ክርክር

ሜሪ በተለምዶ «የዩፒዎች ጉንፋን» ወይም «የዘጠናዎቹ በሽታ» በሚባለው ኤፕስታይን-ባር ሲንድሮም ለብዙ ወራት ታምማ ነበር።

ሐኪሞቿ ከአንድ ዓመት በፊት ወደ ነበረችበት ጤናማ ወጣት ሴትነት ሊመልሷት ብዙ መድኃኒቶችን ሞክረው ነበር፤ ነገር ግን እነርሱም ሆኑ የሕክምና ባለሙያዎች ሁሉ፣ በሽታን የመከላከል ሥርዓትን በሚያጠቃውና ተጠቂውን ዘወትር በድካም በሚያዝለውና ኃይል በሚያሳጣው በዚህ በሽታ ግራ ተጋብተው ነበር።

የታወቀ ፈውስ አልነበረውም፤ መንስኤው አለመታወቁም በብዙ የሜሪ ጓደኞች ዘንድ ፍርሃትን ይፈጥር ጀመር። አንዳንዶች በሽታን የመከላከል ሥርዓትን ከሚያጠቃው ከሌላው መቅሠፍት ከኤድስ ጋር አያይዙት ነበር። እርሷ በቤተ ክርስቲያኗ ውስጥ እጅግ ንቁ ተሳታፊ ነበረች፤ አሁን ግን ይህ በሽታ ተላላፊ ይሁን አይሁን ማንም እርግጠኛ ስላልነበረ ከዚያ ራቀች።

ስለ በሽታው ብዙ መጻሕፍትን አነበበች፣ የቴሌቪዥን ዘጋቢ ፊልሞችንም ተመለከተች፤ እንዲያውም የተመከሩላትን አንዳንድ የሙከራ «ፈውሶች» ሞከረች። ሊጠይቋት የመጡ ጓደኞች ጥቂቶች ነበሩ፤ አንዳንዶች ግን እንዴት እንደሆነች ለማወቅ በየጊዜው ስልክ ይደውሉላት ነበር። ቤተ ክርስቲያኒቱ እየጸለየችላት እንደሆነና እርሷም መበረታታቷን እንዳትተው ይነግሯት ነበር።

ሜሪ ከአሥራዎቹ ዕድሜዋ ጀምሮ በአንድ የቤተ ክርስቲያን አገልግሎት ላይ ሕይወቷን ለጌታ ለኢየሱስ ሰጥታ በእርሱ አማኝ ነበረች። ከዓመታት ወዲህም መጻሕፍትን እያጠናች፣ እየጸለየችና በቤተ ክርስቲያን አገልግሎቶች በታማኝነት እየተገኘች ማመኗና መታመኗ እያደገ ሄዶ ነበር።

በሕመሟ አስቸጋሪ ወራት ሁሉ፣ «እግዚአብሔርንም ለሚወዱት እንደ አሳቡም ለተጠሩት ነገር ሁሉ ለበጎ እንዲደረግ» (ሮሜ 8:28) ብላ በማመን በጌታ መታመኗን አጥብቃ ያዘች። ባይገባትም እንኳ አሁንም በእርሱ ትታመን ነበር።

እርሷ ከእኔ ቤተ ክርስቲያን ባትሆንም፣ በወር አንድ ሁለት ጊዜ ሜሪን መጠየቅ ልማዴ ነበር። አብረን በተሳተፍንበት በሌላ አገልግሎት በኩል ጓደኛሞች ሆነን ነበር፤ ስለዚህም በዚህ አስከፊ በሽታ እንዲህ ደክማ ማየቴ አሳሰበኝ። በዚያ አቅም በሚያሳጣ ሁኔታ ውስጥ ሆና ራሷ ልታደርገው የማትችለውን ነገር፣ ወደ ባንኳ ወይም ወደ ሱቅ በመኪና ስወስዳት ሁልጊዜ ደስተኛና አመስጋኝ ነበረች።

