Chương 6 · 26 phút đọc · 34 phút nghe
Những “Dịp Thuận Tiện” Của Người Quaker
Vào thời của tôi, các Bạn Hữu có một lệ là tổ chức những điều được gọi là “Dịp Thuận Tiện.” Đến bây giờ tôi đoán rằng chữ ấy thật ra chỉ có nghĩa là họ có được một dịp để “trút được gánh lòng” về một “sứ điệp” nào đó đang đè nặng trên họ. Nhưng hồi ấy, tôi chưa bao giờ nghĩ đến một lời giải thích tầm thường như thế. Một “Dịp Thuận Tiện” đối với tôi dường như là một nghi thức hết sức huyền nhiệm, do chính Đức Chúa Trời định sẵn, gần giống như một hội đồng họp giữa các hành lang của chính Thiên Đàng; và điều tôi vừa khao khát vừa sợ hãi nhất trong suốt tuổi trẻ là một người giảng đạo nào đó sẽ có một “Dịp Thuận Tiện” với tôi.
Trong những dịp như thế, người ta tin rằng người giảng đạo được Đức Chúa Trời ban cho khả năng nhìn thấu những ý nghĩ thầm kín nhất của bạn, và thẳng tay phơi bày những tội lỗi kín giấu mà bạn vẫn đinh ninh chỉ một mình mình biết. Người ta cũng tin rằng họ được ban năng lực đọc thấy tương lai, và có thể báo trước bất cứ phước lành lớn lao hay tai họa khủng khiếp nào đang chờ đợi bạn. Vì vậy, mỗi khi có một “Bạn Hữu Lữ Hành” ghé đến nhà và xin có một “Dịp Thuận Tiện,” thì cả nhà xôn xao hồi hộp vô cùng.
Thật khó mà nói nỗi sợ hay niềm hy vọng về những điều có thể được tỏ ra, bên nào lấn át hơn; nhưng dù chúng tôi cảm thấy thế nào đi nữa, không một ai trong nhà, kể cả đứa người làm nhỏ nhất, dám vắng mặt. Thật vậy, đôi khi hoàn cảnh dường như khiến cho việc một người nào đó ở lại bên ngoài là điều nên làm, thì người giảng đạo lại thường như cảm biết được, và nghiêm trang hỏi xem có còn ai nữa không, rồi nhất định không tiếp tục “Dịp Thuận Tiện” cho đến khi người vắng mặt được gọi đến.
Trong những “Dịp Thuận Tiện” này, người ta chờ đợi người giảng đạo sẽ “nói vào tình trạng” của một vài người đặc biệt có mặt, và điều khiến ai nấy hồi hộp nhất là không biết tình trạng của chính mình có được nói đến hay không.
Không lời nào tả xiết tôi đã luôn chờ đợi với biết bao hy vọng nôn nao lẫn sợ hãi, để xem người giảng đạo có nói vào tình trạng của tôi hay không; nhưng trong trí nhớ của tôi, chưa một lần nào ân huệ tối thượng ấy được ban cho tôi. Chưa có người giảng đạo nào chiếu cố để ý đến tôi một cách đặc biệt, cũng chẳng ai dường như nhận ra có mặt một linh hồn khao khát, đói khát đang mò mẫm vươn tay tìm kiếm Ánh Sáng — một linh hồn mà đối với nó, chỉ vài lời “trực tiếp từ Đức Chúa Trời” thôi cũng đã là một ân huệ không thể nói hết.
Nói thật, tôi lúc nào cũng mong chờ một lời tiên tri kỳ diệu nào đó được nói ra về mình — rằng tôi sẽ trở thành một người giảng đạo lớn, và sẽ làm một công việc lớn lao cho Đức Chúa Trời. Và dù tôi sợ những điều có thể bị phơi bày về tình trạng không công bình của mình, tôi vẫn cảm thấy rằng vinh quang của những lời tiên tri mà tôi mong đợi sẽ thừa sức bù lại. Tôi còn nhớ rõ mình thường quanh quẩn bên bất cứ “Bạn Hữu Lữ Hành” nào ghé đến nhà, mong rằng vào một lúc bất ngờ nào đó, sự hà hơi thiêng liêng sẽ giáng trên họ, và “sứ điệp” mà tôi hằng mong mỏi sẽ được trao cho tôi.
