Chương 11 · 15 phút đọc · 19 phút nghe
Những dấu hiệu của tim đèn còn hơi cháy mà Đấng Christ sẽ không dập tắt
SAU KHI ĐÃ ĐẶT NHỮNG ĐIỀU NÀY LÀM NỀN, chúng ta hãy tra xét để biết: Thứ nhất, nếu trong chúng ta có chút lửa thánh nào, thì lửa ấy được nhóm lên từ trời bởi Cha sáng láng, là Đấng có phán: Sự sáng phải soi từ trong sự tối tăm (2 Cô-rinh-tô 4:6). Lửa ấy được nhóm lên trong khi dùng các phương tiện thế nào, thì cũng được nuôi dưỡng như thế. Sự sáng trong chúng ta và sự sáng trong Lời nảy sinh cái nọ từ cái kia, và cả hai đều đến từ Đức Thánh Linh; vì vậy, những ai không đoái đến Lời, ấy là vì trong họ chẳng có sự sáng (Ê-sai 8:20). Những lẽ thật thuộc trời phải có sự sáng thuộc trời mới nhận biết được. Người tự nhiên cũng thấy những điều thuộc trời, nhưng không phải trong chính sự sáng riêng của chúng, mà bởi một sự sáng thấp kém hơn; nơi mỗi người đã hoán cải, Đức Chúa Trời đặt một sự sáng vào con mắt của linh hồn người ấy, tương xứng với sự sáng của những lẽ thật được bày tỏ cho người. Con mắt xác thịt sẽ chẳng bao giờ thấy được những điều thuộc linh.
Thứ hai, sự sáng đến từ Đức Chúa Trời, dù nhỏ nhất, cũng có ít nhiều hơi nóng đi kèm: sự sáng trong trí hiểu sinh ra hơi nóng của tình yêu trong lòng mến. Trí hiểu đã được thánh hóa thấy một điều là thật hay là tốt đến mức nào, thì ý chí ôm lấy điều ấy đến mức ấy. Sự sáng yếu sinh ra những khuynh hướng yếu; sự sáng mạnh sinh ra những khuynh hướng mạnh. Một chút sự sáng thuộc linh cũng đủ sức đối đáp những lời phản bác mạnh mẽ của thịt và huyết, và nhìn thấu mọi sự quyến dụ thế tục cùng mọi trở ngại chống đối, cho thấy chúng thấp kém hơn biết bao so với những điều thuộc trời mà nó đang chăm nhìn.
Mọi sự sáng không thuộc linh, vì thiếu sức mạnh của ân điển thánh hóa, đều nhượng bộ trước mỗi cơn cám dỗ nhỏ, nhất là khi cơn cám dỗ ấy được khéo sắp đặt cho hợp với khuynh hướng riêng của mỗi người. Đó là lý do vì sao những Cơ Đốc nhân có sự sáng ít về lượng, nhưng thuộc trời về phẩm, vẫn đứng vững, trong khi những người có sự hiểu biết rộng hơn lại chìm xuống.
Sự sáng sở dĩ thắng thế trong linh hồn là vì, nơi người tin kính, cùng với thần soi sáng còn có tâm thần mạnh mẽ (2 Ti-mô-thê 1:7) đi kèm, để khiến lòng phục lẽ thật đã được bày tỏ, và đặt vào ý chí một vị nếm, một sự ưa thích tương xứng với sự ngọt ngào của các lẽ thật ấy; bằng không, một ý chí thuần tự nhiên sẽ nổi lên chống lại những lẽ thật siêu nhiên, vì nó có sự ác cảm và thù nghịch với chúng. Nơi người tin kính, những lẽ thật thánh được truyền đến như qua vị nếm; người có ân điển có một khẩu vị thuộc linh cũng như một con mắt thuộc linh. Ân điển đổi khác vị nếm. Thứ ba, nơi nào sự sáng thuộc trời này được nhóm lên, thì nó dẫn dắt vào đường ngay. Vì nó được ban cho để dùng vào việc ấy, để chỉ cho chúng ta con đường tốt nhất và dẫn dắt chúng ta trong từng bước cụ thể của đời sống: nếu không như thế, thì đó chỉ là sự sáng thông thường, được ban cho chỉ vì ích lợi của người khác. Có người có sự sáng của sự hiểu biết, nhưng không theo sự sáng ấy, mà để cho lý lẽ xác thịt và mưu khôn đời này dẫn dắt: như những kẻ mà tiên tri nói đến: Kìa, hết thảy các ngươi là kẻ thắp lửa và đốt đuốc vây lấy mình, thì hãy đi giữa ngọn lửa mình và giữa những đuốc mình đã đốt! Ấy là sự tay ta đã làm cho các ngươi, các ngươi sẽ nằm trong sự buồn bực (Ê-sai 50:11). Đức Chúa Trời lấy làm vui mà làm bối rối sự khôn ngoan xác thịt, vì nó thù nghịch với Ngài và cướp lấy đặc quyền của Ngài, là Đức Chúa Trời khôn ngoan có một. Vậy chúng ta phải bước đi theo sự sáng của Ngài, chứ không theo ánh lửa bùng lên của chính mình. Đức Chúa Trời phải thắp ngọn đèn chúng ta (Thi Thiên 18:28), bằng không chúng ta dễ phải ở mãi trong tối tăm. Những tia lửa không được nhóm lên từ trời thì không đủ sức giữ chúng ta khỏi nằm trong sự buồn bực, dù chúng bùng lên rực rỡ và phô trương hơn sự sáng từ trên cao, như người điên làm được những việc lớn hơn người tỉnh táo, nhưng bởi một sức mạnh giả tạo; cũng vậy, niềm vui quá độ của những người này phát sinh từ một sự sáng giả, và đèn kẻ hung dữ sẽ tắt đi.
