ረዓብ

«የኢያሪኮ ቅጥር ሰባት ቀን ከዞሩበት በኋላ በእምነት ወደቀ። ጋለሞታይቱ ረዓብ ሰላዮችን በሰላም ስለ ተቀበለቻቸው ከማይታዘዙ ጋር በእምነት አልጠፋችም» (ዕብራውያን 11:30)።

የኢያሪኮና የረዓብ ታሪክ በኢያሱ 2፣ 3 እና 6:22 እና በተከታዮቹ ቍጥሮች ውስጥ ይገኛል።

እስራኤላውያን የዮርዳኖስን ወንዝ ተሻግረው ወደ ከነዓን ከገቡ በኋላ ያገኟት የመጀመሪያዋ የተመሸገች ከተማ ኢያሪኮ ነበረች። የጦር መሣሪያ ያልነበራቸው እነዚህ ሰዎች ይህችን ከተማ እንዴት ሊይዟት ይችላሉ? የእግዚአብሔር ሕዝብ አዲሱ መሪ ኢያሱ ይህን ጉዳይ እንዲመረምሩ ሁለት ሰላዮችን ላከ። እነርሱም በከተማይቱ ቅጥር ላይ የተሠራ በሚመስለው በረዓብ ቤት ገቡ። እርሷ ጋለሞታ እንደ ነበረች ተጽፎአል፤ አንዳንድ ተንታኞች ግን ይህ የእንግዶች ማረፊያ ቤት ታስተዳድር ነበር ከማለት የዘለለ ትርጉም የለውም ይላሉ።

የኢያሪኮ ሰዎች እስራኤላውያን እየቀረቡ መሆናቸውን በሚገባ ያውቁ ነበር፤ አምላካቸውም ስላደረገላቸው አስደናቂ ነገሮች የሚነገሩ ወሬዎችን ሰምተው ነበር። ስለዚህ ሁለት እንግዶች ወደ ከተማይቱ በመጡ ጊዜ ሰላዮች እንደ ሆኑ መገመታቸው የሚጠበቅ ነበር።

ረዓብ የገዛ ወገኖቿን ለማታለል ወሰነች፤ ሰላዮቹን ከፈላጊዎቻቸው ሸሸገቻቸው፤ ለጠያቂዎቹም ሁለቱ ሰዎች እንደ መጡ ብዙም ሳይቆዩ ከከተማይቱ ወጥተው እንደ ሄዱ ነገረቻቸው። ስለ ማታለሏና ስለ ውሸቷ አናደንቃትም፤ ነገር ግን እግዚአብሔር ለረዓብ ልትገባው ከምትችለው ከማንኛውም ነገር እጅግ የላቀ ዕድል ፈንታ እንዳዘጋጀላት ታሪክ ያሳያል።

ሰላዮቹ የከተማይቱ ነዋሪዎች በፍርሃት እንደ ተሞሉና «እግዚአብሔር ምድሪቱን ሁሉ በእጃችን አሳልፎ ሰጥቶአል» (ኢያሱ 2:24) የሚል የሚያበረታታ ዜና ይዘው ወደ ኢያሱ ተመለሱ።

ኢያሱ ለሕዝቡ የማይረባ የሚመስል መመሪያ ሰጣቸው፤ ነገር ግን ከእግዚአብሔር ስለ ሰማው መታዘዝ ነበረበት። ስድስት ቀን በየቀኑ አንድ ጊዜ፣ በሰባተኛውም ቀን ሰባት ጊዜ ከተማይቱን መዞር ነበረባቸው! ሕዝቡ ሊጠይቁት፣ ሊከራከሩትም ይችሉ ነበር፤ ነገር ግን በዚህ ጊዜ የእግዚአብሔርን መንገዶች ይበልጥ እያስተዋሉ መጥተው ነበር።

እምነት ማስተዋልን አይቃወምም፤ ከማስተዋል በላይ ነው። በሰባተኛው ቀን ከተማይቱን ሰባት ጊዜ ከዞሩ በኋላ ካህናቱ መለከት ነፉ፣ ሕዝቡ ጮኹ፣ ቅጥሩም ወደቀ!

