ጸሎት ሙሉውን ሰው ይጠቀልላል

«ሄንሪ ክሌይ ትራምቡል ወሰን የሌለውን አምላክ በዚህ ዓለም ቋንቋ፣ ዘላለማዊውንም በሰው ሕይወታችን ቅርጽ ገለጠ። ከጥቂት ዓመታት በፊት በአንድ የመሻገሪያ ጀልባ ላይ እርሱን የሚያውቅ አንድ ሰው አገኘሁ፤ ዶክተር ትራምቡልን ለመጨረሻ ጊዜ ያየሁት ከሁለት ሳምንት በፊት እንደ ነበረና በዚያን ጊዜም ስለ እርሱ አንሥቶ እንደ ተናገረ ነገርሁት። ወዳጄም እንዲህ አለ፦ ‹አዎን፣ እርሱ ታላቅ ክርስቲያን ነበር፤ እጅግ እውነተኛ፣ እጅግም ብርቱ። ከብዙ ዓመታት በፊት በቤቴ ተገኝቶ ስለ ጸሎት እንነጋገር ነበር። እኔም፦ «ትራምቡል ሆይ፣ እርሳስ ቢጠፋብህ ስለ እርሱ ትጸልያለህ፣ እንድታገኘውም እግዚአብሔር እንዲረዳህ ትለምናለህ ማለትህ አይደለም» አልሁት። እርሱም ወዲያውኑ በጋለ ስሜት፦ «በእርግጥ እጸልያለሁ፤ በእርግጥ እጸልያለሁ» ብሎ መለሰልኝ።› በእርግጥም ይጸልይ ነበር። እምነቱ እውነተኛ ነገር አልነበረምን? እንደ አዳኙ ሁሉ እርሱም መሠረታዊ ሐሳቡን የሚገልጥ ጽንፍ የሆነ ምሳሌ በመውሰድ ትምህርቱን በብርቱ ያስረዳ ነበር፤ ሐሳቡ ግን በእርግጥ መሠረታዊ ነበር። እርሱ በእውነት በሁሉ ነገር እግዚአብሔርን ይታመን ነበር። አብም የልጁን መታመን አከበረ።»—ሮበርት ኢ. ስፒር።

ጸሎት ከሰው ሁለንተና ጋር የተያያዘ ነው። ጸሎት ሰውን በሁለንተናው—በአእምሮው፣ በነፍሱና በሥጋው—ይጠቀልላል። ለመጸለይ ሙሉው ሰው ያስፈልጋል፤ ጸሎትም በጸጋ በተሞላው ፍሬው ሙሉውን ሰው ይነካል። የሰው ባሕርይ ሁለንተናው ወደ ጸሎት እንደሚገባ ሁሉ፣ የሰው የሆነው ሁሉ ደግሞ የጸሎት ተጠቃሚ ነው። የሰው ሁለንተና በጸሎት ውስጥ በረከትን ይቀበላል። በመጸለይ ሙሉው ሰው ለእግዚአብሔር መሰጠት አለበት። በጸሎት እጅግ ታላቅ ውጤት የሚገኘው ራሱን—ራሱን ሁሉ፣ የእርሱ የሆነውንም ሁሉ—ለእግዚአብሔር ለሚሰጥ ሰው ነው። ራስን ፈጽሞ ለእግዚአብሔር የመቀደስ ምሥጢር ይህ ነው፤ ይህም የተሳካ ጸሎት፣ እጅግ ታላቅ ፍሬ የሚያስገኘውም ዓይነት ጸሎት ቅድመ ሁኔታ ነው።

