Lòng Vị Tha Của Đức Chúa Trời
Lời Giới Thiệu

Chương 1 · 19 phút đọc · 24 phút nghe

Lời Giới Thiệu

Trên trang đầu cuốn Kinh Thánh của tôi, tôi thấy ghi mấy chữ này, chép lại từ đâu tôi cũng không còn nhớ: “Thế hệ này đã khám phá lại lòng vị tha của Đức Chúa Trời.” Nếu phải tóm gọn trong một câu toàn bộ cốt lõi kinh nghiệm tôn giáo của mình, tôi sẽ chọn chính câu ấy. Và không lời nào diễn tả hết lòng biết ơn của tôi vì được sinh ra trong một thế hệ mà sự khám phá này đã trở nên tương đối dễ dàng. Nếu tôi không lầm, thế hệ trước tôi biết rất ít về lòng vị tha của Đức Chúa Trời, và ngay trong thế hệ của tôi, tôi e rằng vẫn còn nhiều Cơ Đốc nhân tốt lành và thathiết chưa biết đến điều ấy.

Dù không nói ra thành lời — những lời mà chính họ hay người khác nghe sẽ phải bàng hoàng — nhiều Cơ Đốc nhân, tận đáy lòng, vẫn coi Đức Chúa Trời là một trong những hữu thể ích kỷ nhất, chỉ biết nghĩ đến mình nhất trong cả vũ trụ — ích kỷ hơn nhiều so với mức mà chính họ cho là đúng đắn đối với bản thân — chỉ chăm chăm vào danh dự và vinh hiển của riêng Ngài, lúc nào cũng canh chừng để quyền lợi của Ngài không bao giờ bị chà đạp; và mải mê nghĩ về chính Ngài cùng sự công bình của Ngài đến nỗi chẳng còn chút tình yêu hay lòng thương xót nào dành cho những tội nhân khốn khổ đã xúc phạm đến Ngài. Tôi đã lớn lên với niềm tin rằng Đức Chúa Trời là như vậy. Tôi đã khám phá ra rằng Ngài hoàn toàn ngược lại. Và chính sự khám phá ấy là điều tôi muốn kể lại.

Sau hơn bảy mươi năm sống trên đời, tôi đã đi đến một xác tín sâu xa rằng mọi nhu cầu của linh hồn đều được đáp ứng bởi sự khám phá mà tôi đã có. Trong lời cầu nguyện tuyệt diệu của Chúa chúng ta ở Giăng 17, Ngài phán: “Vả, sự sống đời đời là nhìn biết Cha, tức là Đức Chúa Trời có một và thật, cùng Jêsus Christ, là Đấng Cha đã sai đến.” Trước kia, đối với tôi, đây dường như là một câu nói huyền nhiệm, có lẽ mang một ý nghĩa sùng kính, thâm áo nào đó, nhưng chắc chắn chẳng thể có ứng dụng thực tế nào. Thế nhưng, qua từng năm trong đời sống tôn giáo của mình, tôi lại khám phá trong câu ấy một ý nghĩa sâu hơn và sống động hơn, cho đến nay rốt cuộc tôi thấy rằng, nếu hiểu cho đúng, câu ấy chứa đựng cốt lõi của toàn bộ vấn đề. Biết Đức Chúa Trời đúng như Ngài thật là trong bản tính và bản chất của Ngài, tức là đã đạt đến nền tảng tuyệt đối, không hề thay đổi, hoàn toàn thỏa lòng, là nền mà trên đó — và chỉ trên đó mà thôi — mới có thể xây dựng nên toàn bộ tòa nhà đời sống tôn giáo của chúng ta.

Khám phá ra rằng Ngài không phải là Đấng ích kỷ như chúng ta vẫn thường tưởng tượng, mà trái lại, thật sự và tận căn bản là vị tha — không lo cho chính mình, nhưng chỉ luôn luôn lo cho chúng ta và cho phúc lợi của chúng ta — tức là đã tìm được lời giải đáp cho mọi thắc mắc của con người và phương thuốc cho mọi nhu cầu của con người. Nhưng làm sao để có được sự khám phá ấy, đó mới là câu hỏi then chốt.