ይህን ያደረገው የኢያሱ ታላቅ ማመን ነበርን? በዕብራውያን መልእክት ውስጥ ስሙ እንኳ አለመጠቀሱ የሚያስገርም ነው! ጸሐፊያችን ኢያሱ በእግዚአብሔር ያለውን ታላቅ ማመን ሊያሳየን ፈልጎ ቢሆን ኖሮ፣ በዘኍልቍ 14 ኢያሱና ካሌብ ምድሪቱን ሰልለው ሲመለሱ የሆነውን ምሳሌ ሊጠቀም በቻለ ነበር። አብረዋቸው የነበሩት አሥሩ ሰላዮች በፍርሃት ተሞልተው ወደ ፊት ለመሄድ አልደፈሩም፤ ይህም ካሌብንና ኢያሱን አስቈጣቸው፤ እነርሱም «እግዚአብሔር ከእኛ ጋር ነው፤ አትፍሩአቸው!» (ዘኍልቍ 14:9) ብለው ተናገሩ። በእግዚአብሔር አመኑ፤ ነገር ግን የዕብራውያን ጸሐፊ ሊያሳየን የሚፈልገው የእነርሱን ታላቅ መታመን ሳይሆን፣ በእምነት የሆነውን የእግዚአብሔርን ሥራ ነው።

እምነት እንዲያስተውልና እንዲያምን ሰው አያስፈልገውም፤ የሚያስፈልገው ባያስተውልም ባያምንም እንኳ የሚታዘዝን ማንኛውንም ሰው ነው! «ጌታ ሆይ፥ አምናለሁ፤ አለማመኔን እርዳው!» (ማርቆስ 9:24)። እምነት ለእግዚአብሔር ቃል መታዘዝን ይጠይቃል። መታዘዝ ታየ፣ ቅጥሩም በእምነት ወደቀ። እግዚአብሔር ተናገረ፣ ሕዝቡ ታዘዘ፣ እግዚአብሔርም ቅጥሩን ገፍቶ ጣለው። ተራራውን እንዲናገሩት አዝዞአቸው ቢሆንና ቢታዘዙ ኖሮ፣ ተራራውን ባንቀሳቀሰው ነበር።

በመጀመሪያ ሲታይ ረዓብ እንዴት ያለች እንግዳ የእምነት ምሳሌ ትመስላለች! ይህች ውሸታም፣ አታላይና የገዛ ወገኖቿን አሳልፋ የሰጠች ሴት ናት፤ ሆኖም የዕብራውያን ጸሐፊም ሐዋርያው ያዕቆብም የእምነት ምሳሌ አድርገው መዝግበዋታል። እንግዲያስ እምነቷ የተገለጠው የት ነው? ያልጠፋችው በእምነት ነበር።

እግዚአብሔር በሕይወት ያኖራት በውስጧ ለነበረው ምስክርነቱ በሰጠችው ምላሽ ምክንያት ነው። በሰገነቷ ላይ ለተሸሸጉት ሰላዮች እንዲህ አለቻቸው፦ «እግዚአብሔር ምድሪቱን እንደ ሰጣችሁ፥ ፍርሃታችሁም በላያችን እንደ ወደቀ፥ በምድሪቱም የሚኖሩ ሁሉ ከፊታችሁ እንደ ቀለጡ አውቃለሁ… ይህንም በሰማን ጊዜ ልባችን ቀለጠ፤ ከእናንተም የተነሣ በማንም ሰው ነፍስ አልቀረም፤ አምላካችሁ እግዚአብሔር እርሱ በላይ በሰማይ በታችም በምድር አምላክ ነውና» (ኢያሱ 2:9,11)።

ጎረቤቶቿ ሁሉ እርሷ እንዳመነችው አመኑ፤ ነገር ግን የእግዚአብሔርን ፍርድ በሆነ መንገድ ከራሳቸው ሊመልሱ ይችላሉ በሚለው ከንቱ ተስፋቸው አሁንም ተጣብቀው ነበር። አማልክቶቻቸው እርሱን ለመቋቋም የሚያስችል ኃይል አሁንም እንዳላቸው አመኑ። እንደ እርሷ ሳይሆን፣ እውነት መሆኑን የሚያውቁትን ለመመስከር እንቢ አሉ፤ የእነርሱ እውቀት በሰሟቸው ታሪኮችና ወሬዎች ላይ የተመሠረተ የአእምሮ እውቀት ነበርና፤ የእርሷ ግን ጴጥሮስ በሔርሞን ተራራ ላይ «አንተ ክርስቶስ ነህ!» (ኢያሱ 2:11) ብሎ በተናገረ ጊዜ እንደ ነበረው ያለ የልብ እውቀት ነበር። እርሷ ጽኑ እርግጠኝነትና ምስክርነት ነበራት።