በጸሎት መልካም የሠሩ፣ እጅግ ታላላቅ ነገሮችን ያስፈጸሙ፣ እግዚአብሔርን ታላላቅ ነገሮችን እንዲያደርግ ያንቀሳቀሱ የጥንት ሰዎች በጸሎታቸው ፈጽመው ለእግዚአብሔር የተሰጡ ነበሩ። እግዚአብሔር የሰውን ጸሎት ሲመልስ በሰው ውስጥ ያለውን ሁሉ ይፈልጋል፤ ሊያገኘውም ግድ ነው። ስለ ሰዎች ያለውን ዓላማውንና ዕቅዱን የሚፈጽምባቸው በፍጹም ልባቸው የሆኑ ሰዎች ያስፈልጉታል። እግዚአብሔር ሰዎችን በሁለንተናቸው ሊያገኝ ይገባዋል። ሁለት ልብ ያለው ሰው ሊቀርብ አያስፈልገውም። የሚዋልል ሰው ለአገልግሎት ሊውል አይችልም። ታማኝነቱ በእግዚአብሔር፣ በዓለምና በራሱ መካከል የተከፋፈለ ሰው የሚያስፈልገውን ጸሎት ሊጸልይ አይችልም።

ቅድስና ሙሉነት ነው፤ ስለዚህ እግዚአብሔር ለአገልግሎቱና ለጸሎት ሥራ ቅዱሳን ሰዎችን—በፍጹም ልባቸው የሆኑና እውነተኞች ሰዎችን—ይፈልጋል። «የሰላምም አምላክ ራሱ ሁለንተናችሁን ይቀድስ፤ መንፈሳችሁም ነፍሳችሁም ሥጋችሁም ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በመጣ ጊዜ ያለ ነቀፋ ፈጽመው ይጠበቁ።» እግዚአብሔር የእስራኤል ሠራዊት መሪዎች እንዲሆኑ የሚፈልጋቸው እንደነዚህ ያሉትን ሰዎች ነው፤ የሚጸልዩ ሰዎች ወገንም የሚገኘው ከእንደነዚህ ዓይነቶቹ ነው።

ሰው በአንድነቱ ውስጥ ሦስትነት ያለው ፍጥረት ነው፤ ሆኖም ሲጸልይ ሦስትነት ወይም ሁለትነት ያለው ፍጥረት ሳይሆን አንድ ሙሉ አካል ነው። ሰው በእግዚአብሔር የመምሰል ሕይወት መሠረታዊ ነገሮች፣ ተግባሮችና አቋሞች ሁሉ አንድ ነው። ነፍስ፣ መንፈስና ሥጋ ለሕይወትና እግዚአብሔርን ለመምሰል በሚያስፈልጉ ነገሮች ሁሉ መተባበር አለባቸው። ሥጋ ከሁሉ አስቀድሞ በጸሎት ይሳተፋል፤ በጸሎት ውስጥ የጸሎትን አቋም ይይዛልና። በመጸለይ የነፍስ መደፋት እንደሚገባን ሁሉ የሥጋም መደፋት ይገባናል። ጉልበት በጸሎት ተንበርክኮ ሳለ እንኳ ልብ ሊታበይና ከፍ ሊል፣ አእምሮ ሊፈዝና ሊባዝን፣ ጸሎቱም ተራ ሥርዓት ብቻ ሊሆን እንደሚችል እውነት ቢሆንም፣ የሥጋ አቋም በጸሎት ውስጥ ብዙ ዋጋ አለው።

ዳንኤል በቀን ሦስት ጊዜ በጉልበቱ ተንበርክኮ ይጸልይ ነበር። ሰሎሞን በመቅደሱ ምረቃ ጊዜ ተንበርክኮ ጸለየ። ጌታችን በጌቴሴማኒ፣ አሳልፈው ከመስጠታቸው ጥቂት ቀደም ብሎ በዚያ የማይረሳ የጸሎት ጊዜ በግንባሩ ተደፋ። ትጋትና ታማኝነት ያለበት ጸሎት ባለበት ሁሉ ሥጋ በዚያን ጊዜ ካለው የነፍስ ሁኔታ ጋር እጅግ የሚስማማውን አቋም ሁልጊዜ ይይዛል። እስከዚያ ድረስ ሥጋ በመጸለይ ከነፍስ ጋር ይተባበራል።

