ውድ የጸሎት መልሶች

እግዚአብሔር ሙለርን በአስደናቂ መንገዶች እንደ ረዳው «ትረካዎቹ» ያሳያሉ፦

የሠዓሊው የመጀመሪያ ገቢ

«ኤፕሪል 30 ቀን [1859] — ከሩቅ ስፍራ የሚከተለውን ደብዳቤ ተቀበልሁ፦ ‹የተወደድህ ክርስቲያን ወንድሜ ሆይ፣ እኔ በዚህ ፖስታ ባለ ሁለት ሶቨሪኑን የወርቅ ሳንቲም (የሁለት ፓውንድ ሳንቲም) የምትልክልህ የወይዘሮ —— ባል ነኝ። ይህን የፍቅር መታሰቢያ ቅርስ ሁልጊዜ የተሻለውን ወለድ በሚከፍለውና ከቶ በማይከስረው በክርስቶስ ባንክ ከማስቀመጥ የተሻለ ምን ልናደርግበት እንችላለን? — እንግዲህ የምወድድህ መንፈሳዊ አማካሪዬ ሆይ፣ የሚከተለውን ስተርክልህ የሚሰማኝን እጅግ ታላቅ ደስታ ልገልጽልህ አልችልም። እኔ ሠዓሊ ነኝ፤ ድሀ ሠዓሊ፣ የመልክዓ ምድር ሥዕል የምሥል ሰው ነኝ። ከሁለት ሳምንት ገደማ በፊት፣ ተውሰን ያነበብነውን መጽሐፍህን ገና እንደ ጨረስሁ፣ ለኤግዚቢሽን አንድ ሥዕል ወደ ብሪስቶል ላክሁ። ይህን በብሪስቶል ያለውን ሥዕሌን በመሸጥ ከገቢው ግማሹን ለአንተ የመላክ የተባረከ ዕድል እንዲሰጠኝ እግዚአብሔርን በታላቅ ትሕትናና በትጋት ለመንሁት። የሥዕሉ ዋጋ 20 ፓውንድ ነው። እንግዲህ ልብ በል። ኤግዚቢሽኑ ልክ እንደ ተከፈተ እግዚአብሔር በምሕረቱ ጸሎቴን አስቦ ገዢ ላከልኝ። ከዚህ ቀደም በብሪስቶል ሥዕሎቼን አሳይቼ ነበር፤ ነገር ግን አንድም ሥዕል ሸጬ አላውቅም ነበር። ኦ! ውድ ወዳጄ ሆይ፣ ልቤ በደስታ ይዘልላል። ከዚህ በፊት ወደ እግዚአብሔር እንዲህ ቀርቤ አላውቅም። በአንተ አማካይነት በበለጠ ትጋት፣ በበለጠ እምነትና በበለጠ ቅዱስ ምኞት ወደ እግዚአብሔር ይበልጥ ለመቅረብ ችያለሁ። — ይህ ባለፈው ዓመት ለደከምሁበት ድካሜ ሁሉ እግዚአብሔር የባረከኝ የመጀመሪያው ገቢ ነው። እንዲህ ተመልሶ መምጣቱ እንዴት ያለ በረከት ነው! — ኦ፣ መጽሐፍህን በምን ያህል ደስታ አነበብሁት! — የምነግርህ ሥዕል አሁን በክሊፍተን የሥነ ጥበብ አካዳሚ እየታየ ነው፤ በካታሎጉ ውስጥ ቁጥሩ —— ነው፤ ርዕሱም —— ነው። ገንዘቡ የሚከፈለኝ ኤግዚቢሽኑ ሲያበቃ ስለ ሆነ እስከዚያ ድረስ ልከፍልህ አልችልም፤ ወዘተ።› ባለፉት 40 ዓመታት እንደዚህ ያሉ በሺዎች የሚቆጠሩ ደብዳቤዎች ደርሰውኛል።»

የሰሜኑ ነፋስ ወደ ደቡብ ነፋስ ተለወጠ

«በ1857 የኖቬምበር ወር መገባደጃ ገደማ ነበር፤ በቁጥር 1 ያለው የማሞቂያ መሣሪያችን ቦይለር እጅግ በከፋ ሁኔታ እንደሚያፈስ፣ በዚህም ፍሳሽ ክረምቱን ማሳለፍ የማይቻል እንደ ሆነ ፈጽሞ ባልጠበቅሁት ሁኔታ ተነገረኝ። — የማሞቂያ መሣሪያችን እሳቱ በውስጡ የሚነድበት አንድ ትልቅ ክብ ቦይለር ነው፤ ክፍሎቹን የሚያሞቁት የውሃ ቧንቧዎችም ከዚህ ቦይለር ጋር የተያያዙ ናቸው። የሞቀ አየር ማስተላለፊያም ከዚሁ መሣሪያ ጋር ተያይዟል። ቦይለሩ ለክረምቱ ሥራ ብቁ እንደ ሆነ ተቈጥሮ ነበር። አርጅቷል ብሎ እየጠረጠሩ በአዲስ ለመተካት ምንም ሳያደርጉ ‹ስለዚህ ጉዳይ በእግዚአብሔር እታመናለሁ› ማለት በእግዚአብሔር ማመን ሳይሆን ግድ የለሽ ድፍረት በሆነ ነበር። የእምነት አስመሳይ በሆነ ነበር።

«ቦይለሩ ዙሪያውን በሙሉ በጡብ ግንብ የተከበበ ነው፤ ስለዚህ ጡቡን ሳያፈርሱ ሁኔታውን ማወቅ አይቻልም ነበር፤ ይህ ደግሞ አስፈላጊ ካልሆነ ለቦይለሩ ከመጥቀም ይልቅ ይጎዳዋል፤ ለስምንት ክረምቶችም በዚህ በኩል ምንም ችግር ስላልገጠመን አሁንም ይገጥመናል ብለን አልጠበቅንም ነበር። ነገር ግን ድንገት፣ ፈጽሞ ባልተጠበቀ ሁኔታ፣ ልክ ክረምቱ ሲጀምር ይህ ችግር ተከሠተ። እንግዲህ ምን ማድረግ ይቻል ነበር? ስለ ልጆቹ፣ በተለይም ስለ ትንንሾቹ ጨቅሎች፣ በሙቀት እጦት እንዳይሠቃዩ እጅግ ተጨነቅሁ። ነገር ግን ሙቀት ከየት እናገኛለን? አዲስ ቦይለር ማስገባት በሁሉም አጋጣሚ ብዙ ሳምንታት ይወስዳል። ቦይለሩን መጠገኑም ፍሳሹ ታላቅ ከመሆኑ የተነሣ አጠራጣሪ ነገር ነበር፤ ቢቻል እንኳ፣ ቦይለሩ የተቀመጠበት የጡብ ክፍል ቢያንስ በከፊል እስኪፈርስ ድረስ ስለ እርሱ ምንም ማለት አይቻልም ነበር፤ ይህ ደግሞ እኛ እስከምንገምተው ድረስ ቢያንስ ቀናትን ይወስዳል፤ እስከዚያስ ድረስ ለ300 ልጆች ሞቃት ክፍሎችን ለማግኘት ምን ማድረግ ይቻል ነበር? ጊዜያዊ የጋዝ ምድጃዎችን ማስገባት ወደ አእምሮዬ መጣ፤ ነገር ግን ነገሩን ደግመን ስናመዛዝን፣ ብዙ ምድጃዎች ከሌሉን በቀር እጅግ ሰፋፊ የሆኑትን ክፍሎቻችንን በጋዝ ማሞቅ እንደማንችል ተረዳን፤ ብዙ ምድጃዎችን ደግሞ ማስገባት አንችልም ነበር፤ ምክንያቱም ከመብራት መሣሪያችን ልናተርፍ የምንችለው በቂ ጋዝ አልነበረንም። ከዚህም በላይ ለእያንዳንዱ ምድጃ የተበከለውን አየር የሚያስወጣ ትንሽ የጭስ ማውጫ ያስፈልገን ነበር። ስለዚህ ይህ የማሞቂያ ዘዴ ለአዳራሽ፣ ለደረጃ መወጣጫ ወይም ለሱቅ ቢስማማም ለእኛ ዓላማ አይሆንም ነበር። የአርኖትን ምድጃዎች ለጊዜው ማስገባትንም አሰብሁ፤ ነገር ግን (ጊዜያዊ ስለሚሆኑ) በመስኮቶቹ በኩል ወደ ውጭ የሚወጡ ረጃጅም የጭስ ማውጫዎች የሚያስፈልጓቸው በመሆኑ አይስማሙም ነበር። በዚህ ምክንያት፣ በእኛ ሁኔታ ይሠሩ እንደ ሆነ እርግጠኛ አለመሆኑና የክፍሎቹ መበላሸት ይህንንም ዕቅድ እንድተው አደረገኝ። እንግዲህ ምን ማድረግ ይቻል ነበር? በዚህ ችግሩ ቢወገድና ልጆቹ በቀዝቃዛ ክፍሎች ውስጥ ሆነው ለብዙ ቀናት ከመሠቃየት ቢድኑ 100 ፓውንድ በደስታ እከፍል ነበር። በመጨረሻም እጅግ መሐሪና ርኅራኄው ብዙ በሆነው በእግዚአብሔር እጅ ፈጽሞ ራሴን ለመጣል ቈረጥሁ፤ የጉዳቱን መጠን ለማየትና ቦይለሩ ክረምቱን እንድናሳልፍ በሚያስችል መንገድ ሊጠገን ይችል እንደ ሆነ ለማወቅም የጡቡ ክፍል እንዲከፈት ወሰንሁ።

«ሠራተኞቹ የሚመጡበት ቀን ተወሰነ፤ አስፈላጊው ዝግጅትም ሁሉ ተደረገ። ጥገናው በሚካሄድበት ጊዜ እሳቱ መጥፋት ነበረበት። እንግዲህ ተመልከት። ለጥገናው ቀኑ ከተወሰነ በኋላ የሚያቆራምድ የሰሜን ነፋስ መንፈስ ጀመረ። እሳቱ ከሚጠፋበት ከረቡዕ ከሰዓት በኋላ በፊት ባለው ሐሙስ ወይም ዓርብ መንፈስ ጀመረ። በዚያ ክረምት መጀመሪያ፣ በዲሴምበር የመጀመሪያዎቹ ቀናት፣ የመጀመሪያው በእውነት ቀዝቃዛ አየር አሁን መጣ። ምን ማድረግ ይቻል ነበር? ጥገናውን ማስተላለፍ አይቻልም ነበር። እኔም አሁን ሁለት ነገሮችን ጌታን ለመንሁት፤ ይኸውም የሰሜኑን ነፋስ ወደ ደቡብ ነፋስ እንዲለውጠው፣ ለሠራተኞቹም ‹ለመሥራት ልብ› እንዲሰጣቸው ነው፤ ነህምያ የኢየሩሳሌምን ቅጥሮች ሲሠራ ‹ሕዝቡ ለመሥራት ልብ ስለ ነበራቸው› በ52 ቀን ውስጥ ምን ያህል እንደ ፈጸመ አስታውሼ ነበርና። እነሆ፣ ያ የማይረሳው ቀን ደረሰ። በዋዜማው ምሽት የሚያቆራምደው የሰሜን ነፋስ ገና ይነፍስ ነበር፤ በረቡዕ ዕለት ግን፣ ልክ እንደ ጸለይሁት፣ የደቡብ ነፋስ ነፈሰ። አየሩ እጅግ ለስላሳ ስለ ነበር እሳት አላስፈለገም። ጡቡ ፈረሰ፤ ፍሳሹ ወዲያው ተገኘ፤ ቦይለር ሠሪዎቹም በሙሉ ትጋት መጠገን ጀመሩ። ከምሽቱ ሁለት ሰዓት ተኩል ገደማ ወደ ቤቴ ስሄድ፣ ቦይለር ሠሪዎቹ የመጡበት ድርጅት ተጠባባቂ ኃላፊ ሥራው እንዴት እየሄደ እንዳለ ለማየትና በማናቸውም መንገድ ነገሩን ማፋጠን ይችል እንደ ሆነ ለማወቅ እንደ መጣ በዘበኛው ቤት ተነገረኝ። ስለዚህ ጉዳዩን ለማፋጠን ስል እርሱን ከሠራተኞቹ ጋር ለማግኘት ወዲያውኑ ወደ ምድር ቤቱ ወረድሁ። ስለዚህ ጉዳይ ለኃላፊው ስነግረው፣ ሠራተኞቹ እየሰሙ እንዲህ አለ፦ ‹ሠራተኞቹ ዛሬ ምሽት አምሽተው ይሠራሉ፤ ነገም ማልደው እንደ ገና ይመጣሉ።›

«መሪያቸውም፦ ‹ጌታዬ፣ እኛስ ሌሊቱን ሁሉ ብንሠራ ይሻለናል› አለ። ያን ጊዜ እግዚአብሔር ለሠራተኞቹ ‹ለመሥራት ልብ› እንዲሰጣቸው የለመንሁትን የጸሎቴን ሁለተኛ ክፍል አስታወስሁ። እንዲሁም ሆነ፤ እስከ ጠዋት ድረስ ጥገናው ተፈጸመ፤ ፍሳሹ፣ በታላቅ ችግር ቢሆንም፣ ተዘጋ፤ በ30 ሰዓት ገደማ ውስጥም ጡቡ እንደ ገና ተገነባ፤ በቦይለሩም ውስጥ እሳት ነደደ፤ በዚያ ጊዜ ሁሉ የደቡቡ ነፋስ እጅግ በለስላሳ ይነፍስ ስለ ነበር ቅንጣት ታህል እሳት አላስፈለገም።

«እንግዲህ በጸሎትና በእምነት ከተሸነፉት ችግሮቻችን አንዱ ይህ ነው።»

የወላጅ አልባ ሕፃናቱ መለወጥ

«ሜይ 26 ቀን 1860 — ቀን ከቀን፣ ዓመት ከዓመት፣ በእግዚአብሔር እርዳታ፣ በእኛ እጅ ላሉት ወላጅ አልባ ሕፃናት መንፈሳዊ ጥቅም በጸሎት እንደክማለን። ለ24 ዓመታት ስለ እነርሱ በጌታ ፊት ያቀረብነው ይህ ልመናችን ባለፉት ዓመታት ከእነርሱ መካከል በመቶዎች የሚቈጠሩት በመለወጣቸው በብዛት ተመልሷል። ደግሞም በአጭር ጊዜ ውስጥ፣ ወይም በአንድ ጊዜ እንኳ፣ ከወላጅ አልባ ሕፃናቱ ብዙዎቹ የተለወጡባቸው ጊዜያት ደጋግመው ነበሩን። እንዲህ ያለው ጊዜ ከሦስት ዓመት ገደማ በፊት ነበረን፤ በዚያን ጊዜ በጥቂት ቀናት ውስጥ 60 ያህሉ በጌታ ኢየሱስ እንዲያምኑ ተደረጉ፤ እንዲህ ያሉ ጊዜያትም ባለፈው ዓመት ውስጥ ሁለት ጊዜ እንደ ገና ነበሩን። የመጀመሪያው በጁላይ 1859 ነበር፤ በዚያን ጊዜ የእግዚአብሔር መንፈስ 120 ሴቶች ልጆች ባሉበት በአንድ ትምህርት ቤት ውስጥ እጅግ በኃይል ስለ ሠራ፣ እጅግ ብዙዎቹ፣ አዎን፣ ከግማሽ በላይ የሚሆኑት፣ ስለ ነፍሳቸው መዳን በጥልቅ ተጨነቁ። ከዚህም በላይ ይህ ሥራ የቅጽበት ስሜት ብቻ አልነበረም፤ ነገር ግን ከአሥራ አንድ ወር በላይ ካለፈ በኋላ፣ ስለ መለወጣቸው ሙሉ መተማመን ያለባቸው 31 ናቸው፤ ስለ 31ዱ ያለውን ያህል ባይሆንም መልካም መጠን ያለው መተማመን ያለባቸው ደግሞ 32 ናቸው። ስለዚህ በዚያ በአንዱ ትምህርት ቤት ካሉት 120 ወላጅ አልባ ሕፃናት መካከል በጁላይ 1859 እንደ ተለወጡ የሚቈጠሩት 63 ናቸው። ይህ የተባረከና ኃያል የመንፈስ ቅዱስ ሥራ ከአንድ የተለየ ምክንያት ጋር ሊያያዝ አይችልም። ነገር ግን እጅግ ውድ የሆነ የጸሎት መልስ ነበር። እኛም እንደዚያው እንመለከተዋለን፤ እግዚአብሔርንም ይበልጥ እንድንጠባበቅ በእርሱ እንበረታታለን። ባለፈው ዓመት በወላጅ አልባ ሕፃናቱ መካከል የመንፈስ ቅዱስ ኃያል ሥራ የታየበት ሁለተኛው ጊዜ በጃንዋሪ መጨረሻና በፌብሩዋሪ 1860 መጀመሪያ ነበር። ዝርዝሩ እጅግ ጥልቅ ትኩረት የሚስብ ነው፤ ነገር ግን ይህን ብቻ በመግለጽ ልወሰን ይገባኛል፦ በጃንዋሪና በፌብሩዋሪ 1860 የተደረገው ይህ ታላቅ የእግዚአብሔር መንፈስ ሥራ የጀመረው በእኛ እጅ ካሉት ልጆች መካከል በታናናሾቹ፣ ዕድሜያቸው 6፣ 7፣ 8 እና 9 ዓመት ገደማ በሆኑት ትንንሽ ሴቶች ልጆች መካከል ነበር፤ ከዚያም ወደ ታላላቆቹ ሴቶች ልጆች፣ ቀጥሎም ወደ ወንዶቹ ልጆች ተዛመተ፤ ስለዚህም በ10 ቀን ገደማ ውስጥ ከ200 የሚበልጡ ወላጅ አልባ ሕፃናት ስለ ነፍሳቸው እንዲጨነቁ ተነሣሡ፤ በብዙዎቹም ዘንድ በጌታችን በኢየሱስ በማመን ወዲያውኑ ሰላምን አገኙ። በመካከላቸው የጸሎት ስብሰባ እንዲያደርጉ እንዲፈቀድላቸው ወዲያው ጠየቁ፤ ከዚያን ጊዜ ጀምሮም እነዚህን ስብሰባዎች ሲያደርጉ ቆይተዋል። ከእነርሱም ብዙዎቹ ስለ ጓደኞቻቸውና ስለ ዘመዶቻቸው መዳን መጨነቃቸውን አሳዩ፤ ስለ መዳን መንገድም ተናገሯቸው ወይም ጻፉላቸው።»

ወላጅ አልባ ሕፃናቱን ሙያ እንዲማሩ መላክ

«በ1862 የበጋ መጀመሪያ ላይ ሙያ ለመማር የተዘጋጁ በርካታ ወንዶች ልጆች እንዳሉን ታወቀ፤ ነገር ግን ተለማማጅ እንዲሰጣቸው የጠየቁ አሠሪዎች አልነበሩም። ወንዶቹ ልጆቻችን ሁሉ ያለ ልዩነት የሚላኩት በአሠሪያቸው ቤት እየኖሩ ሙያ እንዲማሩ ስለ ሆነ፣ ይህ ቀላል ችግር አልነበረም፤ እኛ ክርስቲያን አሠሪዎችን መፈለግ ብቻ ሳይሆን፣ ሥራቸውን እናጤናለን፣ ተስማሚዎች መሆናቸውንም ለማየት ያሉበትን ሁኔታ እንመረምራለን፤ አሠሪውም ተለማማጁን በገዛ ቤተሰቡ ውስጥ ለመቀበል ፈቃደኛ መሆን አለበት። በዚህ ሁኔታ ውስጥ፣ ማስታወቂያ ከማውጣት ይልቅ — ማስታወቂያ ማውጣት በሁሉም አጋጣሚ ተለማማጅ የሚፈልጉት ለማስተማሪያ ክፍያው ሲሉ ብቻ የሆኑትን አሠሪዎች ብቻ ያመጣብን ነበር — ከሃያ ዓመት በላይ ስለዚህ ነገር እንዳደረግነው ሁሉ እንደ ገና ራሳችንን ለጸሎት ሰጠን። ጌታ በዚሁ ጉዳይ ከዚህ በፊት በመቶ የሚቈጠሩ ጊዜያት በመርዳት ምን ያህል ቸር እንደ ሆነልን አስታወስን። ጥቂት ሳምንታት አለፉ፤ ችግሩ ግን አልተወገደም። ቢሆንም በጸሎት ቀጠልን፤ ከዚያም አንድ ማመልከቻ፣ ቀጥሎም ሌላ ቀረበ፤ ባለፈው በጋ ስለዚህ ጉዳይ መጸለይ ከጀመርን ጀምሮ እስከ ሜይ 26 ቀን 1863 ድረስ በአጠቃላይ 18 ወንዶች ልጆችን ለመላክ ችለናል፤ ስለዚህ መላካቸው የሚፈለግ ወንዶች ልጆች ሁሉ፣ እያንዳንዳቸው፣ ስለ ተላኩ ችግሩ እንደ ገና በጸሎት ሙሉ በሙሉ ተወገደ።»

በወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤቱ የገባ በሽታ

አንዳንድ ጊዜ በሽታ ቤቶቹን ይጎበኝ ነበር።

«በ1866 በጋና በልግ በሦስቱም የወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤቶች ኩፍኝ ገብቶብን ነበር። በሽታው ከታየ በኋላ የተለየ ጸሎታችን ይህ ነበር፦ 1ኛ፣ በሕሙማን ክፍሎች ወይም በሌላ ስፍራ ያለን ማስተናገጃ እንዲበቃ፣ በዚህ በሽታ በአንድ ጊዜ የሚታመሙት ልጆች ቍጥር እጅግ እንዳይበዛ። ይህ ጸሎት ሙሉ በሙሉ ተመለሰ፤ በአዲሱ ቁጥር 1 የወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤት ከ83 ያላነሱ፣ በቁጥር 2 በአጠቃላይ 111፣ በቁጥር 3 ደግሞ በአጠቃላይ 68 ሕሙማን ቢኖሩንም፣ እግዚአብሔር ልመናችንን ለመስማት በቸርነቱ ስለ ወደደ፣ የተረፉት ክፍሎቻችን በሕሙማኑ በተሞሉ ጊዜ፣ ለታመሙት ለሌሎቹ ስፍራ ለማግኘት የሚበቁ ልጆች እስኪድኑ ድረስ የኩፍኙን መዛመት ገታው። 2ኛ፣ ደግሞም በኩፍኝ የታመሙት ልጆች በሰላም እንዲያልፉ እንጂ እንዳይሞቱ ጸለይን። እንዲሁም ሆነ። ለጸሎታችን ሙሉ መልስ አገኘን፤ በአጠቃላይ 262 ልጆች በኩፍኝ ቢታመሙም ከእነርሱ አንድም አልሞተም። 3ኛ፣ በመጨረሻም ብዙ ጊዜ እንደሚሆነው ከዚህ በሽታ በኋላ ምንም ዓይነት ክፉ የአካል ጉዳት እንዳይከተል ጸለይን፤ ይህም ደግሞ ተሰጠ። 262ቱ ልጆች ሁሉ መዳን ብቻ ሳይሆን ከዚያም በኋላ በደኅና ኖሩ። ይህን ታላቅ የእግዚአብሔር ምሕረትና በረከት፣ ይህንንም ሙሉና ውድ የጸሎት መልስ ለስሙ ክብር በምስጋና እመዘግባለሁ።»

ለተቸገሩ ወንድሞች የተደረገ እርዳታ

1863 — «የዓመቱ መጨረሻ አሁን ቀርቦ ነበር፤ ሒሳቡንም ስዘጋ፣ ለተቸገሩ የወንጌል ሠራተኞች እርዳታ በመላክ የምችለውን ሁሉ አንድ ጊዜ ደግሞ ለማድረግ ልባዊ ምኞቴ ነበር። ስለዚህ ዝርዝሩን አየሁ፤ በቅርቡ ገንዘብ ባልላክሁላቸው ሰዎች ስም ትይዩ ልልክላቸው የሚገባ የመሰለኝን መጠን ጻፍሁ፤ እነዚህን ገንዘቦች ስደምራቸውም ድምሩ 476 ፓውንድ ሆኖ አገኘሁት፤ በእጄ የነበረው ግን 280 ፓውንድ ብቻ ነበር። ስለዚህ 476 ፓውንድ በደስታ ልልክ ብወድድም፣ ለእነዚህ ወንድሞች ይህ መጠን በእጄ በመገኘቱ በዚያው ጊዜ እያመሰገንሁ የ280 ፓውንድ ቼክ ጻፍሁ። ቼኩን ከጻፍሁ በኋላ፣ የዕለቱ የመጨረሻ ሥራ እንደ መሆኑ፣ በእግዚአብሔር እርዳታ በየዕለቱ በፊቱ ስለማቀርባቸው ስለ ብዙ ነገሮች የምጸልይበት የዘወትር የጸሎት ጊዜዬ መጣ፤ ከዚያም የእነዚህን የወንጌል ሰባኪዎች ጉዳይ ደግሞ በጌታ ፊት አቀረብሁ፤ ዓመታችን ሊያበቃ ሦስት ቀን ብቻ ቢቀረውም፣ አሁንም ቢሆን ለእነርሱ የሚሆን መልካም ገንዘብ ይሰጠኝ ዘንድ እንዲወድድ ለመንሁት። ይህን ካደረግሁ በኋላ ከምሽቱ ሦስት ሰዓት ገደማ ወደ ቤቴ ሄድሁ፤ እዚያም ከሩቅ ስፍራ ለሚስዮን ሥራ 100 ፓውንድ፣ እንደ ፈቃዴ እንዳውለው 100 ፓውንድ፣ ለእኔም 5 ፓውንድ መድረሱን አገኘሁ። ስለዚህ 200 ፓውንዱን በሙሉ ለሚስዮን ሥራ ወሰድሁት፤ በዚህም ለዚህ ዓላማ እመኘው ለነበረው ለ476 ፓውንድ የሚሆን 480 ፓውንድ በእጄ ገባ። በእግዚአብሔር በእውነት የመታመንንና በዚህ ሁኔታ እንደ ሆነው ለጸሎት መልስ ከእርሱ እርዳታ የማግኘትን ብፅዕና የሚያውቁ ሰዎች፣ ያን ስጦታ ስቀበል የነበረኝን መንፈሳዊ ደስታ ሊረዱት ይችላሉ፤ በዚያ ስጦታ ጸሎቴ መልስ አግኝቷል፤ ከእርሱም ጋር የብዙ ራሳቸውን ለክርስቶስ የሰጡ አገልጋዮችን ልብ ደስ የማሰኘት ታላቅ ደስታ ተሰጥቶኛል።»

በቻይና ያለውን የሚስዮን ሥራ ለመርዳት የልብ መሻት ተሰጠ

«ሴፕቴምበር 30 ቀን [1869] — ከዮርክሻየር 50 ፓውንድ። — ዛሬ ደግሞ በቻይና ላለው የጌታ ሥራ አንድ ሺህ ፓውንድ ተቀበልሁ። ስለዚህ ስጦታ በተለይ ልብ ሊባል የሚገባው፣ በቻይና ላለው የሚስዮን ሥራ ከምንጊዜውም የበለጠ ለማድረግ ለወራት ልባዊ ምኞቴ እንደ ነበረ፣ ይህንንም ምኞት ለመፈጸም ቀደም ብዬ እርምጃዎችን እንደ ወሰድሁ ነው፤ ይህ የአንድ ሺህ ፓውንድ ስጦታ የደረሰኝ ያን ጊዜ ነበር። ለገንዘብ ለቀረበ ጸሎት የተሰጠ ይህ ውድ መልስ በጌታ ሥራ ላይ ላሉትና ለሥራውም ገንዘብ ለሚያስፈልጋቸው ሁሉ የተለየ ማበረታቻ ሊሆን ይገባዋል። ሥራችን የእርሱ ሥራ ከሆነ፣ እኛም እርሱን በመጠባበቅና ገንዘቡን ከእርሱ በመጠበቅ ብናከብረው፣ በራሱ ጊዜና በራሱ መንገድ በእርግጥ እንደሚሰጠን እንደ ገና ያረጋግጣል።»

የጸሎት መልሶች ደስታ

«የጸሎት መልሶች የሚሰጡት ደስታ ሊገለጽ አይችልም፤ ለመንፈሳዊ ሕይወትም የሚሰጡት ግፊት እጅግ ታላቅ ነው። የዚህን ደስታ ተሞክሮ ክርስቲያን አንባቢዎቼ ሁሉ እንዲያገኙት እመኛለሁ። ለነፍስህ መዳን በእውነት በጌታ ኢየሱስ የምታምን ከሆነ፣ በቅንነት የምትመላለስና በልብህ ዓመፃን የማትመለከት ከሆነ፣ እግዚአብሔርን በትዕግሥትና በእምነት መጠባበቅህን ከቀጠልህ፣ ለጸሎትህ በእርግጥ መልስ ይሰጥሃል። ጸሐፊው በሚያገለግልበት መንገድ ጌታን እንድታገለግል ላትጠራ ትችላለህ፤ ስለዚህም እዚህ ስለ ተመዘገቡት ስለ መሰሉት ነገሮች የጸሎት መልስ ላታገኝ ትችላለህ፤ ነገር ግን በልዩ ልዩ ሁኔታዎችህ፣ በቤተሰብህ፣ በንግድህ፣ በሙያህ፣ በቤተ ክርስቲያን ባለህ ስፍራ፣ ለጌታ በምትደክመው ድካም፣ ወዘተ.፣ እዚህ እንደ ተመዘገበው ማናቸውም ያህል ግልጽ የሆኑ መልሶችን ልታገኝ ትችላለህ።»

በክርስቶስ ኢየሱስ በማመን የመዳን ታላቅ አስፈላጊነት

«ነገር ግን ይህ በጌታ ኢየሱስ በማያምኑ፣ ይልቁንም ባልታደሰው ልባቸው ግድ የለሽነት ወይም ራስን የማጽደቅ ዝንባሌ በሚመላለሱ ሰዎች ቢነበብ፣ እንዲህ ያሉትን ከሁሉ አስቀድመው በጌታ ኢየሱስ በማመን ከእግዚአብሔር ጋር እንዲታረቁ በፍቅርና በጽኑ እለምናቸዋለሁ። እናንተ ኃጢአተኞች ናችሁ። ቅጣት ይገባችኋል። ይህን ካላያችሁ፣ እንዲያሳያችሁ እግዚአብሔርን ለምኑት። ይህ አሁን የመጀመሪያውና የተለየ ጸሎታችሁ ይሁን። ደግሞም እግዚአብሔር በተፈጥሮ ስላላችሁበት ሁኔታ ብቻ ሳይሆን በተለይ ጌታ ኢየሱስን ለልባችሁ እንዲገልጥላችሁ ብርሃን እንዲሰጣችሁ ለምኑት። እግዚአብሔር እርሱን የላከው በደለኞች ኃጢአተኞች ለሆንን ለእኛ የሚገባንን ቅጣት እንዲሸከም ነው። እግዚአብሔር ለነፍሳቸው መዳን በጌታ ኢየሱስ በሚደገፉት ሰዎች ፋንታ የእርሱን መታዘዝና መከራ ይቀበላል፤ ኃጢአተኛም በጌታ ኢየሱስ ባመነበት ቅጽበት የኃጢአቱን ሁሉ ስርየት ያገኛል። እንዲህ በጌታ ኢየሱስ በማመን ከእግዚአብሔር ጋር ሲታረቅና የኃጢአቱን ስርየት ሲያገኝ፣ ልመናውን በእርሱ ዘንድ ለማስታወቅ ወደ እግዚአብሔር ፊት ለመግባት ድፍረት ይኖረዋል፤ ኃጢአቱ እንደ ተሰረየለትና እግዚአብሔር ስለ ክርስቶስ ሲል በእርሱ በሚያምኑት ደስ እንደሚሰኝ ይበልጥ እየተረዳ በሄደ መጠን፣ ሥጋዊውንም መንፈሳዊውንም ፍላጎቱን ሁሉ ይዞ እንዲያሟላለት ወደ ሰማያዊ አባቱ ለመምጣት ይበልጥ ዝግጁ ይሆናል። ነገር ግን ያልተሰረየ በደል ስሜት እስካለ ድረስ፣ በተለይም ጸሎትን በተመለከተ፣ ከእግዚአብሔር ርቀን እንቆያለን። ስለዚህ ውድ አንባቢ ሆይ፣ ኃጢአቱ ያልተሰረየለት ኃጢአተኛ ከሆንህ፣ የመጀመሪያውና የተለየ ጸሎትህ እግዚአብሔር የሚወድደውን ልጁን ጌታ ኢየሱስን ለልብህ እንዲገልጥልህ ይሁን።»

ድርብ መልስ

«ጁላይ 25 ቀን [1865] — ከለንደን አካባቢ 100 ፓውንድ ከሚከተለው ደብዳቤ ጋር ደረሰ፦ ‹የተከበሩ ጌታዬ፣ በእንግሊዝ ባንክ የምዕራብ ቅርንጫፍ ላይ የተጻፈ የ100 ፓውንድ ቼክ በዚህ ደብዳቤ ውስጥ የማያይዝልዎ ጌታ በእኔ ላይ ስለ ሠራ እንደ ሆነ አምናለሁ። ጉዳዮችዎ በመልካም እየሄዱ እንደ ሆኑ ተስፋ አደርጋለሁ። በጌታ የእርስዎ * * * *።› ይህ ፈጽሞ አይቼው የማላውቀውና በለንደን እጅግ ሰፊ በሆነ የንግድ ሥራ ላይ የተሰማራው ክርስቲያን ጨዋ ሰው ከዚህ በፊት ብዙ ጊዜ ተመሳሳይ ገንዘብ ልኮልኝ ነበር። ይህን የመጨረሻውን የቸርነት ስጦታ ከመቀበሌ ከአንድ ወይም ከሁለት ቀን በፊት፣ ጌታ የዚህን ለጋሽ ልብ እንደ ገና እንዲረዳኝ እንዲያነሣሣው ለምኜው ነበር፤ ስለ እርሱ እንዲህ ጸልዬ አላውቅም ነበር፤ በዚህም ገንዘብ መግባቱ ብቻ ሳይሆን ገንዘቡ ከእርሱ መምጣቱ ስለ ሆነ ለጸሎቴ ድርብ መልስ አገኘሁ። አንባቢው ለጋሹ ‹ቼክ በዚህ ደብዳቤ ውስጥ የማያይዝልዎ ጌታ በእኔ ላይ ስለ ሠራ እንደ ሆነ አምናለሁ፣ ወዘተ.› ብሎ በጻፈው ደብዳቤው ውስጥ ያለውን ትርጉም አሁን ያያል። በእውነት ይህን ገንዘብ እንዲልክልኝ በዚህ ጨዋ ሰው ላይ የሠራው ጌታ ነበር። ምናልባት አንባቢው ስጦታው እንደ ደረሰኝ ሳሳውቅ እዚህ የገለጽሁትን ለለጋሹ የጻፍሁለት ይመስለው ይሆናል። አልጻፍሁለትም። ያልጻፍሁለት ምክንያቴም በተለየ ችግር ላይ እንዳለሁ አስቦ ብዙ እንዲልክ እንዳይገፋፋ ነበር። ጌታን በእውነት በማወቅ፣ በእውነትም በእርሱ፣ በእርሱም ብቻ በመደገፍ ውስጥ ሰዎች ይበልጥ እንዲረዱ ለማነሣሣት በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ፍንጭ መስጠት አያስፈልግም። ለለጋሹ (በእርግጥም እንደዚያ ነበርና) ለተቋሙ ልዩ ልዩ ዓላማዎች የዕለት ወጪዎች በየቀኑ ብዙ ገንዘብ እንደሚያስፈልገኝ ልጽፍለት እችል ነበር፤ ደግሞም በዚያን ጊዜ ከታሰበው የወላጅ አልባ ሕፃናቱ ሥራ መስፋፋት ጋር የተያያዙትን ወጪዎች ሁሉ ለመሸፈን ገና ሃያ ሺህ ፓውንድ ገደማ እንደሚያስፈልገኝ በእውነት ልነግረው እችል ነበር። ነገር ግን ልማዴ ከለጋሾች ጋር በምጻጻፍበት ጊዜ ከእነዚህ ነገሮች አንዱንም ከቶ አለመጥቀስ ነው። ሪፖርቱ በሚታተምበት ጊዜ ማየት የሚፈልግ ሁሉ ነገሮች እንዴት እንዳሉ ሊያይ ይችላል፤ እንዲህም ስለ እኛ ለመጋቢዎቹ ልብ እንዲናገር ነገሮችን በእግዚአብሔር እጅ እተዋለሁ። እርሱም ይህን ያደርጋል። በእውነት እግዚአብሔርን በከንቱ አንጠባበቅም!»

በንግድ ሥራ ላይ ያሉ ክርስቲያኖች

«ጃንዋሪ 1 ቀን [1869] — ከስኮትላንድ ለሚስዮን ሥራ 50 ፓውንድ፣ ለቅዱሳት መጻሕፍት ስርጭት 25 ፓውንድ፣ ለበራሪ ጽሑፎች ስርጭት 25 ፓውንድ። ደግሞም ከሩቅ ስፍራ ለእነዚህ ዓላማዎች 10 ፓውንድ፣ ለወላጅ አልባ ሕፃናቱም 10 ፓውንድ ተቀበልሁ። ስለዚህ ስለ ኋለኛው ስጦታ ጥቂት ነገር ልበል። በ1868 መጀመሪያ ላይ አንድ ክርስቲያን ነጋዴ ስለ ልዩና አስቸጋሪ የንግድ ጉዳዮቹ ምክር ለማግኘት ጻፈልኝ። ደብዳቤው በጌታ መንገድ ለመመላለስና ንግዱን ለእግዚአብሔር ክብር ለማካሄድ ምኞት እንዳለው አሳየ፤ ሁኔታው ግን እጅግ አስጨናቂ ነበር። ስለዚህ ልመክረው እንድችል ወደ ብሪስቶል እንዲመጣ ጻፍሁለት። እርሱም ረጅሙን ጉዞ አደረገ፤ እኔም አነጋገርሁት፤ በዚህም በንግዱ ያለበትን እጅግ አስጨናቂ ሁኔታ አየሁ። በሙሉ ከተነጋገርን በኋላ የሚከተለውን ምክር ሰጠሁት፦ 1ኛ፣ የንግድ ችግሮቻቸውን በአንድነት በጸሎት በእግዚአብሔር ፊት እንዲዘረጉ፣ ለዚሁ ዓላማ ብቻ ከክርስቲያን ሚስቱ ጋር በየዕለቱ ገለል እንዲሉ፣ ቢቻልም ይህን በቀን ሁለት ጊዜ እንዲያደርጉ። 2ኛ፣ የጸሎቱን መልስ እንዲጠባበቅ፣ እግዚአብሔርም እንደሚረዳው እንዲጠብቅ። 3ኛ፣ ገዢዎችን ለመሳብ ሁለት ወይም ሦስት ዕቃዎችን ከዋጋቸው በታች ምልክት አድርጎ ለሽያጭ ማቅረብን የመሳሰሉትን የንግድ ማታለያዎች ሁሉ እንዲርቅ፤ እንዲህ ያሉትን ብልሃቶች መጠቀም ለጌታ ኢየሱስ ደቀ መዝሙር የማይገባ ነውና፤ ይህን ቢያደርግ ግን በእግዚአብሔር በረከት ሊተማመን እንደማይችል። 4ኛ፣ ደግሞም ገቢው ብዙም ይሁን ጥቂት፣ በየሳምንቱ ከትርፉ የተወሰነ ድርሻ ለእግዚአብሔር ሥራ እንዲለይ፣ ይህንንም ገቢ በታማኝነት ለጌታ እንዲያውለው መከርሁት። 5ኛ፣ በመጨረሻም ጌታ ከእርሱ ጋር እንዴት እንደሚያደርግ በየወሩ እንዲያሳውቀኝ ጠየቅሁት። — አንባቢው ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ጌታ የዚህን ውድ ክርስቲያን ወንድም ንግድ ሊያበለጽግ እንደ ወደደ ቢሰማ ይደሰታል፤ ከማርች 1 ቀን 1868 እስከ ማርች 1 ቀን 1869 ድረስ ያለው ሽያጩ 9,138 ፓውንድ 13 ሽልንግ 5 ፔንስ ሆነ፤ ባለፈው ዓመት በዚያው ጊዜ ውስጥ ግን 6,609 ፓውንድ 18 ሽልንግ 3 ፔንስ ብቻ ነበር፤ ስለዚህ ካለፈው ዓመት 2,528 ፓውንድ 15 ሽልንግ 2 ፔንስ በልጦአል። ከላይ የተጠቀሰውን ስጦታ በላከልኝ ጊዜ፣ ባለፈው ዓመት ለእግዚአብሔር ሥራ ወይም ለድሆች ችግር 123 ፓውንድ 13 ሽልንግ 3 ፔንስ ለማስቀመጥ እንደ ቻለ ደግሞ ጽፎልኛል። — በንግድ ላይ ያሉ ክርስቲያኖች ሊጠቀሙበት ስለሚችሉ በዚህ ጉዳይ ላይ ይህን ያህል ሰፊ ጊዜ ወሰድሁ።»

በወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤቶች የተደረገ መነቃቃት

«የቀደመውን ዓመት [1871-72] አኃዝ በሰጠሁበት ጊዜ፣ በዚያ ዓመት መጨረሻና በዚህኛው መጀመሪያ ጌታ ለወላጅ አልባ ሕፃናቱ ሥራ ሊሰጥ ስለ ወደደው ታላቅ መንፈሳዊ በረከት አስቀድሜ ጠቅሼ ነበር፤ ነገር ግን ይህ እጅግ ጥልቅ ጠቀሜታ ያለው ጉዳይ ስለ ሆነ፣ እዚህ በጥቂቱ ይበልጥ በሰፊው እገባበታለሁ። ቀደም ብሎ እንደ ተገለጸው፣ የወላጅ አልባ ሕፃናቱ መንፈሳዊ ሁኔታ በአጠቃላይ ታላቅ የልብ ኀዘን ሰጥቶን ነበር፤ ምክንያቱም ከመካከላቸው ስለ ነፍሳቸው በትጋት የሚያስቡ፣ ለመዳንም በጌታ ኢየሱስ የማስተስረያ ሞት ላይ የሚያርፉ በንጽጽር እጅግ ጥቂቶች ነበሩ። ይህ ኀዘናችን ረዳቶቹን፣ ኃላፊ እናቶቹንና አስተማሪዎቹን ሁሉ በልጆቹ ነፍሳት ላይ የጌታን በረከት በትጋት እንዲፈልጉ አደራ እንድንል መራን። ይህም በአንድነት በምናደርጋቸው የጸሎት ስብሰባዎቻችን ተደረገ፤ በስውርም ደግሞ እንደ ተደረገ ለማመን ምክንያት አለኝ፤ ለእነዚህም ለስውርና ለኅብረት ጸሎቶቻችን መልስ፣ በ1872 በዚህም ምክንያት፣ በወላጅ አልባ ሕፃናቱ መካከል ከምንጊዜውም እጅግ የበዙ አማኞች ነበሩ። በጃንዋሪ 8 ቀን 1872 ጌታ በመካከላቸው መሥራት ጀመረ፤ ይህ ሥራም ከዚያ በኋላ በመጠኑም ቢሆን ቀጠለ። በአዲሱ ቁጥር 3 የወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤት ጌታ በፈንጣጣ በዚያ ቤት ላይ እጁን እስኪያከብድ ድረስ ሥራው እጅግ በጥቂቱ ታየ፤ ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ግን የመንፈስ ቅዱስ ሥራ በዚያም ቤት፣ በተለይም በአንድ ክፍል ውስጥ ታየ። በጁላይ 1872 መጨረሻ በአምስቱ ቤቶች ካሉት ኃላፊ እናቶችና አስተማሪዎች ሁሉ ሪፖርት ተቀበልሁ፤ እነርሱም በጥንቃቄ ከተከታተሉና ከተነጋገሩ በኋላ በዚያን ጊዜ በእኛ እጅ ከነበሩት ወላጅ አልባ ሕፃናት መካከል 729ኙ በጌታ ኢየሱስ የሚያምኑ እንደ ሆኑ ለማመን በቂ ምክንያት እንዳላቸው አሳወቁኝ። ይህ የአማኝ ወላጅ አልባ ሕፃናት ቍጥር ከዚህ በፊት ከነበረን ሁሉ እጅግ የበለጠ ነው፤ ስለዚህም ጌታን እንሰግድለታለን፤ እናመሰግነዋለንም! ጌታ በፈንጣጣው የመጣውን ታላቅ መከራ እንዴት እንደ ገዛውና ወደ ታላቅ በረከት እንደ ለወጠው ተመልከቱ! ደግሞም በንጽጽር እንዲህ ዝቅ ካለ ሁኔታ በኋላ — ይህም ወደ ጸሎት፣ ወደ ትጉ ጸሎት መራን — የመንፈስ ቅዱስ ሥራ ከምንጊዜውም ይልቅ እንዴት ግልጽ ሆኖ እንደ ታየ ተመልከቱ!»