የኢያሪኮ ሰዎች እንዴት ተሳስተው ነበር! ልክ እንደ ዛሬዎቹ ብዙ ሕዝብ ማለት ነው፤ እነርሱ ጌታ ይህን ዓለም ስለ ኃጢአቱና ያዘጋጀውን (ብቸኛውን) የማምለጫ መንገድ — በኢየሱስ መስቀል የሚገኘውን መዳን — ለመቀበል እንቢ ስላለ ሊፈርድበት የተናገረውን ዓላማ አይፈጽምም ብለው ያምናሉ።

በረዓብ ታሪክ ውስጥ እግዚአብሔር የዚያን መስቀል ሌላ ሥዕል ይስላል፤ አደጋ የሚጥሉት ሠራዊቶች የመዳኗ ዋስትና መሆኑን እንዲያውቁት ረዓብ ቀዩን ፈትል በመስኮቷ እንድታንጠለጥል አዘዛት። ቀዩ ፈትል ምንጊዜም የመዳናችን መንገድ ሆኖአል፤ ይህም ከቀራንዮ ቍስሎች አሁንም የሚፈስሰው የደም ጅረት ነው።

ቅጥሩ በወደቀ ጊዜ ረዓብና ቤተሰቧ ተስፋ እንደ ተሰጣት ዳኑ፤ በመስኮቷ ያለው ፈትል እንደሚከበር ታምናለችና። እንደዚሁም እግዚአብሔር በደሙ በኩል ወደ እርሱ የሚመጡትን ሁሉ ለማክበር ራሱን አስሮአል። ሌላ መንገድ የለም! «በልጁ የሚያምን የዘላለም ሕይወት አለው፤ በልጁ የማያምን ግን የእግዚአብሔር ቍጣ በእርሱ ላይ ይኖራል እንጂ ሕይወትን አያይም» (ዮሐንስ 3:36)። «…በሚጠፋ ነገር በብር ወይም በወርቅ እንዳልተዋጃችሁ ታውቃላችሁ፤ ነገር ግን ነውርና እድፍ እንደሌለበት እንደ በግ ደም በክቡር የክርስቶስ ደም ነው» (1ኛ ጴጥሮስ 1:18-19)።

ረዓብ ሌሎች አማልክትን እንድታመልክ ያደገች ጣዖት አምላኪ ነበረች። የነበራት ብርሃን ብዙ ላይሆን ይችላል፤ ያገኘቻቸው ዕድሎችም ጥቂቶች ነበሩ፤ እርሷ ግን የዚያን የውስጥ ብርሃን ጭላንጭል ተከተለች።

በተግባር አመነች፣ ዳነችም፤ ይህ እውነተኛው የእምነት መርሕ ነው።

በማቴዎስ 1 ውስጥ የአብርሃም ልጅ የዳዊት ልጅ የኢየሱስን የትውልድ ሐረግ እናገኛለን። የሐዋርያው ዓላማ ኢየሱስ የመጣበትን ታላቅና ንጉሣዊ ቅርስ ለአይሁድ አንባቢዎቹ ማሳየት ነው። የአብርሃም ልጅ እንደ መሆኑ ፍጹም አይሁዳዊ ነው፤ የዳዊት ልጅ እንደ መሆኑም በአባት ወገን የዘር ሐረግ ፍጹም ንጉሥ ነው፤ ነገር ግን በቍጥር አምስት ላይ የተከበረውን ስም ልብ በል። በእምነት የዳነችው ጋለሞታይቱ ረዓብ የንጉሥ ዳዊት የአያቱ አያት ናት! የአዳኙ ቀጥተኛ ቅድመ አያት ሆና ተመዝግባለች!!

