Chân Dung Lòng Can Đảm – Watchman Nee
Đức tin, sự cầu nguyện, và đời sống nương cậy

Chương 14 · 28 phút đọc · 36 phút nghe

Đức tin, sự cầu nguyện, và đời sống nương cậy

Nguyên tắc đức tin

Chức vụ của Watchman Nee phát triển bên ngoài sự che chở của một hệ phái lớn hay một hội truyền giáo nước ngoài. Sự độc lập ấy mang tính thần học, tính giáo hội học, và cả tính tài chính. Ông tin chắc rằng những người làm công việc Chúa phải học nương cậy trực tiếp nơi Đức Chúa Trời, một lối sống thường được gọi là “nguyên tắc đức tin.”

Nee không phải là người nghĩ ra ý tưởng này. George Müller, Hudson Taylor, Anthony Norris Groves và nhiều người khác đã làm gương cho những hình thức phục vụ truyền giáo trong đó người làm công việc Chúa trông cậy Đức Chúa Trời chu cấp thay vì tìm kiếm một khoản lương bảo đảm. Margaret Barber cũng sống một đời lặng lẽ nương cậy Chúa về tài chính.

Với Nee, nguyên tắc này không phải là sự lãng mạn hóa cảnh nghèo. Đó là sự luyện tập để biết bản tánh của Đức Chúa Trời.

Chúa Giê-xu dạy: “trước hết, hãy tìm kiếm nước Đức Chúa Trời và sự công bình của Ngài, thì Ngài sẽ cho thêm các ngươi mọi điều ấy nữa” (Ma-thi-ơ 6:33). Lời hứa ấy nằm trong một phân đoạn nói về đồ ăn, áo mặc, sự lo lắng, và việc Đức Chúa Cha biết rõ mọi nhu cầu của con người.

Đức tin đặt ra một câu hỏi rất thực tế: Đức Chúa Trời có đáng tin cậy không, khi sự vâng phục không đi kèm những bảo đảm thấy được?

Đức tin không phải là một kỹ thuật tài chính

Mối nguy xuất hiện mỗi khi người ta gọi một mô hình chu cấp là “đức tin” rồi coi mọi mô hình khác là kém thuộc linh hơn. Phao-lô có nhận những món quà tài chính. Ông cũng làm việc bằng chính đôi tay mình. Các Hội Thánh được dạy phải cung ứng cho người làm công. Sách Châm Ngôn khen ngợi sự hoạch định.

Vì thế, không thể định nghĩa đức tin là từ chối nhận lương, không bao giờ nhắc đến nhu cầu, hay tránh lập ngân sách. Một mục sư nhận lương vẫn có thể sống bởi đức tin; một người làm công việc Chúa không lương vẫn có thể sống trong lo âu.

Đức tin liên quan đến đối tượng mà ta tin cậy.

Phao-lô có thể nói: “Đức Chúa Trời tôi sẽ làm cho đầy đủ mọi sự cần dùng của anh em y theo sự giàu có của Ngài ở nơi vinh hiển trong Đức Chúa Jêsus Christ” (Phi-líp 4:19). Lời hứa ấy được ban ra trong một mối quan hệ dâng hiến rộng rãi và cộng tác có trách nhiệm.

Nguyên tắc đức tin của Nee hữu ích nhất khi nó hỏi xem tiền bạc có đang chi phối sự vâng phục hay không. Chúng ta có từ chối tiếng gọi của Đức Chúa Trời chỉ vì con đường tài chính chưa rõ ràng không? Chúng ta có thỏa hiệp lẽ thật để giữ chân một nhà hảo tâm không? Chúng ta có thao túng người khác vì không tin rằng Đức Chúa Trời sẽ chu cấp cách ngay thẳng không?

Đức tin thật khước từ sự thao túng.

Cầu nguyện là dự phần

Nee coi sự cầu nguyện là điều lớn lao hơn nhiều so với một niềm an ủi riêng tư. Cầu nguyện là dự phần vào mục đích của Đức Chúa Trời.

Chúa Giê-xu dạy các môn đồ cầu nguyện: “Nước Cha được đến; Ý Cha được nên, ở đất như trời!” (Ma-thi-ơ 6:10). Lời cầu nguyện ấy giả định có một khoảng cách giữa ý muốn trọn vẹn của Đức Chúa Trời ở trên trời và tình trạng hiện tại ở dưới đất, và xin cho điều sau ngày càng phù hợp với điều trước.