Bởi vì phải hiểu rằng những “Dịp Thuận Tiện” này không bao giờ, dù bằng cách nào, được sắp đặt trước. Chúng luôn được mở đầu bằng một sự im lặng trang nghiêm bỗng nhiên bao trùm cả nhóm người, và sự im lặng ấy có thể đến vào bất cứ lúc nào, kể cả lúc bất tiện nhất. Nhưng dù ở đâu, hay dù đang làm gì, mọi sự đều phải nhường chỗ cho nó.
Tôi từng biết những “Dịp Thuận Tiện” đến giữa một buổi tối họp mặt, hay thậm chí giữa bữa ăn, hoặc khi người giảng đạo đang từ giã cả nhà, hoặc khi đang đi dạo với một người nào đó, hoặc khi đi ngủ chung phòng với một người bạn. Chúng thường đến vào những lúc hết sức bất tiện, nhưng không điều gì được phép ngăn trở.
Tôi nhớ có lần tôi dự một dịp như thế khi đang theo hầu một người dì làm người giảng đạo trong chuyến thăm nhà một Bạn Hữu ở Burlington, New Jersey. Chúng tôi đã xếp xong rương hòm, chúng đã được chất lên xe ngựa trước cửa, sẵn sàng đưa chúng tôi ra tàu, thì bỗng nhiên, khi chúng tôi đang đứng chào từ giã chủ nhà, một sự im lặng ập xuống, và một “Dịp Thuận Tiện” đến trên dì tôi. Trong khi tôi đứng cầm chiếc khăn choàng của dì, lòng nóng như lửa đốt chỉ mong được đi, thì dì phải dừng lại để trao sứ điệp của mình, bất kể giờ giấc hay tàu xe. Lúc ấy tôi đã là một thiếu phụ, và đã mất đi chút ít niềm tin vào nguồn gốc thiêng liêng của những “Dịp Thuận Tiện” này, và tôi nhớ rằng khi cuối cùng chúng tôi cũng lên đường ra tàu, tôi không nhịn được mà trách dì đôi chút vì đã chọn một lúc thật chẳng thuận tiện chút nào. Nhưng câu trả lời của dì khiến tôi im bặt, khi dì nói với một đức tin hết sức chân thật: “Nhưng cháu yêu, dì đâu thể bất tuân Đấng Dẫn Đường của dì, và cháu thấy đó, rốt cuộc Ngài vẫn đưa chúng ta ra đến tàu kịp giờ.”
Không ai, ngoài những người đã từng trải qua, có thể hiểu được những “Dịp Thuận Tiện” này đã để lại ấn tượng sâu sắc đến thế nào trên đời sống Quaker thời thơ ấu của tôi. Và ngay cả đến ngày nay, mỗi khi, như đôi lúc vẫn xảy ra, một sự im lặng bỗng nhiên bao trùm một nhóm người trong chốc lát, thì nỗi kinh hãi bản năng đầu tiên của tôi là sợ rằng đó là một “Dịp Thuận Tiện,” và sẽ có ai đó phải giảng.
Sức tác động khiến người ta kính sợ của những “Dịp Thuận Tiện” này, cùng lòng tin tuyệt đối được đặt vào những sứ điệp được trao như thế, không gì minh họa rõ hơn điều đã xảy ra trong chuyến thăm của mấy “Bạn Hữu người Anh” đến các buổi nhóm của chúng tôi ở Philadelphia, khi tôi khoảng mười bảy tuổi. Ở đây tôi nên nói rằng giữa các “Bạn Hữu” có tục lệ là những người giảng đạo ở các nơi khác nhau có điều họ gọi là những “gánh nặng tôn giáo” để đi thăm các Hội Nghị và các vùng khác, trong điều mà họ diễn đạt một cách cổ kính là “sự phục vụ Lẽ Thật.”