ሴት ልጄ ኮሪን የቤተሰባችንን የዘር ሐረግ በማጥናት በብርቱ ተጠምዳለች። ይህ መጀመሪያ ላይ ለእኔ በጣም አስደሳች ነበር፤ ነገር ግን ይበልጥ እየቈፈረች በሄደች ቍጥር ትንሽ መጨነቅ ጀመርሁ።

በአሥራ ስምንተኛው ክፍለ ዘመን ስለ ነበሩት «የካሪቢያን የባሕር ወንበዴዎች» የሚናገር አንድ «ታይም ላይፍ» መጽሐፍ እያነበብሁ ነበር፤ ከእነርሱም እጅግ ስመ ጥፉ የሆኑት አንዳንዶቹ እንደ እኔው የዌልስ ሰዎች መሆናቸውን ሳውቅ ደነገጥሁ!

ኮሪን በራስ የመርካት ገጽታ ፊቷ ላይ እየታየ ከቅድመ አያቶቼ አንዱ ስመ ጥፉ የባሕር ወንበዴ እንደ ነበረ የምታበስርበትን ቀን እፈራ ነበር።

መንፈስ ቅዱስ ሐዋርያትን ወንጌልን እንዲጽፉ በመራቸው ጊዜ፣ ኢየሱስ ከጋለሞቶች፣ ከአታላዮች፣ ከነፍሰ ገዳዮችና ከሴት አሳዳጆች ዘር እንደ ተወለደ ከዓይናችን አልሰወረም። እንዲያውም እናቱ ማርያም ከጋብቻ ውጭ ፀንሳ እንደ ነበረች በታወቀ ጊዜ የጎረቤቶቿን የጥርጣሬ እይታ መሸከም ቀላል ሊሆንላት አይችልም ነበር! ስለ ወላጆቿ፣ ማለትም ስለ አዳኙ አያቶች፣ ምንም የተነገረን ነገር የለም። ይህ የሆነው እንዲህ ያለው እርግዝና በእነርሱ ላይ የሚያመጣውን ኀፍረት መቀበል እጅግ ስለ ከበዳቸው ይሆን? ደግሞስ ልጃቸው ፀንሳ እያለች አሁንም ድንግል እንደ ሆነች እንዲያምኑ እንዴት ይጠበቅባቸዋል?!

እኔ እግዚአብሔር ብሆን ኖሮ፣ በሌላ መንገድ ባደረግሁት ነበር! ልጄን በኢየሩሳሌም ምርጥ በሆነው ሆስፒታል፣ በምርጥ ሐኪሞች እንክብካቤ እንዲወለድ ባደረግሁ ነበር። በዓለም ካሉ ሴቶች ሁሉ እጅግ ውብ፣ ተሰጥኦ ያላትና የተማረች ልዕልትን እናቱ እንድትሆን በመረጥሁ ነበር፤ በለመደውም ሀብትና ክብር በከበብሁት ነበር። ልጄ መወለዱን ከሰማይ እንደ ነጐድጓድ ባለ ድምፅ ለዓለም ሁሉ ባበሰርሁ ነበር።

እግዚአብሔር ግን ኢየሱስ ከብቶች በሚኖሩበት በቆሸሸና በሚሸት ስፍራ፣ በበረት ውስጥ እንዲወለድ መረጠ። አባቱ ያፍራል፤ እናቱም ብቸኛ ትሆናለች፤ በወዳጆቿ፣ ምናልባትም በቤተሰቧ ጭምር ተገፍታ «ጋለሞታ» የሚል ስድብ በጆሮዋ ይሰማል። መወለዱን የሰሙት በጎቻቸውን የሚጠብቁ ጥቂት ትሑታን እረኞች ብቻ ነበሩ። የእግዚአብሔር የሕዝብ ግንኙነት ሰው በእውነት አበላሽቶታል፣ አይደል!

