የሰው ንብረት ሆና ተወልዳ በዋጋ ነጻ የወጣች

«እንግዲህ ልጁ አርነት ቢያወጣችሁ በእውነት አርነት ትወጣላችሁ።» — ዮሐንስ 8:36

አማንዳ ቤሪ በ1837 በሜሪላንድ ተወለደች፤ ስትወለድም የሌላ ሰው ንብረት ሆና ነበር። በተወለደችባት አገር ጥቁር ልጅ እንደ ፈረስ ወይም እንደ አንድ ከረጢት እህል ሊገዛና ሊሸጥ፣ የሙሽሪት ጥሎሽ አካል ሆኖ ለሌላ ሊሰጥ፣ ዕድሜ ልኩን ሲሠራ ኖሮ አንድ ሳንቲም እንኳ ሳይከፈለው ሊቀር ይችል ነበር። ሕጉ ይህ ነበር፤ ሕግ የሚለው ቃል ግን ቤተሰቦችን ሆን ብሎ ለሚበትን ነገር እጅግ ቀዝቃዛ ቃል ነው። አማንዳ የዚያን የከፋውን ክፍል ለማስታወስ ገና በጣም ትንሽ ነበረች። ነገር ግን ነጻነቷ ዋጋ እንደ ነበረው፣ ያንንም ዋጋ አንድ ሰው እንደ ከፈለው ፈጽሞ አልረሳችም።

ያንን ዋጋ የከፈለው አባቷ ሳሙኤል ቤሪ ነበር። እርሱ የአንዲት ሴት ንብረት ነበር፤ እርሷም በትርፍ ጊዜው ገንዘብ እንዲያገኝ ትፈቅድለት ነበር። ስለዚህ የገዛ ሕይወቱን ዋጋ አስልቶ ሥራ ጀመረ። ለእርሷ የሚሠራውን የቀን ሥራ ከጨረሰ በኋላ በገበያ የሚሸጣቸውን መጥረጊያዎችና ከበቆሎ ገለባ የሚሠሩ ምንጣፎችን በሻማ ብርሃን ይሠራ ነበር። በመከር ወራት ቀኑን ሙሉ የእርሷን እርሻ ይሠራል፤ ከጨለመ በኋላ ደግሞ ሦስት አራት ማይል በእግሩ ተጉዞ ከእኩለ ሌሊት አልፎ እስከ ሌሊቱ ሰባት ወይም ስምንት ሰዓት ድረስ የሌሎችን እርሻ ይሠራል፤ አንድ ሰዓት ያህል ተኝቶም እንደ ገና ይጀምራል። በመጀመሪያ ራሱን ገዛ። ከዚያም ሚስቱንና ልጆቹን — በአጠቃላይ አሥራ ሦስት ልጆች ነበሩት — አንድ በአንድ መግዛት ጀመረ፤ አንድ ሰው ገንዘብ ማጠራቀም የሚችለው እንዲያ በዝግታ ብቻ ነበርና።

ይሁን እንጂ ገንዘብ ብቻውን በቂ አልነበረም። የአማንዳ እናት ንብረት የሆነችበት ቤተሰብ ሊሸጣት አልፈለገም። ነገሩን የለወጠው የአንድ ሰው ሞትና የአንዲት ችኮ አሮጊት ጸሎት ነበር። የአማንዳ አያት የልጅ ልጆቿ ነጻ እንዲወጡ ለዓመታት ጸልያለች፤ ከልቧም ነበር — በዘመኑ አባባል ስለ ጉዳዩ «ለኢየሱስ ለመንገር» በስውር ወደ ቁጥቋጦ ትገባ ነበር። በዚህ መካከል ሴሊ የተባለች አንዲት ወጣት እመቤት በካምፕ ስብሰባ ላይ ተለወጠች፤ ቤተሰቧም በዚህ እጅግ ተበሳጩ፤ ከዚያም በታይፎይድ ትኩሳት ታመመች። ልትሞት ስትል ቤተሰቧን ሰብስባ አንድ ነገር ብቻ ለመነች፦ ሳሙኤል የአማንዳን እናትና ልጆቹን እንዲገዛ እንዲፈቅዱለት። ቃል እስኪገቡላት ድረስ ሦስት ቀን ተከታትላ ይህንኑ ለመነች። አማንዳ በኋላ «ሁለት ጊዜ ተገዝቻለሁ፣ ሁለት ጊዜም ነጻ ወጥቻለሁ» ብላለች፤ ይህም ለመጮኽ በቂ መብት እንደሚሰጣት ታስብ ነበር።