ሰው በሁለንተናው መጸለይ አለበት። ሙሉው ሰው—ሕይወቱ፣ ልቡ፣ ጠባዩ፣ አእምሮው—በጸሎቱ ውስጥ አለ። እያንዳንዳቸውም ሁሉም በአንድነት በጸሎቱ ልምምድ ይተባበራሉ። ጥርጣሬ፣ ሁለት ልብነትና የፍቅር መከፋፈል ለጸሎት እልፍኝ ባዕድ ናቸው። ያልረከሰና ከበረዶ ይልቅ የነጣ ባሕርይና አካሄድ ታላላቅ ኃይሎች ናቸው፤ ለጸሎት እልፍኝ ሰዓትና ለጸሎት ተጋድሎም እጅግ የሚገቡ ውበቶች ናቸው።

ታማኝ የሆነ አእምሮ ለዚህ ዓይነቱ ሰዓት—ለጸሎት ሰዓት—የማያወላውልና ያልተከፋፈለ እምነቱን ብርታትና እሳት ይዞ ሊተባበርና ሊጨምር ይገባዋል። አእምሮ በግድ ወደ ጸሎት ይገባል። ከሁሉ በፊት ለመጸለይ ማሰብ ያስፈልጋል። መጸለይ እንደሚገባን የሚያስተምረን አእምሮ ነው። አእምሮ አስቀድሞ በጥሞና በማሰብ ወደ ጸጋው ዙፋን ለመቅረብ ራሱን ያዘጋጃል። ሐሳብ ወደ ጸሎት እልፍኝ ከመግባት ይቀድማል፤ ለእውነተኛ ጸሎትም መንገድ ያዘጋጃል። በጸሎት እልፍኝ ሰዓት ምን እንደሚለመን ያስባል። እውነተኛ ጸሎት የዚያን ሰዓት ልመናዎች በዚያው ሰዓት ለሚመጣ ድንገተኛ መነሣሣት አይተውም። መጸለይ ከእግዚአብሔር አንድን የተወሰነ ነገር መለመን እንደ ሆነ ሁሉ፣ አስቀድሞ፦ «በዚህ ሰዓት ምን እለምናለሁ?» የሚል ሐሳብ ይነሣል። ከንቱ፣ ክፉና ቀላል ሐሳቦች ሁሉ ይወገዳሉ፤ አእምሮም እርሱን፣ የሚያስፈልገውን ነገርና ቀድሞ የተቀበለውን እያሰበ ፈጽሞ ለእግዚአብሔር ይሰጣል። በማንኛውም መመዘኛ ጸሎት ሙሉውን ሰው ሲይዝ አእምሮን አይተውም። በጸሎት የመጀመሪያው እርምጃ የአእምሮ እርምጃ ነው። ደቀ መዛሙርቱ በአንድ ወቅት ኢየሱስን፦ «ጌታ ሆይ፥ … እንጸልይ ዘንድ አስተምረን» ባሉት ጊዜ ያንን የመጀመሪያ እርምጃ ወሰዱ። በአእምሮ በኩል መማር አለብን፤ አእምሮ በጸሎት ለእግዚአብሔር በተሰጠ መጠን የጸሎትን ትምህርት በሚገባና በቀላሉ ልንማር እንችላለን።

ጳውሎስ የጸሎትን ባሕርይ በሰው ሁለንተና ላይ ይዘረጋዋል። እንዲህ መሆንም አለበት። የሰውን ዘር ሁሉ—የወደቀውን የአዳም ዘር ኀዘን፣ ኃጢአትና ሞት—አምላካዊ በሆነ ርኅራኄው ለማቀፍ ሙሉው ሰው ያስፈልጋል። የሰውን ልጅ በማዳን ረገድ ካለው ከፍ ካለውና ክቡር ከሆነው የእግዚአብሔር ፈቃድ ጋር ጎን ለጎን ለመሮጥ ሙሉው ሰው ያስፈልጋል። በእግዚአብሔርና በኃጢአተኛው ሰው መካከል ብቸኛው መካከለኛ ከሆነው ከጌታችን ከኢየሱስ ክርስቶስ ጋር ለመቆም ሙሉው ሰው ያስፈልጋል። ጳውሎስ ለጢሞቴዎስ በጻፈው በመጀመሪያው መልእክቱ በሁለተኛው ምዕራፍ ባለው የጸሎት መመሪያው የሚያስተምረው ትምህርት ይህ ነው።