Sự sáng mà một số người có thì giống như tia chớp, sau một lóe sáng bất chợt lại để họ ở trong tối tăm hơn trước. Họ có thể yêu sự sáng khi nó chiếu rọi, nhưng ghét nó khi nó vạch trần và chỉ dẫn. Một chút sự sáng thánh cũng đủ giúp người ta giữ Lời, không phản bội đạo, và không chối danh Đấng Christ, như Đấng Christ phán về Hội Thánh Phi-la-đen-phi (Khải Huyền 3:2).
Thứ tư, nơi nào có lửa này, thì nó sẽ tách biệt những vật khác bản chất nhau, và cho thấy sự khác biệt giữa các vật, như giữa vàng và cặn bã. Nó sẽ phân rẽ giữa xác thịt và phần thuộc linh, và cho thấy điều này là của bản tính, điều kia là của ân điển. Trong một hành động xấu chẳng phải mọi sự đều xấu, và trong một hành động tốt chẳng phải mọi sự đều tốt. Có vàng lẫn trong quặng, mà Đức Chúa Trời và Thánh Linh Ngài trong chúng ta có thể phân biệt được. Lòng người xác thịt giống như một ngục tối, trong đó chẳng thấy gì ngoài sự kinh hoàng và hỗn loạn; còn sự sáng này khiến chúng ta sáng suốt và khiêm nhường, khi thấy rõ hơn sự thánh khiết của Đức Chúa Trời và sự ô uế của chính mình; và khiến chúng ta có khả năng nhận biết công việc của Thánh Linh trong người khác.
Thứ năm, một người thuộc linh đến mức nào, thì sự sáng là điều vui thích cho người đến mức ấy, vì người sẵn lòng thấy bất cứ điều gì sai trái để sửa đổi, và bất cứ sự phục vụ nào khác được bày tỏ để thực hiện, bởi người thật lòng ghét điều ác và yêu điều lành: nếu người đi ngược lại sự sáng đã được bày tỏ, người sẽ sớm được kéo trở lại, vì sự sáng có một phe thân hữu ở bên trong người. Bởi đó, vừa thấy một chút lỗi lầm của mình, người liền sẵn lòng nghe lời khuyên, như Đa-vít khi định giết Na-banh, và về sau đã ngợi khen Đức Chúa Trời khi bị ngăn lại trên con đường xấu (1 Sa-mu-ên 25:32).