Đôi khi Nee diễn tả điều này bằng cách nói rằng Đức Chúa Trời muốn dân sự Ngài ở dưới đất đồng lòng với ý muốn Ngài ở trên trời. Các truyền thống thần học khác nhau ở chỗ nên nói điều này mạnh đến mức nào. Quyền tể trị của Đức Chúa Trời không tùy thuộc vào sự cho phép của con người. Thế nhưng Kinh Thánh nhiều lần mô tả sự cầu nguyện như một phương tiện thật mà Đức Chúa Trời đã định để hoàn thành mục đích của Ngài.

Gia-cơ nói: “anh em chẳng được chi, vì không cầu xin” (Gia-cơ 4:2). Ê-xê-chi-ên cho thấy Đức Chúa Trời tìm kiếm một người cầu thay. Phao-lô nhiều lần xin các Hội Thánh cầu nguyện cho chức vụ của ông. Chính Chúa Giê-xu cũng cầu nguyện thâu đêm.

Vậy cầu nguyện không phải là báo tin cho một Đức Chúa Trời không biết gì, cũng không phải là thắng phục một Đức Chúa Trời miễn cưỡng. Đó là sự tương giao và cộng tác với Đức Chúa Trời, Đấng chọn hành động qua dân sự Ngài.

Gánh nặng cầu nguyện

Nee thường dùng chữ “gánh nặng”—một sức nặng hay mối bận tâm bề trong thúc đẩy người tin cầu nguyện bền bỉ. Nhiều Cơ Đốc nhân biết kinh nghiệm này: một người, một Hội Thánh, một dân tộc, hay một vấn đề cứ trở lại trong tâm trí với sức nặng khác thường.

Phao-lô viết về nỗi lòng mình đối với Y-sơ-ra-ên: “Tôi buồn bực lắm, lòng tôi hằng đau đớn” (Rô-ma 9:2). Ông nói với người Ga-la-ti: “Hỡi các con, vì các con mà ta lại chịu đau đớn của sự sanh nở, cho đến chừng nào Đấng Christ thành hình trong các con” (Ga-la-ti 4:19).

Sự cầu thay có thể phải trả giá bằng cảm xúc.

Nhưng gánh nặng bề trong cần được thử nghiệm. Sự lo âu có thể đội lốt gánh nặng thuộc linh. Sự ám ảnh có thể đội lốt sự cầu thay. Phép thử là xem sự cầu nguyện có đưa chúng ta đến gần Đức Chúa Trời, đến tình yêu thương, lẽ thật và sự bình an hay đưa đến sự cưỡng bách.

“hãy trao mọi điều lo lắng mình cho Ngài, vì Ngài hay săn sóc anh em” (1 Phi-e-rơ 5:7). Sự cầu thay chân thật rốt cuộc trao gánh nặng cho Đức Chúa Trời, ngay cả khi vẫn tiếp tục cầu nguyện.

Tỉnh thức trong sự cầu nguyện

Phao-lô truyền cho các tín hữu phải “bền đỗ và tỉnh thức trong sự cầu nguyện, mà thêm sự tạ ơn vào” (Cô-lô-se 4:2).

Sự dạy dỗ của Nee về cầu nguyện nhấn mạnh sự tỉnh thức. Cầu nguyện là chú tâm. Người tin nhận ra những thay đổi, những lời đáp, những sự chống cự, những nhu cầu, và những thúc giục của Đức Thánh Linh.

Sự tỉnh thức giữ cho sự cầu nguyện khỏi trở nên máy móc. Chúng ta không chỉ lặp lại một danh sách; chúng ta lắng nghe, ghi nhớ, và đáp ứng.

Tại Ghết-sê-ma-nê, Chúa Giê-xu bảo các môn đồ: “Hãy thức canh và cầu nguyện, kẻo các ngươi sa vào chước cám dỗ” (Ma-thi-ơ 26:41). Sự cầu nguyện làm cho sự tỉnh táo về đạo đức thêm sắc bén.

Trong sự lãnh đạo, sự cầu nguyện tỉnh thức có thể phơi bày những điều mà các chỉ số bỏ sót. Bảng số liệu của một Hội Thánh có thể trông khỏe mạnh trong khi các mối quan hệ đang mục nát. Một mục vụ có thể phát triển trong khi tâm hồn người lãnh đạo teo tóp lại. Sự cầu nguyện mở ra khoảng trống cho những câu hỏi mà guồng quay năng suất đè nén.

Cầu xin nhân danh Chúa Giê-xu

Chúa Giê-xu nhiều lần hứa đáp lời những lời cầu nguyện nhân danh Ngài. “Nếu các ngươi nhân danh ta xin điều chi, ta sẽ làm cho” (Giăng 14:14).

Nee không coi “nhân danh Chúa Giê-xu” là một công thức ngôn từ gắn vào cuối các lời cầu xin. Cầu xin nhân danh một người là cầu xin trong sự hòa hợp với bản tánh và thẩm quyền của người ấy.