Những chuyến thăm này luôn là dịp hết sức thú vị đối với bọn trẻ chúng tôi, dù người giảng đạo có thể không đến từ nơi xa xôi gì. Nhưng khi họ đến từ nước Anh — đối với chúng tôi là một xứ sở xa lạ đầy vẻ huy hoàng và huyền bí — thì lòng kính sợ và tôn kính của chúng tôi không còn giới hạn. Đối với chúng tôi, các “Bạn Hữu người Anh” dường như gần như những vị khách từ cõi thiên sứ, và người nào may mắn được một vị trong số họ để ý đến hoặc nói chuyện với, thì cảm thấy như thể chính Thiên Đàng đã ngự xuống với mình.
Các Bạn Hữu người Anh mà tôi nói đến, trong thời gian ở Philadelphia, được ông bà Marmaduke và Sarah Cope tiếp đãi; hai ông bà sống trên phố Filbert, ngay đối diện nhà chúng tôi. Con gái họ là Madgie là bạn thân của tôi, và một buổi sáng cô chạy đến với tôi, hết sức xúc động về một “Dịp Thuận Tiện” lạ lùng mà cô kể rằng một trong các “Bạn Hữu người Anh” đã có tối hôm trước với một thanh niên mà cả hai chúng tôi đều quen biết.
Cô kể rằng có mấy Bạn Hữu ghé qua thăm các Bạn Hữu người Anh, và trong buổi tối ấy, một “Dịp Thuận Tiện” đã đến trên họ, rồi một trong những Bạn Hữu lữ hành bắt đầu giảng. Sau một lời khuyên giục ngắn, ông chọn riêng chàng thanh niên này ra và nói với anh một cách hết sức lạ lùng, bảo anh rằng anh đã nhận được một tiếng gọi trực tiếp từ Đức Chúa Trời để bước vào chức vụ giảng đạo, và tiên tri rằng anh sẽ trở thành một người giảng đạo lớn, và sẽ đi thăm những miền đất xa xôi trong “sự phục vụ Lẽ Thật.”
Đến tận ngày nay tôi vẫn còn nhớ như in ấn tượng sâu sắc mà sự việc ấy để lại trong tôi.
Người giảng đạo đã trao sứ điệp cho chàng thanh niên ấy lại chính là người mà tôi đã đặt hết hy vọng sẽ nhận được một sứ điệp trực tiếp, rồi đã phải thất vọng; và giờ đây ông lại tiên tri về một chàng thanh niên — mà theo ý tôi chẳng xứng đáng hơn tôi chút nào — chính những điều tôi hằng mong có người giảng đạo nào đó tiên tri về mình. Tôi thú thật đã cảm thấy những cơn ghen tị nhói lòng vì “ân huệ Thiên Thượng” đã bỏ qua tôi mà ban cho một người mà thật lòng tôi thấy chẳng xứng đáng hơn. Tuy vậy, tất cả những điều đó đều là một phần của câu chuyện lãng mạn lớn trong đời sống chúng tôi, và vẫn luôn có khả năng là một ngày nào đó, trong một “Dịp Thuận Tiện” phước hạnh, ân huệ ấy vẫn có thể được ban cho tôi; và suốt nhiều ngày tôi cứ đi đâu cũng chỉ nghĩ đến chuyện đó.
Một hai ngày sau sự việc ấy, tôi đi xe ngựa dạo chơi với một người bạn rất đặc biệt — chính người, như sẽ thấy ở một phần khác trong câu chuyện của tôi, đã là phương tiện đánh thức tôi năm mười sáu tuổi. Lúc ấy tôi gần mười bảy tuổi, còn bạn tôi có lẽ lớn hơn tôi chín mười tuổi. Tôi dành cho chị một tình bạn rất mực ngưỡng mộ, và luôn trút vào đôi tai cảm thông của chị mọi điều khiến tôi quan tâm. Hôm ấy, vì đầu óc đầy ắp chuyện ấy, dĩ nhiên tôi kể lại toàn bộ câu chuyện cho chị nghe, khoác lên nó tất cả tầm quan trọng mà nó đã có trong mắt tôi. Bạn tôi dường như rất chú ý và hỏi rất nhiều câu về các chi tiết của “sứ điệp” và về việc nó đã tác động đến chàng thanh niên như thế nào. Không bao nhiêu tuần sau, chị cho tôi biết chị đã đính hôn với chính chàng thanh niên ấy, và thú nhận rằng quyết định của chị phần lớn đã bị ảnh hưởng bởi những gì tôi kể, vì chị tin chắc lời tiên tri trong “Dịp Thuận Tiện” ấy sẽ được ứng nghiệm, và chị cảm thấy được kết hợp với một người có tương lai đầy dẫy công việc trong “sự phục vụ Lẽ Thật” sẽ là một đặc ân lớn.