Nơi người xác thịt, sự sáng ập vào, nhưng người ra sức đóng các lối đi lại; người chẳng ưa đến cùng sự sáng. Trước khi Thánh Linh của ân điển chinh phục được tấm lòng, thì không thể nào lòng ấy lại không phạm tội nghịch cùng sự sáng, hoặc bằng cách chống cự nó, hoặc giam cầm nó dưới những dục vọng hèn hạ, và dường như chôn nó xuống đất; hoặc bằng cách bóp méo nó, biến nó thành kẻ tay sai và người đại diện cho xác thịt, đi tìm những lý lẽ để bênh vực xác thịt; hoặc lạm dụng chút sự sáng ít ỏi mình có để ngăn chặn một sự sáng lớn hơn, cao hơn và thuộc trời hơn, và rốt cuộc biến chính sự sáng mình có thành kẻ dẫn đường sai lạc vào sự tối tăm hoàn toàn. Lý do là vì sự sáng chẳng có người bạn nào ở bên trong, linh hồn ở trong một trạng thái trái ngược; và sự sáng luôn ngăn trở thứ bình an tội lỗi mà người ta muốn tự nói với mình: bởi đó chúng ta thấy nó thường khiến người ta càng giận dữ hơn, như mặt trời mùa xuân sinh ra những cơn sốt rét, vì nó khuấy động các thể dịch trong cơ thể mà không làm tiêu tan chúng. Trong thế gian chẳng có gì bất an hơn lòng của kẻ ác ngồi dưới các phương tiện của sự hiểu biết, cho đến khi, như một tên trộm, nó thổi tắt ngọn đèn để có thể phạm tội mà ít bị cắn rứt hơn. Sự sáng thuộc linh thì rõ ràng phân minh, nó thấy điều lành thuộc linh và áp dụng cho chính mình; còn sự sáng thông thường thì mập mờ, và để mặc tội lỗi nằm yên. Nơi nào có lửa, dù ở mức độ nào, nó cũng sẽ chiến đấu chống lại chất trái ngược với nó: ngay từ ban đầu Đức Chúa Trời đã đặt sự thù ghét không thể hòa giải giữa sự sáng và sự tối tăm, cũng vậy giữa điều lành và điều dữ, giữa xác thịt và Thánh Linh (Ga-la-ti 5:17). Ân điển sẽ chẳng bao giờ hiệp với tội lỗi, cũng như lửa chẳng hiệp với nước. Lửa không hòa lẫn với bất cứ điều gì trái ngược, nhưng giữ sự tinh sạch riêng của nó, và chẳng bao giờ bị hư hoại như các nguyên tố khác. Vì vậy, những ai biện hộ và mưu tính cho sự phóng túng của xác thịt đã tự bày tỏ mình là kẻ xa cách sự sống của Đức Chúa Trời. Bởi cuộc giằng co này, những người có ân điển thường than rằng mình chẳng có ân điển gì, nhưng họ tự mâu thuẫn trong chính lời than của mình; như thể một người đang thấy lại than rằng mình không thấy được, hoặc than rằng mình đang ngủ, trong khi chính lời than ấy, phát sinh từ sự không ưa tội lỗi, cho thấy trong người có một điều gì đó chống lại tội lỗi. Người chết có than thở được chăng? Có những điều, dù tự chúng là xấu, lại cho thấy điều tốt; như khói cho thấy có chút lửa. Mụn nhọt nổi ra ngoài thân thể cho thấy sức sống của cơ thể còn mạnh. Có những yếu đuối bày tỏ nhiều điều tốt hơn một số hành động có vẻ đẹp đẽ; sự nóng nảy quá độ khi chống lại điều ác, dù không thể bào chữa, vẫn cho thấy một tinh thần tốt hơn là một tính khí điềm nhiên khi có lý do chính đáng để xúc động. Thà nước chảy hơi đục còn hơn chẳng chảy chút nào. Gióp trong những lúc rối loạn của mình còn có nhiều ân điển hơn các bạn ông trong cách cư xử có vẻ khôn ngoan của họ. Những hành động bị vấy bẩn bởi ít nhiều yếu đuối được chấp nhận hơn là những việc làm chiếu lệ cho có hình thức.
Lửa, dù chỉ ở mức độ nhỏ nhất, cũng hoạt động ở một mức nào đó; cũng vậy, ân điển dù nhỏ nhất cũng đang hành động, vì nó phát xuất từ Thánh Linh của Đức Chúa Trời, là Đấng được ví như lửa vì bản tính hằng hành động của Ngài. Hơn nữa, ngay trong tội lỗi, khi dường như chẳng có gì hoạt động ngoài sự bại hoại, vẫn có một nguyên lý trái ngược làm suy giảm sức mạnh của tội lỗi, đến nỗi nó không trở nên cực ác như nơi những người xác thịt (Rô-ma 7:13).
Lửa làm cho kim loại mềm dẻo và dễ uốn; ân điển cũng vậy, nơi nào nó đã khởi sự, nó uốn nắn tấm lòng trở nên mềm dẻo và sẵn sàng đón nhận mọi dấu ấn tốt lành. Những tâm hồn cứng cỏi khó bảo cho thấy họ chưa hề là tim đèn còn hơi cháy.
Lửa biến mọi vật, hết mức nó có thể, thành lửa; cũng vậy, ân điển ra sức tạo nên cùng một dấu ấn trong người khác, và làm cho càng nhiều người trở nên tốt càng hay: ân điển cũng khiến người ta dùng cách đầy ân điển ngay cả những điều tự nhiên và thuộc đời sống thường ngày, và làm cho chúng trở nên thuộc linh: điều mà người khác chỉ làm theo phép đời thông thường, thì người có ân điển sẽ làm cách thánh khiết. Người hoặc ăn, hoặc uống, hay là làm sự chi khác, đều vì sự vinh hiển Đức Chúa Trời mà làm cả, khiến mọi sự đều phục vụ cho mục đích tối hậu.