Giăng đưa ra hàng rào bảo vệ: “nếu chúng ta theo ý muốn Ngài mà cầu xin việc gì, thì Ngài nghe chúng ta” (1 Giăng 5:14).

Vì vậy, cầu nguyện nhân danh Chúa Giê-xu là đặt mọi ước muốn dưới quyền làm Chúa của Ngài.

Điều này giữ đức tin khỏi sự tự phụ. Đức tin không ép Đức Chúa Trời phải thực hiện kết quả mà chúng ta ưa thích. Chính Chúa Giê-xu đã cầu nguyện: “nếu Cha muốn, xin cất chén nầy khỏi tôi! Dầu vậy, xin ý Cha được nên, chớ không theo ý tôi!” (Lu-ca 22:42).

Lời cầu nguyện lớn nhất của đức tin có thể bao gồm sự đầu phục trước một lời đáp mà chúng ta không mong muốn.

Những lời đáp bị trì hoãn

Cuộc đời Nee có nhiều sự trì hoãn: hôn nhân bị trì hoãn, bệnh tật, xung đột trong chức vụ, sự chu cấp bấp bênh, những hạn chế chính trị. Sự cầu nguyện không đem lại lời giải quyết tức thì.

Chúa Giê-xu phán thí dụ về người đàn bà góa kiên trì “để tỏ ra rằng phải cầu nguyện luôn, chớ hề mỏi mệt” (Lu-ca 18:1).

Sự trì hoãn thử nghiệm điều chúng ta tin về Đức Chúa Trời. Khi lời đáp đến ngay, lòng biết ơn thật dễ dàng. Khi năm tháng trôi qua, sự cầu nguyện có thể trở thành nơi động cơ được thanh tẩy.

Chúng ta đang tìm kiếm Đức Chúa Trời hay chỉ tìm một kết quả? Chúng ta có thể tiếp tục vâng phục mà không có sự xác nhận thấy được không?

Phao-lô đã cầu nguyện ba lần cho cái giằm rời khỏi mình, và điều ông nhận được không phải là sự cất bỏ mà là một lời hứa: “Ân điển ta đủ cho ngươi rồi” (2 Cô-rinh-tô 12:9).

Một lời cầu xin chưa được đáp có thể trở thành một nhu cầu được đáp ứng ở tầng sâu hơn.

Điều đó không có nghĩa là Cơ Đốc nhân nên lãng mạn hóa sự trì hoãn hay thôi mạnh dạn cầu xin. Nó có nghĩa là đức tin tin cậy Đức Chúa Cha ngay cả khi lời đáp của Ngài mang một hình thức khác.

Sự chữa lành và bệnh tật

Căn bệnh lao nghiêm trọng của Nee khiến sự chữa lành không còn là một đề tài lý thuyết. Các tường thuật về cuộc đời ông mô tả những giai đoạn suy kiệt trầm trọng và những lần hồi phục đáng kinh ngạc. Phản ứng thần học của ông kết hợp sự cầu nguyện, đức tin, và niềm xác tín rằng sự sống phục sinh có thể nâng đỡ người tin vượt quá những nguồn lực tự nhiên.

Kinh Thánh khích lệ chúng ta cầu nguyện cho người bệnh. “Sự cầu nguyện bởi đức tin sẽ cứu kẻ bịnh, Chúa sẽ đỡ kẻ ấy dậy” (Gia-cơ 5:15).

Đồng thời, không phải mọi tín hữu trung tín đều được chữa lành trong đời này. Ti-mô-thê hay đau dạ dày. Trô-phim bị để lại tại Mi-lê vì đau ốm. Phao-lô sống với một cái giằm mà Đức Chúa Trời không cất đi.

Vì thế, không được biến bệnh tật thành một cuộc trưng cầu về đức tin.

Sự nhấn mạnh của Nee về sự phục sinh mạnh mẽ nhất khi nó dẫn người tin đang đau ốm đến chỗ nương cậy Đấng Christ, dù sự chữa lành đến qua thuốc men, qua sự hồi phục theo ý chỉ quan phòng, qua sự can thiệp siêu nhiên, hay qua sự sống lại sau cùng.

Sự thành tín của Đức Chúa Trời lớn hơn bất kỳ một kết quả nào.

George Müller và Đức Chúa Trời là Đấng chu cấp

Nee ngưỡng mộ lời chứng của những Cơ Đốc nhân như George Müller, người đã xây dựng công việc nuôi trẻ mồ côi trên sự cầu nguyện và lòng tin chắc vào sự chu cấp của Đức Chúa Trời. Những tiểu sử như thế dạy ông rằng giáo lý có thể được thử nghiệm giữa những nhu cầu thực tế.