Tôi luôn theo dõi con đường của chàng thanh niên ấy với mối quan tâm sâu sắc nhất, vì hồi ấy tôi không khỏi cảm thấy anh đã nhận một sứ điệp mà lẽ ra phải đến với tôi; và tôi phải thú nhận rằng những lời tiên tri từng khiến tôi ghen tị đến thế chưa bao giờ được ứng nghiệm trong trường hợp của anh. Giờ đây khi cả hai chúng tôi đều đã già, tôi không thể không thấy rằng đời tôi đã đến gần sự ứng nghiệm của những lời ấy hơn đời anh rất nhiều. Anh là một người hết sức ngay thẳng, có lương tâm, và thật sự tin kính theo một cách lặng lẽ, nhưng anh chưa bao giờ trở thành người giảng đạo, cũng chưa từng làm một công việc Cơ Đốc công khai nào. Còn tôi, không hề có một “sứ điệp” hay một “tiếng gọi” nào như tôi hằng mong mỏi và tưởng là cần thiết, lại đã trở thành một người giảng đạo, và đã cố gắng rao truyền tại nhiều quốc gia “Tin lành của Đức Chúa Jêsus Christ.”
Vậy, trong trường hợp này, “sứ điệp” dường như đã không tìm được lối vào. Nhưng trong biết bao trường hợp khác, những sứ điệp tương tự đã được ứng nghiệm một cách lạ lùng, và những câu chuyện về các trường hợp ấy được kể đi kể lại cho chúng tôi không ngớt để củng cố đức tin của chúng tôi, đến nỗi chẳng lạ gì khi chúng tôi lớn lên với một niềm tin sâu xa rằng chúng không bao giờ sai.
Nhiều lần tôi đã từng thấy một người giảng đạo Quaker, trong một “Buổi Nhóm” hay một “Dịp Thuận Tiện,” tỏ ra cho một người có mặt một điều chỉ riêng người ấy biết, hoặc tiên tri một điều trong tương lai của một cá nhân hay một cộng đồng mà hiện tại chưa hề có dấu hiệu gì, nhưng rồi đã xảy ra đúng như lời đã tuyên bố.
Tôi biết một nữ Bạn Hữu dường như có ân tứ này ở mức độ lạ lùng. Tôi nhớ có lần bà dừng lại giữa bài giảng mà bà đang giảng trong một buổi nhóm ngày thường, trước một hội chúng toàn những người hoàn toàn xa lạ, và nói: “Có một thanh niên vừa bước vào phòng này, trong túi anh có mấy tờ giấy mà nhờ đó anh sắp phạm một tội lớn. Nếu anh đến gặp tôi chiều nay tại — (bà nói tên ngôi nhà nơi bà đang ở trọ), tôi có một sứ điệp từ Chúa để trao cho anh, sẽ chỉ cho anh một lối thoát khỏi cơn rắc rối của mình.” Rồi bà tiếp tục bài giảng ngay chỗ đã dừng lại và không nói gì thêm về sự việc ấy nữa.
Tôi rất muốn tìm hiểu đến nơi đến chốn chuyện này, và tôi được biết rằng chiều hôm ấy quả thật có một thanh niên lạ mặt đến gặp người giảng đạo và thú nhận rằng trong túi anh có một tấm chi phiếu giả mạo mà anh đang trên đường đi lĩnh tiền, thì có một ảnh hưởng nào đó — anh không thể nói là gì — đã khiến anh rẽ vào Nhà Nhóm khi đi ngang qua. Tên anh không ai hỏi mà anh cũng không nói, nhưng sứ điệp từ Chúa đã được trao, và chàng thanh niên đã xé tấm chi phiếu giả ngay trước mặt người giảng đạo, và hứa sẽ sống một đời mới. Vài năm sau, người giảng đạo gặp lại anh và thấy lời hứa ấy đã được giữ trọn.