የሙለር የሚስዮን ጉዞዎች

በ1875፣ ሰባ ዓመት ሲሆነው፣ ሙለር የሚስዮን ጉዞዎቹን እንዲጀምር ተመራ፤ በቀጣዮቹ ሃያ ዓመታትም በዓለም ዙሪያ ባሉ አርባ ሁለት አገሮች ውስጥ ከሦስት ሚሊዮን ለሚበልጡ ሰዎች ሰበከ።

«በኦገስት 8 ቀን 1882» ይላል ሙለር፣ «ዘጠነኛውን የሚስዮን ጉዞአችንን ጀመርን። መጀመሪያ የሰበክሁበት ስፍራ ዌይማውዝ ነበር፤ በዚያ በሕዝብ ፊት አራት ጊዜ ተናገርሁ። ከዌይማውዝ በካሌና በብራሰልስ በኩል አድርገን ከስድስት ዓመት በፊት ብዙ ጊዜ ወደ ሰበክሁባት በራይን ወንዝ ዳር ወዳለችው ወደ ዱሰልዶርፍ ሄድን። በዚህ ጉብኝት በዚያ በሕዝብ ፊት ስምንት ጊዜ ተናገርሁ። በዱሰልዶርፍ ስለ ነበረኝ ቆይታ፣ ለአንባቢው ማበረታቻ እንዲሆን የሚከተለውን ነገር ልተርክ። በ1876 ወደዚያች ከተማ ባደረግነው የመጀመሪያ ጉብኝት፣ እግዚአብሔርን የሚፈራ አንድ የከተማ ሚስዮናዊ በታላቅ ጭንቀት ውስጥ ሆኖ አንድ ቀን ወደ እኔ መጣ፤ ስድስት ወንዶች ልጆች ነበሩት፤ ስለ መለወጣቸውም ለብዙ ዓመታት ሲጸልይ ቆይቶ ነበር፤ እነርሱ ግን አሁንም ስለ ነፍሳቸው ግድ የላቸውም ነበር፤ ምን ማድረግ እንዳለበትም እንድነግረው ፈለገ። መልሴም፦ ‹ስለ ልጆችህ መጸለይህን ቀጥል፤ ለጸሎትህም መልስ ጠብቅ፤ እግዚአብሔርንም የምታመሰግንበት ቀን ይመጣል› የሚል ነበር። እንግዲህ ከስድስት ዓመት በኋላ እንደ ገና በዚያችው ከተማ በነበርሁ ጊዜ፣ ይህ ውድ ሰው ወደ እኔ መጥቶ፣ ማድረግ የሚገባውን ቀደም ብሎ ራሱ ባለማየቱ እንደ ተደነቀ፣ ምክሬንም ለመቀበልና ከምንጊዜውም ይልቅ በትጋት ራሱን ለጸሎት ለመስጠት እንደ ቈረጠ ነገረኝ። እኔን ካየኝ ከሁለት ወር በኋላ ከስድስቱ ልጆቹ አምስቱ በስምንት ቀን ውስጥ ተለወጡ፤ አሁንም ለስድስት ዓመት በጌታ መንገድ ተመላልሰዋል፤ ስድስተኛው ልጁም በእግዚአብሔር ፊት ስላለበት ሁኔታ መጨነቅ እየጀመረ እንደ ሆነ ተስፋ ነበረው። ክርስቲያን አንባቢ ጸሎቱ ወዲያውኑ ባይመለስለት በዚህ ይበረታታ፤ መጸለይንም ከማቆም ይልቅ እግዚአብሔርን ይበልጥ በትጋትና በጽናት ይጠባበቅ፤ ለልመናውም መልስ ይጠብቅ።»

ሚስዮናውያንን ወደ ውጭ አገር ለመላክ መለኮታዊው ዕቅድ

ሙለር የሚያገለግልባት የብሪስቶል ቤተ ክርስቲያን፣ (እጅግ የሚያስፈልጉት) ሚስዮናውያን ለጸሎት መልስ ሆነው ወደ ውጭ አገሮች እንዴት ሊላኩ እንደሚችሉ ለእግዚአብሔር ቤተ ክርስቲያን ምሳሌ ለመሆን ዕድል አግኝታለች። ሙለር በትረካው ቅጽ 1፣ ገጽ 516 ላይ እንዲህ ሲል ይጽፋል፦

«ደግሞም ይህን እዚህ እጠቅሳለሁ፤ በዚያ ለማገልገል ወደ ጀርመን ከመሄዴ በፊት በነበሩት ስምንት ዓመታት፣ ጌታ የአማኞች ማኅበር እንደ መሆናችን ከመካከላችን ወንድሞችን ጠርቶ እውነትን ወደ ባዕድ አገሮች እንዲወስዱ በማድረግ እኛን ሊያከብረን እንዲወድድ እንድንለምነው በልቤና ከእኛ መካከል ባሉ በሌሎች አንዳንድ ወንድሞች ልብ ላይ ተጥሎ ነበር። ነገር ግን ይህ ጸሎት መልስ ያላገኘ መሰለ። አሁን ግን ጌታ ሊመልሰው የቀረበበት ጊዜ ደረሰ፤ ይህ ጉዳይ በተለይ በልቤ ላይ የተጣለብኝ እኔም እውነትን ከመካከላችን ይዤ የምወጣ የመጀመሪያው ሰው ልሆን ነበር። በዚያው ጊዜ ገደማ ጌታ ውድ ወንድማችንና እኅታችን ባሪንግተንን ከመካከላችን ጠርቶ ከተከበረው ወንድማችን ከስትሮንግ ጋር በዚያ እንዲያገለግሉ ወደ ዴሜራራ፣ ውድ ወንድማችንንና እኅታችንን ኤስፐኔትን ደግሞ ወደ ስዊዘርላንድ ላካቸው። እነዚህ ውድ ወንድሞችና እኅቶች ሁለቱም እኔ ወደ ጀርመን ከሄድሁ በኋላ ብዙም ሳይቆዩ ተነሡ። ይህ ብቻ ግን አልነበረም። ለአሥራ ሁለት ዓመታት በመካከላችን ባደረገው የማይታክት የታማኝነት አገልግሎቱ በቅዱሳን ዘንድ የተመሰገነው እጅግ የምናከብረው ወንድማችን ሞርዳል፣ ከኦገስት 31 ቀን 1843 ጀምሮ (ወንድሞች ስትሮንግና ባሪንግተን ከብሪስቶል ወደ ዴሜራራ በመርከብ የተነሡበት ቀን ነው) እርሱም በዚያ ስለ ማገልገል በአእምሮው ይታገል ነበር፤ ከአሥራ አንድ ወር በኋላም ከመካከላችን ወጣ። እርሱም ከእኔ ጋር ቀደም ባሉት ስምንት ዓመታት ውስጥ በባዕድ አገር እንዲያገለግሉ ከመካከላችን ሠራተኞችን እንዲጠራ ጌታን ደጋግሞ እንዲለምነው በተለይ በልቡ ላይ ተጥሎበት ነበር። ከሰዎች ሁሉ ይልቅ የብዙ ቤተሰብ አባት የሆነውና ዕድሜው ሃምሳ ዓመት ገደማ የነበረው እርሱ ለዚያ ሥራ ይጠራል ተብሎ የማይጠበቅ ይመስል ነበር፤ እግዚአብሔር ግን ጠራው። ሄደ፤ በዴሜራራ ለጥቂት ጊዜ አገለገለ፤ ከዚያም በጃንዋሪ 9 ቀን 1845 ጌታ ወደ ዕረፍቱ ወሰደው። — እግዚአብሔርን አንድ ነገር ስንለምነው፣ ለምሳሌ ለመከሩ ሠራተኞችን እንዲያስነሣ ወይም ሥራውን ለማካሄድ ገንዘብ እንዲልክ ስንለምነው፣ ልባችንን ልንጠይቀው የሚገባው ቅን ጥያቄ ይህ ነው፦ እኔ ራሴ፣ እርሱ እኔን ቢጠራ ለመሄድ ፈቃደኛ ነኝን? እኔ ራሴ እንደ አቅሜ ለመስጠት ፈቃደኛ ነኝን? ጌታ ለሥራው የሚጠራቸው ወይም ገንዘባቸውን ሊጠቀምበት የሚወድደው ሰዎች ራሳችን ልንሆን እንችላለንና።»

በ1896 በወጣው በመጽሐፍ ቅዱስ እውቀት ተቋም ሪፖርት ውስጥ ሙለር ይህ የአማኞች ማኅበር በእግዚአብሔር ምን ያህል እንደ ተከበረ ያሳያል።

«ከመካከላችን፣ እንደ ቤተ ክርስቲያን፣ ስድሳ ወንድሞችና እኅቶች ወደ ባዕድ አገሮች የአገልግሎት መስኮች ሄደዋል፤ ከእነርሱ አንዳንዶቹ በምድር ላይ ድካማቸውን ፈጽመዋል፤ ነገር ግን አርባ ያህሉ አሁንም በዚህ ውድ አገልግሎት ላይ ናቸው።»

በእስያ፣ በአፍሪካና በሌሎች የዓለም ክፍሎች ያለው ታላቅና አስቸኳይ የሠራተኞች ፍላጎት፣ በአውሮፓና በአሜሪካ ያሉ በሺዎች የሚቈጠሩ አብያተ ክርስቲያናት ይህን መለኮታዊ ዕቅድ በመከተል፣ የመከሩ ጌታ ከመካከላቸው ሠራተኞችን እንዲልክ በመጸለይ፣ እንዲሁ ለምን አይሟላም?

የዚህችን የብሪስቶል ቤተ ክርስቲያን ጸሎት እንደ መለሰ ሁሉ እግዚአብሔር ጸሎታቸውን እንደሚመልስ በእርግጥ ሊጠብቁ ይችላሉ።

የእግዚአብሔርን ዘዴ በታማኝነት በመጠቀም በቻይና የተደረገውን ተመልከቱ! በጁላይ 1897 በወጣው የቻይና ሚሊዮኖች መጽሔት ላይ እንደ ሰፈረው የሃድሰን ቴለርን ቃል እንጠቅሳለን፦

«አብረውን የሚሠሩ ሰዎችን ለማግኘት የጌታን መመሪያ ተቀበልን፦ ‹የመከሩን ጌታ … ለምኑት›። ሚስዮኑ ከመመሥረቱ በፊት ለመጀመሪያዎቹ አምስቱ እንዳደረግነው፣ እንዲሁ ለቻይና የውስጥ ሚስዮን በመጀመሪያ ለለመንናቸው ለሃያ አራቱ፣ ተጨማሪ ኃይል ሲያስፈልግም ለተጨማሪዎቹ፣ በሦስት ዓመት ውስጥ ለሰባዎቹ፣ በአንድ ዓመት ውስጥ ለመቶዎቹ፣ ከጊዜ ወደ ጊዜም ለሌሎቹ ተጨማሪዎች ሁልጊዜ በዚህ ዕቅድ ተደግፈናል። ከሞላ ጎደል ከእያንዳንዱ ቤተ እምነትና ከብዙ አገሮች የተውጣጣ እንዲህ ያለ የሠራተኞች ቡድን የእግዚአብሔር ጥሪና የእግዚአብሔር ፍቅር ካረጋገጠው ማሰሪያ በቀር ሌላ ምንም ማሰሪያ ሳይኖረው ለሠላሳ ዓመታት በሌላ በማናቸውም መንገድ ሊሰበሰብና በአንድነት ሊቆይ ይቻል ነበርን? — ይህ ቡድን አሁን ከሰባት መቶ የሚበልጡ ወንዶችና ሴቶችን የያዘ ሲሆን ከአምስት መቶ በላይ በሆኑ የአገሬው ተወላጅ ሠራተኞችም ይረዳል።»

የ1859 መነቃቃት ጅማሬ

«በኖቬምበር 1856 ጄምስ ማክዊልኪን የተባለ አንድ አየርላንዳዊ ወጣት ጌታን ወደ ማወቅ መጣ። ከተለወጠ ብዙም ሳይቆይ የእኔ ትረካ፣ ይኸውም የዚህ መጽሐፍ የመጀመሪያዎቹ ሁለት ቅጾች፣ ማስታወቂያ ወጥቶ አየ። ሊያነበው ታላቅ ምኞት አደረበት፤ ስለዚህም በጃንዋሪ 1857 ገደማ ገዛው። እግዚአብሔር በእርሱ ነፍሱን እጅግ ባረከው፤ በተለይም በጸሎት ምን ሊገኝ እንደሚችል አሳየው። በልቡም እንዲህ የሚመስል ነገር አለ፦ ‹ሙለር በጸሎት ብቻ ምን እንደሚያገኝ ተመልከት። እንግዲያስ እኔም በጸሎት በረከት ላገኝ እችላለሁ።› ከዚያም ጌታ መንፈሳዊ ጓደኛ፣ ጌታን የሚያውቅ ሰው፣ እንዲሰጠው መጸለይ ጀመረ። ብዙም ሳይቆይ አማኝ ከሆነ አንድ ወጣት ጋር ተዋወቀ። እነዚህ ሁለቱ በኮነር ደብር ከሚገኙት የሰንበት ትምህርት ቤቶች በአንዱ የጸሎት ስብሰባ ጀመሩ። ጄምስ ማክዊልኪን መንፈሳዊ ጓደኛ በማግኘት ጸሎቱ ስለ ተመለሰለት፣ ጌታ ከተሰወሩት ሰዎቹ መካከል ከሌሎችም ጋር እንዲያስተዋውቀው ለመነ። ብዙም ሳይቆይ ጌታ ሌሎች ሁለት ወጣቶችን ሰጠው፤ እርሱ እስከሚያውቀው ድረስ እነርሱ ከዚያ በፊት አማኞች ነበሩ። በ1857 በልግ ጄምስ ማክዊልኪን ለአማኝ ጸሎት መልስ ሆነው ለተሰጡት ለእነዚህ ለሦስቱ ወጣቶች ከእኔ ትረካ ያገኘውን በረከት፣ የአማኝ ጸሎትን ኃይል እንዲያይ እንዴት እንደ መራው ነገራቸው፤ በሰንበት ትምህርት ቤቶች፣ በጸሎት ስብሰባዎችና በወንጌል ስብከት በሚያደርጉት ልዩ ልዩ ድካማቸው ላይ የጌታን በረከት ለመሻት ለጸሎት እንዲገናኙም ሐሳብ አቀረበ። በዚህ መሠረት በ1857 በልግ እነዚህ አራት ወጣቶች በኮነር ደብር በኬልስ መንደር አቅራቢያ ባለች በአንዲት ትንሽ የትምህርት ቤት ቤት ውስጥ በየዓርቡ ምሽት ለጸሎት ይገናኙ ጀመር። በዚህ ጊዜ በ1857 በአሜሪካ የተባበሩት መንግሥታት የተደረገው ታላቅና ኃያል የመንፈስ ሥራ ታውቆ ነበር፤ ጄምስ ማክዊልኪንም በልቡ እንዲህ አለ፦ ‹እግዚአብሔር ለጸሎት መልስ ብቻ ለሙለር ይህን የመሰለ ታላቅ ነገር ካደረገ፣ እኛስ እዚህ እንዲህ ያለ የተባረከ ሥራ ለምን አይኖረንም?› በጃንዋሪ 1 ቀን 1858 ጌታ አንድ የእርሻ አገልጋይ በመለወጡ የመጀመሪያውን አስደናቂ የጸሎት መልስ ሰጣቸው። እርሱም ወደ ቡድኑ ተቀላቀለ፤ በዚህም ራሳቸውን ለጸሎት የሰጡ አምስት ሆኑ። ብዙም ሳይቆይ ዕድሜው 20 ዓመት ገደማ የሆነ ሌላ ወጣት ተለወጠ፤ አሁን ስድስት ሆኑ። ይህም ከጄምስ ማክዊልኪን ጋር በመጀመሪያ የተገናኙትን ሦስቱን እጅግ አበረታታቸው። ከዚያም ሌሎች ተለወጡ፤ እነርሱም ደግሞ ወደ ቡድኑ ተቀላቀሉ፤ ነገር ግን የሚያነቡበት፣ የሚጸልዩበትና ከቅዱሳት መጻሕፍት ጥቂት ሐሳቦችን እርስ በርሳቸው የሚያካፍሉበት ወደ እነዚህ የኅብረት ስብሰባዎች የሚገቡት አማኞች ብቻ ነበሩ። እነዚህና ሌሎች የወንጌል ስብከት ስብሰባዎች የተደረጉት በአየርላንድ፣ በአንትሪም፣ በኮነር ደብር ውስጥ ነበር። እስከዚህ ጊዜ ድረስ፣ ብዙ ነፍሳት ቢለወጡም፣ ሁሉም ነገር እጅግ በጸጥታ ይካሄድ ነበር። ከጊዜ በኋላ እንደ ሆነው ሰዎች በአካል ተዝለፍልፈው መውደቅ አልነበረም።