ለመጸለይ ሰው በማንነቱ ክፍሎች ሁሉ በሁለንተናው እንደሚያስፈልግ ከዚህ የጳውሎስ ትምህርት ይበልጥ በግልጽ የሚታይበት ቦታ የለም። ነፍሱን የሚያናውጡት ማዕበሎች ሁሉ ጸጥ ብለው ታላቅ ጸጥታ እስኪሆን ድረስ፣ ኃይለኛው ነፋስና ሞገዱ በአምላካዊ ትእዛዝ እንደሚሆን ጸጥ እስኪሉ ድረስ ለመጸለይ ሙሉው ሰው ያስፈልጋል። ጨካኝ አምባገነኖችና ዓመፀኛ ገዥዎች በባሕርያቸውና በሕይወታቸው እንዲሁም በአገዛዛቸው እስኪለወጡ፣ ወይም መግዛታቸውን እስኪያቆሙ ድረስ ለመጸለይ ሙሉው ሰው ያስፈልጋል። ከፍ ከፍ ያሉ፣ ትዕቢተኞችና መንፈሳዊነት የጎደላቸው የቤተ ክርስቲያን ሹማምንት የዋሆች፣ ትሑታንና በእውነት ሃይማኖተኞች እስኪሆኑ ድረስ፣ እግዚአብሔርን መምሰልና ጭምትነት በቤተ ክርስቲያንና በመንግሥት፣ በቤትና በንግድ፣ በአደባባይም ሆነ በግል ሕይወት እስኪገዙ ድረስ ለመጸለይ ሙሉው ሰው ያስፈልጋል።

መጸለይ የሰው ሥራ ነው፤ ይህንንም ለማድረግ ወንድነት የተላበሱ ሰዎች ያስፈልጋሉ። መጸለይ እግዚአብሔርን የመምሰል ሥራ ነው፤ ይህንንም ለማድረግ እግዚአብሔርን የሚመስሉ ሰዎች ያስፈልጋሉ። ራሳቸውን ፈጽመው ለጸሎት የሚሰጡትም እግዚአብሔርን የሚመስሉ ሰዎች ናቸው። ጸሎት በተጽዕኖውና በጸጋ ፍሬው እጅግ ሩቅ ይደርሳል። ከእግዚአብሔርና ከዕቅዱና ከዓላማው ጋር የሚገናኝ ጥልቅና ብርቱ ሥራ ነው፤ ይህንንም ለማድረግ በፍጹም ልባቸው የሆኑ ሰዎች ያስፈልጋሉ። ለዚህ ከባድ፣ እጅግ አስፈላጊና ሰማያዊ ሥራ በግማሽ ልብ፣ በግማሽ አእምሮና በግማሽ መንፈስ የሚደረግ ጥረት አይበቃም። የሰዎችን ባሕርይና ዕጣ ፈንታ በብርቱ በሚነካው በጸሎት ጉዳይ ውስጥ ልብ ሁሉ፣ አእምሮ ሁሉ፣ መንፈስ ሁሉ መገኘት አለበት።

ኢየሱስ ከትእዛዛት ሁሉ ፊተኛይቱና ታላቂቱ የትኛዋ እንደ ሆነች ለጠየቀው ጸሐፊ የሰጠው መልስ ይህ ነበር፦

«ጌታ አምላካችን አንድ ጌታ ነው፤ አንተም በፍጹም ልብህ በፍጹምም ነፍስህ በፍጹምም አሳብህ በፍጹምም ኃይልህ ጌታ አምላክህን ውደድ።»