Bài học của Müller không phải là mọi Cơ Đốc nhân phải sao chép phương pháp của ông. Bài học ấy là Đức Chúa Trời là Đấng có thân vị và đáng tin cậy.

Chúa Giê-xu phán: “Cha các ngươi ở trên trời vốn biết các ngươi cần dùng những điều đó rồi” (Ma-thi-ơ 6:32).

Tư cách làm Cha của Đức Chúa Trời biến sự chu cấp từ một lời hứa máy móc thành một mối quan hệ.

Điều này không bảo đảm sự an nhàn. Phao-lô đã biết cả đói khát lẫn dư dật. Ông nói: “Tôi làm được mọi sự nhờ Đấng ban thêm sức cho tôi” (Phi-líp 4:13) trong bối cảnh ông học biết thỏa lòng giữa những hoàn cảnh đổi thay.

Đức tin đôi khi được bày tỏ qua việc nhận lãnh sự chu cấp; đôi khi qua việc chịu đựng sự thiếu thốn mà không lìa bỏ Đức Chúa Trời.

Cho và nhận

Phong trào của Nee khuyến khích sự rộng rãi triệt để. Những người làm công việc Chúa nương vào các món quà dâng, các hội chúng cung ứng cho chức vụ, và về sau những chiến dịch kêu gọi các tín hữu dâng hiến tài sản cho sự bành trướng của Phúc Âm.

Tân Ước không hề ngại nói về tiền bạc. Chúa Giê-xu thường nói về nó. Phao-lô tổ chức một cuộc quyên góp cứu trợ lớn. Ông dạy sự rộng rãi theo tỉ lệ và tự nguyện.

“Mỗi người nên tùy theo lòng mình đã định mà quyên ra, không phải phàn nàn hay là vì ép uổng” (2 Cô-rinh-tô 9:7).

Vế “không phải phàn nàn hay là vì ép uổng” hết sức quan trọng mỗi khi những người lãnh đạo thuộc linh có ảnh hưởng mạnh dạy về sự dâng hiến. Áp lực có thể tạo ra sự hy sinh bề ngoài mà không có sự tự do bề trong.

Chức vụ dựa trên đức tin phải đặc biệt minh bạch, vì ngôn ngữ thuộc linh có thể che giấu sự thao túng tài chính.

Một chức vụ càng nói nhiều về việc tin cậy Đức Chúa Trời thì càng ít có cớ để lập sổ sách mập mờ.

Sự cầu nguyện và Hội Thánh

Nee không hiểu sự cầu nguyện chỉ như một kỷ luật cá nhân. Hội Thánh cầu nguyện cách tập thể.

Sau khi Phi-e-rơ và Giăng bị đe dọa, các tín hữu “một lòng cất tiếng lên cầu Đức Chúa Trời” (Công Vụ Các Sứ Đồ 4:24). Lời cầu nguyện của họ nhắc lại Kinh Thánh, giải thích các biến cố dưới quyền tể trị của Đức Chúa Trời, xin sự dạn dĩ, và kết quả là lời chứng được đổi mới.

Sự cầu nguyện chung định hình trí tưởng tượng của một Hội Thánh. Một hội chúng phần lớn chỉ cầu xin sự an nhàn có thể trở nên hướng nội. Một hội chúng cầu nguyện cho Phúc Âm, cho các tín hữu bị bắt bớ, cho các nhà cầm quyền, cho người lân cận, cho sự thánh khiết và cho nước Đức Chúa Trời thì học được cách nhìn xa hơn chính mình.

Các hội chúng của Nee coi trọng các buổi nhóm cầu nguyện vì sự cầu nguyện là một phần của công việc, chứ không phải sự chuẩn bị cho công việc thật.

Đồng lòng trong sự cầu nguyện

Chúa Giê-xu phán: “nếu hai người trong các ngươi thuận nhau ở dưới đất mà cầu xin không cứ việc chi, thì Cha ta ở trên trời sẽ cho họ” (Ma-thi-ơ 18:19).

Nee liên kết sự đồng lòng với đời sống Thân Thể. Sự phân biện của cá nhân có giới hạn; các tín hữu cùng nhau cầu nguyện có thể tìm kiếm ý Đức Chúa Trời cách tập thể.

Tuy nhiên, sự đồng lòng không phải là phép thuật. Hai Cơ Đốc nhân hăng hái đồng ý với nhau về một lời cầu xin ích kỷ không thể buộc Đức Chúa Trời phải làm theo. Lời hứa ấy thuộc về sự dạy dỗ của Chúa Giê-xu về các mối quan hệ trong Hội Thánh, sự sửa phạt, sự tha thứ, và sự hiện diện của Ngài giữa các môn đồ nhóm lại.

Sự đồng lòng thật là sự đồng lòng dưới quyền Đấng Christ.