«በ1858 የገና በዓል ገደማ ከአሆጊል የመጣ፣ በኮነር ለመኖር የመጣና በዚህች ትንሽ የአማኞች ኅብረት አማካይነት የተለወጠ አንድ ወጣት በአሆጊል ያሉትን ወዳጆቹን ለመጠየቅ ሄደ፤ ስለ ገዛ ነፍሳቸውና በኮነር ስላለው የእግዚአብሔር ሥራ ነገራቸው። ወዳጆቹም ከእነዚህ ከተለወጡት ሰዎች አንዳንዶቹን ለማየት ፈለጉ። በዚህ መሠረት ጄምስ ማክዊልኪን ለጸሎት በመጀመሪያ ከተገናኙት ሁለቱን ይዞ በፌብሩዋሪ 2 ቀን 1859 ሄደ፤ በአሆጊልም ከፕሬስቢቴሪያን አብያተ ክርስቲያናት በአንዱ ስብሰባ አደረጉ። አንዳንዶቹ አመኑ፤ አንዳንዶቹ አፌዙ፤ ሌሎች ደግሞ በእነዚህ አዲስ በተለወጡ ወጣቶች ዘንድ ብዙ ድፍረት እንዳለ አሰቡ፤ ሆኖም ብዙዎች ሌላ ስብሰባ እንዲደረግ ፈለጉ። ይህም በፌብሩዋሪ 16 ቀን 1859 በእነዚያው ሦስት ወጣቶች ተደረገ፤ አሁንም የእግዚአብሔር መንፈስ መሥራት ጀመረ፤ በኃይልም መሥራት ጀመረ። ነፍሳት ተለወጡ፤ ከዚያን ጊዜ ጀምሮም የተለዋጮቹ ቍጥር በፍጥነት በዛ። ከእነዚህ ከተለወጡት አንዳንዶቹ ወደ ሌሎች ስፍራዎች ሄዱ፤ መንፈሳዊውንም እሳት፣ እንደ ማለት፣ ይዘውት ሄዱ። የተባረከው የእግዚአብሔር መንፈስ ሥራ በብዙ ስፍራዎች ተስፋፋ። — በኤፕሪል 5 ቀን 1859 ጄምስ ማክዊልኪን ወደ ባሊሜና ሄዶ በዚያ ከፕሬስቢቴሪያን አብያተ ክርስቲያናት በአንዱ ስብሰባ አደረገ፤ በኤፕሪል 11 ቀንም ከፕሬስቢቴሪያን አብያተ ክርስቲያናት በሌላኛው ሌላ ስብሰባ አደረገ። ብዙዎች በኃጢአታቸው ተወቀሱ፤ የእግዚአብሔርም መንፈስ ሥራ በባሊሜና ወደ ፊት ገፋ። — በሜይ 28 ቀን 1859 ወደ ቤልፋስት ሄደ። በመጀመሪያው ሳምንት በአምስት የተለያዩ የፕሬስቢቴሪያን አብያተ ክርስቲያናት ስብሰባዎች ተደረጉ፤ ከዚያን ጊዜ ጀምሮም የተባረከው ሥራ በቤልፋስት ተጀመረ። በእነዚህ ጉብኝቶች ሁሉ የእኔን ትረካ ካነበበ በኋላ በመጀመሪያ ከእርሱ ጋር ከተገናኙት ከሦስቱ ወጣቶች አንዱ የሆነው ጄረማያ ሜኒሊ አብሮት እየሄደ ይረዳው ነበር። ከዚህ ጊዜ ጀምሮ የመንፈስ ቅዱስ ሥራ እየሰፋና እየሰፋ ሄደ፤ ጌታ አዲስ የተለወጡትን ወጣቶች እውነትን ከአንዱ ስፍራ ወደ ሌላው እንዲያደርሱ ተጠቅሞባቸዋልና።

«በመቶ ሺዎች የሚቈጠሩ ሰዎች እንዲለወጡ ምክንያት የሆነው የዚያ ኃያል የመንፈስ ቅዱስ ሥራ ጅማሬ እንዲህ ነበር፤ ከአንባቢዎቼ አንዳንዶቹ ይህ እሳት በ1859 በእንግሊዝ፣ በዌልስና በስኮትላንድ እንዴት እንደ ተቀጣጠለ፣ በአየርላንድ፣ በእንግሊዝ፣ በዌልስና በስኮትላንድ እንዴት እንደ ተዛመተ፣ የአውሮፓ አህጉርም ከዚህ ኃያል የመንፈስ ቅዱስ ሥራ እንዴት በመጠኑም ቢሆን ተካፋይ እንደ ሆነ፣ በሺዎች የሚቈጠሩትም ራሳቸውን ለወንጌላዊነት ሥራ እንዲሰጡ እንዴት እንደ መራ፣ እስከ 1874 ድረስም በመጀመሪያ በአየርላንድ የተጀመረው የዚህ ሥራ ውጤት መሰማቱ ብቻ ሳይሆን ይህ የተባረከ ሥራ አሁንም በመጠኑም ቢሆን በአጠቃላይ በአውሮፓ እየተካሄደ እንዳለ ያስታውሳሉና። ክብሩ በምንም መጠን ለመሣሪያዎቹ ሳይሆን ለመንፈስ ቅዱስ ብቻ እንደሚገባ መጨመር አያስፈልግም ማለት ይቻላል፤ ቢሆንም እግዚአብሔር የልጆቹን የእምነት ጸሎት አትረፍርፎ በመመለስ ምን ያህል ደስ እንደሚሰኝ ይታይ ዘንድ እነዚህ እውነታዎች ተገልጸዋል።»

የሙለር ጋብቻ

ሙለር በትረካው ቅጽ 3 ውስጥ ከመጀመሪያ ሚስቱ ከወይዘሪት ሜሪ ግሮቭስ ጋር በመገናኘቱና ከዚያም በኋላ እርሷን በማግባቱ የእግዚአብሔር አመራር እንዴት እንደ ነበረ ያሳያል።

«እርሷን በመስጠቱ የእግዚአብሔርን እጅ እመሰክራለሁ፤ አዎን፣ እጁ እጅግ ግልጽ ሆኖ ታይቷል፤ ነፍሴም፦ ‹አንተ ቸር ነህ፥ መልካምንም ታደርጋለህ› ትላለች።

«ሌሎችን ለማስተማር ጥቂት ዝርዝሮችን እጠቅሳለሁ። በ1829 መጨረሻ በዴቨን አውራጃ በወንጌል ለማገልገል ለንደንን ለቅቄ በወጣሁ ጊዜ፣ በጌታ የሆነ አንድ ወንድም በዚያን ጊዜ በኤክሰተር ትኖር የነበረችውን የታወቀች ክርስቲያን ሴት የወይዘሪት ፔጀትን አድራሻ የያዘ ካርድ ሰጠኝ፤ እርሷ እጅግ መልካም ክርስቲያን ስለ ነበረች እንድጠይቃት ነበር። ይህን አድራሻ ወስጄ ኪሴ ውስጥ አስቀመጥሁት፤ እርሷን ለመጠየቅ ግን ብዙም አላሰብሁም ነበር። ይህችን ሴት ለማየት ምንም ጥረት ሳላደርግ ይህን ካርድ ለሦስት ሳምንት በኪሴ ይዤው ዞርሁ፤ በመጨረሻ ግን ይህን እንዳደርግ ተመራሁ። ይህ እግዚአብሔር ግሩም ሚስቴን የሰጠበት መንገድ ነበር። ወይዘሪት ፔጀት በጃንዋሪ 1830 ወር የመጨረሻው ማክሰኞ፣ ከኤክሰተር አቅራቢያ በምትገኝ ፖልቲሞር በምትባል መንደር ባዘጋጀችው አዳራሽ ውስጥ እንድሰብክ ጠየቀችኝ፤ በዚያም በኋላ የሚስቴ ወንድም የሆነው ኤ. ኤን. ግሮቭስ ሚስዮናዊ ሆኖ ወደ ባግዳድ ከመሄዱ በፊት በወር አንድ ጊዜ ይሰብክ ነበር። የጌታን መመለስ ውድ እውነትና ከብዙም ጊዜ በፊት የራሴ ነፍስ የተሞላችባቸውን ሌሎች እጅግ ጠቃሚ እውነቶች በየስፍራው ለማስተማር እናፍቅ ስለ ነበር ግብዣውን በደስታ ተቀበልሁ።

«ከወይዘሪት ፔጀት ስለያይ፣ ከቲንማውዝ ወደ ኤክሰተር ስደርስ በዚያ እንዳርፍ፣ ቀድሞ የኤ. ኤን. ግሮቭስ መኖሪያ በነበረው በኖርዘርንሄይ ሃውስ ለወጣት ሴቶችና ወንዶች የሕፃናት አዳሪ ትምህርት ቤት የነበረውን የአንድ ክርስቲያን ወንድም የአቶ ሄክን አድራሻ ሰጠችኝ። በተወሰነውም ጊዜ ወደዚህ ስፍራ ሄድሁ። በኋላ የምወድዳት ሚስቴ የሆነችው ወይዘሪት ግሮቭስ በዚያ ነበረች፤ ወይዘሮ ሄክ ለረጅም ጊዜ እጅግ ታማሚ ስለ ነበረች፣ ወይዘሪት ግሮቭስ የቤቱን ጉዳዮች በመቆጣጠር አቶ ሄክን በታላቅ መከራው ትረዳው ነበር። የመጀመሪያው ጉብኝቴ ከአንድ ወር በኋላ እንደ ገና በፖልቲሞር እንድሰብክ አደረገኝ፤ እንደ ገናም በአቶ ሄክ ቤት አረፍሁ፤ ይህ ሁለተኛው ጉብኝቴም በኤክሰተር ባለ አንድ ቤተ ጸሎት በሳምንት አንድ ጊዜ እንድሰብክ አደረገኝ፤ እንዲሁም ሳምንት ከሳምንት ከቲንማውዝ ወደ ኤክሰተር እሄድ ነበር፤ በየጊዜውም በአቶ ሄክ ቤት አርፍ ነበር። በዚህ ጊዜ ሁሉ ሐሳቤ በወንጌል አገልግሎት እየተዘዋወርሁ ለማገልገል ነጻ ሆኜ ለመኖር እንጂ ፈጽሞ ላለማግባት ነበር፤ ከጥቂት ወራት በኋላ ግን፣ በብዙ ምክንያቶች፣ ዕድሜው ከ25 ዓመት በታች ለሆነ ወጣት እረኛ ማግባት እንደሚሻለኝ አየሁ። እንግዲህ ጥያቄው ከማን ጋር ልጣመር የሚል ነበር። ወይዘሪት ግሮቭስ በአእምሮዬ ነበረች፤ ነገር ግን ውሳኔ ላይ ከመድረሴ በፊት በጸሎት የተደረገው ትግል ረጅም ነበር፤ ወይዘሮ ሄክ የዚያን ያህል ትልቅ ቤተሰብ ኃላፊነት ለመሸከም ገና ስላልቻለች፣ ይህችን የከበረች ረዳት ከአቶ ሄክ እወስዳለሁ የሚለውን ሐሳብ መሸከም አልቻልሁም ነበር። ነገር ግን ደጋግሜ ጸለይሁ። በመጨረሻ ይህ አስወሰነኝ፦ በወይዘሪት ግሮቭስ ልብ ውስጥ ለእኔ ፍቅር እንዳሳደርሁ ለማመን ምክንያት ነበረኝ፤ ስለዚህም ውድ ወዳጄንና ወንድሜን አቶ ሄክን ምንም ያህል ያለ ደግነት የያዝሁት ብመስልም፣ የጋብቻ ጥያቄ ላቀርብላት፣ ወይዘሪት ግሮቭስንም የሚተካ ተስማሚ ረዳት እንዲሰጠው እግዚአብሔርን ልለምን ይገባኛል። ስለዚህ በኦገስት 15 ቀን 1830 ሚስቴ እንድትሆን በመጠየቅ ጻፍሁላት፤ በኦገስት 19 ቀንም እንደ ልማዴ ለስብከት ወደ ኤክሰተር በሄድሁ ጊዜ ጥያቄዬን ተቀበለች። ጥያቄዬን ከተቀበለች በኋላ መጀመሪያ ያደረግነው በጕልበታችን ተንበርክከን ለታሰበው ጋብቻችን የጌታን በረከት መለመን ነበር። ከሁለት ወይም ከሦስት ሳምንት ገደማ በኋላ ጌታ ለጸሎት መልስ፣ ወይዘሮ ሄክ ታማሚ ሆና እስካለች ድረስ የቤት አስተዳዳሪ ሆኖ ለመሥራት ተስማሚ የመሰለ ሰው አገኘ፤ በኦክቶበር 7 ቀን 1830 በጋብቻ ተጣመርን። ጋብቻችን እጅግ ቀላል ነበር። በእግር ወደ ቤተ ክርስቲያን ሄድን፤ የሰርግ ቁርስ አልነበረንም፤ ከሰዓት በኋላ ግን በአቶ ሄክ ቤት የክርስቲያን ወዳጆች ስብሰባ አደረግን፤ የጌታንም ሞት አሰብን፤ ከዚያም ከምወድዳት ሙሽራዬ ጋር በሕዝብ ማመላለሻ ሰረገላ ወደ ቲንማውዝ ሄድሁ፤ በማግሥቱም ለጌታ ወደ ሥራ ገባን። አጀማመራችን ቀላልና ስለ ክርስቶስ ሲባል ከዓለም ልማድ የተለየ እንደ ነበረ፣ እንዲሁ ከዚያ ወዲህ በዚሁ መቀጠል የእግዚአብሔርን የመምሰል ዓላማችን ሆኗል። እንግዲህ እጅግ የምወድዳትን ሚስቴን በመስጠቱ የእግዚአብሔርን እጅ ተመልከት፦ 1ኛ፣ ያ የወይዘሪት ፔጀት አድራሻ የተሰጠኝ በእግዚአብሔር አመራር ነበር። 2ኛ፣ ለረጅም ጊዜ ባዘገየውም በመጨረሻ እርሷን እንድጠይቃት መደረግ ነበረብኝ። 3ኛ፣ ወይዘሪት ግሮቭስን በማላይበት በሌላ ክርስቲያን ወዳጅ ቤት ማረፊያ ልታዘጋጅልኝ ትችል ነበር። 4ኛ፣ አእምሮዬ ከሁሉ በኋላ በመጨረሻ ጥያቄ ላለማቅረብ ሊወስን ይችል ነበር፤ ነገር ግን እግዚአብሔር በሕሊናዬ በኩል እንዲህ ብሎ በመናገር ነገሩን ወሰነው፦ ለዚህች ክርስቲያን እኅት ባሳየኸው አቀራረብ በልቧ ፍቅር እንዳሳደርህ ታውቃለህ፤ ስለዚህ ወዳጅህንና ወንድምህን ያለ ደግነት የያዝኸው መምሰሉ ምንም ያህል የሚያሳምም ቢሆን ጥያቄ ልታቀርብላት ይገባሃል። ታዘዝሁ። ጥያቄዬን ያቀረብሁበትን ደብዳቤ ጻፍሁ፤ ውጤቱም ከአንድ የማያቋርጥ የበረከት ጅረት በቀር ሌላ አልሆነም።

«እዚህ ላይ አንድ ክርስቲያናዊ ምክር ልጨምር። ወደ ጋብቻ ኅብረት መግባት በሕይወት ውስጥ ካሉት እጅግ ጥልቅ ጠቀሜታ ካላቸው ነገሮች አንዱ ነው። ምንም ያህል በጸሎት ቢያዝ አይበዛበትም። ደስታችን፣ ጠቃሚነታችን፣ ከዚያም በኋላ ለእግዚአብሔር ወይም ለራሳችን መኖራችን ብዙ ጊዜ ከምርጫችን ጋር እጅግ በቅርብ የተያያዙ ናቸው። ስለዚህ ይህ ምርጫ እጅግ በጸሎት በተሞላ መንገድ ሊደረግ ይገባዋል። ውሳኔውን የሚገፋፋው ውበት ወይም ዕድሜ ወይም ገንዘብ ወይም የአእምሮ ችሎታ ሊሆን አይገባም፤ ነገር ግን 1ኛ፣ ለምሪት እግዚአብሔርን ብዙ መጠባበቅ ሊኖር ይገባል፤ 2ኛ፣ በእርሱ ለመመራት ፈቃደኛ የመሆን ልባዊ ዓላማ ሊፈለግ ይገባል፤ 3ኛ፣ ለክርስቲያን የሕይወት ጓደኛን በተመለከተ የመጀመሪያውና ፈጽሞ አስፈላጊው መመዘኛ ጥርጣሬ የሌለበት እውነተኛ እግዚአብሔርን መምሰል ሊሆን ይገባዋል። ከዚህ በተጨማሪ ግን በሌሎች ነገሮችም መስማማት እንዳለ በዚያው ጊዜ በእርጋታና በትዕግሥት ሊመዘን ይገባል።

ለምሳሌ የተማረ ሰው ፈጽሞ ያልተማረች ሴትን መምረጡ ጥበብ አይደለም፤ በእርሱ በኩል ፍቅር ጕድለቱን ለመሸፈን ምንም ያህል ፈቃደኛ ቢሆን፣ ልጆቹን በተመለከተ እጅግ አሳዛኝ ውጤት ያመጣልና።»

የሙለር ሴት ልጅ ከባድ ሕመም

«በጁላይ 1853 ጌታ ከዚህ በፊት ባልተፈተንሁበት መንገድ እምነቴን ሊፈትን ወደደ። የምወድዳት ሴት ልጄ፣ ብቸኛ ልጄና ከ1846 መጀመሪያ ጀምሮ አማኝ የሆነችው፣ በጁን 20 ቀን ታመመች።

«ይህ ሕመም መጀመሪያ ቀላል ትኩሳት ነበር፤ በኋላ ወደ ታይፈስ ተለወጠ። በጁላይ 3 ቀን የመዳኗ ተስፋ ያለ አይመስልም ነበር። አሁን የእምነት ፈተና ነበር። እምነት ግን አሸነፈ። የምወድዳት ሚስቴና እኔ እርሷን በጌታ እጅ አሳልፈን ለመስጠት ቻልን። ሁለታችንንም እጅግ አድርጎ ደገፈን። ነገር ግን ስለ ራሴ ብቻ እናገራለሁ። ብቸኛዋና የምወድዳት ልጄ ወደ መቃብር ብትቃረብም፣ ነፍሴ በሰማያዊ አባቴ ፈቃድ ረክታ ፍጹም ሰላም ነበራት፤ ለእርሷና ለወላጆቿ በመጨረሻ የሚበጀውን ብቻ እንደሚያደርግ እርግጠኛ ነበርሁና። እስከ ጁላይ 20 ቀን ገደማ ድረስ እጅግ ታማሚ ሆና ቆየች፤ በዚያን ጊዜ መዳን ጀመረች።

«በኦገስት 18 ቀን እጅግ ደካማ ብትሆንም የአየር ለውጥ እንድታገኝ ወደ ክሊቭደን ልትወሰድ የምትችልበት ደረጃ ድረስ ተሻለች። በዚያን ጊዜ መጀመሪያ ከታመመች 59 ቀን ሆኗት ነበር። * * * * * *

«ወላጆች ብቸኛ ልጅ፣ የሚወደድ ልጅ ምን እንደ ሆነ፣ ለአማኝ ወላጆችም ብቸኛ ልጅ፣ አማኝ ልጅ ምን ሊሆን እንደሚችል ያውቃሉ። እነሆ፣ በሰማይ ያለው አባት በዚህ አሠራሩ፣ እንደ ማለት፦ ‹ይህችን ልጅ ለእኔ አሳልፈህ ለመስጠት ፈቃደኛ ነህን?› አለ። ልቤም፦ ሰማያዊ አባቴ ሆይ፣ በፊትህ መልካም መስሎ እንደ ታየህ ይሁን፤ ፈቃድህ ትሁን ብሎ መለሰ። ነገር ግን የምንወድዳትን ልጃችንን ለሰጠን ለእርሱ መልሰን ለመስጠት ልባችን ፈቃደኛ እንደ ሆነ፣ እርሱም ደግሞ እርሷን ለእኛ ለመተው ዝግጁ ነበር፤ እርሷም በሕይወት ኖረች። ‹በእግዚአብሔር ደስ ይበልህ፥ የልብህንም መሻት ይሰጥሃል።› (መዝሙር 37:4)። የልቤ መሻት የእግዚአብሔር ፈቃድ ቢሆን የምወድዳትን ልጄን ማቆየት ነበር፤ እርሷንም ለማቆየት የሚያስችለው መንገድ በጌታ ፈቃድ መርካት ነበር።

«እስካሁን ካለፍሁባቸው የእምነት ፈተናዎች ሁሉ ይህ ታላቁ ነበር፤ በእግዚአብሔር የተትረፈረፈ ምሕረት — ይህን ለምስጋናው እመሰክራለሁ — በእግዚአብሔር ፈቃድ ደስ ለመሰኘት ቻልሁ፤ ጌታ ይህችን የምወድዳትን ልጄን ቢወስዳት፣ በሕይወት ከምትኖር ይልቅ ለወላጆቿ የተሻለ፣ ለራሷም የተሻለ፣ ለእግዚአብሔርም ክብር ይበልጥ እንደሚሆን ፍጹም እርግጠኛ ነበርሁና፤ በዚህ በተሻለው ዕድል ረካሁ፤ እንዲህም ልቤ ሰላም፣ ፍጹም ሰላም ነበረው፤ ለአንዲት ቅጽበት እንኳ አልተጨነቅሁም። አማኙ እምነትን ቢለማመድ ምንም ያህል በሚያሳምሙ ሁኔታዎች ሁሉ ውስጥ እንዲሁ በሆነ ነበር።»

የዕለት እንጀራ

«ኦገስት 3 ቀን 1844፣ ቅዳሜ። ቀኑን የጀመርነው በ12 ሽልንጉ ነበር። ነፍሴም እንዲህ አለች፦ ‹ጌታ ዛሬም እንደ ገና የሚያድነንን መንገድ አሁን እጠባበቃለሁ፤ በእርግጥ ያድነናልና። በተቸገርንባቸው ብዙ ቅዳሜዎች ረድቶናል፤ ዛሬም እንዲሁ ያደርጋል።› ዛሬ ከጠዋቱ ሦስትና አራት ሰዓት መካከል አብረውኝ ከሚሠሩት ከሦስቱ ጋር በቤቴ ስለ ገንዘብ ራሴን ለጸሎት ሰጠሁ። በጸሎት ላይ ሳለን የክፍሌ በር ተንኳኳ፤ አንድ ጨዋ ሰው ሊያየኝ እንደ መጣም ተነገረኝ። ጸሎታችንን በጨረስን ጊዜ፣ ለወላጅ አልባ ሕፃናቱ ከባርንስታፕል 1 ፓውንድ 2 ሽልንግ 6 ፔንስ ያመጣ ከቴትበሪ የመጣ አንድ ወንድም ሆኖ ተገኘ። በዚህም 1 ፓውንድ 14 ሽልንግ 6 ፔንስ አለን፤ በዚህ ገንዘብ፣ ተጨማሪውን ከጌታ እየጠበቅሁ፣ የደብዳቤ ቦርሳውን ወደ ወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤቶች መመለስ አለብኝ።

