Chương 5 · 14 phút đọc · 18 phút nghe
Môi-se, Người Cầu Thay Đầy Quyền Năng
Sự cầu nguyện cầu thay là một phương tiện ân điển đầy quyền năng cho chính người cầu nguyện. Martyn nhận xét rằng trong những lúc tâm hồn khô hạn và chán nản, ông thường tìm được một sự phục hưng thú vị trong chính việc cầu nguyện cho người khác, cho sự cải đạo của họ, hoặc sự nên thánh của họ, hoặc sự thịnh vượng của họ trong công việc Chúa. Việc ông giao thiệp với Đức Chúa Trời vì cớ họ về những ân tứ và phước lành ấy, đối với chính ông, là con đường tự nhiên cách thiên thượng để ông được thấy cách mới mẻ phần mình và cơ nghiệp mình trong Đấng Christ, thấy Đấng Christ là sự yên nghỉ và quyền năng của chính mình, và thấy “sự tự do trọn vẹn” của việc phó dâng trọn chính mình cho Chủ để làm công việc của Ngài—Giám mục Handley C. G. Moule.
Sự cầu nguyện hiệp một với các mục đích của Đức Chúa Trời và dốc sức để bảo đảm cho các mục đích ấy được thành tựu. Biết bao lần ý muốn khôn ngoan và nhân từ của Đức Chúa Trời đã không đạt được những mục tiêu phong phú và tốt lành của nó vì tội lỗi của dân sự, nếu sự cầu nguyện không xen vào để ngăn cơn thạnh nộ và làm cho lời hứa được vững chắc! Dân Y-sơ-ra-ên, với tư cách một dân tộc, hẳn đã gặp sự hủy diệt đáng phải chịu và số phận công bình của mình sau sự bội đạo với con bò vàng, nếu không có sự can thiệp và sự nài nỉ không mỏi mệt của Môi-se trong bốn mươi ngày và bốn mươi đêm cầu nguyện!
Sự cầu nguyện lạ lùng của Môi-se đã tác động lạ lùng trên tính cách của ông. Sự giao thông gần gũi và cao cả của ông với Đức Chúa Trời khi nhận luật pháp đã không biến đổi tính cách ông như sự cầu nguyện không mỏi mệt trong bốn mươi ngày ở cùng Đức Chúa Trời ấy. Chính khi ông đi xuống từ cuộc vật lộn cầu nguyện lâu dài đó, gương mặt ông chói sáng rực rỡ đến thế. Những ngọn núi hóa hình của chúng ta và sự chói sáng thiên thượng trong tính cách và cách cư xử đều được sinh ra từ những kỳ cầu nguyện vật lộn. Sự cầu nguyện suốt đêm đã biến đổi biết bao Gia-cốp, kẻ chiếm chỗ, thành Y-sơ-ra-ên, một vị hoàng tử, là người có quyền năng với Đức Chúa Trời và với loài người.
Không có sứ mạng nào oai nghiêm hơn về mục đích và kết quả so với sứ mạng của Môi-se, và không có sứ mạng nào trách nhiệm nặng nề hơn, đòi hỏi sự siêng năng hơn và khó khăn hơn. Qua đó, chúng ta được dạy về chức vụ cao cả và nguyên tắc của sự cầu nguyện. Sự cầu nguyện không chỉ là phương tiện để được cung cấp và nâng đỡ, mà còn là một kênh đầy lòng thương xót, qua đó sự nhịn nhục đầy thương xót của Đức Chúa Trời được tuôn tràn ra. Sự cầu nguyện là phương tiện để kiềm chế cơn thạnh nộ của Đức Chúa Trời, hầu cho sự thương xót được thắng sự đoán xét.