Sự cầu nguyện và cuộc chiến thuộc linh

Sự cầu nguyện cũng trở thành sự đáp ứng của Hội Thánh trước sự chống đối vô hình. Ê-phê-sô 6 không kết thúc bằng một công thức đuổi quỷ đầy kịch tính, nhưng bằng lời: “Hãy nhờ Đức Thánh Linh, thường thường làm đủ mọi thứ cầu nguyện và nài xin” (Ê-phê-sô 6:18).

Sự dạy dỗ của Nee về cuộc chiến thuộc linh đôi khi dùng những lời lẽ mạnh mẽ về việc trói buộc hoạt động của Sa-tan. Cách thực hành lành mạnh nhất thì đơn sơ và đúng theo Kinh Thánh: chống cự điều ác, công bố Đấng Christ, cầu xin sự che chở, xin được giải cứu, xưng nhận lẽ thật, và khước từ sự sợ hãi.

Điều quyết định là sự đắc thắng của Chúa Giê-xu, chứ không phải âm lượng của chúng ta.

Lời cầu nguyện có uy quyền

Nee phân biệt lời cầu xin thông thường với điều ông gọi là lời cầu nguyện có uy quyền—sự cầu nguyện dựa trên sự đắc thắng của Đấng Christ, truyền lệnh cho sự chống đối phải lui đi. Các sách Phúc Âm cho các tín hữu lý do để tin rằng Đấng Christ ủy thác uy quyền trên các tà linh, và sách Công Vụ cho thấy chức vụ ấy vẫn tiếp diễn.

Nhưng lời cầu nguyện có uy quyền phải luôn ở dưới uy quyền của Đấng Christ. Cơ Đốc nhân không phải là chủ tể của hoàn cảnh. Chúng ta không thể truyền lệnh cho sự giàu có, sức khỏe, các cuộc bầu cử, hay ý chí của người khác, như thể quyền năng của Đức Chúa Trời là thứ để chúng ta tùy ý sử dụng.

Viên đội trưởng hiểu uy quyền chính vì ông hiểu thế nào là ở “dưới quyền người khác” (Ma-thi-ơ 8:9).

Uy quyền thuộc linh an toàn nhất nơi những người hết lòng thuận phục Đức Chúa Trời.

Sự tạ ơn là đức tin

Phao-lô nhiều lần kết hợp sự cầu nguyện với sự tạ ơn. “trong mọi sự hãy dùng lời cầu nguyện, nài xin, và sự tạ ơn mà trình các sự cầu xin của mình cho Đức Chúa Trời” (Phi-líp 4:6).

Tạ ơn trước khi có lời đáp là một hình thức tin cậy. Nó ghi nhớ bản tánh và sự thành tín trong quá khứ của Đức Chúa Trời.

Nee coi trọng lời chứng vì những lý do tương tự. Ghi nhớ sự chu cấp sẽ xây dựng lòng tin chắc.

Thế nhưng sự tạ ơn không phải là chối bỏ lời than thở. Sách Thi Thiên dạy các tín hữu than thở với Đức Chúa Trời cách trung tín. Lòng biết ơn và nỗi đau buồn có thể cùng tồn tại.

Phao-lô có thể “ngó như buồn rầu, mà thường được vui mừng” (2 Cô-rinh-tô 6:10).

Sự cầu nguyện trưởng thành có đủ chỗ cho cả hai.

Sự cầu nguyện và sự dẫn dắt

Nee tìm kiếm sự chỉ dẫn qua sự cầu nguyện, Kinh Thánh, sự làm chứng bề trong, lời khuyên bảo, và hoàn cảnh. Sự dạy dỗ của ông đôi khi đặt nặng sự nhận biết thuộc linh bề trong.

Độc giả ngày nay nên thêm một sự bảo vệ quan trọng: những quyết định lớn thường nên được thử nghiệm qua thời gian, nhất là khi chúng ảnh hưởng đến gia đình, tài chính, nghề nghiệp, hay cộng đồng Hội Thánh.

“Dân sự sa ngã tại không chánh trị; Song nếu có nhiều mưu sĩ, bèn được yên ổn” (Châm Ngôn 11:14).

Đức Thánh Linh không hề bị lời khuyên khôn ngoan đe dọa.

Đức tin và sự mạo hiểm

Sự vâng phục thường bao hàm sự mạo hiểm. Áp-ra-ham ra đi, “người đi mà không biết mình đi đâu” (Hê-bơ-rơ 11:8). Phi-e-rơ bước ra khỏi thuyền. Các giáo sĩ vượt qua những nền văn hóa. Các doanh nhân, mục sư và cha mẹ đưa ra quyết định khi chưa có đầy đủ thông tin.