በዚህ ታሪክ ውስጥ ልታመልጠው የማይገባ ነገር ይህ ነው፦ በውስጡ ያለው ክፋት ሕጋዊ ነበር። የተከበሩ፣ ቤተ ክርስቲያን የሚሄዱ ሰዎች የሰው ልጆችን በባለቤትነት ይይዙ ነበር፤ ሌሊትም ያለ ምንም ጭንቀት ይተኙ ነበር። በአካባቢው ለሽልማት ገንዘብ ሲሉ ያመለጡ ባሪያዎችን እያደኑ ከሚይዙት ሰዎች አንዱ በቤተ ክርስቲያኑ የአንድ የአባላት ቡድን መሪ ነበር። ስለዚህ አንድ ነገር የተለመደ ስለ ሆነ፣ ወይም ሕጋዊ ስለ ሆነ፣ ወይም ጨዋ በሚመስሉ ሰዎች ስለሚደረግ ብቻ ትክክል ነው ብለህ አታስብ። ሙሉ ማኅበረሰቦች በአንድ ውሸት ላይ ሊስማሙ፣ ያንንም ውሸት ለመጠበቅ ፍርድ ቤቶችንና ልማዶችን ሊገነቡ ይችላሉ።

የአማንዳ አባት አገሪቱ ወደ ልቧ እስክትመለስ አልጠበቀም። ፈጽሞ ለሽያጭ መቅረብ ያልነበረበትን መልሶ ለመግዛት ለዓመታት በጨለማ ሠራ፤ አያቷም እግዚአብሔር በእርግጥ ሊመልስ እንዳሰበ አድርጋ ጸለየች። አንተም ከአንተ የሚበልጥ ግፍ ያጋጥምሃል — ልትሽራቸው የማትችላቸው ሕጎች፣ ብቻህን ልታስተካክላቸው የማትችላቸው በደሎች። የቤሪ ቤተሰብ የነበሩበት ሁኔታ በትክክል ይህ ነበር፤ ቢሆንም ሁለት ነገሮችን አደረጉ፦ ስለ ጉዳዩ እውነቱን ተናገሩ፤ ትከሻቸውን ሰብቀው ዕጣ ፈንታ ነው ከማለት ይልቅም ወደ ነጻነት እየሠሩና እየጸለዩ ቀጠሉ። አንድን ሰው ያን ያህል ዋጋ ያስከፈለ ነጻነት በአንተም ሕይወት ውስጥ በቁም ነገር ሊታይ ይገባዋል።

ልታደርገው የምትችለው አንድ ነገር፦ ሁልጊዜ እንዲያው ያገኘኸውን የአንድን ነገር እውነተኛ ዋጋ ፈልገህ እወቅ። ወላጅህን ወይም አያትህን፣ እነርሱ ወይም ከእነርሱ በፊት የነበሩ ሰዎች ሕይወትህ አሁን ያለበትን እንዲሆን ምን እንደ ከፈሉ ጠይቅ — ከአገር አገር መዛወሩን፣ ሥራውን፣ መሥዋዕቱን፣ ጸሎቱን። የተማርከውን አንድ ነገር ጻፍ። ለመረዳት ፈጽሞ ያልደከምክበትን ስጦታ ልታከብረው አትችልም።