነው ወደሚል መደምደሚያ መድረስ አለበት።

ለደቀ መዛሙርቱና ለሌሎች ብዙዎች ታየ። ሐዋርያው ጳውሎስ ከ500 የሚበልጡ ወንድሞች የአዲሱ ሕይወቱ የዓይን ምስክሮች እንደ ነበሩ ይመዘግባል፤ ሐዋርያው ከብዙ ዓመታት በኋላ በጻፈበት ጊዜ ከእነርሱ አብዛኞቹ ያን እውነታ ለመመስከር ገና በሕይወት ነበሩ። እነዚህ ሰዎች ውሸትን በማስፋፋት የሚያተርፉት ምንም ነገር አልነበረም፤ በእውነቱ ላይ በመጽናታቸው ግን ሁሉን ሊያጡ ይችሉ ነበር። በአማኞች ላይ ታላቅ ስደት ነበር፤ ብዙዎቹም ለእነርሱ እውነታ የሆነውን ነገር ስላልካዱ ሕይወታቸውን አጡ።

ከዮሐንስ በቀር ሐዋርያት ሁሉ በሚያውቁት ነገር ምክንያት ሰማዕታት እንደ ሆኑ ትውፊት ይነግረናል — ኢየሱስ ከሙታን መነሣቱን ያውቁ ነበርና!

አሁን እንዲህ ብሎ ሲያስተምራቸው ምን ማለቱ እንደ ነበረ ገባቸው፦ «ገና ጥቂት ዘመን አለ ከዚህም በኋላ ዓለም አያየኝም፤ እናንተ ግን ታዩኛላችሁ፤ እኔ ሕያው ነኝና እናንተ ደግሞ ሕያዋን ትሆናላችሁ» (ዮሐንስ 14:19)። ይህ ተስፋቸው ይሆን ነበር — እርግጥ የሆነውን ነገር በጉጉት መጠበቅ — በሄኖክ ምስክርነትም በምሳሌ የተገለጠው የተስፋ ቃል ይህ ነው።

የኢየሱስ ትንሣኤ የክርስቲያናዊ እምነታችን መሠረታዊ ማስረጃ ነው። ያለ እርሱ ክርስትና የለም። እንዲህ ያለው ሃይማኖት ተስፋ መስጠት ስለማይችል ከሌሎቹ ሁሉ የተለየ አይሆንም። ትንሣኤው በሚከተሉት ምክንያቶችም አስፈላጊ ነው፦ 1. ክርስቶስ እስከ ሞት ድረስ ራሱን እንዳዋረደ ሁሉ እርሱን ወደ ክብር ሕይወት ከፍ ያደረገውን የእግዚአብሔርን ፍትሕ ያሳያል (ፊልጵስዩስ 2:8-9)።

2. ትንሣኤው የመዳናችንንና የቤዛነታችንን ምሥጢር ፈጸመ። ክርስቶስ በሞቱ ከኃጢአት ቅጣት ነጻ አወጣን (ሮሜ 5:8)፤ በመከራው ከሕግ እርግማን ነጻ አወጣን (ገላትያ 3:13)፤ በትንሣኤውም በኃጢአት ያጣናቸውን እጅግ አስፈላጊ መብቶች መለሰልን (ሮሜ 4:25)።

3. በትንሣኤው፣ ክርስቶስ የማይሞት አምላክ፣ ለራሳችን ትንሣኤ አስገኚና አርአያ የሆነ ምክንያት (1ኛ ቆሮንቶስ 15:21 እና ፊልጵስዩስ 3:20-21)፣ እንዲሁም የአዲሱ የጸጋ ሕይወታችን አርአያና ምንጭ (ሮሜ 6:4-6 እና ሮሜ 6:9-11) መሆኑን እንቀበላለን።

የጳውሎስ ምስክርነት የጥንቶቹ አማኞች የተሰደዱት ለዘላለም ሕይወት በሚሆን የትንሣኤ ተስፋቸው ምክንያት ነበር። መጽሐፍ ቅዱስ ሐዋርያው ጳውሎስ በካህናት አለቆችና በሸንጎው ፊት ለፍርድ ቆሞ የሰጠውን ምስክርነት መዝግቦልናል። «ስለ ተስፋና ስለ ሙታን መነሣት ይፈርዱብኛል» (የሐዋርያት ሥራ 23:6)።

ሸንጎው ሁለት ዋና ዋና ወገኖች ነበሩት፤ ሕግን የሚጠብቁ ሰዎች እንደሚነሡ የሚያምኑ ሃይማኖተኞቹ ፈሪሳውያንና የማያምኑት የፖለቲካ ሰዎቹ ሰዱቃውያን። ስለዚህ በጳውሎስ ቃል ምክንያት ክርክር መነሣቱ አያስገርምም፤ ወታደሮቹም ጳውሎስን ወደ እስር ቤቱ እንዲመልሱት ታዘዙ።

ከዚያም ሐዋርያውን ለመግደል ያለመ የፖለቲካ ሴራ ተነሣ፤ ነገር ግን የሮማው የጦር አዛዥ ሴራውን ስላወቀ፣ ጳውሎስ የሮማው ገዥ ፊልክስ ቤተ መንግሥቱ ወደ ነበረበት ወደ አንቲጳጥሪስ እንዲወሰድ አዘዘ።

ጳውሎስ በገዢው ፊት፣ ጻድቃን ለሕይወት ኃጥኣንም ለፍርድ እንደሚነሡ ያለውን የትንሣኤ ተስፋ በድጋሚ ተናገረ (የሐዋርያት ሥራ 24:15,21)።