«ኦገስት 6 ቀን — ቀኑ የጀመረው በእጄ አንዲት ፔንስ እንኳ ሳይኖር ነበር። ፖስታው ምንም አላመጣም፤ ዛሬ ከጠዋቱ አራት ሰዓት ከአሥር ደቂቃ ላይ ለዛሬው ቀለብ የሚሆነውን ለመውሰድ የደብዳቤ ቦርሳው ከወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤቶች በመጣ ጊዜ እኔም ገና ምንም አልተቀበልሁም ነበር። — እንግዲህ የጌታን ማዳን ተመልከት! በቦርሳው ውስጥ በወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤቶች ከሚሠሩት አንዲቱ የላከችውን ማስታወሻ አገኘሁ፤ በውስጡም ለወላጅ አልባ ሕፃናቱ የላከቻቸው ሁለት ሶቨሪኖች ነበሩ፤ ይህም ገና ሳትጠብቀው ለራሷ ከተቀበለችው ስጦታ ላይ የተወሰነ ክፍል እንደ ሆነ ገለጸች። — በዚህም ለዛሬ ተሟላልን።

«ሴፕቴምበር 4 ቀን — ዛሬ ጠዋት በእጄ የነበረው አንዲት ፋርዚንግ (የሩብ ፔንስ ሳንቲም) ብቻ ነበረች። ውድ አንባቢ ሆይ፣ ለአንድ አፍታ ቆም በል! ቀኑ ሲጀምር በእጄ የነበረው አንዲት ፋርዚንግ ብቻ ነበረች። ይህን አስብ፤ የሚመገቡ 140 የሚጠጉ ሰዎች እንዳሉም አስብ። እናንተ ስድስት ወይም ስምንት ልጆችና ጥቂት ደመወዝ ያላችሁ ድሆች ወንድሞች ሆይ፣ ይህን አስቡ፤ እናንተም ከሠራተኛው መደብ ያልሆናችሁ፣ ነገር ግን እንደሚባለው እጅግ ውስን ገቢ ያላችሁ ወንድሞቼ ሆይ፣ ይህን አስቡ! እኛ የምናደርገውን እናንተስ በመከራችሁ ውስጥ ማድረግ አትችሉምን? ጌታ ከእኛ ይልቅ እናንተን ያነሰ ይወድዳችኋልን? በዮሐንስ 17:20-23 መሠረት ልጆቹን ሁሉ አንድያ ልጁን ከሚወድድበት ፍቅር ባላነሰ ፍቅር አይወድዳቸውምን? ወይስ እኛ ከእናንተ እንበልጣለንን? ፈጽሞ አይደለም፤ እኛ በራሳችን እንደ እናንተ ድሆችና ምስኪኖች ኃጢአተኞች አይደለንምን? ከእግዚአብሔር ልጆችስ በራሳቸው ብቃት ምክንያት በእግዚአብሔር ላይ መብት ያለው አለን? ከሰማያዊ አባታችን ማናቸውንም ነገር ለመቀበል ብቻውን የሚያበቃን፣ በእርሱ ለሚያምኑት የሚቈጠረው የጌታ ኢየሱስ ጽድቅ አይደለምን? ስለዚህ ውድ አንባቢ ሆይ፣ ከዚህ ሥራ ጋር በተያያዘ ባለን ማናቸውም ዓይነት ችግር ሁሉ በሰማይ ወዳለው አባታችን እርዳታ ለማግኘት እንደምንጸልይ፣ እርሱም እንደሚረዳን፣ እንዲሁ በእርሱ የሚታመኑትን ልጆቹን ሁሉ ለመርዳት ፈቃደኛ ነው። — እንግዲያስ በሴፕቴምበር 4 ቀን 1844 ጠዋት በእጄ አንዲት ፋርዚንግ ብቻ በቀረች ጊዜ እግዚአብሔር እንዴት እንደ ረዳ እንስማ።

«ከጠዋቱ ሦስት ሰዓት ጥቂት አለፍ ብሎ የምትኖርበት ስፍራ ስም እንዲጠቀስ ከማትፈልግ በጌታ ከሆነች አንዲት እኅት አንድ ሶቨሪን ተቀበልሁ። ከጠዋቱ አራትና አምስት ሰዓት መካከል ቦርሳው ከወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤቶች ተላከ፤ በውስጡም ባለ ማስታወሻ ለዛሬ 1 ፓውንድ 2 ሽልንግ እንደሚያስፈልግ ተገልጾ ነበር። ይህን አንብቤ ገና ሳልጨርስ አንድ የኪራይ ሰረገላ በቤቴ ፊት ቆመ፤ ከማንቸስተር አካባቢ የመጡ አቶ —— የተባሉ አንድ ጨዋ ሰውም መምጣታቸው ተነገረኝ። ለንግድ ጉዳይ ወደ ብሪስቶል የመጣ አማኝ መሆኑን ተረዳሁ። ስለ ወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤቶች ሰምቶ ነበር፤ ያለ ምንም መደበኛ የገንዘብ ማሰባሰቢያ ሥርዓትና ማንንም በግል ሳልጠይቅ፣ በእምነትና በጸሎት ብቻ፣ በእጄ ላለው የጌታ ሥራ በየዓመቱ 2,000 ፓውንድና ከዚያም በላይ ማግኘቴ እንዳስደነቀውም ገለጸ። ከዚህ በፊት አይቼው የማላውቀውና ከመምጣቱ በፊት ስሙን እንኳ የማላውቀው ይህ ወንድም፣ ለነገርሁት ነገር ማስረጃ እንዲሆን 2 ፓውንድ ሰጠኝ።»

«ድሆች ሁልጊዜ ከእናንተ ጋር ይኖራሉ»

«ፌብሩዋሪ 12 ቀን 1845 — ለዛሬው የቤት ወጪ የሚያስፈልገውን ገንዘብ ዛሬ ጠዋት ከላክሁ በኋላ እንደ ገና በእጄ የቀረው 16 ሽልንግ 2½ ፔንስ ብቻ ነበር፤ ይህም ለአንድ ቀን የቤት ወጪ ብቻ በአብዛኛው ከሚያስፈልገው አንድ አራተኛ ያህል ብቻ ነው፤ ስለዚህም በጌታ ለመታመን አሁን እንደ ገና አዲስ ጥሪ ነበረ። ጠዋት ላይ እንደ ልማዴ ከዚህ ሥራ ጋር በተያያዘ ለብዙ በረከቶችና ደግሞም ለገንዘብ ጌታን ለመለመን ከውድ ሚስቴና ከእኅቷ ጋር ለጸሎት እንደ ገና ተገናኘሁ።

«ከአንድ ሰዓት ገደማ በኋላ ከዴቨን አውራጃ የ22 ፓውንድ ሐዋላ የያዘ ደብዳቤ ተቀበልሁ፤ ከዚህም 10 ፓውንድ ለወላጅ አልባ ሕፃናቱ፣ 2 ፓውንድ በብሪስቶል ላለ አንድ ድሀ ወንድም፣ 10 ፓውንድ ደግሞ ለእኔ ነበር። — ሰማያዊ አባታችን ስለ ወላጅ አልባ ሕፃናቱ ያቀረብነውን ልመና ለመመለስ ፈቃደኛ መሆኑን የሚያሳይ እንዲህ ያለ አዲስ ማስረጃ ከማግኘቴ በተጨማሪ፣ ከዚህም በላይ ልብ ሊባል የሚገባው ይህ ነው። ላለፉት ብዙ ወራት በመካከላችን ያሉት የድሆች ቅዱሳን ችግር በተለየ ሁኔታ በልቤ ላይ ተጥሎ ነበር። ‹ድሆች ሁልጊዜ ከእናንተ ጋር ይኖራሉ›፣ ደግሞም ‹በማናቸውም በወደዳችሁት ጊዜ መልካም ልታደርጉላቸው ትችላላችሁ› የሚለው የጌታችን ቃል ስለ እነርሱ እንድጸልይ ደጋግሞ አነሣሥቶኛል፤ ዛሬ ጠዋትም በተለይ እንደ ገና እንዲሁ ሆነ። ክረምቱን በሙሉ ካየነው ሁሉ እጅግ ቀዝቃዛው ጠዋት ነበር። ለጸሎትና ለማሰላሰል በማደርገው የጠዋት የእግር ጉዞዬ፣ ከሰል፣ ገንቢ ምግብና ሞቃት ልብስ ምን ያህል በሚገባ እንደ ተሟላልኝ፣ ስንቶቹ ውድ የእግዚአብሔር ልጆች ግን ችግር ላይ ሊሆኑ እንደሚችሉ አሰብሁ፤ በችግራቸው ላሉት ድሆች አማኞች በተግባር የበለጠ ርኅራኄ ለማሳየት እንድችል ለራሴ ተጨማሪ ገንዘብ እንዲሰጠኝ ልቤን ወደ እግዚአብሔር አነሣሁ፤ ይህን 10 ፓውንድ ለራሴ የተቀበልሁት ከዚያ ከሦስት ሰዓት በኋላ ብቻ ነበር።»

ጌታ እርምጃዎችን ሲመራ

«ፌብሩዋሪ 1 ቀን 1847 — ከቁርስ በፊት በዘወትር የጠዋት የእግር ጉዞዬ ለብዙ ሳምንታት ሄጄበት ወደማላውቀው አቅጣጫ አመራሁ፤ እግዚአብሔር በዚያ መንገድ የሚመራኝ ዓላማ ያለው ይመስል ወደዚያ አቅጣጫ ተሳብሁ። ወደ ቤቴ ስመለስ፣ ቀድሞ በየጠዋቱ ማለት ይቻላል የማገኘውን፣ በዚያ አቅጣጫ ስላልሄድሁ ግን ለብዙ ሳምንታት ያላገኘሁትን አንድ ክርስቲያን ጨዋ ሰው አገኘሁ። አስቁሞኝ ለወላጅ አልባ ሕፃናቱ 2 ፓውንድ ሰጠኝ። ያን ጊዜ እንዲህ የተመራሁበትን ምክንያት አወቅሁ፤ ለሌላ ሳምንት የቤት ወጪ የሚያስፈልገውን ገንዘብ ነገ ማታ ለኃላፊ እናቶቹ ለመስጠት የሚበቃ ገንዘብ ገና በእጄ አልነበረምና።

«ፌብሩዋሪ 4 ቀን — ትናንት ምንም አልገባም ነበር። ዛሬ ጠዋት፣ ስለ ወላጅ አልባ ሕፃናቱ ራሴን ለጸሎት ልሰጥ ስል፣ በጌታ የሆነች አንዲት እኅት እንደ ጻፈችው ‹የወላጅ አልባ ወንዶች ልጆችን አግኝቶ በንጹሕና በሥርዓታማ መልካቸው በተለይ ደስ ከተሰኘ ወዳጅ› የተቀበለችውን አንድ ሶቨሪን ላከች። ይህን 1 ፓውንድ ከተቀበልሁ በኋላ፣ ጸሎቴን በዚያ ብቻ ባልወስንም፣ ለአሁኑ ፍላጎት የሚሆን ገንዘብ እንዲሰጠን ጸለይሁ። ከተንበረከክሁበት ከተነሣሁ ከሩብ ሰዓት ገደማ በኋላ የ5 ፓውንድ ሐዋላ የያዘ ደብዳቤ ተቀበልሁ። ለጋሹ ገንዘቡ ‹ለባቡር ኩባንያው ከተሸጠ አንድ ቁራሽ መሬት የተገኘ ገቢ› እንደ ሆነ ይጽፋል። ጌታ ለጸሎታችን መልስ እርዳታን ሊልክልን እንዴት ያሉ ልዩ ልዩ መንገዶችን ይጠቀማል!»

የቀጠሉ የእምነትና የትዕግሥት ፈተናዎች

ሥራው በመስፋፋቱ 330 ያህል ሰዎች የሚያስፈልጋቸው ሊሟላላቸው ይገባ ነበር፤ የእምነት ፈተናዎችም ቀጠሉ። ሙለር እንዲህ ይጽፋል፦

«ቀድሞ የተወሰነ ገቢ እንዳልነበረን፣ አሁንም እንዲሁ የለንም። ከሥራው ጋር በተያያዘ ለሁሉም ነገር ወደ እግዚአብሔር መመልከት አለብን፤ በዚህ ውስጥ ግን ብዙ ጊዜ የገንዘብ ፍላጎቶች ከሁሉ ያነሱት ጉዳዮች ናቸው፤ ወደ እርሱ ግን ለመመልከት ተችሎናል፤ ስለዚህም ተስፋችን አይከስርም።»

«ኦክቶበር 7 ቀን 1852 — ዛሬ ማታ ለወላጅ አልባ ሕፃናቱ የዕለት ወጪዎች በእጅ የቀረው 8 ፓውንድ ብቻ ነበር። እስካሁን ድረስ በአብዛኛው ተትረፍርፎልን ነበር። ነገር ግን ከዚህ አዲስ የሒሳብ ዘመን መጀመሪያ ወዲህ ብዙ ገንዘብ ቢገባም፣ አጠቃቀሙ ለእኔ የተተወ ስጦታ ሁሉ ማለት ይቻላል ለሕንፃ ፈንዱ ስለ ገባ፣ ወጪያችን ከገቢያችን በልጦ ነበር። በዚህም ምክንያት ከዚያ ወዲህ ብዙ ገንዘብ ቢገባም፣ በሜይ 26 ቀን 1852 በእጅ የነበረው ቀሪ ገንዘብ ወደ 8 ፓውንድ ገደማ ዝቅ አለ። ስለዚህ ይህች ትንሽ ገንዘብ እንድትጨምር በተለይ ስለ ገንዘብ ራሴን ለጸሎት ሰጠሁ።

«ኦክቶበር 9 ቀን — ዛሬ ጠዋት ከቁርስ በፊት በማደርገው ንባብ ቅደም ተከተል ሉቃስ 7 መጣ። ስለ መቶ አለቃውና በናይን የመበለቲቱ ልጅ ከሞት ስለ መነሣቱ የሚናገረውን ታሪክ እያነበብሁ ልቤን ወደ ጌታ ኢየሱስ እንዲህ ብዬ አነሣሁ፦ ‹ጌታ ኢየሱስ ሆይ፣ አሁንም ያው ኃይል አለህ። በእጄ ላለው ሥራህ ገንዘብን ልትሰጠኝ ትችላለህ። እባክህ እንዲህ አድርግልኝ።› ከግማሽ ሰዓት ገደማ በኋላ 230 ፓውንድ 15 ሽልንግ ተቀበልሁ።

«እንዲህ ያሉ የጸሎት መልሶች የሚሰጡት ደስታ ሊገለጽ አይችልም። እግዚአብሔርን ብቻ ለመጠባበቅ እንጂ ከመጽሐፍ ቅዱስ ውጭ የሆነ ማምለጫ ለራሴ ላለማዘጋጀት ቈርጬ ነበር። ለሕንፃ ፈንዱ በሺዎች የሚቈጠር ፓውንድ አለኝ፤ ነገር ግን ይህ ገንዘብ አንድ ጊዜ ለዚያ ዓላማ ስለ ተለየ ከእርሱ መውሰድ አልፈለግሁም። ደግሞም ለወላጅ አልባ ሕፃናቱ የተተወ የ100 ፓውንድ ውርስ ከተጠበቀበት ጊዜ ሁለት ወር አልፎታል፤ ይከፈላል በሚል ተስፋ ልብ በተፈጥሮው ከሕንፃ ፈንዱ የተወሰነ ገንዘብ ወስዶ ውርሱ ሲገባ በውርሱ ገንዘብ ለመተካት ሊያዘነብል ይችል ነበር፤ እኔ ግን እንዲህ በማድረግ እርዳታን ለማግኘት ከተዘጋጀው ከእግዚአብሔር መንገድ መውጣት አልፈለግሁም። ይህ ስጦታ በደረሰበት በዚያው ሰዓት፣ ለሕንፃ ፈንዱ የተቀበልሁትንና በአጋጣሚ በእጄ የነበረውን 100 ፓውንድ ወደ ባንክ ለመውሰድ አሽጌው ነበር፤ ላለመንካት፣ ይልቁንም እግዚአብሔርን ለመጠባበቅ ቈርጬ ነበርና። ነፍሴ ስለ ቸርነቱ ጌታን ታከብረዋለች።

«ጁን 13 ቀን 1853 — አሁን እጅግ ድሆች ነበርን። በእርግጥ በዕዳ ውስጥ አልነበርንም፤ ገንዘቡም ሁሉ አላለቀም ነበር፤ ገና 12 ፓውንድ ገደማ በእጅ ነበርና፤ ነገር ግን በአብዛኛው በአንድ ጊዜ 10 ጆንያ የምንገዛው ዱቄት፣ 300 ስቶን (የእንግሊዝ የክብደት መለኪያ) የአጃ ዱቄትና 4 ሃንድረድዌት (የእንግሊዝ የክብደት መለኪያ) ሳሙና መግዛት ያስፈልግ ነበር፤ በቤቱ ውስጥ በበርካታ ሠራተኞች የሚካሄዱ ብዙ ትንንሽ ጥገናዎችም ነበሩ፤ ይህም በሳምንት 70 ፓውንድ ገደማ ከሚሆነው መደበኛ የዕለት ወጪ በተጨማሪ ነበር። ከዚህም ሁሉ በላይ ከትናንት ወዲያ ቅዳሜ የማሞቂያ መሣሪያው መጠገን እንዳለበት አወቅሁ፤ ይህም በሁሉም አጋጣሚ 25 ፓውንድ ያስወጣል። ስለዚህ በሰው አነጋገር ከዕለት ወጪዎቹ ገንዘብ በተጨማሪ ለእነዚህ ከባድ ተጨማሪ ወጪዎች 100 ፓውንድ ቢኖረን ተመራጭ ነበር።

«ነገር ግን 100 ፓውንድ ይቅርና 100 ፔንስ እንኳ የማግኘት ምንም ሰብአዊ ተስፋ አልነበረኝም። ከዚህም በተጨማሪ ዛሬ ሰኞ ነበር፤ በሰኞ ደግሞ በአብዛኛው ገቢው ጥቂት ነው። ነገር ግን ዛሬ ጠዋት ወደ ወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤቱ እየሄድሁና እየሄድሁ እየጸለይሁ፣ ዛሬ ሰኞ ቢሆንም ብዙ ሊልክልኝ እንደሚችል በተለይ ለጌታ በጸሎት ነገርሁት። እንዲሁም ሆነ። ዛሬ ጠዋት ይበልጥ በሚያስፈልግበት ለጌታ አገልግሎት እንዲውል 301 ፓውንድ ተቀበልሁ። — የነበረኝ ደስታ ሊገለጽ አይችልም። ለጌታ የደስታና የምስጋና እንባ በጕንጮቼ ላይ እንደ ዝናብ እየወረደ፣ ጌታን ስለ ቸርነቱ እያመሰገንሁና እያከበርሁ፣ ለተባረከ አገልግሎቱም በሙሉ ልቤ ራሴን እንደ ገና ለእርሱ እየሰጠሁ በክፍሌ ውስጥ ለረጅም ጊዜ ወዲያና ወዲህ ተመላለስሁ። ጌታ በመርዳቱ ያሳየኝን ቸርነት ከዚህ የበለጠ የተሰማኝ ጊዜ እምብዛም የለም።

«ኖቬምበር 9 ቀን — አሁን የገንዘብ ፍላጎታችን ታላቅ ነው፤ እጅግ ታላቅ ነው። ጌታ እምነታችንንና ትዕግሥታችንን ይፈትናል። ዛሬ ከሰዓት በኋላ ከግሎስተርሻየር የመጡ በጌታ የሆኑ አንድ ወንድምና አንዲት እኅት ቤቱን ከመጎብኘታቸው በፊት በአዲሱ የወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤት ሊያዩኝ መጡ። ከጥቂት ደቂቃዎች በኋላ ከእኅቲቱ ለሕንፃ ፈንዱ እንድታመጣልኝ የተጠየቀችውን አንድ ሶቨሪን ተቀበልሁ፤ እርሷም ከራሷ ለግል ወጪዬ 1 ፓውንድ፣ ለሕንፃ ፈንዱም 1 ፓውንድ ሰጠችኝ፤ ባሏም ለወላጅ አልባ ሕፃናቱ 5 ፓውንድ፣ በውጭ አገር ላለው የሚስዮን ሥራም 5 ፓውንድ ሰጠኝ።