Các tia lửa tự nhiên bay lên cao; cũng vậy, Thánh Linh của ân điển đưa linh hồn hướng về trời, và đặt trước mặt chúng ta những mục đích thánh khiết và thuộc trời: như nó đã được nhóm lên từ trời, thì nó cũng đưa chúng ta trở về trời. Phần đi theo toàn thể: lửa bốc lên cao, cũng vậy mỗi tia lửa đều hướng về nguyên tố của chính nó. Nơi nào mục đích và khuynh hướng của linh hồn hướng về Đức Chúa Trời, thì nơi đó có ân điển, dù bị chống đối. Mức độ nhỏ nhất của ân điển là những ước ao thánh phát sinh từ đức tin và tình yêu, vì chúng ta không thể ước ao điều gì mà trước hết chúng ta không tin là có, và sự ước ao điều đó phát xuất từ tình yêu. Bởi đó, những ước ao được kể như một phần của chính điều được ước ao ở một mức độ nào đó; nhưng khi ấy chúng phải, thứ nhất, bền bỉ; vì sự bền bỉ cho thấy chúng tự nhiên một cách siêu nhiên, chứ không bị ép buộc: thứ hai, chúng phải hướng về những điều thuộc linh, như tin, yêu mến Đức Chúa Trời, v.v., không phải vì một cơn ngặt nghèo đặc biệt nào, như khi người ta nghĩ rằng giá mà bây giờ mình có ân điển thì có thể thoát khỏi một hiểm nguy nào đó, nhưng như một tấm lòng yêu thương hướng về điều mình yêu vì một sự tuyệt hảo nào đó nơi chính điều ấy: và thứ ba, cùng với sự ước ao có sự buồn rầu khi nó bị ngăn trở, điều này thúc giục người ta cầu nguyện: Ô! chớ chi đường lối tôi được vững chắc, Để tôi giữ các luật lệ Chúa! (Thi Thiên 119:5). Khốn nạn cho tôi! Ai sẽ cứu tôi...? v.v. (Rô-ma 7:24): thứ tư, những ước ao cứ thúc đẩy chúng ta tiến tới mãi: Ôi, ước gì tôi được hầu việc Đức Chúa Trời cách tự do hơn; Ôi, ước gì tôi được thoát khỏi những dục vọng gớm ghiếc, nhạt nhẽo và độc hại này hơn nữa.
Lửa, nếu có chất để nuôi, sẽ tự lan ra rộng hơn, bốc lên mỗi lúc một cao, và càng bốc cao thì ngọn lửa càng tinh sạch. Cũng vậy, nơi nào có ân điển thật, thì ân điển ấy lớn lên về mức độ và sự tinh sạch. Tim đèn còn hơi cháy sẽ lớn lên thành ngọn lửa; và khi nó gia tăng, nó cũng loại trừ điều trái ngược và ngày càng tự tinh luyện mình hơn. Vì vậy, việc tự đặt cho mình một mức độ ân điển rồi dừng lại ở những khởi đầu, viện cớ rằng Đấng Christ sẽ không dập tắt tim đèn còn hơi cháy, chứng tỏ một tấm lòng giả dối. Nhưng tấm lòng thương xót này của Đấng Christ đi đôi với sự thánh khiết trọn vẹn, được bày tỏ qua sự ghét tội lỗi cách trọn vẹn; vì thà chính Ngài trở nên của lễ chuộc tội, còn hơn để tội lỗi không chịu hình phạt xứng đáng, và trong đó sự thánh khiết của Cha Ngài và của chính Ngài chiếu rạng hơn hết. Ngoài ra, trong công việc nên thánh, dù Ngài ưu đãi công việc của Ngài trong chúng ta, Ngài không hề dung túng tội lỗi trong chúng ta; vì Ngài sẽ chẳng bao giờ rút tay khỏi công việc của Ngài cho đến khi Ngài đã cất bỏ tội lỗi, ngay cả sự hiện hữu của nó, khỏi bản tính chúng ta: cũng chính Thánh Linh đã tinh sạch khối nhân tính phước hạnh mà từ đó Ngài được dựng nên, cũng tẩy sạch chúng ta từng bước để chúng ta xứng hợp với một Đầu thánh khiết dường ấy, và uốn nắn sự xét đoán cùng tình cảm của mọi người mà Ngài thương xót, cho hòa hợp với sự xét đoán và tình cảm của chính Ngài, trong việc ra sức thúc đẩy các mục đích của Ngài, là trừ bỏ tội lỗi khỏi bản tính chúng ta.