Về Việc Yêu Mến Đức Chúa Trời
Quyền Của Đức Chúa Trời Trên Tình Yêu Của Chúng Ta

Chương 2 · 9 phút đọc · 11 phút nghe

Quyền Của Đức Chúa Trời Trên Tình Yêu Của Chúng Ta

NHỮNG AI đã nhìn nhận điều tôi vừa nói hẳn phải thừa nhận bổn phận của chúng ta là yêu mến Đức Chúa Trời. Nhưng nếu có những người vô tín chẳng chịu làm được bấy nhiêu, thì Đức Chúa Trời có đủ điều để làm cho sự vô ơn của họ phải hổ thẹn, ấy là muôn vàn ơn lành Ngài ban cho làm giàu cả linh hồn lẫn thân thể. Há chẳng phải từ Ngài mà con người nhận được bánh nuôi sống mình, ánh sáng soi cho mình, và không khí mình hít thở sao? Nếu tôi kể những điều ấy trước, không phải vì tôi xem chúng là quan trọng nhất, bởi chúng chỉ liên quan đến thân thể, nhưng vì chúng là cần thiết nhất. Còn những ơn lành chính yếu thì chúng ta phải tìm trong linh hồn, là phần cao trọng hơn trong bản thể chúng ta. Những ơn lành ấy là: phẩm giá, trí khôn và đức hạnh. Khi tôi nói đến phẩm giá của con người, tôi muốn nói đến ý chí tự do ở trong người, vì chính điều này nâng người lên trên mọi loài sinh vật khác và đặt chúng dưới quyền cai trị của người. Trí khôn cho người thấy phẩm giá của mình, đồng thời cũng cho thấy rằng người chẳng tự có phẩm giá ấy; và sau hết, đức hạnh khiến người sốt sắng tìm kiếm, và khi đã tìm được thì nồng nàn ôm lấy, Đấng đã dựng nên mình. Mỗi ơn lành trong ba ơn ấy đều có hai phương diện. Phẩm giá được thấy như đặc quyền riêng của bản tính loài người, và cũng là nguyên do của sự kính sợ mà con người xưa nay vẫn gây ra nơi mọi loài sinh vật khác. Trí khôn nhận ra phẩm giá của con người, nhưng đồng thời cũng thừa nhận rằng phẩm giá ấy dầu ở trong người, lại chẳng phải từ người mà ra; và sau hết, đức hạnh, trong tác động gấp đôi của nó, giục chúng ta sốt sắng tìm kiếm Đấng mà nhờ Ngài chúng ta được hiện hữu, và khi đã tìm được thì cũng sốt sắng bám chặt lấy Ngài. Hơn nữa, phẩm giá mà không có trí khôn thì vô giá trị; và trí khôn mà không có đức hạnh thì chỉ có thể gây hại; như lý lẽ sau đây chứng tỏ. Không trí khôn nào có thể tự hào về sự hiện hữu của mình nếu không biết rằng mình hiện hữu; nhưng nếu biết mình hiện hữu mà lại không biết rằng mình hiện hữu chẳng phải bởi chính mình, nhưng bởi một Đấng khác, và tự tôn vinh mình trong chính mình chứ không trong Đức Chúa Trời, thì nó nên suy xét lời của Sứ đồ: “Ngươi há có điều chi mà chẳng đã nhận lãnh sao? Nếu ngươi đã nhận lãnh, thì sao còn khoe mình như chẳng từng nhận lãnh?” Ông không chỉ nói: “thì sao còn khoe mình”, mà còn thêm: “như chẳng từng nhận lãnh”, để cho thấy rằng điều đáng trách không phải là khoe mình vì có được điều ấy, nhưng là khoe mình như thể chẳng từng nhận lãnh. Thật chí lý khi sự khoe mình như thế bị gọi là hư vinh, vì nó không đặt nền trên vầng đá vững chắc của lẽ thật. Sứ đồ phân biệt điều ấy với sự vinh hiển chính đáng khi nói: “ai khoe mình, hãy khoe mình trong Chúa”, tức là trong lẽ thật, vì Đức Chúa Trời là lẽ thật.