በአንድ ቃል፣ ሰው ምንም ሳያስቀር በሁለንተናው እግዚአብሔርን መውደድ አለበት። እንዲሁም እግዚአብሔር ከሰዎች የሚፈልገውን ጸሎት ለመጸለይ ያው ሙሉ ሰው ያስፈልጋል። የሰው ኃይላት ሁሉ በዚህ ሥራ መሰማራት አለባቸው። እግዚአብሔር ከሰዎች በሚሻው ፍቅር የተከፋፈለ ልብን እንደማይታገሥ ሁሉ በጸሎትም የተከፋፈለ ሰውን አይታገሥም።

በመቶ አሥራ ዘጠነኛው መዝሙር ዘማሪው ይህንኑ እውነት በእነዚህ ቃላት ያስተምራል፦

«ምስክሩን የሚጠብቁ፥ በፍጹም ልባቸውም የሚፈልጉት ብፁዓን ናቸው።»

የእግዚአብሔርን ትእዛዛት ለመጠበቅ በፍጹም ልባቸው የሆኑ ሰዎች ያስፈልጋሉ፤ እግዚአብሔርን ለመፈለግም እንዲሁ ያሉ ሰዎች ያስፈልጋሉ። «ብፁዓን» ተብለው የሚቈጠሩት እነዚህ ናቸው። የእግዚአብሔር ሞገስ የሚያርፈው በእነዚህ በፍጹም ልባቸው በሆኑት ላይ ነው።

ዘማሪው ጉዳዩን ወደ ራሱ አቅርቦ ስለ ልማዱ ይህን ይናገራል፦ «በፍጹም ልቤ ፈለግሁህ፤ ከትእዛዛትህ አታርቀኝ።»

ደግሞም ቀጥሎ ጥበበኛና አስተዋይ ልብ እንዲሰጠው ያቀረበውን ጸሎት እየነገረን የእግዚአብሔርን ሕግ ስለ መጠበቅ ያለውን ውሳኔ ይገልጥልናል፦

«አስተዋይ አድርገኝ፥ ሕግህንም እጠብቃለሁ፤ በፍጹም ልቤም እፈጽመዋለሁ።»

የእግዚአብሔርን ትእዛዛት በደስታና በሙላት ለመታዘዝ ለእግዚአብሔር የተሰጠ ሙሉ ልብ እንደሚያስፈልግ ሁሉ፣ የሚሠራ ጸሎት ለመጸለይም ሙሉ ልብ ያስፈልጋል።

መጸለይ ሙሉውን ሰው ስለሚጠይቅ ቀላል ተግባር አይደለም። መጸለይ ጉልበትን ከማጠፍና ጥቂት ቃላትን በቃል ከመደጋገም እጅግ የላቀ ነው።

«ጉልበትን ማጠፍ ብቻ አይበቃም፤
የጸሎትን ቃላት መናገርም፤
ልብ ከከንፈር ጋር ካልተስማማ
ጸሎታችን ጸሎት አይሆንም።»

መጸለይ ቀላልና የማይረባ ልምምድ አይደለም። ልጆች ገና በልጅነታቸው መጸለይን መማር ቢገባቸውም፣ መጸለይ የሕፃን ሥራ አይደለም። ጸሎት የሰውን ባሕርይ ሁለንተና ይጠይቃል። ጸሎት የሰውን የሥነ ምግባርና የመንፈሳዊ ባሕርይ ኃይላት ሁሉ ያሰማራል። በዕብራውያን 5:7 የተገለጠውን የጌታችንን ጸሎት በመጠኑ የሚያስረዳው ይህ ነው፦