Nhưng mạo hiểm không đồng nghĩa với đức tin. Sự liều lĩnh có thể khoác áo tôn giáo.

Đức tin đáp ứng với Đức Chúa Trời; sự tự phụ thì tự vạch ra một kế hoạch nguy hiểm rồi đòi Đức Chúa Trời phải che chở.

Chúa Giê-xu từ chối nhảy xuống từ đền thờ khi Sa-tan trích dẫn một lời hứa về sự che chở của các thiên sứ. “Ngươi đừng thử Chúa là Đức Chúa Trời ngươi” (Ma-thi-ơ 4:7).

Cuộc đời Nee có những bước mạo hiểm táo bạo đáng ngưỡng mộ và những quyết định còn tranh cãi đáng xem xét. Đức tin không đòi chúng ta phải tuyên bố mọi sự mạo hiểm của một người lãnh đạo được kính trọng đều đúng.

Sự nương cậy và công việc

Một trong những nghịch lý thường gặp nơi Nee là sự nương cậy đi đôi với lao động cật lực. Phao-lô diễn tả điều ấy thật trọn vẹn: “tôi đã làm nhiều việc hơn các người khác, nhưng nào phải tôi, bèn là ơn Đức Chúa Trời đã ở cùng tôi” (1 Cô-rinh-tô 15:10).

Ân điển không loại bỏ công việc; ân điển thay đổi nguồn gốc của công việc.

Điều này đặc biệt thích hợp cho những người lãnh đạo có năng lực lớn. Người ta có thể làm việc cật lực vì lo âu, vì muốn kiểm soát, vì tham vọng, hay vì sợ thất bại. Người ta cũng có thể làm việc cật lực vì ân điển tiếp sức cho tình yêu thương.

Lịch làm việc có thể trông giống nhau. Đời sống bề trong thì khác hẳn.

Sự cầu nguyện khi thế giới đổi thay

Đến cuối thập niên 1940, sự cầu nguyện trong phong trào của Nee phải đối diện với một Trung Hoa đang đổi thay tận gốc. Cuộc chiến chống Nhật Bản đã kết thúc. Nội chiến bùng lên trở lại. Lực lượng Cộng sản ngày càng giành thêm đất. Năm 1949, Mao Trạch Đông tuyên bố thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Các giáo sĩ nước ngoài chịu áp lực ngày càng tăng và cuối cùng bị trục xuất. Các thiết chế Cơ Đốc phải quyết định cách ứng xử với một nhà nước cách mạng vốn nghi ngờ những mối liên hệ với nước ngoài và quyết tâm tổ chức lại xã hội.

Những nguyên tắc cả đời của Nee sắp bị thử nghiệm trong một cung bậc mới. Tin cậy Đức Chúa Trời—nhưng sự tin cậy trông ra sao dưới một chính quyền ý thức hệ? Thuận phục nhà cầm quyền—nhưng ranh giới của sự vâng phục ở đâu? Xây dựng các hội thánh bản địa—nhưng điều gì xảy ra khi nhà nước định nghĩa “bản địa” theo nghĩa chính trị? Giữ mình là một Thân Thể—nhưng điều gì xảy ra khi các chiến dịch chính trị đòi các tín hữu tố cáo lẫn nhau?

Đức tin sẽ không còn chủ yếu là chuyện chu cấp nữa.

Nó sẽ trở thành đức tin dưới áp lực.

Sự cầu nguyện và ý muốn của Đức Chúa Trời

Một trong những căng thẳng khó nhất trong sự cầu nguyện là mối liên hệ giữa sự mạnh dạn cầu xin và sự đầu phục. Đôi khi Cơ Đốc nhân sợ rằng thêm câu “nếu đó là ý Cha” sẽ làm đức tin yếu đi. Chính lời cầu nguyện của Chúa Giê-xu tại Ghết-sê-ma-nê chứng minh điều ngược lại.

Ngài xin cách rõ ràng cho chén ấy được cất đi, và cũng thuận phục Đức Chúa Cha cách rõ ràng. Không vế nào triệt tiêu vế nào.

Vì vậy, sự nhấn mạnh mạnh mẽ của Nee về hiệu lực của sự cầu nguyện cần được đặt bên trong sự tin cậy của con cái đối với Cha. Đức tin không phải là sự tin chắc rằng kết quả tôi mong muốn nhất định phải xảy ra. Đó là sự tin chắc rằng Đức Chúa Cha đủ tốt lành để tôi mạnh dạn cầu xin, và đủ khôn ngoan để tôi đầu phục.

“Nầy là điều chúng ta dạn dĩ ở trước mặt Chúa, nếu chúng ta theo ý muốn Ngài mà cầu xin việc gì, thì Ngài nghe chúng ta” (1 Giăng 5:14).