«በዚህም ጌታ መንፈሴን እጅግ አበረታው፤ ነገር ግን ተጨማሪ እጠብቃለሁ፤ ብዙ ተጨማሪም ያስፈልገኛል።

«ኖቬምበር 12 ቀን — ዛሬ ማታ ስለ ገንዘብ እየጸለይሁ ሳለ ከአዲሱ የወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤት ብዙም በማትርቅ ስፍራ ከምትኖር አንዲት ክርስቲያን ሴት አሥር ሶቨሪኖችን የያዘ ትንሽ እሽግ መጣ። ይህ ለመንፈሴ እጅግ ታላቅ መታደስ ነበር።

«ኦክቶበር 17 ቀን 1854 — ዛሬ ጠዋት በቤተሰብ ጸሎት ጊዜ በንባቡ ቅደም ተከተል ዘጸአት 5 መጣ፤ ይህም ምዕራፍ እስራኤላውያን ከግብፅ ከመዳናቸው ጥቂት ቀደም ብሎ መከራቸው ከምንጊዜውም ይልቅ እንደ በዛ ያሳያል። ቀድሞ የሚሠሩትን ያህል የጡብ ቍጥር መሥራት ብቻ ሳይሆን ከዚያ በኋላ ገለባ አይሰጣቸውም ነበርና እብቅም መሰብሰብ ነበረባቸው። ይህም ክፍሉን ስተረጉም፣ አሁንም ቢሆን የእግዚአብሔር ልጆች እርዳታና ማዳን ከመምጣቱ ጥቂት ቀደም ብሎ ብዙ ጊዜ ከምንጊዜውም በበለጠ መከራ ውስጥ እንደሚሆኑ እንዳመለክት መራኝ። ልክ ከቤተሰብ ጸሎት በኋላ፣ ብዙ ብንፈልግም፣ ባለፉት ሦስት ቀናትም እጅግ ጥቂት ብቻ ቢገባም፣ በጠዋቱ ፖስታ እኔ ላለሁበት የጌታ ሥራ አንዲት ፔንስ እንኳ እንዳልገባ ታወቀ። ስለዚህ አሁን ዘጸአት 5ን ማስታወስና በውስጡ ያሉትን እውነቶች በተግባር ማዋል ነበረብኝ። ቀኑን ሙሉ ምንም አልተቀበልንም። ማታ ላይ እንደ ልማዴ ስለ መጽሐፍ ቅዱስ እውቀት ተቋሙ ልዩ ልዩ ዓላማዎች ከውድ ሚስቴ ጋር የጸሎት ጊዜ አደረግሁ፤ ከዚያም አዲሱን የወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤት ትተን ወደ ቤታችን ሄድን።

«ከምሽቱ ሦስት ሰዓት ገደማ ቤታችን በደረስን ጊዜ፣ ለሕንፃ ፈንዱ ከኖርዊች በሁለት የፖስታ ቤት የገንዘብ ሐዋላዎች 5 ፓውንድና ደግሞ 5 ሽልንግ እንደ ተላከ፣ ለተሸጡ መጽሐፍ ቅዱሶች፣ በራሪ ጽሑፎችና ሪፖርቶችም 8 ፓውንድ 3 ሽልንግ 11 ፔንስ እንደ ገባ አገኘን። ይህ ምስጋና የሚገባው ነበር። ነገር ግን ጥቂት ቆየት ብሎ፣ ከምሽቱ ሦስትና አራት ሰዓት መካከል፣ አንድ ክርስቲያን ጨዋ ሰው መጥቶ ለወላጅ አልባ ሕፃናቱ 1 ፓውንድ፣ በውጭ አገር ላለው የሚስዮን ሥራ ደግሞ 200 ፓውንድ ሰጠኝ። እነዚህን ገንዘቦች የተቀበለው ከአንዲት አረጋዊት ክርስቲያን ሴት ነበር፤ እርሷ በሕይወቷ ሙሉ በሠራተኝነት ያጠራቀመችው ገንዘብ 200 ፓውንዱን ያህል ሆኖ ነበር፤ በቅርቡም በዓመት 30 ፓውንድ ገደማ የሆነ ትንሽ ገቢ ስለ ተተወላት፣ የክርስቶስ ፍቅር ግድ ብሏት የሕይወቷን ሙሉ ጥሪት በውጭ አገር ላለው የሚስዮን ሥራ ለመላክ ተገደደች። * * *

«ሚስዮናውያን ወንድሞች እጅግ እርዳታ እንደሚያስፈልጋቸው ለማመን ምክንያት ስለ ነበረኝ፣ ጌታ ለእነርሱ ገንዘብ እንዲልክ የተለየ ጸሎታችን ደጋግሞ ነበር፤ ዛሬ ምሽት ሁለት ሰዓት ላይም ለዚህ ዓላማ እርዳታ እንዲልክ ጌታን በተለየ ሁኔታ ለምኜው ነበር። በመጨረሻው የፖስታ መርከብ በብሪቲሽ ጊያና ያሉትን ሰባት ወንድሞች በመጠኑ ለመርዳት 40 ፓውንድ ልኬ ነበር። ይህ ገንዘብ ለዚህ ዓላማ በእጄ የነበረውን የመጨረሻውን ፓውንድ ወሰደ። ለሌሎች ወንድሞችም እርዳታ ብልክ እንዴት ደስ ባለኝ ነበር፤ ነገር ግን ከዚያ በላይ አልነበረኝም። አሁን ለዚህ ዓላማ በመጠኑ ተሟልቶልኛል።

«ጁላይ 12 ቀን 1854 — ከጁን 15 ወዲህ የገባው 150 ፓውንድ ገደማ ብቻ ስለ ነበረ ገንዘባችን እንደ ገና ወደ 30 ፓውንድ ገደማ ዝቅ አለ። ከዚህም በተጨማሪ ከፊታችን እጅግ ከባድ ወጪዎች ነበሩብን። ዛሬ ጠዋት የምሳሌን መጽሐፍ እያነበብሁ ምዕራፍ 22:19 ላይ — ‹መታመንህ በእግዚአብሔር ይሆን ዘንድ፣ ወዘተ.› — በደረስሁ ጊዜ በጸሎት እንዲህ አልሁት፦ ‹ጌታ ሆይ፣ በአንተ እታመናለሁ፤ ነገር ግን ለተቋሙ ልዩ ልዩ ዓላማዎች ሁሉ የዕለት ወጪዎች ገንዘብ ያስፈልገኛልና አሁን ትረዳኝ ዘንድ ትወድዳለህን?› በመጀመሪያው የደብዳቤ ስርጭት ‹አሁን ያለው ፍላጎት እንደሚጠይቀው› ለልዩ ልዩ ዓላማዎች ሁሉ እንዲውል በለንደን ባንክ ላይ የተጻፈ የ100 ፓውንድ ሐዋላ ተቀበልሁ።»

ለዘላለም ተዘጋጅተሃልን?

«የሒሳብ መዝገቦቼን ስመለከት ሩጫውን የፈጸመን የአንዱንና የሌላውን ስም ደጋግሜ አገኛለሁ። ውድ አንባቢ ሆይ፣ የአንተና የእኔ ተራ በቅርቡ ሊደርስ ይችላል። ለዘላለም ተዘጋጅተሃልን? ይህን ጥያቄ በፍቅር አጥብቄ አቀርብልሃለሁ። ገሸሽ አታድርገው። ከዚህ ነጥብ የበለጠ አስፈላጊ ነገር የለም፤ አዎን፣ ሌሎቹ ነገሮች ሁሉ በስፍራቸው ምንም ያህል አስፈላጊ ቢሆኑ፣ ከዚህ ጉዳይ ጋር ሲነጻጸሩ እጅግ ጥቃቅን ናቸው። ለዘላለም እንዴት ልትዘጋጅ እንደምትችል፣ እንዴት እንደምትድን፣ የኃጢአትህን ስርየት እንዴት እንደምታገኝ ትጠይቃለህን? መልሱ፦ በጌታ ኢየሱስ እመን፣ በእርሱ ታመን፣ ስለ ነፍስህ መዳን በእርሱ ብቻ ተደገፍ የሚል ነው። እርሱ በእግዚአብሔር የተቀጣው በደለኞች ኃጢአተኞች የሆንን እኛ በእርሱ ብናምን እንዳንቀጣ ነው። እርሱ የእግዚአብሔርን ሕግ ፈጸመ፤ እስከ ሞትም ድረስ የታዘዘ ሆነ፤ ይህም የማንታዘዝ በደለኞች ኃጢአተኞች የሆንን እኛ በእርሱ ብናምን በእርሱ ምክንያት በእግዚአብሔር ዘንድ እንደ ጻድቃን እንድንቈጠር ነው። ውድ አንባቢ ሆይ፣ ከዚህ በፊት እንዲህ አድርገህ የማታውቅ ከሆነ፣ እነዚህን ነገሮች አሰላስል። የኃጢአታችንን ስርየት ልናገኝና ከእግዚአብሔር ጋር ሰላም ሊኖረን የምንችለው በጌታ ኢየሱስ በማመን ብቻ ነው፤ ነገር ግን በኢየሱስ ስናምን በዚሁ እምነት የእግዚአብሔር ልጆች እንሆናለን፤ እግዚአብሔርም አባታችን ይሆናል፤ ለሚያስፈልጉንም ሥጋዊና መንፈሳዊ በረከቶች ሁሉ ወደ እርሱ ልንመጣ እንችላለን። እንዲህም እያንዳንዱ አንባቢዬ እኛ በምናገኘው መጠን ብቻ ሳይሆን እጅግ በተትረፈረፈ ሁኔታ የጸሎት መልሶችን ሊያገኝ ይችላል።

«ምናልባት ከእግዚአብሔር ልጆች መካከል የወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤቶችንና የመሳሰሉትን በማቋቋም መንገድ ጌታን እንዲያገለግሉ የተጠሩት በንጽጽር ጥቂቶች ሊሆኑ ይችላሉ፤ ነገር ግን ሁሉም በልዩ ልዩ ስፍራቸውና ሁኔታቸው በእግዚአብሔር እንዲታመኑ፣ በእርሱ እንዲደገፉ፣ የእግዚአብሔርን ቃል፣ እምነትንና ጸሎትንም በቤተሰባቸው ሁኔታ፣ በምድራዊ ሥራቸው፣ በሥጋዊም ሆነ በመንፈሳዊ በማናቸውም ዓይነት መከራቸውና ችግራቸው ላይ እንዲያውሉ ይችላሉ፤ አዎን፣ ተጠርተዋል፤ ልክ እኛ በእግዚአብሔር እርዳታ የእግዚአብሔርን ቃል፣ እምነትንና ጸሎትን በአገር ውስጥና በውጭ አገር የመጽሐፍ ቅዱስ እውቀት ተቋም ልዩ ልዩ ዓላማዎች ላይ በጥቂቱ ለማዋል እንደምንሻ ማለት ነው። ከዚህ በፊት አድርገህ የማታውቅ ከሆነ ብቻ ሞክረው፤ ምን ያህል ደስተኛ ሕይወት እንደ ሆነም ታያለህ። * * * *

«የሚያስጨንቀኝን ሁሉ በሰማያዊ አባቴ ላይ መጣል ከቻልሁና በዚህም እርሱን ይበልጥ እያወቅሁት ከሄድሁ፣ ታማኝነቱን፣ ጥበቡን፣ ፍቅሩን፣ ኃይሉንና ሁሉን የሚገዛውን አጠባበቁን፣ ወዘተ.፣ እነዚህን የማያቋርጡ ማስረጃዎች ከማያሳየኝ ውጫዊ ሰላምና ጸጥታ ካለበት ሕይወት ይልቅ ይህን የማያቋርጥ ፈተና ማለት የሚቻልበትን ሕይወት በእውነት እጅግ እመርጣለሁ።»

እግዚአብሔርን ብቻ መጠባበቅ

«ሴፕቴምበር 6 ቀን 1854 — ከክለርከንዌል ግማሹ ለሚስዮን ሥራ፣ ሌላው ግማሽ ደግሞ የተሻለ መስሎ በታየኝ እንዲውል 50 ፓውንድ ተቀበልሁ። ግማሹን ለወላጅ አልባ ሕፃናቱ ቀለብ ወሰድሁት፤ ስለዚህ ስጦታ በማስታወሻ ደብተሬ ውስጥ የሚከተለውን አገኘሁ፦ ‹እንዴት ያለ ውድ የጸሎት መልስ ነው!› ከኦገስት 26 ወዲህ ለዕለት ቀለባችን ቀን በቀን ወደ ጌታ ስንመጣ ቆይተናል። ደግሞም ልረዳቸው ስለምሻቸው ሚስዮናውያን ወንድሞች ውድ ነው፤ ይህ ስጦታ በደረሰ ጊዜ ለእነርሱ በእጅ ምንም አልነበረምና።»

ሙለር ለዚህ የትረካው ክፍል ጥቂት ማብራሪያዎችን ይጨምራል፦

«1ኛ፣ በቀደሙት ገጾች ገንዘብን በተመለከተ ደጋግመን ዝቅ ብለን እንደ ነበር ስለ ተገለጸ፣ ማንም ሰው ወላጅ አልባ ሕፃናቱ የሚያስፈልጋቸውን ሁሉ አላገኙም ብሎ ቢያስብ፣ መልሳችን ይህ ነው፦ ሥራው ከተጀመረ ወዲህ ወላጅ አልባ ሕፃናቱ በቂ መጠን ያለው ጥሩ ገንቢ ምግብ ሳያገኙ የቀሩበት የምግብ ሰዓት ከቶ መጥቶ አያውቅም፤ ልብስም አስፈልጓቸው የሚያስፈልጋቸውን ሁሉ የምሰጥበት ገንዘብ ያላገኘሁበት ጊዜ ከቶ የለም።

«2ኛ፣ የወላጅ አልባ ሕፃናቱ ሥራ ከተጀመረ ወዲህ ለዚህ ሥራ ምንም እርዳታ እንዲሰጠኝ አንድም ሰው ጠይቄ አላውቅም፤ ቢሆንም፣ ሳልጠይቅ፣ ለጸሎት መልስ ብቻ፣ እንደ ተገለጸው ከብዙ የዓለም ክፍሎች ስጦታዎቹ ገብተዋል፤ ያውም እጅግ ብዙ ጊዜ በታላቅ ችግር ሰዓት።»

ሙለር በ1859 እንዲህ ሲል ይጽፋል፦

«በየረቡዕ ምሽቱ ለኅብረት ጸሎት ከረዳቶቼ ጋር እገናኛለሁ፤ በየዕለቱም ሥራውን ከብዙ ልዩ ልዩ መንፈሳዊና ሥጋዊ ፍላጎቶቹ ጋር በጸሎት በጌታ ፊት የማቀርብባቸው የተወሰኑ ጊዜያት አሉኝ፤ ምናልባት በየዕለቱ በፊቱ የማቀርባቸው 50 ወይም ከዚያ የሚበልጡ ጉዳዮች ይኖሩኛል፤ በዚህም በረከትን አገኛለሁ። ስለ ሥራው እንዲረዳኝ አንድንም ሰው አልጠይቅም። አዎን፣ እርዳታ በጠየቅሁ ቍጥር 10,000 ፓውንድ ማግኘት ብችል እንኳ በእግዚአብሔር ጸጋ አልጠይቅም። ለምን? ምክንያቱም በእግዚአብሔር መታመንና እርሱን መጠባበቅ የተባረከ ነገር እንደ ሆነ፣ እርሱም ቀድሞ እንደ ነበረ አሁንም ሕያው እግዚአብሔር፣ በቅዱሳት መጻሕፍት እንደ ተገለጠው ያው እንደ ሆነ፣ እርሱን ብናውቅና በጌታ ኢየሱስ በማመን ከእርሱ ጋር ብንታረቅ፣ እንደ ሐሳቡም የሆነውን በስሙ ብንለምነው፣ እንደሚሰጠን ካመንን በራሱ ጊዜ በእርግጥ እንደሚሰጠን ግልጽ፣ ለይቶ የሚታይና የማይካድ ማስረጃ ለዓለምና ለቤተ ክርስቲያን ለመስጠት ወደሚያስችለው ውድ አገልግሎት ሕይወቴን በሙሉ በደስታ ሰጥቻለሁና። * * * * *

«እግዚአብሔርም በማናቸውም ጊዜ አልተወኝም። በዚህ ሥራ ታማኝነቱን ለአርባ ዓመታት ፈትኜ አረጋግጫለሁ።»

በጌታ በእግዚአብሔር የዘላለም ብርታት አለ

ሙለር በኖቬምበር 9 ቀን 1861 እንዲህ ሲል ጻፈ፦

«ኖቬምበር 9 ቀን፣ ቅዳሜ ምሽት። ይህ ሳምንት ሲጀምር በመጀመሪያው የደብዳቤ ስርጭት የተቀበልሁት 3 ፓውንድ 19 ሽልንግ ብቻ ነበር። ብዙም ሳይቆይ ቅዱሳት መጻሕፍትን በማነብበት ቅደም ተከተል ኢሳይያስ 26:4 መጣ፦ ‹ለዘላለም በእግዚአብሔር ታመኑ፤ በጌታ በእግዚአብሔር የዘላለም ብርታት አለና።› — መጽሐፍ ቅዱሴን አስቀምጬ በጕልበቴ ተንበረከክሁ፤ እንዲህም ብዬ ጸለይሁ፦ በጌታ በእግዚአብሔር የዘላለም ብርታት እንዳለ አምናለሁ፤ በእርሱም እታመናለሁ፤ ጌታ ሆይ፣ ለዘላለም በአንተ እንድታመን እርዳኝ። አሁን የገባው እጅግ ጥቂት ቢሆንም ዛሬ ተጨማሪ ገንዘብ፣ በዚህ ሳምንትም ብዙ ስጠኝ። — በዚያው ቀን፣ በኖቬምበር 3፣ ከሰርቢተን 10 ፓውንድ፣ በክሊፍተን ከሚኖር ለጋሽ 5 ፓውንድ፣ ከአንድ የብሪስቶል ለጋሽ 2 ፓውንድ ተቀበልሁ፤ በሳምንቱ ውስጥ በአጠቃላይ 457 ፓውንድ ገባ፤ በዚህም እግዚአብሔር በእርሱ የዘላለም ብርታት እንዳለ፣ ሊታመንበትም የሚገባው እንደ ሆነ እንደ ገና አረጋገጠ። — ውድ አማኝ አንባቢ ሆይ፣ ገና እንዲህ የማድረግ ልማድ ከሌለህ በዚሁ መንገድ በጌታ ለመታመን ብቻ ፈልግ፤ እኔ በሺዎች ጊዜ እንዳገኘሁት ይህ ምን ያህል የተባረከ እንደ ሆነ ታገኛለህ። ነገር ግን አንባቢው ገና ስለ ነፍሱ ግድ የለሽ ሆኖ የሚመላለስ፣ ስለዚህም እግዚአብሔርንና ውድ ልጁን የማያውቅ ከሆነ፣ እንዲህ ያለው ሰው ሊያደርገው የሚገባ የመጀመሪያውና ከሁሉ የሚበልጠው አስፈላጊ ነገር ከእግዚአብሔር ጋር እንዲታረቅና የኃጢአቱን ስርየት እንዲያገኝ ለነፍሱ መዳን በጌታ ኢየሱስ መታመን ነው።»

ኢየሱስ ክርስቶስ ትናንትና ዛሬ እስከ ለዘላለምም ያው ነው

«ሜይ 26 ቀን 1861 — በዚህ ዘመን መጨረሻ ለልዩ ልዩ ዓላማዎች ሁሉ የወጣው ጠቅላላ ወጪ 24,700 ፓውንድ 16 ሽልንግ 4 ፔንስ፣ ይኸውም ዓመቱን ሙሉ በቀን 67 ፓውንድ 13 ሽልንግ 5¾ ፔንስ እንደ ሆነ አገኘሁ። በሚመጣው ዓመት ወጪዎቹ በከፍተኛ ሁኔታ እንደሚጨምሩ እጠብቃለሁ። ነገር ግን በእነዚህ በብዙ ዓመታት የረዳኝ እግዚአብሔር ወደ ፊትም እንደሚረዳኝ አምናለሁ።

«የተከበርህ አንባቢ ሆይ፣ ጌታ በታማኝ ፍቅሩ ዓመት ከዓመት እንዴት እንደ ረዳን ታያለህ። የተቋማቱ ሥራዎች ይበልጥ እየሰፉ ስለ ሄዱ በየዓመቱ ወጪዎቹ ጨመሩ፤ እርሱ ግን ከቶ አልተወንም። ነገር ግን ‹እርሱ ሊረዳህ ቢያቅተው ምን ታደርግ ነበር?› ትል ይሆናል። መልሴ በእርሱ እስከ ተማመንንና በኃጢአት እስካልኖርን ድረስ ያ ሊሆን አይችልም የሚል ነው። ነገር ግን እርሱን፣ የሕይወትን ውኃ ምንጭ፣ ትተን በሥጋ ክንድ በመታመን ውኃ መያዝ የማይችሉትን የተቀደዱ ጕድጓዶች ለራሳችን ብንቈፍር፣ ወይም በኃጢአት ብንኖር፣ ‹በልቤ ዓመፃን ብመለከት ጌታ አይሰማኝም› (መዝሙር 66:18) በሚለው ቃል መሠረት፣ አሁንም በእርሱ እንታመናለን ብንልም እንኳ በከንቱ ልንጠራው በተገባን ነበር።