Trong giai đoạn hiện hữu hiện nay, chúng ta chưa có được những khả năng giúp mình có thể thấy Đức Chúa Trời đúng như Ngài là trong bản thể thiết yếu và không thể thấu hiểu của Ngài. Chúng ta cần một người thông dịch.

Chúng ta phải có một sự Nhập Thể. Nếu tôi muốn một đàn kiến biết tôi đúng như con người thật tận cốt lõi của tôi, tôi sẽ phải nhập thể vào thân xác một con kiến và nói với chúng bằng chính ngôn ngữ của chúng, như kiến nói với kiến. Là một con người, tôi có thể đứng trên một tổ kiến mà nói suốt cả đời, và chẳng một lời nào lọt đến tai lũ kiến. Chúng sẽ cứ chạy tới chạy lui, chẳng hề hay biết tiếng tôi nói.

Vậy, để biết Đức Chúa Trời đúng như Ngài thật là, chúng ta phải đến với sự Nhập Thể của Ngài nơi Chúa Giê-xu Christ.

Kinh Thánh cho chúng ta biết rằng “Chẳng hề ai thấy Đức Chúa Trời; chỉ Con một ở trong lòng Cha, là Đấng đã giãi bày Cha cho chúng ta biết.” Khi một môn đồ thưa với Đấng Christ: “Xin chỉ Cha cho chúng tôi, thì đủ rồi,” Đấng Christ đáp: “Hỡi Phi-líp, ta ở cùng các ngươi đã lâu thay, mà ngươi chưa biết ta! Ai đã thấy ta, tức là đã thấy Cha. Sao ngươi lại nói rằng: ‘Xin chỉ Cha cho chúng tôi’? Ngươi há không tin rằng ta ở trong Cha và Cha ở trong ta, hay sao? Những lời ta nói với các ngươi, chẳng phải ta tự nói; ấy là Cha ở trong ta, chính Ngài làm trọn việc riêng của Ngài.”

Vậy thì, đây chính là cơ hội của chúng ta. Chúng ta không thể thấy Đức Chúa Trời, nhưng chúng ta có thể thấy Đấng Christ. Đấng Christ không chỉ là Con Đức Chúa Trời, mà Ngài cũng là Con Người, và với tư cách một con người nói với loài người, Ngài có thể bày tỏ Cha Ngài.

Đấng Christ thế nào, thì Đức Chúa Trời cũng thế ấy. Tất cả lòng vị tha, tất cả sự dịu dàng, tất cả lòng nhân từ, tất cả sự công chính, tất cả sự tốt lành mà chúng ta thấy nơi Đấng Christ chỉ đơn giản là sự bày tỏ lòng vị tha, sự dịu dàng, lòng nhân từ, sự công chính, sự tốt lành của Đức Chúa Trời.

Gần đây có người đã nói, bằng những lời mà tôi thấy như được soi dẫn: “Đấng Christ là hình hài con người của Đức Chúa Trời.”

Và đó chính là lời giải thích cho sự Nhập Thể.

Tuy nhiên, tôi không có ý nói rằng chẳng ai có thể nhận được sự mặc khải nào về Đức Chúa Trời trong linh hồn mình, ngoại trừ những người tin Kinh Thánh và biết Đấng Christ như Ngài được bày tỏ trong đó. Với lòng tôn kính và biết ơn, tôi tin rằng “Đức Chúa Trời chẳng hề vị nể ai, nhưng trong các dân, hễ ai kính sợ Ngài và làm sự công bình, thì nấy được đẹp lòng Chúa.” Trong mọi thời đại của thế gian, “Ngài cứ làm chứng luôn về mình.” Nhưng điều tôi thật sự tin chính là điều được công bố trong những lời mở đầu của Thư tín gửi người Hê-bơ-rơ — rằng “Đời xưa, Đức Chúa Trời đã dùng các đấng tiên tri phán dạy tổ phụ chúng ta nhiều lần nhiều cách, rồi đến những ngày sau rốt nầy, Ngài phán dạy chúng ta bởi Con Ngài,” và Con ấy là “sự chói sáng của sự vinh hiển Đức Chúa Trời và hình bóng của bổn thể Ngài.” Vì thế, dù chúng ta có thể tìm thấy nhiều sự mặc khải riêng lẻ ở những nơi khác, nhưng nếu muốn biết Ngài đúng như Ngài thật là, chúng ta chỉ có thể thấy Ngài được bày tỏ trọn vẹn nơi hình bóng của bổn thể Ngài, là Chúa Giê-xu Christ.