Vào một dịp khác, khi chính người giảng đạo này đang ở chơi nhà một người anh họ của tôi ở miền quê, một buổi sáng bà xuống ăn điểm tâm và nói rằng ban đêm Chúa đã tỏ cho bà biết bà phải mang một sứ điệp đến cho một người đàn ông sống cách đó mấy dặm. Bà không được cho biết tên, cũng chẳng được chỉ dấu gì về nơi ở của người mà bà phải gặp, nhưng bà nói với anh họ tôi rằng nếu anh chịu đưa bà đi bằng xe ngựa của anh, bà tin chắc Chúa sẽ chỉ cho họ biết phải đi về hướng nào.
Vậy họ lên đường, và người giảng đạo chỉ hết con đường này đến con đường khác mà họ phải đi, rồi cuối cùng, khi đã cách nhà khoảng sáu dặm, ở một vùng quê mà cả người giảng đạo lẫn anh họ tôi đều không biết gì, bà chỉ vào một ngôi nhà họ thấy ở đằng xa và nói: “Đó là ngôi nhà ấy, khi chúng ta đến nơi, tôi sẽ gặp người đàn ông ấy trong vườn, còn anh có thể đợi tôi ở cổng.”
Thế là họ dừng lại ở ngôi nhà ấy, và trong khi anh họ tôi chờ, người giảng đạo đi thẳng qua khuôn viên vào vườn và trao sứ điệp của bà cho người đàn ông bà gặp ở đó. Bà bảo ông rằng ông đang tính làm một việc rất sai trái, sẽ đem lại nhiều rắc rối lớn cho chính ông và gia đình ông, nhưng Chúa sẵn lòng giải cứu ông, và đã sai bà đến để mở mắt ông thấy tội lỗi và hiểm họa của điều ông đã quyết định làm.
Người đàn ông vô cùng xúc động, và sau một chút ngập ngừng, đã thú nhận rằng mọi điều bà nói đều đúng, và chính ngày hôm ấy là lúc kế hoạch của ông lẽ ra sẽ được thực hiện, nhưng giờ đây ông không dám làm nữa. Ông liền từ bỏ nó ngay tại chỗ, và nói rằng sau một dấu hiệu rõ ràng như thế về sự quan tâm của Đức Chúa Trời đối với mình, ông sẽ giao trọn vấn đề ấy cho Ngài chăm lo, và sẽ tin cậy Ngài sắp đặt mọi sự.
Và những việc xảy ra về sau cho thấy ông đã thật sự làm như vậy, và mọi sự đã trở nên tốt đẹp hơn nhiều so với điều ông có thể mong đợi. Nếu có chỗ, tôi có thể kể hàng trăm sự việc tương tự, nhưng chừng ấy cũng đủ. Tuy nhiên, người ta sẽ dễ hiểu rằng trước những sự kiện như thế, chẳng có gì lạ khi chúng tôi đầy dẫy đức tin.
Cho đến khi lấy chồng, đối với tôi một Người Giảng Đạo là một người hoàn toàn tách biệt khỏi hàng ngũ những người nam người nữ bình thường, một hữu thể gần như từ một cõi khác, không mang chút yếu đuối thông thường nào của loài người, được biệt riêng cho một công việc Thiên Thượng, và được phú cho những phẩm tính gần như thần thánh. Khi còn bé, tôi thường ngồi nhìn họ trong “buổi nhóm” khi họ ngồi thành những hàng dài trên những băng ghế cao đối diện hội chúng, đàn ông một bên, đàn bà một bên, và từng phút tôi chờ đợi được thấy hiện ra vầng hào quang mà tôi tin chắc hẳn đang bao quanh đầu họ, dù tôi không nhìn thấy được. Và đôi khi, chờ mãi mỏi mệt, tôi nheo mắt lại cho đến khi tạo ra được một thứ vòng sáng lấp lánh quanh mọi vật tôi nhìn, rồi cố thuyết phục mình rằng đó chính là vầng hào quang vô hình mà tôi hằng khao khát được thấy.