አንድ ቀን ግን ቤቷ ስደርስ እጅግ ተጨንቃ አገኘኋት። የሆነውን ልትነግረኝ እስክትረጋጋ ድረስ ብዙ ጊዜ ወሰደባት። በቤተ ክርስቲያን ካሉት እጅግ የቅርብ «ጓደኞቿ» አንዷ ስልክ ደውላ የጸሎት ቡድኑ ለመዳኗ መጸለዩን ለማቆም እንደወሰነ ነግራት ነበር። የተሰጠው ምክንያትም «እምነት እንደሌላት ግልጽ ነው፤ ቢኖራትማ እስከ አሁን በተፈወሰች ነበር» የሚል ነበር።

አንድምታውም እርሷ «እምነተ ቢስ» ስለሆነች ከእንግዲህ የቤተሰባቸው አካል አድርገው ሊቆጥሯት አይችሉም የሚል ነበር!

ይህ የእምነትን ምንነትና በሕይወታችን እንዴት እንደሚሠራ እንዴት ያለ አስከፊ አለመረዳት ነው! መጻሕፍትን ሳጠና፣ የዚያን የቤተ ክርስቲያን የጸሎት ቡድን ድርጊትም ሆነ እምነት የሚያጸድቅ አንዳች ነገር አላይም።

ለእነርሱ፣ እምነት ሰው በራሱ ጥረት ወይም ትጋት ሊያነሣሣው የሚችል ነገር እንደሆነ ግልጽ ነው። ሜሪ «እምነት» የተባለውን ይህን ሚስጥራዊ «ንጥረ ነገር» በበቂ መጠን ማፍራት ብትችል ኖሮ፣ እግዚአብሔር የፈውስ ፍላጎቷን ለማሟላት በተገደደ ነበር! በመሠረቱ እምነት በመጠን የሚለካ ነገር እንደሆነና በቂ መጠኑ እግዚአብሔርን ደስ እንደሚያሰኝ ያምኑ ነበር፤ ስለዚህ እርሷ የሚያስፈልጋት አብልጣ ማመን ብቻ ነበር!

በመስቀሉ ድል ከተሰጡን ባለጠግነቶች አንዱ መለኮታዊ ፈውስ እንደሆነ አምናለሁ፤ ነገር ግን እርሱን ለማግኘት የሚያስችል ቀመር እንደሌለ ተረድቻለሁ። እግዚአብሔር ፈውስንና መልካም ጤንነትን በመስጠት ዛሬም ሉዓላዊ ነው፤ የቱንም ያህል ማመን፣ የቱንም ያህል ሰዓታት መጸለይ ወይም ባልዲ ሙሉ እንባ ከሉዓላዊ ጸጋው ጋር ሊወዳደር አይችልም።

ታሪኩ በማርቆስ 9 እንደ ተጻፈው እንደዚያ ጋኔን ያደረበት ልጅ አባት፣ ሜሪም «አምናለሁ፤ አለማመኔን እርዳው» ብላ ጮኸች።

በዚያ ታሪክ ደቀ መዛሙርቱ ልጁን መፈወስ እንደሚችሉ አምነው ነበር፤ ነገር ግን አልቻሉም። ኢየሱስም ያስፈለጋቸው ማመን ሳይሆን እምነት እንደ ነበረ አመለከታቸው። አንድ ሰው «አጋንንት ደግሞ ያምናሉ» ብሎ ሊጨምር ይችላል!