«እርሱም በስጋው ወራት ከሞት ሊያድነው ወደሚችል ከብርቱ ጩኸትና ከእንባ ጋር ጸሎትንና ምልጃን አቀረበ፥ እግዚአብሔርንም ስለ መፍራቱ ተሰማለት።»

እንዲህ ያለው የጌታችን ጸሎት የማንነቱን ኃይላት ሁሉ በብርቱ እንደ ጠየቀና የባሕርዩን ክፍል ሁሉ ወደ ሥራ እንደ ጠራ ለማየት የአንድ አፍታ ማሰብ ብቻ ይበቃል። ነፍስን ወደ እግዚአብሔር የሚያቀርበውና እግዚአብሔርንም ወደ ምድር የሚያወርደው ጸሎት ይህ ነው።

ሥጋ፣ ነፍስና መንፈስ ለጸሎት ይደክማሉ፤ ግብርም ይገብሩለታል። ዴቪድ ብሬነርድ ስለ ጸሎቱ ይህን መዝግቧል፦

«በጥላ ሥርና በቀዝቃዛ ስፍራ ሆኜ እንኳ በላብ እስክጠመቅ ድረስ በጸሎት እንድጋደል እግዚአብሔር አስቻለኝ።»

የእግዚአብሔር ልጅ በጌቴሴማኒ ማንነቱን ሁለንተና በያዘ የጸሎት ጭንቀት ውስጥ ነበር፦

«ወደ ስፍራውም ደርሶ። ወደ ፈተና እንዳትገቡ ጸልዩ አላቸው። ከእነርሱም የድንጋይ ውርወራ የሚያህል ራቀ፥ ተንበርክኮም። አባት ሆይ፥ ብትፈቅድ ይህችን ጽዋ ከእኔ ውሰድ፤ ነገር ግን የእኔ ፈቃድ አይሁን የአንተ እንጂ እያለ ይጸልይ ነበር። ከሰማይም መጥቶ የሚያበረታ መልአክ ታየው። በፍርሃትም ሲጣጣር አጽንቶ ይጸልይ ነበር፤ ወዙም በምድር ላይ እንደሚወርድ እንደ ደም ነጠብጣብ ነበረ።» (ሉቃስ 22:40-44)።

የጌታችንን ባሕርይ ክፍል ሁሉ የያዘ፣ የነፍሱን፣ የአእምሮውንና የሥጋውን ኃይላት ሁሉ ያወጣ ጸሎት ይህ ነበር። ሙሉውን ሰው የጠቀለለ ጸሎት ይህ ነበር።

ጳውሎስ ይህን ዓይነቱን ጸሎት ያውቅ ነበር። ለሮሜ ክርስቲያኖች ሲጽፍ በዚህ ዓይነት ከእርሱ ጋር እንዲጸልዩ እንዲህ ሲል ይለምናቸዋል፦

«ወንድሞች ሆይ፥ ስለ እኔ ወደ እግዚአብሔር እየጸለያችሁ ከእኔ ጋር ትጋደሉ ዘንድ በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስና በመንፈስ ፍቅር እለምናችኋለሁ።»

«ከእኔ ጋር ትጋደሉ» የሚሉት ቃላት ስለ ጳውሎስ ጸሎትና በዚያ ውስጥ ምን ያህል እንዳኖረበት ይናገራሉ። ይህ ዓይነቱ ጸሎት፣ ይህ «ከእኔ ጋር መጋደል»፣ የለዘበ ልመና አይደለም፤ ትንሽ ነገርም አይደለም። ታላቅ ጦርነት፣ ድል ሊደረግበት የሚገባ ትግል፣ ሊዋጉት የሚገባ ታላቅ ውጊያ ባሕርይ አለው። የሚጸልይ ክርስቲያን እንደ ወታደር የሞትና የሕይወት ትግል ይዋጋል። ክብሩ፣ የማይሞተው ማንነቱና የዘላለም ሕይወቱ ሁሉ በዚያ ውስጥ አሉ። ይህ ጸሎት ታጋይ ለድልና ለአክሊል እንደሚታገል፣ እንደሚተናነቅ ወይም በሩጫ እንደሚሮጥ ያለ ነው። ሁሉ ነገር በዚያ ውስጥ በሚያኖረው ብርታት ላይ የተመሠረተ ነው። ጉልበት፣ ትጋት፣ ፍጥነት፣ የባሕርዩ ኃይል ሁሉ በዚያ ውስጥ አለ። ኃይል ሁሉ ይነቃቃል፤ እስከ መጨረሻው ጥግም ይወጠራል። ትንሽነት፣ ግማሽ ልብነት፣ ድካምና ስንፍና ሁሉ በዚያ የሉም።