Khi tôi lớn lên, dĩ nhiên những ý tưởng viển vông ấy rời bỏ tôi, nhưng trong nhiều năm, một vẻ huyền bí và kính sợ đầy thú vị vẫn còn bao quanh “các Bạn Hữu hàng ghế trên”; và việc một “Người Giảng Đạo lữ hành” đến thăm vẫn tiếp tục khiến lòng tôi tràn ngập những mong đợi háo hức và ngọt ngào. Điều đó đặc biệt đúng sau khi tôi được đánh thức năm mười sáu tuổi. Trong nhật ký, nhắc đến chính Người Giảng Đạo đã trao sứ điệp kỳ diệu kia cho chàng thanh niên, tôi đã viết như sau: “Tháng thứ mười một, ngày 29, năm 1848. Hôm nay tôi nghe được tin vui nhất mà đã lâu lắm tôi mới được nghe. Các Bạn Hữu người Anh, Benjamin Seebohm và Robert Lindsay thân mến, được mong đợi sẽ đến thành phố trước Ngày Thứ Nhất tới. Ôi! Vui biết bao! Vui biết bao! Họ sẽ có mặt trong buổi nhóm tối Ngày Thứ Nhất của chúng tôi.
Hoan hô! Ôi! Tôi mừng đến nỗi gần như không kìm được mình. Tôi đã khác rất nhiều so với hồi họ đến đây lần trước.
Sâu hơn lớp bề mặt mạ vàng, Mắt tôi tỉnh thức đã thấy, Xa hơn hiện tại chật hẹp, Bước tôi đã đi tới đây.
Giữa những ảo ảnh trống rỗng của đời, Tôi đã nghe bước chân trang nghiêm của thời gian, Và những tiếng nói thì thầm huyền bí Của một miền xa khác.
Tất cả sự huyền nhiệm của Hiện Hữu Đã đè nặng trên Tâm Hồn tôi; Những ý nghĩ, như kẻ lang thang thời Đại Hồng Thủy, Chẳng tìm được chốn nghỉ yên.” Tôi hoàn toàn mong đợi rằng những Bạn Hữu được thần cảm ấy sẽ nhờ sự mặc khải bên trong mà biết hết mọi điều tôi đã trải qua, và dĩ nhiên tôi hy vọng họ sẽ có một sứ điệp Thiên Thượng cho tôi, trực tiếp từ Đức Chúa Trời. Ngày Thứ Nhất mong đợi đã đến, và tôi đi nhóm với anh tôi, lòng đầy những mong chờ vừa sợ sệt vừa ngọt ngào. Nhưng than ôi! như vẫn luôn xảy ra với tôi, tôi lại phải chịu thất vọng. Dù vậy, có thể lần khác nó sẽ đến, và tôi sống trong hy vọng.
Chính sự mong đợi không ngừng một lời trực tiếp từ Đức Chúa Trời ấy đã làm nên nét lãng mạn của tuổi trẻ tôi, và tôi tin chắc đó là một trong những bí quyết khiến đạo Quaker có sức thu hút mạnh mẽ đến vậy đối với giới trẻ thời tôi.
Nhưng ngoài lối giảng do cảm thúc ấy ra, chúng tôi nhận được từ Hội của mình rất ít sự dạy dỗ tôn giáo rõ ràng dưới bất cứ hình thức nào. Như tôi đã nói, chúng tôi không có trường Chúa Nhật, không có lớp học Kinh Thánh, còn giáo lý và tín điều thì, ít nhất là đối với tôi, hoàn toàn là một điều chưa hề biết đến. Chúng tôi không có sách Giáo Lý Vấn Đáp, thậm chí cũng không được dạy Mười Điều Răn, vì người ta cho rằng chúng thuộc về thời đại cũ của người Do Thái, là điều đã qua đi trong Đấng Christ.