ማመን እምነት አይደለም። ፓስተር ጆን ተጨንቆ ነበር! ከሁለት ዓመት በፊት ብቻ ብዙ አዳዲስ ሰዎች ወደ ኅብረቱ ሲመጡ በትንሿ ቤተ ክርስቲያኑ የሚገኘው ሕዝብ በፍጥነት ሲያድግ አይቶ ነበር። ቤተሰቦች በሙሉ ወደ ጌታ ተመልሰው ነበር፤ ስለ መነቃቃትም ይወራ ነበር። ብዙም ሳይቆዩ በመደበኛ ተሰብሳቢ ቁጥር ሁለት መቶን አልፈው ነበር፤ መባው ከቀደሙት ዓመታት ከ100% በላይ ጨምሮ ነበር፤ በየሳምንቱም መቅደሱን ደስታና ጉጉት ይሞላው ነበር። መስበክ ቀላል ነበር፤ በሁሉም የቤተ ክርስቲያን ክፍሎች በየቦታው ለሚበቅሉት ብዙ አገልግሎቶች ፈቃደኛ ሠራተኞች ሁልጊዜ ነበሩ።

ሽማግሌዎቹም «ፓስተር፣ ትልቅ መቅደስ መሥራት ያስፈልገናል» አሉት።

«እግዚአብሔር በማኅበረሰባችን ውስጥ ታላቅ ሥራ እየሠራ እንደሆነ ግልጽ ነው።» ጉባኤውን በዚህ እንዲስማማ ማሳመን አስቸጋሪ አልነበረም፤ ብዙም ሳይቆይ ከአንድ ሺህ በላይ አምላኪዎችን የሚይዝ መቅደስ ለመሥራት ዕቅድ ይወጣ ጀመር። በዚህ ታላቅ ዕቅድ ላይ ስጋቱን የገለጸ ማንም ቢኖር «እምነት የጎደለው» የሚል ስም ይለጠፍበት ነበር። እንዲያውም እግዚአብሔር በዚህ ውስጥ እንዳለ ግልጽ ስለሆነ፣ የበለጠ እምነት ሊገለጥ ይገባው ነበር። ስለዚህ ዕቅዱ እያደገ ሄዶ በመጨረሻ ከሦስት ሚሊዮን ዶላር በላይ የሚያስወጣ ሕንፃ ታቀደ!

ጆን ያላሰበበት ነገር ግን፣ የቤት ብድር ወለድ በከፍተኛ ሁኔታ መጨመሩና በዚያው ጊዜ አንድ ትልቅ አሠሪ ድርጅት ያችን ትንሽ ከተማ ለቅቆ መውጣቱ ነበር፤ ይህም ብዙዎችን ሥራ አጥ አደረገ፤ ከእነርሱም አያሌዎቹ የጆን ቤተ ክርስቲያን አባላት ነበሩ።

የወለድ ክፍያው ብዙም ሳይቆይ ለጉባኤው ከአቅም በላይ ሆነ፤ ሰዎችም በእነርሱ አመለካከት ራሳቸው ባልፈጠሩት ከባድ የገንዘብ ሸክም በታሰረች ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ከመሆን ይልቅ ያንን ኅብረት መልቀቅ ሲጀምሩ ችግሩ ተባባሰ።

ምን ተበላሽቶ ነበር? ያን ያህል ታላቅ እምነት ሲያሳዩ እግዚአብሔር ጥሏቸው ነበርን? ወይስ ጆን — ከሽማግሌዎቹ ጋር — እምነትን ከመዳፈር ጋር አምታተው ነበር? በእርግጥ እምነት ምን እንደሆነ ከቶ ተረድተውት ነበርን? ለእነርሱ እምነት «ነገሮች ካልተሳኩ ጥፋቱ የእግዚአብሔር መሆን አለበት» የሚል ያልተነገረ ቅድመ ሁኔታ ያለበት የተቀደሰ ስጋት መውሰድ ነበር።

በሉቃስ 4:1-13 በተጻፈልን በሰይጣን ፈተናዎቹ ውስጥ ኢየሱስ በእምነትና በመዳፈር መካከል ያለውን ልዩነት በግልጽ ያሳየናል።

ኢየሱስ እውነተኛ ፍላጎት ነበረው፤ ስድስት ሳምንት ያህል በምድረ በዳ ካሳለፈ በኋላ ተርቦ ነበር። በዮርዳኖስ ከተጠመቀ በኋላ መንፈስ ቅዱስ ወደዚያ መርቶት ነበር።