ለመጸለይ በተሳካ ሁኔታ ሙሉው ሰው እንደሚያስፈልግ ሁሉ፣ በምላሹም ሙሉው ሰው የዚህን ዓይነቱን ጸሎት በረከት ይቀበላል። የሰው ውስብስብ ማንነት ክፍል ሁሉ ወደ እውነተኛ ጸሎት እንደሚገባ ሁሉ፣ የዚያው ባሕርይ ክፍል ሁሉ ለዚህ ጸሎት መልስ ከእግዚአብሔር በረከትን ይቀበላል። ይህ ዓይነቱ ጸሎት ያልተከፋፈለ ልባችንን፣ የጌታ ለመሆን ያለንን ሙሉ ፈቃድ፣ ምኞታችንንም ሁሉ ያሰማራል።

ሙሉው ሰው ሲጸልይ በምላሹ ሙሉው ሰው እንዲባረክ እግዚአብሔር ያደርጋል። ብዙ ጸሎት በተለይ ስለ ሥጋ ስለሚጸለይ ሥጋው የጸሎትን በረከት ይቀበላል። ምግብና ልብስ፣ ጤናና የሥጋ ብርታት ለጸሎት መልስ ሆነው ይመጣሉ። ጥርት ያለ የአእምሮ እንቅስቃሴ፣ ትክክለኛ አስተሳሰብ፣ የበራ ማስተዋልና አስተማማኝ የማመዛዘን ችሎታ ከጸሎት ይመጣሉ። መለኮታዊ አመራር ማለት ጥበበኛና አስተማማኝ ውሳኔ እንድናደርግ እግዚአብሔር አእምሮን እንዲህ ማንቀሳቀሱና መምራቱ ነው። «ገሮችን በፍርድ ይመራቸዋል።»

ብዙ የሚጸልዩ ሰባኪዎች በዚህ ረገድ እጅግ ተረድተዋል። በሰባኪው ላይ የሚወርደው ከቅዱሱ የሆነው ቅባት አእምሮን ያበረታል፣ ሐሳብን ይፈታል፣ የሚናገረውንም ቃል ይሰጣል። በቀደሙት ዘመናት እጅግ ውሱን ትምህርት የነበራቸው ሰዎች በጸሎትና በስብከት እንዲህ ያለ ድንቅ የመንፈስ ነጻነት የነበራቸው በዚህ ምክንያት ነው። ሐሳባቸው እንደ ውኃ ፈሳሽ ይፈስ ነበር። የአእምሮአቸው መሣሪያ ሁሉ የመለኮታዊውን መንፈስ የጸጋ ተጽዕኖ ግፊት ይሰማው ነበር።

በእርግጥም ነፍስ በዚህ ዓይነቱ ጸሎት ታላቅ በረከት ትቀበላለች። በሺህ የሚቈጠሩ ሰዎች ስለዚህ ቃል ሊመሰክሩ ይችላሉ። ስለዚህ እንደ ገና እንላለን፦ በእውነተኛ፣ በትጋትና በሚሠራ ጸሎት ውስጥ ሙሉው ሰው እንደሚሳተፍ ሁሉ፣ ሙሉው ሰው—ነፍሱ፣ አእምሮውና ሥጋው—የጸሎትን በረከት ይቀበላል።