ፊልክስ ጳውሎስን ምን እንደሚያደርገው ወይም ከሳሾቹን እንዴት እንደሚያረካ ስላላወቀ፣ ከሁለት ዓመት በኋላ ፊስጦስ የተባለ አዲስ ገዥ እስኪተካው ድረስ በወኅኒ አቆየው። ሐዋርያውም በፊስጦስና በእንግዶቹ፣ በንጉሥ አግሪጳና በሚስቱ በበርኒቄ ፊት ስለ «ሞኝነት» እምነቱ እንዲናገር ተጠርቶ መዘባበቻ ሆነ። ጳውሎስ በዚህ ጉባኤ ፊት ወደ ኋላ አላለም። እንደ ገናም እንዲህ ብሎ አረጋገጠ፦ «ስለዚህም አለኝታ፥ ንጉሥ አግሪጳ ሆይ፥ ከአይሁድ እከሰሳለሁ። እግዚአብሔር ሙታንን የሚያስነሣ እንደ ሆነ ስለ ምን በእናንተ ዘንድ የማይታመን ነገር ሆኖ ይቈጠራል?» (የሐዋርያት ሥራ 26:7-8)። ከጊዜ በኋላም በቄሣር ፊት ቀረበ፤ በዚያም ምንም እንኳ ሞቱን ያስከተለበት ቢሆን ያንኑ ምስክርነት ከመስጠት እንዳላመነታ እርግጠኞች መሆን እንችላለን። ነገር ግን ሞትን ለምን ይፈራል? አስቀድሞ እንዲህ ብሎ ጽፎ ነበር፦ «እነሆ፥ አንድ ምሥጢር እነግራችኋለሁ፤ ሁላችን አናንቀላፋም፥ ሁላችን ግን እንለወጣለን፤ በድንገት በቅጽበተ ዓይን የኋለኛው መለከት ሲነፋ፤ መለከት ይነፋልና፥ ሙታንም የማይበሰብሱ ሆነው ይነሣሉ፥ እኛም እንለወጣለን። ይህ የሚበሰብሰው የማይበሰብሰውን ሊለብስ ይህም የሚሞተው የማይሞተውን ሊለብስ ይገባዋልና። ዳሩ ግን ይህ የሚበሰብሰው የማይበሰብሰውን ሲለብስ ይህም የሚሞተው የማይሞተውን ሲለብስ፥ በዚያን ጊዜ። ‹ሞት ድል በመነሣት ተዋጠ› ተብሎ የተጻፈው ቃል ይፈጸማል። ‹ሞት ሆይ፥ መውጊያህ የት አለ? ሲኦል ሆይ፥ ድል መንሣትህ የት አለ?› የሞት መውጊያ ኃጢአት ነው የኃጢአትም ኃይል ሕግ ነው፤ ነገር ግን በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል ድል መንሣትን ለሚሰጠን ለእግዚአብሔር ምስጋና ይሁን» (1ኛ ቆሮንቶስ 15:51-57)።

ይህ አዲስ እውነት ሳይሆን ምሥጢር ነው። ጳውሎስ ስለ ምሥጢር በሚጽፍበት ጊዜ ሁሉ፣ ምንጊዜም የነበረውን ነገር ግን አሁን ብቻ የሚገለጠውን እውነት ማመልከቱ ነው (ሮሜ 16:25-26)።

ስለ መንግሥቱ ምሥጢር በመጀመሪያ የተናገረው ኢየሱስ ነበር (ማርቆስ 4:11)፤ ጳውሎስም ይህን አገላለጽ ብዙ ጊዜ ተጠቅሞበታል።

ለግል የመጽሐፍ ቅዱስ ጥናት መልካም ርእስ የሚሆነው የሚከተሉትን ጥቅሶች መመርመር ነው፦ አሕዛብ «ስለ መተከላቸው» ያለው ምሥጢር (ሮሜ 11:25)፣ የፈቃዱ ምሥጢር (ኤፌሶን 1:9)፣ የአሕዛብ ምሥጢር (ኤፌሶን 3:3)፣ የጋብቻ ምሥጢር (ኤፌሶን 5:32)፣ የወንጌል ምሥጢር (ኤፌሶን 6:19)፣ ክርስቶስ በእናንተ ያለበት ምሥጢር (ቆላስይስ 1:26-27)፣ የክርስቶስ ራሱ ምሥጢር (ቆላስይስ 2:2)፣ የዓመፃ ምሥጢር (2ኛ ተሰሎንቄ 2:7)፣ የእምነት ምሥጢር (1ኛ ጢሞቴዎስ 3:9) እና እግዚአብሔርን የመምሰል ምሥጢር (1ኛ ጢሞቴዎስ 3:16)።

ይህ ምሥጢር፣ ይህ እውነት፣ ለዘላለም ሕይወት የሚሆን ይህ ክቡር የትንሣኤ ተስፋ በመጀመሪያ የተገለጠልን በሄኖክ ምስክርነት ነው።

ማጠቃለያ «ሄኖክ ሞትን እንዳያይ በእምነት ተወሰደ» (ዕብራውያን 11:5)፤ ይኸውም ክቡር ተስፋ እንዳለን እንድናውቅ ነው፤ ይህም የዘላለም ሕይወት ተስፋ ነው።

ይህ በአዲስ ኪዳን የተጀመረ ትምህርት አይደለም፤ ነገር ግን ምንጊዜም እግዚአብሔር ለሕዝቡ ያለው ዓላማ ክፍል ሆኖ ኖሯል።