Tôi không nghĩ là đã có ai từng bảo tôi như thế, nhưng khi còn nhỏ tôi có một cảm nhận rõ rệt rằng Mười Điều Răn, cũng như Bài Cầu Nguyện Chung, là dành cho những người “phù hoa” và “thế tục” dùng. Bằng cách nào đó tôi cảm thấy chúng chỉ thuộc về thế giới bên ngoài (tức là tất cả những ai không phải là Bạn Hữu), những người có lẽ cần đến các điều răn bề ngoài để giữ cho họ được tốt, còn chúng tôi, các Bạn Hữu, thì phải tốt vì những động cơ sâu xa hơn. Bởi vì không phải sự rèn luyện đạo đức của “Mười Điều Răn” đã thôi không còn ràng buộc, nhưng các Bạn Hữu tin rằng điều ấy được dạy đầy đủ hơn nhiều trong những điều răn mới của thời đại Đấng Christ — những điều răn sẽ được ghi, “chẳng phải viết trên bảng đá,” cũng chẳng phải trên những trang sách, nhưng trên bảng lòng thuộc linh của chúng ta.
Họ tin rằng vì chúng ta ở trong Đấng Christ, nên chúng ta phải được cai trị bởi một luật pháp từ bên trong chứ không phải bởi một luật pháp từ bên ngoài; và đối với họ, điều này đúng theo nghĩa đen rằng với những người “nhờ Thánh Linh chỉ dẫn,” thì “không có luật pháp.” Họ dạy rằng “trái của Thánh Linh” ngự bên trong tất yếu sẽ là “sự làm trọn luật pháp,” và vì vậy sẽ chẳng cần đến luật pháp bề ngoài nào; rằng, cũng như một người lương thiện từ trong lòng không cần luật pháp nào để giữ mình khỏi gian dối, thì một người thật sự là Cơ Đốc nhân cũng sẽ không cần luật pháp nào bắt mình phải hành động như một Cơ Đốc nhân phải hành động. Người ấy sẽ làm điều đó do sự thôi thúc của đời sống bên trong mình.
Các Bạn Hữu thời đầu hoàn toàn tin rằng nếu Đức Chúa Trời làm chủ tấm lòng, thì Ngài sẽ “cảm động lòng” chúng ta “vừa muốn vừa làm theo ý tốt Ngài,” và vì vậy một luật pháp bề ngoài sẽ là điều thừa thãi. Do đó, chúng tôi được hướng dẫn phải phó mình cho sự hành động Thiên Thượng bên trong này, và lắng nghe Tiếng của Đức Thánh Linh trong lòng mình; và chúng tôi được dạy rằng khi nghe được Tiếng ấy, thì phải vâng theo một cách tuyệt đối và trung tín.
Chúng tôi phải mong đợi được nghe “tiếng nói bên trong” này vào bất cứ lúc nào hay mọi lúc, và về mọi sự; nhưng chúng tôi được khuyến khích đặc biệt trông đợi tiếng ấy trong các “buổi nhóm thờ phượng,” khi cả hội chúng ngồi trong im lặng “trước mặt Chúa.”
Các buổi nhóm Quaker luôn được tổ chức trên nền tảng chờ đợi trong im lặng này, để trong sự im lặng, Đức Thánh Linh có dịp phán trực tiếp với từng linh hồn. Các Bạn Hữu thừa nhận sự hiện diện vô hình nhưng sống động của Đấng Christ trong các buổi nhóm của họ, và không ai được biệt riêng để “điều khiển buổi thờ phượng,” hay làm người trung gian giữa linh hồn họ với Vị Thầy vô hình của họ. Không ai được phá vỡ sự im lặng, kể cả một “Người Giảng Đạo được công nhận,” trừ khi cảm biết được sự dẫn dắt trực tiếp và tức thời của Đức Thánh Linh; nhưng dưới sự dẫn dắt ấy, bất cứ ai, dù là người đàn bà giặt thuê nghèo nhất hay đứa trẻ nhỏ nhất, cũng có thể trao “sứ điệp.”
Điều này đem lại cho các buổi nhóm của chúng tôi một nét thú vị huyền bí và thậm chí lãng mạn, vì chúng tôi không bao giờ biết điều gì có thể xảy ra, hay ai — có khi chính mình — có thể được “dẫn dắt” để lên tiếng.