Chính Môi-se và sứ mạng của ông là sản phẩm của sự cầu nguyện. Kinh Thánh chép như vầy: “Sau khi Gia-cốp đến xứ Ê-díp-tô, tổ phụ các ngươi có kêu cầu cùng Đức Giê-hô-va; Đức Giê-hô-va sai Môi-se và A-rôn đem tổ phụ các ngươi ra khỏi xứ Ê-díp-tô, mà lập họ ở trong chỗ nầy.” Đó là khởi nguồn của cuộc vận động lớn lao nhằm giải cứu dân Hê-bơ-rơ khỏi ách nô lệ Ê-díp-tô.
Những cuộc vận động lớn lao của Đức Chúa Trời đã có nguồn gốc và sức mạnh trong sự cầu nguyện của loài người, và được định hình bởi sự cầu nguyện ấy. Sự cầu nguyện liên hệ trực tiếp với Đức Chúa Trời. Những mục đích khác, phụ thuộc và thứ yếu, cũng đạt được nhờ sự cầu nguyện, nhưng chủ yếu, gần như duy nhất, sự cầu nguyện liên hệ với Đức Chúa Trời. Ngài vui lòng sắp đặt đường lối của Ngài và đặt hành động của Ngài trên sự cầu nguyện của các thánh đồ Ngài. Sự cầu nguyện ảnh hưởng lớn lao trên Đức Chúa Trời. Môi-se không thể làm công việc lớn lao của Đức Chúa Trời, dù được Đức Chúa Trời ủy thác, nếu không cầu nguyện nhiều. Môi-se không thể cai trị dân sự của Đức Chúa Trời và thực hiện những chương trình thiên thượng nếu lư hương của ông không đầy dẫy hương thơm của sự cầu nguyện. Công việc của Đức Chúa Trời không thể thực hiện được nếu ngọn lửa và hương thơm không luôn luôn cháy, bay lên và tỏa ngát.
Chúng ta thường thấy sự cầu nguyện của Môi-se làm nhẹ đi đòn khủng khiếp của cơn thạnh nộ Đức Chúa Trời. Bốn lần Pha-ra-ôn đã nài xin Môi-se cầu nguyện để giải cứu vua khỏi đòn khủng khiếp của cơn thạnh nộ Đức Chúa Trời. “Hãy cầu nguyện Đức Giê-hô-va,” Pha-ra-ôn tha thiết van xin Môi-se như vậy khi lũ ếch nhái gớm ghiếc ở trên mình vua. Và “Môi-se kêu cầu Đức Giê-hô-va về việc ếch nhái mà Ngài đã khiến đến cho Pha-ra-ôn; Đức Giê-hô-va làm y theo lời Môi-se.” Khi tai vạ ruồi mòng nặng nề đã làm hư hại cả xứ, Pha-ra-ôn lại thảm thiết kêu cùng Môi-se: “Hãy cầu nguyện cho ta với!” Môi-se ra khỏi Pha-ra-ôn và cầu nguyện Chúa, và Chúa lại làm y như lời Môi-se. Sấm sét và mưa đá dữ dội, với cơn thịnh nộ đáng sợ và tàn phá của chúng, đã buộc vị vua gian ác này phải thốt ra cùng một lời van xin tha thiết với Môi-se: “Hãy cầu nguyện Đức Giê-hô-va.” Và Môi-se ra khỏi thành đến nơi kín đáo, và một mình với Đức Chúa Trời Toàn Năng, ông “giơ tay lên Đức Giê-hô-va, sấm sét và mưa đá tạnh, mưa bèn ngớt hột trên mặt đất.”
Dù Môi-se là người của luật pháp, nơi ông sự cầu nguyện vẫn bày tỏ sức mạnh lớn lao của nó. Về ông, cũng như trong thời kỳ thuộc linh hơn sau này, người ta có thể nói: “Nhà ta sẽ gọi là nhà cầu nguyện.”