Phải rất lâu tôi mới nhận ra điều này, và cho đến khi nhận ra, tôi — như câu chuyện của tôi sẽ cho thấy — thật sự không biết gì về Ngài, chẳng khác gì kẻ man rợ tăm tối nhất, dù tôi sống giữa một cộng đồng Cơ Đốc, được nuôi dạy trong một Hội Thánh Cơ Đốc, và có cuốn Kinh Thánh mở sẵn trong tay. Đức Chúa Trời là nỗi kinh hoàng đối với tôi cho đến khi tôi bắt đầu thấy Ngài nơi gương mặt của Chúa Giê-xu Christ; từ đó Ngài trở thành một niềm vui trọn vẹn, không chút pha trộn. Và tôi tin rằng nhiều linh hồn mỏi mệt cũng đang ở trong tình cảnh tương tự — những linh hồn mà nếu một lần được giúp cho thấy rằng Đức Chúa Trời giống như Đấng Christ, sẽ được nhẹ nhõm không sao tả xiết.

Một người bạn của tôi kể rằng suốt thời thơ ấu, cô sống trong nỗi kinh hãi tột cùng đối với Đức Chúa Trời. Trong ý nghĩ của cô, Ngài là một gã khổng lồ tàn ác với một “Con Mắt” khủng khiếp có thể nhìn thấy mọi sự, dù được giấu kín đến đâu, và lúc nào cũng rình rập cô, chực tìm dịp để trừng phạt cô và cướp đi mọi niềm vui của cô. Cô kể rằng tối tối cô rón rén chui vào giường với cảm giác đáng sợ rằng ngay cả trong bóng tối, “Con Mắt của Đức Chúa Trời” vẫn đang dõi theo mình; và cô kéo chăn trùm kín đầu với hy vọng hão huyền — dù cô biết là hão huyền — rằng mình có thể trốn khỏi Con Mắt đáng sợ ấy, rồi nằm đó run rẩy, thì thầm một mình trong cơn thống khổ: “Mình phải làm sao đây? Ôi, mình phải làm sao đây? Ngay cả mẹ cũng không cứu được mình khỏi Đức Chúa Trời!”

Với sự kín đáo kỳ lạ của trẻ thơ, cô chưa bao giờ kể cho ai nghe về nỗi sợ ấy. Nhưng một đêm kia, mẹ cô bất ngờ bước vào phòng, nghe thấy tiếng kêu tuyệt vọng đáng thương của đứa bé, và chợt hiểu ra, bà ngồi xuống bên giường, nắm lấy bàn tay nhỏ bé lạnh giá trong tay mình, và bảo con rằng Đức Chúa Trời không phải là một bạo chúa đáng sợ, nhưng Ngài giống hệt như Chúa Giê-xu. Bà nhắc cho con nhớ Chúa Giê-xu tốt lành và nhân từ biết bao, Ngài yêu thương trẻ nhỏ biết bao, và đã bồng các em trong tay mà chúc phước cho.