«እስካሁን ድረስ በእግዚአብሔር ጸጋ በእርሱ ብቻ መታመኔን ለመቀጠል ችያለሁ፤ እስካሁንም በብዙ መንገድ ብወድቅና ብደክምም፣ በእግዚአብሔር ጸጋ ኃጢአትን እየጠላሁና ቅድስናን እየወደድሁ፣ ለጌታ ኢየሱስም ይበልጥ እንድመስል እየናፈቅሁ በቅንነት ለመመላለስ ችያለሁ።

«ኦክቶበር 21 ቀን 1868 — ቀናት በመጡ ቍጥር ልመናችንን ለእርሱ እናስታውቃለን፤ ወጪዎቻችን አሁን ለብዙ ዓመታት በየዕለቱ ከአንድ መቶ ፓውንድ በላይ ሆነዋልና፤ ወጪዎቹ ይህን ያህል ታላቅ ቢሆኑም እርሱ ከቶ አልተወንም። በእርግጥ በውጫዊ ገጽታ ‹በምድረ በዳ እንደሚነደው ቍጥቋጦ› ሆነናል፤ ቢሆንም አልተቃጠልንም። ከዚህም በላይ፣ ከዓመት ወደ ዓመት ወጪዎቻችን ይበልጥና ይበልጥ እንደሚጨምሩ የሚያሳይ ተስፋ ከፊታችን ቢኖርም፣ በጌታ መታመን ተሞልተናል፤ ስለዚህም ደፋሮች ነን። ለእግዚአብሔር ለመሥራት የሚሹ የምወድዳቸው የደቀ መዝሙርነት ወገኖቼ ሁሉ በእውነት ወደ እግዚአብሔር ብቻ የመመልከትንና በእርሱ ብቻ የመታመንን ብፅዕና ቢያውቁ፣ ይህ መንገድ ነፍስን ምን ያህል እንደሚያድስ፣ በእርሱ በኩል ምን ያህል ፈጽሞ ከተስፋ መቍረጥ የራቀ እንደ ሆነ ወዲያው ባዩ ነበር። ምድራዊ ወዳጆች ስለምንሠራው ሥራ ሐሳባቸውን ሊለውጡ ይችላሉ፤ ነገር ግን በእርግጥ ለእግዚአብሔር የምንሠራ ከሆንን፣ ማንም ስለ አገልግሎታችን ሐሳቡን ቢለውጥ፣ እርሱ አይለውጥም። ምድራዊ ወዳጆች ምንም ያህል ቢመኙ እኛን የመርዳት አቅማቸውን ሊያጡ ይችላሉ፤ እርሱ ግን ለዘላለም ወሰን የሌለው ባለ ጠጋ ሆኖ ይኖራል። ምድራዊ ወዳጆች ከጊዜ በኋላ አእምሮአቸው ወደ ሌሎች ዓላማዎች ሊዞር ይችላል፤ ምንም ያህል ቢመኙም በየስፍራው መርዳት ስለማይችሉ፣ ሳይወድዱ እኛን መርዳት ለማቆም ይገደዱ ይሆናል፤ እርሱ ግን፣ ፍላጎቶቹ ሚሊዮን ጊዜ ቢበዙ እንኳ፣ በሁሉም አቅጣጫ የሚያስፈልገውን ሁሉ ለመስጠት ይችላል፤ ሥራው በሚካሄድበትና እርሱ በሚታመንበት ስፍራም ይህን በደስታ ያደርጋል። ምድራዊ ወዳጆች በሞት ሊወሰዱ ይችላሉ፤ በዚህም እርዳታቸውን ልናጣ እንችላለን፤ እርሱ ግን ለዘላለም ሕያው ነው፤ ሊሞት አይችልም። ከዚህ ከኋለኛው አንጻር በተለይ ባለፉት 40 ዓመታት ከዚህ ተቋም ጋር በተያያዘ በሕያው እግዚአብሔር ብቻ የመታመንን ብፅዕና አይቻለሁ። ቀድሞ በገንዘባቸው እጅግ የረዱኝ አንድ ወይም ሁለት፣ ወይም አምስት ወይም አሥር እንኳ ሳይሆኑ ከዚያ እጅግ የሚበዙ በሞት ተወስደዋል፤ ታዲያ በዚህ ምክንያት የተቋሙ ሥራዎች ቆመዋልን? አልቆሙም። ይህስ እንዴት ሆነ? በእግዚአብሔር፣ በእግዚአብሔርም ብቻ ስለ ታመንሁ ነው።»

ለእምነት ፈተናዎች በልቡ ፈጽሞ የተዘጋጀ

ሙለር በጁላይ 28 ቀን 1874 እንዲህ ሲል ጻፈ፦

«ጌታ ከኦገስት 1838 እስከ ኤፕሪል 1849 ድረስ ከአሥር ዓመት በላይ ወደ ነበርንበት ሁኔታ — ቀን በቀን ያለ ማቋረጥ ማለት ይቻላል፣ ለአብዛኛውም ጊዜ ከምግብ ወደ ምግብ ለዕለት ቀለባችን ወደ እርሱ መመልከት ወደ ነበረብን ሁኔታ — በአሠራሩ ሊመልሰን ያሰበ መስሎ ለወራት ታይቶኛል። ተቋሙ አሁን ከዚያን ጊዜው ሃያ እጥፍ ስለ ሰፋ፣ ግዢዎቻችንም በጅምላ መሆን ስላለባቸው ችግሮቹ በእርግጥ እጅግ ታላቅ መስለው ታዩኝ፤ ነገር ግን በዚያው ጊዜ እግዚአብሔር ይህን ሁሉ እንደሚያውቅ፣ ይህ መንገድ ለስሙ ክብር፣ ለቤተ ክርስቲያኑና ላልተለወጠው ዓለም መልካም ከሆነም፣ በጸጋው በዚህ መንገድ ለመሄድ፣ እስከ ሩጫዬ ፍጻሜም ለማድረግ ፈቃደኛ እንደ ሆንሁ በማወቄ እጽናናለሁ። ገንዘቡ በዚህ ሁኔታ በፍጥነት አለቀ፤ ነገር ግን ወሰን የሌለው ባለ ጠጋ ገንዘብ ያዣችን እግዚአብሔር ለእኛ ይኖራል። ሰላም የሚሰጠኝ ይህ ነው። ከዚህም በላይ በዓመት 44,000 ፓውንድ ገደማ የሚፈልግ ሥራ ይዤ፣ በሕይወቴ ምሽት ከኦገስት 1838 እስከ ኤፕሪል 1849 ያደረግሁትን እንደ ገና እንዳደርግ ደስ ቢለው፣ ለዚህ የተዘጋጀሁ ብቻ ሳልሆን፣ እርሱ ብቻ ከከበረና ቤተ ክርስቲያኑና ዓለም ከተጠቀሙ፣ ገንዘብን በተመለከተ በእነዚህ የእምነት ፈተናዎች ሁሉ እንደ ገና በደስታ አልፋለሁ። ይህ የኋለኛው ነጥብ በቅርቡ ደጋግሞ በአእምሮዬ አልፏል፤ ምንም ገንዘብ እንዳልቀረኝ፣ ሁለት ሺህ አንድ መቶ ሰዎች በየዕለቱ በማዕድ ላይ ብቻ ሳይሆኑ ሌላውም ሁሉ የሚያስፈልጋቸው ሆኖ ገንዘቡ ሁሉ እንዳለቀ፣ ሊረዱ የሚገባቸው 189 ሚስዮናውያን እያሉ ምንም እንዳልቀረ፣ በውስጣቸው ዘጠኝ ሺህ ገደማ ተማሪዎች ያሉባቸው አንድ መቶ ገደማ ትምህርት ቤቶች ሙሉ በሙሉ ሊደገፉ እየተገባቸው ለእነርሱ በእጅ ምንም ገንዘብ እንደሌለ፣ አሁን በየዓመቱ ሊላኩ የሚገባቸው አራት ሚሊዮን ገደማ በራሪ ጽሑፎችና በአሥር ሺዎች የሚቈጠሩ የቅዱሳት መጻሕፍት ቅጂዎች እያሉ ገንዘቡ ሁሉ እንደ ወጣ አድርጌ ራሴን በዚያ ሁኔታ ውስጥ አስቀምጫለሁ። ይህ ሊሆን እንደሚችል ከፊቴ እያለ ግን ሁልጊዜ ለራሴ እንዲህ እላለሁ፦ ‹ይህን ሥራ በእኔ ያስነሣው እግዚአብሔር፣ በአብዛኛው ዓመት ከዓመት እንዳሰፋው የመራኝ እግዚአብሔር፣ ይህን ሥራ አሁን ከአርባ ዓመት በላይ የደገፈው እግዚአብሔር፣ አሁንም ይረዳል፤ በእርሱ ስለ ተደገፍሁም እንዳፍር አይተወኝም፤ ሥራውን ሁሉ ለእርሱ አደራ እሰጣለሁ፤ ገንዘቡ ከየት እንደሚመጣ ባላውቅም ወደ ፊትም የሚያስፈልገኝን ይሰጠኛል።›

«በጁላይ 28 ቀን 1874 በማስታወሻ ደብተሬ እንዲህ ብዬ ጻፍሁ። አንባቢው በዚህ ሁኔታ ውስጥ እንዴት እንደ ሆንን ለማወቅ አሁን ይጓጓል።

«ትናንት ማታ (ጁላይ 27) ወደ ቤቴ በመጣሁ ጊዜ 193 ፓውንድ የያዙ ደብዳቤዎች ደርሰው አገኘሁ፤ ከእነርሱም መካከል በዚህ ተቋም ገንዘብ ከሚረዳ በባዕድ አገር ካለ አንድ ሚስዮናዊ የተላከ ነበር፤ እርሱ በአንድ ዘመዱ ሞት የተወሰነ ገንዘብ ስለ ወረሰ በውጭ አገር ላለው የሚስዮን ሥራ 153 ፓውንድ 0 ሽልንግ 4 ፔንስ ላከ። ዛሬ ጠዋት፣ ጁላይ 28፣ ተጨማሪ 24 ፓውንድ ገባ፤ ስለዚህ ዛሬ ከሰዓት በኋላ ስለ ገንዘብና ስለ ሌሎች ልዩ ልዩ ጉዳዮች፣ ለምሳሌ በተቋሙ ልዩ ልዩ ዓላማዎች ላይ መንፈሳዊ በረከት እንዲሆን፣ በዚህ እጅግ ደረቅ ወቅት ተጨማሪ ዝናብ እንዲዘንብ፣ ስለ አብረውን የሚሠሩት ጤንነትና ስለ ሌሎችም ነገሮች ለመጸለይ ከበርካታ ረዳቶቼ ጋር በተገናኘሁ ጊዜ፣ ከትናንት ከሰዓት በኋላ ወዲህ በአጠቃላይ 217 ፓውንድ ተቀብለን ነበር። ስለ እርሱ እግዚአብሔርን አመሰገንን፤ ተጨማሪም ለመንን። የጸሎት ስብሰባው ካለቀ በኋላ ከስኮትላንድ 73 ፓውንድ 17 ሽልንግ 10 ፔንስ የያዘ ደብዳቤና 13 ሽልንግ የያዘ ወረቀት ተሰጠኝ። ይህ ለተጨማሪ ገንዘብ ለቀረበው ጸሎት የተሰጠ ፈጣን መልስ ነበር።

«ኦገስት 12 ቀን — ከኦገስት 5 ወዲህ የዚህ ሳምንት ሙሉ ገቢ 897 ፓውንድ 15 ሽልንግ 6½ ፔንስ ሆኗል።

«ሴፕቴምበር 16 ቀን — የተተዉልን ውርሶች እንዲከፈሉ እንደ ገና ከጸለይሁ በኋላ ወዲያው የ1,800 ፓውንድ ውርስ ክፍያ ደረሰኝ ተላከልኝ።

«ሴፕቴምበር 23 ቀን — የዛሬ ገቢ 5,365 ፓውንድ 13 ሽልንግ 6 ፔንስ፤ ከዚህም 5,327 ፓውንድ 7 ሽልንግ 6 ፔንስ የተላከው በአንድ ስጦታ ነው። ጌታ ይመስገን!»

ለእግዚአብሔር ክብርን እየሰጠ በእምነት በረታ

በማርች 27 ቀን 1881 ሙለር ለትምህርት ቤት፣ ለመጽሐፍ ቅዱስ፣ ለሚስዮንና ለበራሪ ጽሑፍ ፈንዶች በእጅ ምንም ገንዘብ እንዳልቀረ አገኘ። ባለፈው ወር ለእነዚህ ዓላማዎች 1,400 ፓውንድ የሚጠጋ ወጥቶ ነበር። እንዲህ ሲል ይጽፋል፦

«ውድ አንባቢ ሆይ፣ ለላይኞቹ ዓላማዎች የነበረው ገንዘብ ሁሉ እንደ ገና ባለቀ ጊዜ፣ በዚህ ሁኔታ ውስጥ አሁን ምን መደረግ ነበረበት? መልሴ ይህ ነው፦ ለ47 ዓመታት ያደረግነውን አደረግን፤ ይኸውም እግዚአብሔርን ያለ ማቋረጥ ተጠባበቅን። በብሪስቶል ያሉት ውድ የሥራ ባልደረቦቼ፣ በአሜሪካ ያለነው ውድ ሚስቴና እኔም ፍላጎቶቻችንን ደጋግመን በጌታ ፊት አቀረብን።

«እዚህ በአሜሪካ ከዘወትር የዕለት የእርዳታ ጸሎታችን በተጨማሪ፣ እርዳታ እንደሚመጣ እርግጠኞች ሆነን በሰማያዊ አባታችን ፊት ልባችንን የምናፈስስባቸውና ልመናችንን ለእርሱ የምናስታውቅባቸው በቀን 4፣ 5 እና 6 ጊዜ ተጨማሪ የተለዩ የጸሎት ጊዜያት ነበሩን፤ ጌታንም በከንቱ አልተጠባበቅንም። ይህ ዘዴ በአንዳንዶች ሊናቅ፣ በሌሎች ሊፌዝበት፣ በሦስተኛው ወገን ደግሞ በቂ እንዳልሆነ ሊቈጠር ይችላል፤ እኛ ግን በእያንዳንዱ ፈተናና ችግር ውስጥ ጸሎትንና እምነትን ለሁሉም ነገር መድኃኒታችን ሆነው እናገኛቸዋለን፤ ውጤታማነታቸውንም ለግማሽ ምዕተ ዓመት ከተለማመድን በኋላ፣ እግዚአብሔርን ለማያውቅ ዓለምና ለሚጠራጠር ቤተ ክርስቲያን ሕያው እግዚአብሔር ጸሎትን ለመመለስ አሁንም እንደሚችልና ፈቃደኛ እንደ ሆነ፣ የልጆቹንም ልመና መስማት የልቡ ደስታ እንደ ሆነ ለማሳየት፣ በእግዚአብሔር እርዳታ እርሱን መጠባበቅ ለመቀጠል አስበናል። በመዝሙር 9:10 ስለ እግዚአብሔር የተሰጠው መለኮታዊ ምስክርነት ‹ስምህን የሚያውቁ በአንተ ይታመናሉ› የሚል ነው። እኛም በጸጋው እናውቀዋለን፤ ስለዚህም በእርሱ እንታመናለን።

«ኤፕሪል 27 ቀን — በዚያ ቀን ሥር እንደ ተገለጸው፣ በማርች 27 ቀን ለእነዚህ ዓላማዎች በእጃችን ምንም ገንዘብ አልነበረንም። አሁን ለጸሎት መልስ አንድ ተጨማሪ ወር ተረድተን አልፈናል፤ የሚያስፈልገንም ሁሉ — 1000 ፓውንድ የሚጠጋ ቢሆንም — ተሟልቶልናል፤ 23 ፓውንድ 8 ሽልንግ 6¼ ፔንስም ተርፎናል።

«ኤፕሪል 29 ቀን — የክርስቶስ ፍቅር ግድ ብሎት በሰማይ መዝገብ ለመሰብሰብ የሚሻ አንድ የጌታ ኢየሱስ አገልጋይ የ532 ፓውንድ 14 ሽልንግ 5 ፔንስ ውርስ ተቀብሎ ከእርሱ 500 ፓውንዱን ለእነዚህ ዓላማዎች ሰጠ።

«ጁላይ 28 ቀን 1881 — ላለፈው ጊዜ ገቢው የወጪዎቹ አንድ ሦስተኛ ያህል ብቻ ሆኗል። በዚህም ምክንያት ለወላጅ አልባ ሕፃናቱ ቀለብ ያለን ሁሉ ሊያልቅ ተቃርቧል፤ ለተቋሙ የመጀመሪያዎቹ አራት ዓላማዎች ደግሞ በእጃችን ምንም የለንም። አሁን በተፈጥሮ የሚታየው ሥራው ሊቀጥል እንደማይችል ነው። ነገር ግን ጌታ ለወላጅ አልባ ሕፃናቱም ለተቋሙ ሌሎች ዓላማዎችም ገንዘብ በመስጠት እንደሚረዳ፣ እኛም እንደማናፍር፣ ደግሞም ሥራው መቋረጥ እንደማያስፈልገው አምናለሁ። እርዳታን ሙሉ በሙሉ እጠብቃለሁ፤ ይህንንም ለልጆቹ ማበረታቻ ሆኖ ወደ ፊት እንዲመዘገብ ለእግዚአብሔር ክብር ጽፌዋለሁ። ውጤቱ ይታያል።

«ከላይ ያለው የተጻፈው በጁላይ 28 ቀን 1881 ከጠዋቱ አንድ ሰዓት ላይ ነው። እስካሁን ወጪዎቻችንን የምንሸፍንበት ገንዘብ አለን፤ ለሰባት ዓመታት ይህን ያህል ድሆች ሆነን ባናውቅም እንደማናፍር እጠብቃለሁ።»

ውጤቱ በእርግጥ ታይቷል፤ ወደ ፊትም ይታያል። እነዚያ ቃላት ከተጻፉና ሙለር በጌታ እርዳታ ያለውን መተማመን እንዲህ ከመዘገበ ወዲህ ከ20 ዓመት በላይ እግዚአብሔር ሥራውን ደግፏል፤ በጁላይ 28 ቀን 1881 ይህ ሐሳብ በሙለር ማስታወሻ ደብተር ውስጥ ከሰፈረ ወዲህ ከ500,000 ፓውንድ በላይ ተቀብሎ ወጪ የተደረገ ቢሆንም፣ በሜይ 1902 በእጅ በሺዎች የሚቈጠር ፓውንድ ቀሪ ገንዘብ ነበር።

በእነዚህ 20 ዓመታት ውስጥ እምነትና ትዕግሥት አንዳንድ ጊዜ እጅግ ተፈትነዋል፦

«ኦገስት 15 ቀን 1881 — ለወላጅ አልባ ሕፃናቱ ያለው ቀሪ ገንዘብ አሁን ወደ 332 ፓውንድ 12 ሽልንግ 7 ፔንስ ዝቅ ብሏል፤ ይህም ከሃያ አምስት ዓመት በላይ ከነበረው ሁሉ ያነሰ ነው። ይህን ገንዘብ በእጃችን የያዝነው ከ2,100 ሰዎች ጋር የተያያዙትን የዕለት ወጪዎች ለመሸፈን ነው። ይህ ለአማካይ የ4½ ቀን ወጪ ብቻ የሚበቃ ነው። ነገር ግን ዓይኖቻችን ወደ ጌታ ናቸው። ወደ ሰማያዊው ሰጪዬ እመለከታለሁ። የዛሬው ጠቅላላ ገቢ 28 ፓውንድ 5 ሽልንግ 2½ ፔንስ ሆኗል።

«ኦገስት 22 ቀን — ከዓመታት በፊት ከተተወ ውርስ ላይ 1,000 ፓውንድ ለብዙ ጸሎቶች መልስ ሆኖ ተከፈለ።

«ፌብሩዋሪ 26 ቀን 1882 — ለወላጅ አልባ ሕፃናቱ ዛሬ በእጅ ያለው ቀሪ ገንዘብ 97 ፓውንድ 10 ሽልንግ 7½ ፔንስ ነው፤ ይኸውም ከአንድ ቀን አማካይ ወጪ በ24 ፓውንድ ብቻ ይበልጣል።

«ማርች 2 ቀን — የወላጅ አልባ ሕፃናቱን ሥራ በተመለከተ አሁን ያለንበት ሁኔታ በየዕለቱ ‹የዕለት እንጀራችንን ዛሬ ስጠን› እያልን መጸለይ ነው። ለረጅም ጊዜ ቀን በቀን የዕለት ፍላጎታችን እንዲሟላልን ወደ ጌታ መመልከት ነበረብን፤ ቢሆንም እግዚአብሔር እስከዚህ ድረስ ረድቶናል።

«ኤፕሪል 20 ቀን 1882 — በታላቅ ችግር ላይ ሳለን ከኤድንበራ 100 ፓውንድ ከዚህ ማስታወሻ ጋር ተቀበልን፦ ‹በዚህ ውስጥ ያለው እንደ ውርስ የታሰበ ነበር፤ እኔ ግን በሕይወት ሳለሁ ልኬዋለሁ።›