Môi-se chấp nhận trọn vẹn nguyên tắc nền tảng của sự cầu nguyện, rằng sự cầu nguyện liên hệ với Đức Chúa Trời. Nơi Áp-ra-ham, chúng ta đã thấy điều này được bày tỏ cách rõ ràng và mạnh mẽ. Nơi Môi-se, nếu có thể, điều đó còn rõ ràng và mạnh mẽ hơn nữa. Nguyên tắc ấy tuyên bố rằng sự cầu nguyện tác động đến Đức Chúa Trời, rằng Đức Chúa Trời chịu ảnh hưởng bởi sự cầu nguyện trong cách Ngài hành động, và rằng Đức Chúa Trời nghe và nhậm lời cầu nguyện ngay cả khi việc nghe và nhậm lời ấy có thể thay đổi cách Ngài hành động và đảo ngược việc Ngài làm. Mạnh hơn mọi luật lệ khác, và không thể lay chuyển hơn bất cứ sắc lệnh nào khác, là sắc lệnh này: “Hãy kêu cầu ta, ta sẽ trả lời cho.”
Môi-se sống gần gũi Đức Chúa Trời, và có lối đến với Đức Chúa Trời cách tự do nhất, không bị cản trở nhất và dạn dĩ nhất; nhưng điều này, thay vì làm giảm sự cần thiết của sự cầu nguyện, lại khiến sự cầu nguyện càng cần thiết hơn, rõ rệt hơn và đầy quyền năng hơn. Sự thân thiết và gần gũi với Đức Chúa Trời đem lại cho sự cầu nguyện hương vị, sự thường xuyên, sự sắc bén và quyền năng. Những người biết Đức Chúa Trời rõ nhất là những người giàu có nhất và đầy quyền năng nhất trong sự cầu nguyện. Sự quen biết ít ỏi với Đức Chúa Trời, sự xa lạ và lạnh nhạt với Ngài, khiến sự cầu nguyện trở thành điều hiếm hoi và yếu ớt.
Có những cảnh ngặt nghèo cùng cực mà Môi-se lâm vào, mà sự cầu nguyện không cất bỏ; nhưng không có hoàn cảnh cùng cực nào làm Đức Chúa Trời bối rối, khi sự cầu nguyện đặt Đức Chúa Trời vào sự việc.
Sứ mạng của Môi-se là một sứ mạng thiên thượng. Nó được Đức Chúa Trời truyền lệnh, hướng dẫn và hoạch định. Một cuộc vận động càng có nhiều Đức Chúa Trời bao nhiêu, thì càng có nhiều sự cầu nguyện bấy nhiêu, nổi bật và chi phối. Cách Môi-se dùng sự cầu nguyện để cai quản hội chúng cho thấy sự cần thiết của lòng can đảm và sự bền bỉ trong sự cầu nguyện. Suốt bốn mươi ngày và bốn mươi đêm, Môi-se đã kiên trì cầu nguyện cho sự cứu rỗi của dân sự Chúa. Mối quan tâm của ông dành cho họ, đi kèm với kỳ cầu nguyện lâu dài ấy, mãnh liệt đến nỗi những yếu đuối và nhu cầu của thân thể đều phải lui lại. Lời cầu nguyện của một người công chính tác động lạ lùng đến Đức Chúa Trời biết bao, điều đó thấy rõ qua lời Đức Chúa Trời phán cùng Môi-se: “Bây giờ hãy để mặc ta làm, hầu cho cơn thạnh nộ ta nổi lên cùng chúng nó, diệt chúng nó đi; nhưng ta sẽ làm cho ngươi thành một dân lớn.” Việc có một ảnh hưởng như thế trên Đức Chúa Trời khiến chúng ta đầy kinh ngạc, kính sợ và run sợ. Một người nài xin như thế phải cao cả, dạn dĩ và tận hiến biết bao!
Hãy đọc điều này trong ký thuật thiên thượng:
“Vậy, Môi-se trở lên đến Đức Giê-hô-va mà thưa rằng: Ôi! dân sự nầy có phạm một tội trọng, làm cho mình các thần bằng vàng;
“Nhưng bây giờ xin Chúa tha tội cho họ! Bằng không, hãy xóa tên tôi khỏi sách Ngài đã chép đi.
“Đức Giê-hô-va phán cùng Môi-se rằng: Kẻ nào phạm tội cùng ta, ta sẽ xóa nó khỏi sách ta.