መጽሐፍ ቅዱስ ዝም ቢልም፣ በእርሱ ላይ ሊደርሱ ስለሚገባቸው ነገሮች ከሰማያዊ አባቱ ጋር የተነጋገረው በዚያ እንደሆነ አምናለሁ። ጽዋው መራራ እንደሚሆን ያውቅ ነበር። ምርጫ እንዳለውም ያውቅ ነበር — የራሱ ፈቃድ ወይስ የአብ ፈቃድ። ከእነዚያ ቀናት በኋላ ሰይጣን በእውነተኛ ፈተና ይገዳደረዋል።

«የእግዚአብሔር ልጅ ከሆንህ፥ ይህን ድንጋይ። እንጀራ ሁን ብለህ እዘዝ» (ሉቃስ 4:3)።

ይህን አድርጎ ቢሆን ኖሮ ረሀቡ በተወገደ፣ ከባላጋራውም ይልቅ ኃያል መሆኑን ባረጋገጠ ነበር፤ ይህም በእርግጥ የእግዚአብሔር ልጅ መሆኑን ባሳየ ነበር። ሊያደርገው እንደሚችል ያውቅ ነበር! ታዲያ ለምን «ስሙን ጥራና ውሰደው» አላለም? ይችል ነበር፤ ነገር ግን ያ እምነት ባልሆነ ነበር — መዳፈር በሆነና ከአባቱ ፈቃድ ጋር በተቃረነ ነበር።

በሦስተኛው ፈተና ሰይጣን መጻሕፍትን እንኳ ለኢየሱስ ይጠቅሳል።

«እግዚአብሔር ጉዳት እንዲደርስብህ እንደማይፈቅድ ታውቃለህ። ከመቅደሱ ጫፍ ላይ ራስህን ብትወረውር እንኳ ምንም ጉዳት አያገኝህም። መላእክት ያነሡሃል። ይህን ብታደርግ ሕዝቡ ምን እንደሚያስቡ እስቲ አስበው!

ሁሉም ሊከተሉህ ይጎርፋሉ፤ ስለዚህ መከራ መቀበልና በመስቀል ላይ መሞት አያስፈልግህም» (ሉቃስ 4:9-11)።

ኢየሱስ የእግዚአብሔርን ቃል ተስፋዎች እየጠየቀ ተአምሩን ሊያደርግ ይችል ነበር፤ ነገር ግን ያ እምነት ባልሆነ ነበር፤ መዳፈር በሆነና ዳግመኛ ከአባቱ ፈቃድ ጋር በተቃረነ ነበር።

መዳፈር እምነት አይደለም። እንደ ሰይጣን ሁሉ፣ መጻሕፍትን ለ«እምነታቸው» መሠረት አድርገው የሚጠቅሱ ብዙ አማኞች አሉ። ለምሳሌ ልክ ባለፈው ሳምንት ያዕቆብ 3:2 በቴሌቪዥኔ ላይ ሲማር ሰማሁ።

«የያዕቆብ መልእክት አንድ ሰው የገዛ ምላሱን መግዛት ከቻለ መላ ሰውነቱን ሊገታ እንደሚችል ይናገራል። ስለዚህ አዎንታዊ ነገሮችን ብቻ እንድትናገር ተጠንቀቅ። እንዲህ ካደረግህ ከቶ አትታመምም!»

እንደነዚህ ያሉ አስተማሪዎች አቋማቸውን በእምነት መግለጫዎች ያጸድቃሉ።

«መጽሐፍ ቅዱስ ይላል፤ እኔ አምናለሁ፤ ጉዳዩ አበቃ!»