Vậy chúng ta thấy có hai điều cần biết: Thứ nhất, chúng ta là gì; kế đó, chúng ta chẳng tự mình mà được như vậy. Nếu thiếu một trong hai điều ấy, thì hoặc chúng ta sẽ chẳng hề có vinh hiển gì, hoặc vinh hiển mà chúng ta nhận cho mình sẽ là “hư không”. Sau hết, “nếu ngươi không biết chính mình, hãy đi ra, theo sau các bầy chiên của bạn bè ngươi.” Ấy thật là điều đã xảy ra; vì khi một người được tôn trọng mà không biết phẩm giá của chính mình, thì vì sự không biết ấy, người bị ví cách xứng đáng với loài thú vật, là những loài cùng chia sẻ với người sự hư nát và đời sống hay hư mất của thế gian này. Không biết chính mình, loài thọ tạo mà lý trí đã phân biệt với loài thú lại tự lẫn mình vào với chúng; bởi vì không biết vinh hiển của chính mình, là vinh hiển hoàn toàn ở bên trong, nó buông mình theo tính tò mò hư không và bận tâm với vẻ đẹp bề ngoài, thuộc về giác quan. Nó sa xuống ngang hàng với những loài thấp kém hơn vì không biết rằng mình đã nhận lãnh điều lớn hơn chúng. Ấy là một sự không biết mà chúng ta phải hết sức canh giữ. Chúng ta tuyệt đối không được xem mình thấp kém hơn điều Đức Chúa Trời đã dựng nên chúng ta. Nhưng chúng ta còn phải cẩn thận hơn nữa để tránh một sự không biết khác, là sự khiến chúng ta gán cho mình nhiều hơn điều mình có; ấy là khi chúng ta lầm lẫn quy cho chính mình những ân tứ mà mình ý thức được. Ngoài hai thứ không biết ấy, còn lại một điều đáng ghê tởm và đáng tránh xa hơn nữa, ấy là sự tự phụ khiến chúng ta biết rõ mà vẫn tự hào về điều lành mình ý thức được, chẳng sợ cướp đi của Đấng khác vinh hiển thuộc về Ngài vì những điều mà chúng ta biết rõ chẳng phải từ mình mà ra. Trong trường hợp thứ nhất, chúng ta chẳng hề có vinh hiển gì. Trong trường hợp thứ hai, chúng ta khoe mình, nhưng không khoe mình trong Đức Chúa Trời. Trong trường hợp thứ ba, chúng ta phạm tội không còn vì không biết nữa, nhưng cách cố ý, bằng cách chiếm đoạt điều chỉ thuộc về một mình Đức Chúa Trời. Sự liều lĩnh này, so với lỗi thứ hai, còn nặng hơn ở chỗ: nó khinh dể Đức Chúa Trời, còn lỗi kia chỉ là không biết Ngài. So với lỗi thứ nhất, nó làm cho chúng ta giống như ma quỷ; còn lỗi kia khiến chúng ta giống như loài thú. Chỉ có sự kiêu ngạo, là điều ác lớn nhất trong mọi điều ác, mới có thể khiến chúng ta mắc tội dùng những ân tứ mình đã nhận lãnh như thể chúng vốn thuộc về mình theo bản tính, và cướp lấy của Ân Nhân mình, để làm lợi cho mình, vinh hiển vốn thuộc về Ngài theo lẽ công bằng. Vậy nên, vào phẩm giá và trí khôn, chúng ta phải thêm đức hạnh, là trái thích hợp của hai điều ấy. Chính nhờ đức hạnh mà chúng ta tìm kiếm và đạt đến Đấng Tạo Hóa rộng rãi của muôn vật, là Đấng mà trong mọi sự chúng ta phải dâng lên vinh hiển thuộc về Ngài; bằng không, chúng ta sẽ phải chịu khổ vì đã biết điều phải mà lại bỏ qua không làm. Kẻ làm như vậy đã

không dùng trí khôn mình cho điều lành, nhưng “toan ác tại trên giường nó”; như một đầy tớ gian ác, nó đã cố tìm cách lén chiếm lấy vinh hiển mà người Chủ tốt lành của nó đáng được nhận, dầu nhờ ân tứ trí khôn nó biết rõ rằng chính nó chẳng có quyền gì đối với vinh hiển ấy. Rõ ràng phẩm giá mà không có trí khôn thì vô dụng, và trí khôn mà không có đức hạnh thì dẫn đến sự hủy hoại. Nhưng đối với người có đức hạnh, cả trí khôn lẫn phẩm giá đều chẳng thể làm hại người; người cất tiếng ngợi khen Đức Chúa Trời cách nồng nhiệt, mà rằng: “Hỡi Chúa, vinh hiển chẳng về chúng tôi, chẳng về chúng tôi, nhưng về danh Ngài”; nghĩa là: “Lạy Chúa, chúng tôi chẳng dám nhận trí khôn hay phẩm giá là của mình; chúng tôi quy hết thảy về Ngài, vì mọi điều chúng tôi có đều từ Ngài mà đến.”

Nhưng chúng ta đã đi lạc đề đôi chút, vì muốn chứng minh rằng ngay cả những người không biết Đấng Christ cũng đã được luật tự nhiên, và những ân tứ họ có nơi thân thể và linh hồn, dạy dỗ đủ để yêu mến Đức Chúa Trời vì chính Đức Chúa Trời. Xin nhắc lại vắn tắt điều đã nói ở trên: Có người vô tín nào lại không biết rằng chỉ từ một mình Đấng khiến mặt trời Ngài soi trên người công bình và kẻ bất chính, và làm mưa xuống trên người thánh lẫn kẻ có tội, chỉ từ một mình Ngài mà người đã nhận được mọi điều cần thiết cho sự sống: ánh sáng, không khí và lương thực? Có người nào, dầu bất kính đến đâu, lại quy phẩm giá riêng của loài người cho ai khác ngoài Đấng đã phán trong sách Sáng Thế Ký: “Chúng ta hãy làm nên loài người như hình ta và theo tượng ta”? Ai thấy tác giả của trí khôn nơi đâu khác ngoài Đấng dạy dỗ mọi người? Có ai nghĩ mình nhận được đức hạnh từ tay nào khác ngoài tay của Đức Chúa Trời là nguồn mọi đức hạnh? Vậy Đức Chúa Trời có quyền chính đáng để được yêu mến vì chính Ngài, ngay cả theo sự hiểu biết của người vô tín không biết Đấng Christ; và kẻ nào không hết lòng, hết linh hồn, hết sức yêu mến Chúa là Đức Chúa Trời mình thì không thể chữa mình được; vì lẽ công bằng và lý trí bẩm sinh của người kêu lên từ đáy linh hồn rằng người buộc phải yêu mến trọn vẹn Đấng ban cho mình mọi sự. Nhưng thật rất khó, phải, thật không thể nào nhờ sức tự nhiên hay sức mạnh của ý chí tự do mà quy hết mọi sự về Đức Chúa Trời, thay vì giữ lại đôi phần để khen ngợi chính mình: có lời chép rằng: “ai nấy đều tìm lợi riêng của mình”; và ở chỗ khác: “tâm tánh loài người vẫn xấu xa từ khi còn tuổi trẻ.”

Bạn đã đọc xong Quyền Của Đức Chúa Trời Trên Tình Yêu Của Chúng Ta