Bạn tôi kể rằng cô vốn luôn yêu thích những câu chuyện về Chúa Giê-xu, và khi nghe rằng Đức Chúa Trời giống như Ngài, đó quả là một sự mặc khải trọn vẹn. Điều ấy cất đi nỗi sợ Đức Chúa Trời của cô mãi mãi. Suốt ngày hôm đó, cô đi đâu cũng tự nhủ đi nhủ lại: “Ôi, mình mừng quá vì đã biết ra rằng Đức Chúa Trời giống như Chúa Giê-xu, vì Chúa Giê-xu thật dễ thương. Bây giờ mình chẳng bao giờ phải sợ Đức Chúa Trời nữa.” Và tối hôm ấy, khi đi ngủ, cô đã thật sự bật cười thành tiếng khi nghĩ rằng có một Con Mắt yêu dấu và nhân từ đến thế đang trông chừng và chăm sóc mình.

Đứa trẻ bé bỏng ấy đã thoáng thấy Đức Chúa Trời “nơi mặt Đức Chúa Jêsus Christ,” và điều đó đã đem lại sự yên nghỉ cho linh hồn em.

Vậy, khi nói đến sự khám phá Đức Chúa Trời, tôi không có ý nói đến điều gì bí ẩn, huyền bí hay không thể đạt tới.

Tôi chỉ đơn giản muốn nói đến việc làm quen với Ngài như người ta làm quen với một người bạn — tìm hiểu bản tính và bản chất của Ngài ra sao, và học cách hiểu đường lối của Ngài. Nói tóm lại, tôi muốn nói đến việc khám phá xem Ngài thật sự là một Đấng như thế nào: tốt hay xấu, nhân từ hay không nhân từ, ích kỷ hay vị tha, mạnh hay yếu, khôn ngoan hay dại dột, công bình hay bất công.

Dĩ nhiên, hiển nhiên là mọi sự trong đời sống tôn giáo của một người đều tùy thuộc vào việc người ấy thờ phượng một Đức Chúa Trời như thế nào. Tính cách của người thờ phượng tất yếu sẽ được uốn nắn theo tính cách của đối tượng được thờ phượng. Nếu vị thần được thờ phượng tàn ác và hay báo thù, hoặc ích kỷ và bất công, thì người thờ phượng cũng sẽ trở nên tàn ác, hay báo thù, ích kỷ và bất công. Nhưng nếu Đức Chúa Trời được thờ phượng là Đấng yêu thương, dịu dàng, hay thathứ và vị tha, thì người thờ phượng cũng sẽ trở nên yêu thương, dịu dàng, hay thathứ và vị tha. Cũng vậy, sự bình an và hạnh phúc của người thờ phượng tất phải gắn chặt hoàn toàn với tính cách của Đức Chúa Trời mà người ấy thờ phượng; vì mọi sự đều tùy thuộc vào việc Ngài là một Đức Chúa Trời tốt lành hay một Đức Chúa Trời xấu xa. Nếu Ngài tốt lành, thì dĩ nhiên mọi sự đều ổn cả, và sự bình an của chúng ta có thể như sông tuôn chảy; nhưng nếu Ngài xấu xa, thì chẳng điều gì có thể ổn được, dù người thờ phượng có thathiết hay tận tụy đến đâu, và chẳng thể nào có bình an.

Điều này hiện lên thật rõ trong tâm trí tôi khi có lần, tại một buổi nhóm, tôi nghe một người da đen có học thức, thuộc một trong những bộ lạc hoang dã hơn ở châu Phi, kể về tôn giáo của bộ lạc mình. Ông nói rằng họ có hai vị thần, một thần tốt và một thần xấu. Họ chẳng bận tâm gì đến thần tốt, vì đã là thần tốt thì đằng nào thần cũng sẽ làm điều phải, dù họ có dâng sinh tế cho thần hay không.

Nhưng thần xấu thì họ phải tìm cách xoa dịu bằng đủ mọi thứ lời cầu khẩn, sinh tế, lễ vật và nghi lễ tôn giáo, để nếu được, làm cho thần vui lòng mà đối xử tốt với họ.