በእንዲህ ያለ የእምነት አለመረዳት ላይ ትምህርቶቻቸውን የሚመሠርቱ ታላላቅ ቤተ እምነቶች እንዳሉ አውቃለሁ። ራሳቸውን «የእምነት ቃል» አብያተ ክርስቲያናት በሚል አጠቃላይ መጠሪያ ሥር ያሰባስባሉ፤ በፌዝ ደግሞ «ስሙን ጥራና ውሰደው!»፣ «ተናገረውና ያዘው!» ወይም «መስክረውና ውረሰው!» በሚሉ ስሞች ይጠራሉ። የክርስቲያን ቴሌቪዥን እምብዛም አልመለከትም፤ ነገር ግን በእሑድ ጠዋት ቴሌቪዥኔን ስከፍት እንዲህ ያለ መልእክት የሚታወጅበት ጣቢያ ሳላገኝ አልቀርም።

በሚናገሩት ውስጥ ብዙ መልካም ትምህርት እንዳለ መመስከር አለብኝ። ሕይወታችንን በእግዚአብሔር ቃል ጽኑ መሠረት ላይ፣ በክርስቶስ የእኛ በሆኑት በብዙ ድንቅ ተስፋዎቹና ባለጠግነቶቹ ላይ መመሥረት የምንችል ሕዝብ መሆን ያስፈልገናል፤ ነገር ግን ቃሉን በትክክል ለመተርጎም እጅግ መጠንቀቅ አለብን፤ የሚመለከቱንን ተስፋዎች ብቻ በመጠየቅና ቅድመ ሁኔታ ላላቸው ተስፋዎች ቅድመ ሁኔታዎቻቸውን በመታዘዝ።

በክርስቶስ ኢየሱስ በጌታችን ካለ ከእግዚአብሔር ፍቅር ምንም ሊለየን እንደማይችል መናገር ለአማኞች ሁሉ የተሰጠ ቅድመ ሁኔታ የሌለው በረከት ነው። ሆኖም የሰገነቱ ተስፋዎች — ዓለም ሊሰጠው ወይም ሊወስደው የማይችለው ሰላምና ፍጹም የሆነ ደስታ — በሰገነቱ ቃል ኪዳን ላይ የተመሠረቱ ቅድመ ሁኔታ ያላቸው ናቸው። በዚያ ደቀ መዛሙርቱ እርስ በርሳቸው ሊበረታቱና ሊተሳሰሩ (አንዱ የሌላውን እግር ሊያጥብ)፣ ትእዛዙን ሊጠብቁ፣ እርስ በርሳቸው ሊዋደዱና ለቃሉ ሊታዘዙ ቃል ገቡ።

ስለ እምነት ባላቸው ግንዛቤ ውስጥ ሌላም ስሕተት እንዳለ እርግጠኛ ነኝ። በእውነቱ ራሳቸውን «የተስፋ ቃል» አብያተ ክርስቲያናት ብለው መጥራት ይገባቸው ነበር፤ ምክንያቱም ተስፋ ከእምነት ይልቅ ከማመን ጋር እጅግ የበለጠ ግንኙነት አለው! «እግዚአብሔር ተናግሮታል! እኔ አምናለሁ! ለእኔ ያ በቂ ነው!» የሚለው ተስፋ ነው።

ስለ ክርስቲያናዊ ተስፋ እጅግ ጥቂት የምንናገረው ከዓለማዊ ተስፋ ጋር ስላምታታነው ነው። ዓለም ስለ ተስፋ በተናገረ ቁጥር ከእርሱ ጋር አሉታዊ ዕድል ተያይዞ ይገኛል። «ነገ እንደማይዘንብ ተስፋ አደርጋለሁ።» (ሊዘንብ ይችላል!) «ፈተናዬን እንደማልፍ ተስፋ አደርጋለሁ!»