Tuy vậy, tôi không thể nói rằng đã có điều gì đặc biệt đến với tôi trong bất cứ buổi nhóm nào. Thỉnh thoảng có một bài giảng dường như có lẽ áp dụng cho trường hợp của tôi, nhưng chưa bao giờ đủ rõ rệt để thật sự gây ấn tượng nơi tôi; và thỉnh thoảng cũng xảy ra là nhờ một ảnh hưởng huyền nhiệm nào đó, lòng tôi được “làm cho mềm lại,” như người ta vẫn gọi, và trong một lúc tôi cảm thấy như thể rốt cuộc Đức Chúa Trời vẫn quan tâm đến tôi và sẽ giúp đỡ tôi. Nhưng nói chung, những “buổi nhóm” của tôi phần lớn được dùng để xây lâu đài trên không — một việc mà tôi cảm thấy là rất sai trái, nhưng lại có một sức quyến rũ không cưỡng nổi đối với tôi.
Lạ một điều là những giấc mơ giữa ban ngày ấy không bao giờ mang hình thức những chuyện tình, như các lâu đài trên không của tuổi trẻ thường vẫn thế — tôi đoán vì tôi chưa bao giờ được phép đọc tiểu thuyết, và chưa từng nghe điều gì về chuyện yêu đương. Nhưng tôi luôn tưởng tượng mình là một người hết sức kỳ diệu và vĩ đại, được mọi người nhìn thấy đều ngưỡng mộ. Có khi tôi sẽ là một người giảng đạo có tài hùng biện vượt hơn tài hùng biện của mọi người giảng đạo từ khi có thế gian; có khi tôi sẽ là người phát minh ra những cỗ máy kỳ diệu hơn bất cứ cỗ máy nào từng được phát minh; nhưng thường hơn cả, tôi sẽ là ca sĩ tuyệt vời nhất mà thế giới từng biết đến.
Và những “buổi nhóm” còn đọng lại trong trí nhớ tôi rõ rệt hơn hết là những buổi nhóm của một mùa đông đặc biệt năm tôi mười bốn tuổi, khi tôi tự phú cho mình một tài ca hát chưa ai từng mơ tới, làm mọi người say mê như bị điện giật, và khiến cả thế giới phải quỳ dưới chân tôi. Tại sao tôi lại chọn ca hát cho những giấc mơ ban ngày của mình, tôi không thể nào hiểu nổi, vì đó là một điều thế tục bị cấm đoán giữa người Quaker, và là điều tôi hầu như chẳng bao giờ được nghe, dù ở nơi công cộng hay trong nhà. Mà bản thân tôi lại hoàn toàn chẳng có chút năng khiếu âm nhạc nào, đến nỗi suốt cả đời tôi không hát nổi một nốt, thậm chí không phân biệt được giai điệu này với giai điệu khác. Nhưng sự thể là vậy, và tôi thường ngồi đó trên băng ghế bên cạnh mẹ tôi, qua biết bao buổi nhóm dài, bề ngoài là một cô bé Quaker nhỏ nhắn ngoan ngoãn, nhưng bên trong lại là một nữ danh ca lừng lẫy (dù tôi không gọi mình như thế), với cả tấm lòng bé nhỏ dại khờ phồng lên, căng tràn với vinh quang của những chiến thắng trên sân khấu — vậy mà đó lại là một nơi tôi chưa từng thấy tận mắt bao giờ!
Tuy nhiên, đôi khi lương tâm không cho phép tôi đắm mình trong những giấc mơ ban ngày, và khi ấy những “buổi nhóm” của tôi lại đầy dẫy những cuộc vật lộn vô ích chống lại những ý nghĩ lan man, hoặc những nỗ lực hão huyền để cưỡng lại cơn buồn ngủ không sao cầm được, vì “ngủ gật trong buổi nhóm” là điều mà tất cả chúng tôi đều xem gần như là nỗi ô nhục tột cùng.
Xét cho cùng, những buổi nhóm dài và trang nghiêm ấy, với những quãng im lặng dài dằng dặc, và với những bài giảng — khi có bài giảng — hầu như chẳng nói gì trực tiếp đến tôi, có phải là một phần quý giá trong sự rèn luyện tôn giáo của tôi hay không, tôi không dám nói chắc. Nhưng có một điều chắc chắn: dù là do sự giảng dạy trong các buổi nhóm, hay do những cuộc trò chuyện của những người lớn tuổi, hay do bầu không khí chung quanh, đã có một số ấn tượng mạnh mẽ in sâu vào tôi, mà đến nay vẫn còn rõ rệt trong ký ức tôi.