Theo tôi nghĩ, điều này chứa đựng một lẽ thật sâu xa. Quan niệm của chúng ta về Đức Chúa Trời càng nghèo nàn và bất toàn bao nhiêu, thì những nỗ lực của chúng ta để xoa dịu Ngài hay tìm cách được Ngài ban ơn lại càng sốt sắng và căng thẳng bấy nhiêu. Nhưng ngược lại, sự hiểu biết của chúng ta về sự tốt lành và lòng vị tha của Đức Chúa Trời càng cao và càng chân thật bao nhiêu, thì trong sự thờ phượng của chúng ta càng bớt đi bấy nhiêu những lo âu, rối rít, vật lộn hay quằn quại. Một Đức Chúa Trời tốt lành và vị tha chắc chắn đằng nào cũng sẽ làm điều phải, dù chúng ta có tìm cách làm cho Ngài nguôi lòng hay không, và chúng ta có thể yên tâm tin cậy Ngài tự lo liệu công việc của Ngài mà chẳng cần đến mấy lời khuyên của chúng ta. Còn việc vật lộn hay quằn quại với Ngài để Ngài làm những điều vốn chỉ là bổn phận của địa vị Ngài, thì những việc như thế chẳng bao giờ cần thiết; vì dĩ nhiên, một người tốt thì bao giờ cũng làm tròn bổn phận của mình.

Vì vậy, tôi đã khám phá ra rằng lời tuyên bố đơn sơ “Đức Chúa Trời là tốt lành”, nếu chúng ta hiểu cho đúng, là một sự bảo đảm đầy đủ và hoàn toàn thỏa đáng rằng quyền lợi của chúng ta được an toàn trong tay Ngài.

Vì Ngài tốt lành, Ngài không thể không làm tròn bổn phận của Ngài đối với chúng ta; và vì Ngài vị tha, Ngài tất phải đặt quyền lợi của chúng ta lên trước quyền lợi của chính Ngài. Khi chúng ta đã được bảo đảm về điều này, thì chẳng còn gì để sợ hãi nữa.

Bởi đó, điều duy nhất thật sự sống còn trong tôn giáo là làm quen với Đức Chúa Trời. Ê-li-pha nói (Gióp 22:21): “Hãy làm quen với Đức Chúa Trời, thì được bình an,” và tôi tin rằng mỗi người chúng ta đều sẽ thấy một sự bình an vượt quá mọi sự hiểu biết tất yếu theo sau sự quen biết này.

Có ai trên đời này có thể thấy và biết sự tốt lành, lòng nhân từ, sự công chính và lòng vị tha đầy yêu thương của Đức Chúa Trời chúng ta, như Ngài được bày tỏ nơi gương mặt của Chúa Giê-xu Christ, mà lại không bị lôi cuốn cách không cưỡng nổi để tôn thờ Ngài? Ai có thể có điều gì khác hơn là bình an khi khám phá ra rằng Đức Chúa Trời, Đấng đã dựng nên chúng ta và là Đấng chúng ta thuộc về đời đời, là một Đức Chúa Trời của tình yêu? Ai trong chúng ta còn có thể tiếp tục sợ hãi một khi thấy rằng Ngài chăm sóc chúng ta như con ngươi của mắt mình?

Và còn điều gì khác có thể đem lại sự bình an không lay chuyển? Sự hiểu biết về các giáo lý hay tín điều có thể đem lại bình an một thời gian; những kinh nghiệm phước hạnh có thể đem lại bình an; sự thành công trong công tác phục vụ cũng có thể, nhưng chẳng điều nào trong những điều ấy đáng tin cậy là sẽ bền lâu. Giáo lý có thể trở nên mờ tối, kinh nghiệm có thể phai nhạt hay đổi thay, chúng ta có thể bị ngăn trở không làm được công việc của mình, và con người cùng hoàn cảnh có thể khiến chúng ta thất vọng. Nếu sự bình an của chúng ta không đặt nền trên điều gì vững bền hơn những thứ ấy, nó sẽ chao đảo như sóng biển.

Nơi duy nhất có sự bình an trường cửu và bền vững là trong sự quen biết với sự tốt lành và lòng vị tha của Đức Chúa Trời.