“Bây giờ, hãy đi, dẫn dân sự đến nơi ta đã chỉ phán. Nầy thiên sứ ta sẽ đi trước ngươi.”
Cuộc phản loạn của Cô-rê là dịp khiến cơn giận của Đức Chúa Trời bừng lên nghịch cùng cả hội chúng Y-sơ-ra-ên, là những người đã đồng tình với những kẻ phản loạn ấy. Một lần nữa Môi-se xuất hiện trên sân khấu hành động, lần này có A-rôn cùng ông cầu thay cho những kẻ phạm tội nghịch cùng Đức Chúa Trời ấy. Nhưng điều đó chỉ cho thấy rằng trong một thời điểm nghiêm trọng như thế, Môi-se biết phải đến với ai để được giải cứu, và được khích lệ để cầu xin Đức Chúa Trời ngăn cơn thạnh nộ của Ngài và tha cho Y-sơ-ra-ên. Đây là điều Kinh Thánh chép về việc ấy:
“Đoạn, Đức Giê-hô-va phán cùng Môi-se và A-rôn rằng:
“Hãy tách khỏi giữa hội chúng nầy, thì ta sẽ tiêu diệt nó trong một lát.
“Hai người bèn sấp mặt xuống mà rằng: Ôi Đức Chúa Trời, là Chúa của thần linh mọi xác thịt! chỉ có một người phạm tội mà Chúa lại nổi giận cùng cả hội chúng sao?”
Sự tự phụ, kiêu ngạo và phản nghịch của Mi-ri-am, chị của Môi-se, trong đó bà có A-rôn cùng hiện diện và đồng tình, đã đặt sự cầu nguyện và tinh thần của Môi-se dưới ánh sáng cao quý và đáng mến nhất. Vì tội của bà, Đức Chúa Trời đã giáng bịnh phung trên bà. Nhưng Môi-se đã cầu thay cách dịu dàng và tha thiết cho chị mình, người đã xúc phạm Đức Chúa Trời cách nặng nề như thế, và lời cầu nguyện của ông đã cứu bà khỏi căn bịnh khủng khiếp không thể chữa được ấy.
Ký thuật hết sức lý thú, và được chép ngay sau đây:
“Như vậy, cơn thạnh nộ của Đức Giê-hô-va nổi phừng phừng cùng hai người; Ngài ngự đi. Khi trụ mây rút khỏi trên đền tạm, thì kìa, Mi-ri-am đã bị phung trắng như tuyết. A-rôn xây lại phía Mi-ri-am, thấy người đã có bịnh phung.
“A-rôn bèn nói cùng Môi-se rằng: Ôi, lạy chúa tôi, xin chớ để trên chúng tôi tội mà chúng tôi đã dại phạm và đã mắc lấy.
“Xin chớ để nàng như một đứa con sảo thịt đã hư hết phân nửa khi lọt ra khỏi lòng mẹ.
“Môi-se bèn kêu van cùng Đức Giê-hô-va rằng: Ôi, Đức Chúa Trời! Tôi cầu khẩn Ngài chữa cho nàng.
“Đức Giê-hô-va đáp cùng Môi-se rằng: Nếu cha nàng nhổ trên mặt nàng, nàng há không mang hổ trong bảy ngày sao? Nàng phải cầm riêng ngoài trại quân trong bảy ngày, rồi sau sẽ được nhận vào lại.”
Những lời lằm bằm của con cái Y-sơ-ra-ên đã tạo nên những hoàn cảnh khiến toàn bộ sức mạnh của sự cầu nguyện được đem ra sử dụng. Những hoàn cảnh ấy làm nổi bật cách ấn tượng đặc tính cầu thay của sự cầu nguyện, và bày tỏ Môi-se trong chức vụ lớn lao của ông là người cầu thay trước mặt Đức Chúa Trời cho người khác. Ấy là tại Ma-ra, nơi nước đắng và dân sự đã oán trách Môi-se và Đức Chúa Trời cách nặng nề.