(ልወድቅ እችላለሁ!) «በትዳርህ ደስተኛ እንደምትሆን ተስፋ አደርጋለሁ።»

(ፍቺ ሊኖር ይችላል!) ክርስቲያናዊ ተስፋ እንዲህ ያለ አሉታዊ ትርጉም የለውም። እርግጠኛ የሆነውን ነገር በጉጉት መጠባበቅ ነው! ስለዚህ የእግዚአብሔርን ቃል እውነቶች ስንናገርና ተስፋዎቹን ስንጠይቅ የምንገልጠው እምነትን ሳይሆን ተስፋን ነው።

ተስፋ የአእምሮ ባሕርይ ሲሆን በመተማመን ይገለጣል። እምነት የልብ ባሕርይ ሲሆን በመታዘዝ ይገለጣል።

ተስፋ እምነት አይደለም። የማመን ኃይል ሌላው ገጽታ በአዎንታዊ አስተሳሰብ መስክ ይታያል። ዓለም «ነኝ ብለህ የምታምነውን ነህ» የሚለውን ስለሚረዳ፣ የድርጅት ኃላፊዎች በአዎንታዊ አስተሳሰብ ሥልጠናዎች ላይ በየጊዜው ይሳተፋሉ፤ «ራስህን በማሰብ ወደ ስኬት እንዴት እንደምትደርስ»። አሁን ደግሞ በእነዚሁ መነሻ ሐሳቦችና ልምምዶች ላይ የተመሠረቱ ለቤተ ክርስቲያን መሪዎች የሚሆኑ ሴሚናሮች አሉን።

የሚያሳዝነው፣ ስለ እምነት የሚሰብኩ የሚመስሉ ነገር ግን በእውነቱ አዎንታዊ አስተሳሰብን የሚያስተምሩ ብዙ አብያተ ክርስቲያናት አሉ፤ አንዳንዶቹም የቴሌቪዥን አገልግሎት ያላቸው እጅግ ትልልቅ ናቸው። በቅርብ ዓመታት እንዲያውም ከበሽታ ፈውስን ለማምጣት እንደ «በዓይነ ሕሊና የመሳል ዘዴዎች» ያሉትን የኒው ኤጅ ልምምዶች አስገብተናል፤ በዓይነ ሕሊና የመሳልን አዎንታዊ አስተሳሰብ በስሕተት ከእምነት ጋር እያስተካከልን።

እንግዳ ቢመስልም፣ ጌታ እንዲህ ያለውን ፈውስ እንዳደረገላቸው ምስክርነት የሚሰጡህ ብዙ ሰዎች ዛሬ አሉ። ይህም በዓይነ ሕሊና በመሳል የተገለጠ የእምነት ውጤት ነው ይላሉ።

ለጸሎት ወደ ፊት በወጣች አንዲት ሴት ላይ እንዲህ ብለው በጸለዩበት በትንሹ ቡድን ውስጥ እኔ ራሴ ነበርሁ፦ «በሰውነትሽ ውስጥ ያለውን ካንሰር በዓይነ ሕሊናሽ ተመልከቺ። ይታይሻል? አሁን የኢየሱስ እጅ ወደዚያ የታመመ ስፍራ ገብቶ የካንሰሩን ሕዋሳት ሲያወጣ በዓይነ ሕሊናሽ ተመልከቺ። እርሱን እያየሽው አሁኑኑ እያደረገው ነው!

ሃሌ ሉያ! አሁን ተፈውሰሻል!»

አዎንታዊ አስተሳሰብ እምነት አይደለም። ሰዎች ስለ እምነት በተናገሩ ቁጥር ታላላቅ ክርክሮች ይነሣሉ። እምነት ለመሆኑ ምንድን ነው? በ1ኛ ተሰሎንቄ 1:3 የተጠቀሰው «የእምነት ሥራ» ምንድን ነው? ከዚያም በላይ በ2ኛ ቆሮንቶስ 5:7 የተጠቀሰው «በእምነት መመላለስ» ምንድን ነው? «ያለ እምነትም ደስ ማሰኘት አይቻልም» (ዕብራውያን 11:6) ስለሆነ፣ የአማኝ ሁሉ ምኞት እምነት ምን እንደሆነ መረዳት ሊሆን ይገባዋል።