«ጁን 3 ቀን — ከዎተን አንደር ኤጅ 500 ፓውንድ። ይህ ስጦታ የከበረ ማዳን፣ እግዚአብሔርም ወደ ፊት ስለ እኛ የሚያደርገውን የሚያሳይ ውድ መያዣ ነበር።

«ኦክቶበር 21 ቀን — ከዎተን አንደር ኤጅ 1,000 ፓውንድ ተቀበልሁ። * * * * * እግዚአብሔር ለጸሎታችን መልስ ለውድ ልጁ ተናገረ፤ ከምንጊዜውም የበለጠ እንዲልክልንም ልቡን አዘነበለው። በዚህም ደግሞ ባለፈው ዓመት ገንዘባችን እጅግ ዝቅ ባለ ጊዜ፣ ይህ የሆነው እምነታችንንና ትዕግሥታችንን ለመፈተን ብቻ እንጂ በቍጣ እንዳልሆነ፣ ከእንግዲህም ወዲያ እንደማይረዳን ለማመልከት እንዳላሰበ ማስረጃ ይሰጣል። እኔ በበኩሌ ከእግዚአብሔር ተጨማሪ ታላቅ እርዳታ ጠብቄ ነበር፤ አላፈርሁምም።

«ኦገስት 17 ቀን 1883 — ቀሪ ገንዘባችን ዛሬ ከሰዓት በኋላ ወደ 10 ፓውንድ 2 ሽልንግ 7 ፔንስ ዝቅ አለ። ውድ አንባቢ ሆይ፣ ይህን አስብ! በወላጅ አልባ ሕፃናቱ ተቋም ውስጥ በየዕለቱ 2,100 ገደማ ሰዎች የሚያስፈልጋቸው ሊሟላላቸው ይገባል፤ ይህንንም ለማድረግ በእጅ የነበረው 10 ፓውንድ 2 ሽልንግ 7 ፔንስ ብቻ ነበር። ገንዘብን በተመለከተ ከ46 ዓመታት በፊት በነበርንበት በዚያው ሁኔታ ውስጥ እንዳለን ታያለህ። እግዚአብሔር ባንካችን ነው። በእርሱ እንታመናለን፤ ከእርሱም በእምነት እናወጣለን። ይህ ቀን ቅዳሜ ነበር። ማታ ላይ 30 ፓውንድ ገባ። ሰኞ ዕለት ተጨማሪ 129 ፓውንድ ተቀበልን፤ ነገር ግን 60 ፓውንድ መክፈል ነበረብን። ማክሰኞ ዕለት 295 ፓውንድ ተቀበልን፤ ነገር ግን 180 ፓውንድ መክፈል ነበረብን። * * * * *

«በለጋሾች ወይም በሁኔታዎች ለመታመን እንዳንፈተን፣ ይልቁንም በእርሱ ብቻ እንድንታመንና ዓይናችንን በእርሱ ላይ እንድናጸና፣ እግዚአብሔር ከእኛ ጋር የሚያደርግበትን መንገድ ዘወትር መለዋወጥ ደስ ያሰኘዋል። ይህንንም በጸጋው ለማድረግ ተችሎናል፤ ልባችንም በሰላም ተጠብቋል።»

ከአሥር ወር ገደማ በኋላ፣ በእጅ ያለው ቀሪ ገንዘብ 41 ፓውንድ 10 ሽልንግ ብቻ በነበረ ጊዜ — ይህም ለወላጅ አልባ ሕፃናቱ ከአንድ ቀን አማካይ ወጪ ግማሽ በጥቂቱ ብቻ የሚበልጥ ነበር — ደግሞም ወጪያቸው ከ2,000 ፓውንድ በላይ የሚደርስ ሊካሄዱ የሚገባቸው የንጽሕና አጠባበቅ ሥራዎች በነበሩ ጊዜ፣ ሙለር የ11,034 ፓውንድ 6 ሽልንግ ውርስ ተቀበለ።

«ጁን 7 ቀን 1884 — ይህ እስከ ዛሬ ድረስ በአንድ ጊዜ ከተቀበልኋቸው ስጦታዎች ሁሉ ታላቁ ነው። ይህ ውርስ ከስድስት ዓመት በላይ በቻንሰሪ ፍርድ ቤት (የእንግሊዝ የውርስና የአደራ ጉዳዮች ፍርድ ቤት) ቆይቶ ነበር፤ ዓመት ከዓመትም ይከፈላል ተብሎ ይጠበቅ ነበር፤ ነገር ግን በቻንሰሪ ፍርድ ቤቱ ሳይወሰን ቀረ። ቢሆንም መጸለዬን ቀጠልሁ፤ እግዚአብሔር በራሱ ጊዜ (ይህም ሁልጊዜ የተሻለው ነው) በመጨረሻ እንደሚረዳ አምኜ ገንዘቡ እንዲከፈል ለስድስት ዓመት በየዕለቱ ጸለይሁ፤ በቻንሰሪ የነበሩትን ብዙ ውርሶች በጸሎት ከፍርድ ቤቱ አስወጥቻለሁና፤ ገንዘቡም በመጨረሻ ተከፍሏል። በዚህኛውም ጉዳይ እምነትና ትዕግሥት በበቂ ሁኔታ ከተለማመዱ በኋላ እግዚአብሔር ይህንንም ልመና እንዲሁ ሰጠ።»

1893 — ሙለር በመጽሐፍ ቅዱስ እውቀት ተቋም ሃምሳ አራተኛ ሪፖርት ውስጥ እንዲህ ይላል፦

«ያለፈውን ሪፖርት ያነበቡ ሰዎች ከሜይ 26 ቀን 1892 እስከ ሜይ 26 ቀን 1893 ወደሚዘልቀው ወደ ተቋሙ ያለፈው የሒሳብ ዓመት በምን ዓይነት የተለየ ፈተና ውስጥ ሆነን እንደ ገባን ያስታውሳሉ፤ እኛ ግን በእግዚአብሔር ታመንን፤ በማይናወጥ መተማመን ወደ እርሱ ተመለከትን፤ በሆነ መንገድ እንደምንረዳም ጠበቅን። * * እንዲህ ስንቀጥል፣ ይህ ሁሉ የተፈቀደው ከሜይ 26 ቀን 1892 እስከ ሜይ 26 ቀን 1893 ባለው ዓመት እግዚአብሔር ከእኛ ጋር ያደረገውን ታሪክ ከጊዜ በኋላ ለሚያነቡ በሺዎች ለሚቈጠሩ ሰዎች በረከትን ለማዘጋጀት በእግዚአብሔር እንደ ሆነ እርግጠኛ ስለ ነበርሁ፣ ልቤ ዘወትር በሰላም ነበር። ውድ የሥራ ባልደረቦቻችንን በተመለከተ፣ ራይትና እኔ በፈተናው ውስጥ እያለፍን ሳለን እንኳ እግዚአብሔር ለእነርሱ እንዴት በረከት እንዳደረገው አስቀድመን አይተናል።

«ኦገስት 30 ቀን 1892 — ዛሬ ማታ መዝሙረ ዳዊትን እያነበብሁ መዝሙር 81:10 ላይ ደረስሁ፤ በዲሴምበር 5 ቀን 1835 ይህን ቁጥር ሳነብ መንፈስ ቅዱስ በልቤ የሠራውን ሥራና ያስከተለውን ውጤት አስታወስሁ፤ ይህም በዓለም ላይ ታላቁን የወላጅ አልባ ሕፃናት ተቋም እንድመሠርት መምራቱ ብቻ አልነበረም፤ በዚህ ምክንያት በዓለም ሁሉ ላሉ በአሥር ሺዎች ለሚቈጠሩ አማኞችና ኢአማኞች የመጣውን በረከትም ደግሞ አሰብሁ። ስለዚህ መጽሐፍ ቅዱሴን አስቀምጬ በጕልበቴ ተንበረከክሁ፤ እግዚአብሔርም የቀድሞ ቸርነቱን ይደግም ዘንድ፣ እንደ ገናም ገንዘብን በብዛት ይሰጠኝ ዘንድ በቸርነቱ እንዲወድድ ለመንሁት። በዚህም መሠረት ከግማሽ ሰዓት ባነሰ ጊዜ ውስጥ፣ የብዙ ጸሎት ውጤት ሆኖ ዛሬ ቀደም ብሎ ከተቀበልሁት 97 ፓውንድ በተጨማሪ፣ ከአንድ የብሪስቶል ለጋሽ 50 ፓውንድ፣ ከሬድላንድ ደግሞ ብዙ ዓሣ ተቀበልሁ። ከምሽቱ ሦስት ሰዓት ላይ በመጨረሻው የደብዳቤ ስርጭት ተጨማሪ 5 ፓውንድ ደግሞ ተቀበልሁ፤ በዚህም የጸሎት ውጤት ሆኖ በዚህ ቀን በአጠቃላይ 152 ፓውንድ አገኘሁ።

«ኖቬምበር 11 ቀን — ዛሬ በመጀመሪያዎቹ ሁለት የደብዳቤ ስርጭቶች የገባው 8 ፓውንድ ገደማ ብቻ ነበር፤ ጌታ ግን የዚህን ቀን ገቢ ከ200 ፓውንድ በላይ አደረገው። እጅግ ጥቂት ብቻ ሲገባ ከቶ ተስፋ አልቈርጥም፤ ይልቁንም ለራሴም ለውድ ረዳቶቼም፦ ‹ተጨማሪ ጸሎት፣ ተጨማሪ ትዕግሥትና ተጨማሪ የእምነት ልምምድ የበለጠ በረከት ያመጣሉ› እላለሁ፤ ከኦክቶበር 1830 ጀምሮ፣ ይኸውም ለሁሉም ነገር በእግዚአብሔር ላይ ፈጽሞ የመደገፍን ይህን ሕይወት መጀመሪያ ከጀመርሁበት ከ63 ዓመት በፊት ጀምሮ፣ ሁልጊዜ እንዲሁ ሆኖ አግኝቼዋለሁና።

«ማርች 1 ቀን 1893 — ዛሬ በሚያበቃው በዚህ ሳምንት ውስጥ ያለው ገቢ ለወላጅ አልባ ሕፃናቱ 92 ፓውንድ 8 ሽልንግ 8¾ ፔንስ፣ ለሌሎቹ ዓላማዎች ደግሞ 9 ፓውንድ 11 ሽልንግ 2 ፔንስ ነበር፤ ይህም ከሳምንታዊ ወጪያችን አንድ ስድስተኛ ያህል ነው፤ ነገር ግን ወዲያው እንደሚታየው ታላቁ የእምነታችን ፈተና አሁን ሊያበቃ ተቃርቦ ነበር።

«ማርች 4 ቀን — በዚህችው ዕለት እግዚአብሔር ጸሎታችንን መመለስ ጀመረ፤ ልንሸጠው ስላለን መሬት እጅግ ጥሩ የሆነ፣ ያውም በአንድ ኤከር 1,000 ፓውንድ የሚያስገኝ የግዢ ጥያቄ ቀርቦልናልና። የቀኑ መጀመሪያ በውጫዊ ገጽታ ከምንጊዜውም ይበልጥ ጨለማ ነበር፤ እኛ ግን ለእርዳታ በእግዚአብሔር ታመንን። የመጀመሪያዎቹ ሦስት የደብዳቤ ስርጭቶች ያመጡልን 4 ፓውንድ ብቻ ነበር፤ የቀሩት ሦስቱ ደግሞ እጅግ ጥቂት ስላመጡልን የዕለቱ ገቢ በሙሉ ወጪዎቻችንን ሁሉ ለመሸፈን በየዕለቱ ከሚያስፈልገን 90 ፓውንድ ፋንታ 8 ፓውንድ ብቻ ሆነ። ነገር ግን እግዚአብሔር አሁን ረድቶናል። ዛሬ ማታ አሥር ኤከር ከሁለት አምስተኛ ኤከር መሬት በአንድ ኤከር 1,000 ፓውንድ ለመሸጥ ችለናል፤ ለአንዱ ሜዳ በሙሉም በአጠቃላይ 10,405 ፓውንድ እንቀበላለን። ውሉ የተፈረመው ዛሬ ምሽት ሁለት ሰዓት ላይ ነው።»

ሙለር ከክርስቶስ ጋር ለመሆን ሄደ

ረቡዕ፣ ማርች 9 ቀን 1898 ምሽት ሙለር በቁጥር 3 የወላጅ አልባ ሕፃናት መኖሪያ ቤት በተደረገው የዘወትር የጸሎት ስብሰባ ተካፈለ፤ በተለመደው ሰዓቱ ለማረፍ ወደ መኝታው ሄደ፤ በማግሥቱም (ማርች 10 ቀን) ማለዳ ብቻውን በመኝታ ክፍሉ ውስጥ የመጨረሻ እስትንፋሱን ተነፈሰ፤ በዚህም ለረጅም ጊዜ እጅግ በደስታ ሲጠባበቀው የነበረውን፣ ይኸውም «ልሄድ ከክርስቶስም ጋር ልኖር … ከሁሉ ይልቅ እጅግ የሚሻል ነው» የሚለውን ተገነዘበ።

ማርች 14 — በዚህ ቀን የሙለር ምድራዊ አስከሬን በአርኖስ ቬል የመቃብር ስፍራ በመጀመሪያና በሁለተኛ ሚስቶቹ መቃብር ውስጥ ተቀበረ። በዙሪያው የነበሩት ሁኔታዎች ከመጀመሪያ እስከ መጨረሻ እጅግ አስደናቂና ለክርስቲያን አእምሮ ትኩረት የሚስቡ ነበሩ፤ በተለይም «የሚያከብሩኝን አከብራለሁ» የሚለውን ዘላለማዊውን የእግዚአብሔር መርሕ የሚያሳዩ በመሆናቸው ነው። በሕይወቱ የራሱን ክብር ያልፈለገው ሰው በሞቱ ሕዝቡ ሁሉ በየመደቡ አክብሮትንና ክብርን ሊያሳየው ደስ የተሰኘበት ሰው ሆነ።

ጎዳናዎቹን ከሞሉት በኀዘን ከተካፈሉ ብዙ ተመልካቾች፣ ወላጅ አልባ ሕፃናቱ የሬሳ ሠረገላውን ተከትለው በሰልፍ ሲያልፉ በእንባ ከተሞሉት ዓይኖችና ከቆሙት ሰዎች (ብዙዎቹ ከድሆች ሁሉ ይልቅ ድሆች ነበሩ) ከንፈር ከሚወጡት በሚሰሙ የጸሎት ቃለ አጋኖዎች፣ በዋና ዋናዎቹ ጎዳናዎች የትራፊክ ሁሉ ከመቋረጡ፣ ድምፃቸው ከታፈነው የደወሎች ድምፅና ዝቅ ብለው ከተሰቀሉት ባንዲራዎች፣ በመቃብር ስፍራውም የቀብሩን አጃቢዎች መድረስ ይጠባበቁ ከነበሩት ጥቅጥቅ ያሉ ሕዝቦች የተነሣ፣ ከተማዋ በሙሉ ለራሱ ሳይሆን ለእግዚአብሔር ክብርና ለባልንጀሮቹ መልካም የኖረውን ሰው ለማክበር በራሷ ፈቃድ የወሰነች ይመስል ነበር።

ሙለር ከመሞቱ በፊት ለ21 ወራት ያህል የእምነትና የትዕግሥት ፈተናዎች ታላቅ ነበሩ። የሙለር ተተኪ ጄምስ ራይት እንዲህ ሲል ይጽፋል፦

«አገልጋዮቹን አንዳንድ ጊዜ ‹መብዛትን› እንዲያውቁ ማስተማር ደስ የሚያሰኘው እርሱ፣ በሌላ ጊዜ ደግሞ ‹መጉደልን› እንዲማሩ ማድረግ ለእነርሱ የሚሻል ሆኖ ያየዋል። ይህ ሥራ በተካሄደባቸው 64 ዓመታት ውስጥ ለብዙዎቹ የቀደመው ተሞክሮአችን ነበር፤ ተትረፍርፎልናል፣ እጅግም ተትረፍርፎልናል፤ በቅርብ ጊዜ ግን፣ በተለይም ባለፉት 2 ወይም 3 ዓመታት፣ ፈጽሞ ተቃራኒው ሆኗል። አስጨናቂ ችግር የዘወትሩ ደንብ ሆኗል፤ ከፍላጎታችን በላይ በእጅ የሚተርፍ ገንዘብ መኖሩ ደግሞ እምብዛም የማይገኝ ልዩ ሁኔታ ሆኗል። ቢሆንም ከቶ አልተተውንም።»

«ሴፕቴምበር 23 ቀን 1897 — ከሟቹ ከክቡር ጂ. ጄ. ውርስ ቀሪው 2,679 ፓውንድ 18 ሽልንግ 7 ፔንስ። ይህን ገንዘብ የተቀበልነው እጅግ በከፋ ችግር ውስጥ ሳለን ነበር፤ ያውም ጌታ እጅግ የተራዘመ የእምነትና የትዕግሥት ፈተና ሊፈቅድ ከወደደ በኋላ ነበር፤ ነገር ግን የተወደድህ አንባቢ ሆይ፣ ተመልከት፤ በእውነት በእርሱ የሚታመኑትን ከቶ እንደማያሳፍርና እንደማይተው፣ እኛንም አላሳፈረንም፤ አልተወንምም። ደስታን፣ ያውም እንዲህ ካለ ማዳን የሚገኘውን ደስታ፣ ቀደም ብሎ የነበረውን መከራ ሳይለማመዱ መቅመስ አይቻልም።

«ፌብሩዋሪ 26 ቀን 1898 — በዚህ ቀን ሥር ያለው የሚከተለው ማስታወሻ በሙለር በራሱ የእጅ ጽሑፍ የተጻፈ ነው፦

«ዛሬ በመጀመሪያዎቹ ሁለት የደብዳቤ ስርጭቶች የገባው ገቢ 7 ፓውንድ 15 ሽልንግ 11 ፔንስ ነበር። ታላቁ የእምነታችንና የትዕግሥታችን ፈተና ቀን በቀን ይቀጥላል፤ አሁን ለ21 ወራት በመጠኑም ቢሆን እንዲሁ ሆኗል፤ ቢሆንም በጸጋህ ተደግፈናል።»

ማርች 1 ቀን 1898 — የሚከተለውም እንደ ገና በዚህ ቀን ሥር በሙለር በራሱ የእጅ ጽሑፍ ከተጻፈ ማስታወሻ የተወሰደ ነው፦

«ለ21 ወራት ያህል እምብዛም ፋታ ሳይኖር የእምነታችንና የትዕግሥታችን ፈተና ቀጥሏል። አሁን፣ ዛሬ፣ ጌታ ልባችንን አበረታ። ዛሬ ከሰዓት በኋላ ከሟቿ ከወይዘሮ ኢ. ሲ. ኤስ. ውርስ በከፊል ክፍያ ለጌታ ሥራ 1,427 ፓውንድ 1 ሽልንግ 7 ፔንስ ገባ። ይህ ገንዘብ ለ3 ዓመት ከ10 ወር በአየርላንድ የቻንሰሪ ፍርድ ቤት ቆይቶ ነበር። ስለ እርሱ በመቶዎች የሚቈጠሩ ልመናዎች በጌታ ፊት ቀርበው ነበር፤ አሁንም በመጨረሻ ከጠቅላላው ውርስ ይህ ክፍል ደርሶናል።»

እንዲህም ጌታ አገልጋዩን ከእርሱ ጋር እንዲሆን ወደ ቤቱ ከመውሰዱ ዘጠኝ ቀን ብቻ ቀደም ብሎ በፍቅርና በታማኝነት ልቡን እጅግ አበረታው።

---

አባሪ ሀ

የሚያሸንፍ ጸሎት አምስት ሁኔታዎች

ለማናቸውም በረከት የምንጠይቅበት ብቸኛ መሠረት አድርጎ በጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ብቃትና መካከለኛነት ላይ ፈጽሞ መደገፍ። (ዮሐንስ 14:13-14፤ 15:16፣ ወዘተ. ተመልከት።)

2ኛ — ከሚታወቅ ኃጢአት ሁሉ መለየት። በልባችን ዓመፃን ብንመለከት ጌታ አይሰማንም፤ ይህ ኃጢአትን መደገፍ ይሆናልና። (መዝሙር 66:18።)

3ኛ — በመሐላው በጸናው በእግዚአብሔር የተስፋ ቃል ማመን። እርሱን አለማመን እርሱን ሐሰተኛም መሐላ አፍራሽም ማድረግ ነው። (ዕብራውያን 11:6፤ 6:13-20።)

4ኛ — እንደ ፈቃዱ መለመን። ዓላማዎቻችን እግዚአብሔርን የሚያስከብሩ ሊሆኑ ይገባቸዋል፤ ማናቸውንም የእግዚአብሔር ስጦታ በምቾታችን ልናባክነው መፈለግ የለብንም። (1ኛ ዮሐንስ 5:14፤ ያዕቆብ 4:3።)

5ኛ — በልመና መጽናት። ገበሬው መከሩን ለመጠበቅ ብዙ እንደሚታገሥ፣ እግዚአብሔርን መጠባበቅና እግዚአብሔርን በትዕግሥት መጠበቅ ሊኖር ይገባል። (ያዕቆብ 5:7፤ ሉቃስ 18:1-8።)

---