Thật khó giải thích chính xác tôi muốn nói gì khi nói về sự quen biết Đức Chúa Trời này. Chúng ta quá quen nghĩ rằng chỉ cần biết những điều về Ngài là đủ — Ngài đã làm gì, Ngài đã phán gì, kế hoạch của Ngài ra sao, và có những giáo lý nào liên quan đến Ngài — đến nỗi chúng ta dừng lại trước khi biết Ngài là ai trong bản tính và bản chất của Ngài, vốn là sự hiểu biết duy nhất thật sự làm thỏa lòng.

Trong các mối quan hệ giữa người với người, chúng ta có thể biết rất nhiều về một người mà chẳng bao giờ thật sự quen biết người ấy, và trong mối quan hệ của chúng ta với Đức Chúa Trời cũng vậy. Chúng ta có thể loay hoay mò mẫm suốt nhiều năm, tưởng rằng mình biết rất nhiều về Ngài, thế mà chưa bao giờ hoàn toàn chắc chắn Ngài thật sự là một Đấng như thế nào, và vì thế chẳng bao giờ tìm được sự yên nghỉ hay thỏa lòng lâu bền. Rồi cuối cùng — có lẽ thật bất ngờ — chúng ta thoáng thấy Ngài như Ngài được bày tỏ nơi gương mặt của Chúa Giê-xu Christ. Chúng ta khám phá ra Đức Chúa Trời thật ở phía sau, bên dưới và bên trong mọi quan niệm khác có thể đã làm chúng ta bối rối. Và từ giây phút ấy, sự bình an của chúng ta như sông tuôn chảy. Trong mọi sự và qua mọi sự — ngay cả khi chúng ta chẳng thể vui mừng trong điều gì khác — chúng ta vẫn có thể luôn luôn và ở mọi nơi “vui mừng trong Đức Chúa Trời, và hớn hở trong Đức Chúa Trời của sự cứu rỗi chúng ta.” Chúng ta không còn cần đến những lời hứa của Ngài nữa; chúng ta đã tìm được chính Ngài, và Ngài là đủ cho mọi nhu cầu.

Kinh nghiệm của chính tôi cũng đại khái như vậy. Sự hiểu biết của tôi về Đức Chúa Trời, khởi đầu ở một tầng thấp kém, giữa bao tối tăm và ngu muội, đã tiến lên chậm chạp qua nhiều chặng, với vô số những xung đột và vật lộn chẳng cần thiết, cho đến khi cuối cùng tôi học biết rằng Đấng Christ là “hình bóng của bổn thể” Đức Chúa Trời. Bấy giờ, trong một mức độ nào đó, tôi đã được quen biết Ngài, và kinh ngạc lẫn vui sướng khám phá ra lòng vị thatrọn vẹn của Ngài. Tôi thấy rằng tin cậy Ngài là điều an toàn. Và từ đó trở đi, mọi nghi ngờ và thắc mắc của tôi đã dần dần nhưng chắc chắn tan biến trong ánh sáng chói lòa của sự hiểu biết tuyệt vời này.

Chính tiến trình dẫn đến sự khám phá ấy trong linh hồn tôi là điều tôi muốn kể lại. Nhưng để làm vậy, tôi phải bắt đầu từ những ảnh hưởng sớm nhất trong đời mình; vì tôi tin chắc rằng sự hiểu biết của tôi về Cha Thiên Thượng trước hết đã bắt đầu từ sự hiểu biết của tôi về cha mẹ trần thế của mình, là những bậc cha mẹ mà tôi tin chắc là dễ mến nhất mà một đứa trẻ từng có. Biết họ và sự tốt lành của họ, tôi chỉ có thể tin cách hợp lý rằng Cha Thiên Thượng của tôi — Đấng đã dựng nên họ — ít nhất cũng phải tốt lành như người cha và người mẹ trần thế mà Ngài đã tạo dựng. Và câu chuyện về linh hồn tôi sẽ chẳng trọn vẹn nếu không bắt đầu từ họ.

Tiếp