ጳውሎስ ሰው «በእምነት እንዲጸድቅ» ብዙ ጊዜ ያውጃል (ኤፌሶን 2:8-9 እና ሮሜ)፤ ያዕቆብ ደግሞ «ሥራ የሌለው እምነት ቢኖር በራሱ የሞተ ነው» ብሎ ይሞግታል (ያዕቆብ 2:17)። ከጳውሎስ ጋር (ወይም ይልቁንም ስለ ጳውሎስ ከሰጡት ትርጓሜ ጋር) የሚወግኑ አንዳንዶች ያዕቆብ በቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ ስፍራ የለውም ብለው ያስባሉ! የተሐድሶ ታላቅ መሣሪያ የነበረው ማርቲን ሉተር የያዕቆብ መጽሐፍ «የገለባ መጽሐፍ» ነው፤ በቅዱሳት መጻሕፍትም ውስጥ መሆን አይገባውም ብሎ አውጇል! ሌሎች ደግሞ ከያዕቆብ ጋር (ወይም ስለ ያዕቆብ ከሰጡት ትርጓሜ ጋር) ወግነው የጳውሎስን ትምህርት የሚከተሉ አማኞችን ሁሉ እንደ «ፋንዳሜንታሊስቶች» ባሉ የሚያንቋሽሹ ስሞች ይፈርጃሉ።

የኢየሱስ ቃላት እንኳ ወደ ክርክሩ ይገባሉ!

ለኒቆዲሞስ እነዚያን ድንቅ ቃላት፣ «በእርሱ የሚያምን ሁሉ የዘላለም ሕይወት እንዲኖረው እንጂ እንዳይጠፋ እግዚአብሔር አንድያ ልጁን እስኪሰጥ ድረስ ዓለሙን እንዲሁ ወዶአልና» (ዮሐንስ 3:16) አለው። ሆኖም ደቀ መዛሙርቱን ወደ ዓለም ሁሉ ሄደው የምሥራቹን እንዲሰብኩ ሲያዝዛቸው፣ «ያመነ የተጠመቀም ይድናል» (ማርቆስ 16:16) ብሎ ጨመረ።

ጳውሎስ ደግሞ ተጨማሪ ግራ መጋባትን ያመጣል፦ «ኢየሱስ ጌታ እንደ ሆነ በአፍህ ብትመሰክር እግዚአብሔርም ከሙታን እንዳስነሣው በልብህ ብታምን ትድናለህና» (ሮሜ 10:9)።

ታዲያ በእምነት እንጸድቃለንን? እንዲያ ከሆነ እምነት ማመን ነውን? ወይስ መታመን፣ ምናልባትም መመስከር፣ ወይም ደግሞ መጠመቅ? ወይስ ሌላ ነገር ሊሆን ይችላል?

የኪንግ ጄምስ ትርጉም ተርጓሚዎች እንኳ በዕብራውያን 10:23 «የእምነታችንን ምስክርነት አጥብቀን እንያዝ» ብለው በጻፉ ጊዜ ግራ መጋባታቸውን አሳይተዋል፤ በሌላው ዐውድ ሁሉ «ተስፋ» ተብሎ የተተረጎመውን «ኤልፒስ» የሚለውን የግሪክ ቃል «እምነት» ብለው ተርጉመውታልና። በእርግጥም፣ እምነትና ተስፋ በተራው አማኝ ዘንድ ዘወትር የሚምታቱ ይመስለኛል! ተስፋ ከእምነት ይልቅ ከማመን ጋር እጅግ የበለጠ ግንኙነት አለው!

ልድገመው፦ ተስፋ የአእምሮ ባሕርይ ሲሆን በመተማመን ይገለጣል፤ እምነት ግን የልብ ባሕርይ ሲሆን በመታዘዝ ይገለጣል።