Đây là ký thuật của Kinh Thánh:
“Kế đến đất Ma-ra, nhưng vì nước tại đó đắng, uống chẳng được, nên chi chỗ nầy gọi là Ma-ra.
“Dân sự bèn oán trách Môi-se rằng: Chúng tôi lấy chi uống?
“Môi-se kêu van Đức Giê-hô-va; Ngài bèn chỉ cho người một cây gỗ, người lấy liệng xuống nước, nước bèn hóa ra ngọt. Ấy tại đó, Đức Giê-hô-va định luật lệ cùng lập pháp độ cho dân sự, và tại đó Ngài thử họ.”
Biết bao nơi cay đắng trên đất đã được làm cho ngọt ngào nhờ sự cầu nguyện, chỉ những ký lục của cõi đời đời mới tỏ ra được.
Một lần nữa tại Tha-bê-ra, dân sự phàn nàn, và Đức Chúa Trời nổi giận cùng họ; Môi-se lại đứng ra phía trước, đứng nơi lỗ hổng và cầu nguyện cho họ. Đây là ký thuật vắn tắt:
“Vả, dân sự bèn lằm bằm, và điều đó chẳng đẹp tai Đức Giê-hô-va. Đức Giê-hô-va nghe, cơn thạnh nộ Ngài nổi lên, lửa của Đức Giê-hô-va cháy phừng phừng giữa dân sự và thiêu hóa đầu cùng trại quân.
“Dân sự bèn kêu la cùng Môi-se; Môi-se cầu xin Đức Giê-hô-va, thì lửa ngừng lại.”
Môi-se nhận được điều ông cầu xin. Sự cầu nguyện của ông cụ thể, và sự nhậm lời của Đức Chúa Trời cũng cụ thể như vậy. Hễ ông cầu nguyện, ông luôn được Đức Chúa Trời Toàn Năng nghe, và luôn được Đức Chúa Trời nhậm lời. Chỉ có một lần sự nhậm lời không đúng như điều ông xin. Ông đã cầu xin được vào Ca-na-an. Sự nhậm lời đã đến, nhưng không phải điều ông cầu xin. Ông được ban cho thấy Đất Hứa, nhưng không được phép đi qua sông Giô-đanh để vào xứ của lời hứa ấy. Đó là một lời cầu nguyện giống như lời cầu nguyện của Phao-lô khi ông cầu nguyện ba lần xin cất cái giằm xóc trong xác thịt. Nhưng cái giằm ấy không được cất đi. Tuy vậy, ân điển đã được ban cho, khiến cái giằm trở thành một phước lành.
Chớ nghĩ rằng vì Thi Thiên 90 được xếp vào trong những gì được gọi là “Thi Thiên của Đa-vít,” nên Đa-vít là tác giả. Theo sự đồng thuận chung, bài ấy được cho là của Môi-se, và nó cho chúng ta một mẫu mực về sự cầu nguyện của người đã ban luật pháp của Đức Chúa Trời cho dân sự. Đó là một lời cầu nguyện đáng nghiên cứu. Nó thiêng liêng đối với chúng ta, vì suốt bao năm tháng đã qua, nó đã là lời ai ca được đọc trên những người thân đã khuất của chúng ta. Nó đã ban phước cho phần mộ của biết bao thánh đồ đang an giấc. Nhưng chính vì quá quen thuộc mà chúng ta có thể đánh mất ý nghĩa trọn vẹn của nó. Chúng ta sẽ khôn ngoan nếu nghiền ngẫm nó, không phải cho người chết, mà cho người sống, để nó dạy chúng ta cách sống, cách cầu nguyện khi còn sống, và cách chết. “Cầu xin Chúa dạy chúng tôi biết đếm các ngày chúng tôi, Hầu cho chúng tôi được lòng khôn ngoan. Cầu Chúa lập cho vững công việc của tay chúng tôi; Phải, xin lập cho vững công việc của tay chúng tôi.”