ፍቅር ይህ ነው! ኢየሱስ ሰዎች በማዕረጉ፣ በሀብቱ ወይም በዘር ሐረጉ ምክንያት እንዲከተሉት የሚስብበት ምንም መንገድ የለም። እነዚህ ነገሮች የመምረጥ መብትህን እንዲነጥቁህ አይፈቅድም። ከአንተ የሚፈልገው ብቸኛ ነገር ፍቅርህን ነው፤ ያንንም በግድ ከአንተ ማግኘት አይቻልም። እርሱን እንድትከተል በተንኰል አያስገድድህም።

የዚህ ዓለም ኃያላን በሚያገኙት ማዕረግ ምክንያት ተጣብቀው የሚቆዩ ተከታዮች አሏቸው። አዲስ ፕሬዚዳንት ሲመረጥ፣ በዙሪያው የሚሰበስባቸውን ሰዎች ለማየት ዜናውን በጉጉት እንከታተላለን። ኢየሱስ ግን ለተከታዮቹ ከዚህ ዓለም ሀብትና ሥልጣን ምንም አያቀርብም። ይልቁንም ሁሉም ወደ እርሱ መቅረብ እንደሚችሉ እንዲሰማቸው ራሱን ከሰዎች ሁሉ እጅግ ዝቅተኛ ከሆኑት ጋር አንድ ያደርጋል። ያልተረዱህ፣ የተገፋህ፣ የተደቆስህ ወይም የተከሰስህ ነህን? እርሱም እንዲሁ ስለ ተደረገበት ሊራራልህ ይችላል። ድሀ፣ ዝቅ ተደርገህ የምትታይ፣ የምትመካበትም ነገር የሌለህ ነህን? እርሱ ይረዳሃል፤ ያንኑ መንገድ ተጕዞበታልና።

ናፖሊዮን ቦናፓርት እንዲህ ብሎአል ይባላል፦ «ታላቁ እስክንድር በሠላሳ ሦስት ዓመቱ የታወቀውን ዓለም ድል አደረገ።

በዚያው ዕድሜ እኔም የታወቀውን ዓለም ድል አድርጌአለሁ። ሁለታችንም ድል ያደረግነው በሰይፍ ኃይል ነው። ኢየሱስም በሠላሳ ሦስት ዓመቱ መላውን ዓለም ድል አደረገ፤ ነገር ግን ድል ያደረገው በፍቅር ኃይል ነው — እኔንም ድል አድርጎኛል!»

እግዚአብሔር ከእርሷ የዓለም አዳኝ — የገዛ ውድ ልጁ ኢየሱስ — እንደሚመጣ እያወቀ በእምነት አንዲት ጋለሞታን መረጠ።

ጸጋ ይህ ነው! የማይገባ ፍቅር!

ማጠቃለያ የዕብራውያን ጸሐፊም ያዕቆብም ረዓብን በሥራ ላይ ያለ የእምነት ምሳሌ አድርገው አቅርበዋታል።

እስራኤላውያን ወደ ኢያሪኮ በቀረቡ ጊዜ እግዚአብሔር ዓላማውን እየፈጸመ ነበር። ከአረማውያን ሕዝብ መካከል የኢየሱስ ቅድመ አያት የምትሆን አንዲት ጋለሞታ ሴት ሊመርጥ ነበር። ሰላዮቹን በሸሸገች ጊዜ ዕድል ፈንታዋ ምን እንደ ሆነ ፈጽሞ አላወቀችም ነበር!

የሚከተሉትን መርሖች መማር አለብን፦ 1. ኢያሱ እግዚአብሔርን አመነ፣ ታዘዘም። በጥቅሳችን ውስጥ ስሙ እንኳ አልተጠቀሰም፤ ምክንያቱም እምነት ለሰው ክብርን አያመጣም፤ ዓላማው ለእግዚአብሔር ክብርን ማምጣት ነው።

2. የረዓብ ጽኑ እርግጠኝነት ወደ ምስክርነት ተለወጠ።

3. እግዚአብሔር ለእኛ የሰጠው የተስፋ ቃል ቀዩን ፈትል (ደሙን) በሕይወታችን ላይ በማድረጋችን ላይ የተመሠረተ ነው።

4. እግዚአብሔር በእምነት ለሚመላለሱ ሁሉ ታላቅ ዕድል ፈንታ አለው።

5. ጸጋ እጅግ ዝቅ ወዳሉት ይደርሳል፤ ወደ ንጉሣዊ ከፍታም ያወጣቸዋል።