Sự cầu nguyện thay đổi hoàn cảnh, và sự cầu nguyện thay đổi chính người cầu nguyện. Đôi khi lời đáp sâu xa nhất là một ý chí được đưa vào sự hòa hợp với Đức Chúa Trời.

Buổi nhóm cầu nguyện, trường học của Thân Thể

Sự cầu nguyện chung dạy các tín hữu mang gánh nặng cho nhau. Khi một người cầu nguyện cho một đứa trẻ đau ốm, người khác học được lòng thương xót. Khi một người làm công việc Chúa cầu nguyện cho một vùng chưa được tiếp cận, tầm nhìn của cả hội chúng được mở rộng. Khi một Hội Thánh cùng nhau xưng nhận thất bại, sự kiêu ngạo không còn chỗ ẩn nấp.

“Hãy mang lấy gánh nặng cho nhau, như vậy anh em sẽ làm trọn luật pháp của Đấng Christ” (Ga-la-ti 6:2).

Các hội chúng của Nee hiểu buổi nhóm cầu nguyện là một phần chức vụ của Hội Thánh, chứ không phải những sinh hoạt tùy chọn dành cho các thành viên sùng đạo khác thường.

Các Hội Thánh ngày nay có lẽ cần bớt những lời thông báo về sự cầu nguyện và thêm sự cầu nguyện thật sự.

Đức tin và sự khôn ngoan thận trọng

Sự nương cậy Đức Chúa Trời nên sinh ra lòng can đảm, chứ không phải sự khinh thường sự thận trọng. Giô-sép tích trữ lúa vì Đức Chúa Trời đã bày tỏ về nạn đói. Nê-hê-mi cầu nguyện và đặt người canh gác. Phao-lô tin cậy Đức Chúa Trời sẽ giữ mạng sống giữa cơn bão mà vẫn bảo các thủy thủ hãy ăn.

Đức tin và sự hoạch định là bạn của nhau khi sự hoạch định vẫn giữ vai trò đầy tớ.

“Ngựa sắm sửa về ngày tranh chiến; Nhưng sự thắng trận thuộc về Đức Giê-hô-va” (Châm Ngôn 21:31).

Hãy sắm sửa ngựa. Hãy tin cậy Đức Giê-hô-va.

Sự cầu nguyện, đức tin, và sự khước từ thao túng Đức Chúa Trời

Đời sống đức tin của Nee bắt nguồn từ một dòng linh đạo Tin Lành được tiêu biểu bởi những người như George Müller và Hudson Taylor. Niềm xác tín trung tâm không phải là Cơ Đốc nhân nên tránh hoạch định hay tránh làm việc có lương, nhưng là chính Đức Chúa Trời là nguồn tối hậu của sự chu cấp và sự dẫn dắt. Chức vụ không nên bị thúc đẩy bởi nỗi lo về tiền bạc hay bởi sự thao túng các nhà hảo tâm.

Chúa Giê-xu dạy: “Cha các ngươi ở trên trời vốn biết các ngươi cần dùng những điều đó rồi” (Ma-thi-ơ 6:32). Rồi Ngài kêu gọi các môn đồ trước hết hãy tìm kiếm nước Ngài. Đức tin bắt đầu từ sự hiểu biết của Đức Chúa Cha trước khi bắt đầu từ lời cầu xin của người tin.

Điều này quan trọng vì “sống bởi đức tin” có thể trở thành một màn trình diễn. Một mục vụ có thể rầm rộ quảng bá việc mình từ chối kêu gọi tài trợ, trong khi gián tiếp tạo áp lực qua những câu chuyện đầy kịch tính. Một người lãnh đạo có thể diễn giải mọi rủi ro tài chính là lòng can đảm thuộc linh. Nguyên tắc mạnh mẽ nhất của Nee không phải là sự lãng mạn hóa cảnh nghèo mà là sự nương cậy.

Sự nương cậy có thể bao gồm những phương tiện thông thường. Phao-lô có lúc nhận quà, có lúc may trại. Người Phi-líp cung ứng cho ông; người Cô-rinh-tô thấy ông từ chối sự cung ứng trong một bối cảnh riêng. Không một mô hình tài chính nào trở thành bằng chứng phổ quát của đức tin. Câu hỏi là tiền bạc có đang chi phối sự vâng phục hay không.

Chính sự cầu nguyện cũng phải được giữ khỏi sự thao túng. Nee dạy các tín hữu cầu nguyện theo ý muốn Đức Chúa Trời và kiên trì trong đức tin. Kinh Thánh khích lệ sự dạn dĩ: “nếu chúng ta theo ý muốn Ngài mà cầu xin việc gì, thì Ngài nghe chúng ta” (1 Giăng 5:14). Điều kiện ấy không phải là sự giới hạn quyền năng của sự cầu nguyện, mà là sự bảo đảm an toàn cho nó. Sự cầu nguyện của Cơ Đốc nhân tìm kiếm ý muốn của Đức Chúa Cha, chứ không dùng kỹ thuật thuộc linh để ép buộc kết quả.

Điều này giữ chúng ta khỏi một sự hiểu lệch lạc về việc “đòi” các lời hứa. Các lời hứa trong Kinh Thánh có bối cảnh. Có những lời hứa mang tính phổ quát về nguyên tắc; có những lời hứa thuộc về những giao ước, những con người, hay những hoàn cảnh riêng biệt. Đức tin đọc cách cẩn thận. Đức tin không chộp lấy một câu chỉ vì câu ấy hợp với ước muốn của mình.

Tại Ghết-sê-ma-nê, Chúa Giê-xu ban cho chúng ta khuôn mẫu tối cao: “Lạy Cha, nếu Cha muốn, xin cất chén nầy khỏi tôi! Dầu vậy, xin ý Cha được nên, chớ không theo ý tôi!” (Lu-ca 22:42). Sự thuận phục không làm đức tin yếu đi. Đó là đức tin nơi sự khôn ngoan của Đức Chúa Cha khi kết quả mong muốn không được ban cho.

Chính sự chịu khổ của Nee làm cho nguyên tắc này thêm sức nặng. Ông đã cầu nguyện xin được chữa lành và đã kinh nghiệm sự hồi phục đáng kinh ngạc khỏi bệnh lao, nhưng ông không xây dựng một nền thần học trong đó các tín hữu trung tín được bảo đảm miễn nhiễm khỏi bệnh tật. Những năm về sau của ông có nhiều lần suy yếu và cuối cùng là cảnh tù đày lâu dài. Một nền thần học về đức tin chỉ giải thích được sự giải cứu thì không thể giải nghĩa thập tự giá.

Sự cầu nguyện cũng gắn liền với giáo lý của Nee về Thân Thể. Sự cầu nguyện chung không đơn giản là nhiều lời cầu nguyện riêng trong cùng một căn phòng. Các tín hữu lắng nghe, đồng lòng, mang gánh nặng, và học cách cùng nhau phân biện. Sách Công Vụ nhiều lần cho thấy Hội Thánh cầu nguyện vào những thời điểm bước ngoặt: sau những lời đe dọa, trước khi sai phái giáo sĩ, trong lúc bị tù đày, và khi lập người lãnh đạo.

Câu “nơi nào có hai ba người nhân danh ta nhóm nhau lại, thì ta ở giữa họ” (Ma-thi-ơ 18:20) thường được áp dụng chung cho các buổi nhóm, dù bối cảnh trực tiếp của nó bao gồm sự phân biện và sửa phạt trong cộng đồng. Lẽ thật lớn hơn vẫn đứng vững: Đấng Christ hiện diện với dân sự Ngài khi họ nhóm lại.

Nguyên tắc đức tin cũng đối diện với khát vọng kiểm soát của thời hiện đại. Các kế hoạch chiến lược có thể trở thành những bức tường tinh vi chống lại sự nương cậy. Các dự báo, quỹ dự phòng, bảng quản lý rủi ro và kế hoạch đối phó bất trắc là những công cụ khôn ngoan, nhưng không công cụ nào bảo đảm được tương lai. Gia-cơ cảnh cáo những tín hữu nói cách tự tin về ngày mai mà không nói: “Ví bằng Chúa muốn, và ta còn sống, thì ta sẽ làm việc nọ việc kia” (Gia-cơ 4:15).

Vì vậy, Cơ Đốc nhân trưởng thành hoạch định cách nghiêm túc và cầm giữ kế hoạch cách nhẹ nhàng. Đức tin không phải là không có bảng tính; đức tin là khước từ thờ phượng chúng. Đức tin không phải là từ chối chữa trị y khoa; đức tin là tin cậy Đức Chúa Trời qua việc chữa trị y khoa. Đức tin không phải là tránh gây quỹ; đức tin là khước từ sự dối trá và áp lực. Đức tin không phải là trông đợi một kết quả nhất định vì ước muốn mãnh liệt; đức tin là mạnh dạn cầu xin trong khi đầu phục trước lời đáp.

Cuộc đời Nee kêu gọi Hội Thánh đến một sự tự do sâu xa hơn sự táo bạo về tài chính: tự do khỏi niềm tin rằng công việc của Đức Chúa Trời rốt cuộc tùy thuộc vào sự kiểm soát của chúng ta.

Bạn đã đọc xong Đức tin, sự cầu nguyện, và đời sống nương cậy