Chương 4 · 15 phút đọc · 19 phút nghe
Sự Yên Nghỉ Đời Đời Của Các Thánh Đồ
Vậy thì còn lại một ngày yên nghỉ cho dân Đức Chúa Trời. HÊ-BƠ-RƠ 4:9
Năm 1647, Baxter ba mươi mốt tuổi và đang hấp hối, hay ít ra là mọi người, kể cả chính ông, đều tin như vậy. Ông đã ngã quỵ sau hai năm làm tuyên úy trong quân đội, được bạn bè đón về một ngôi nhà ở miền quê cách xa thư viện của mình, và nằm đó nhiều tháng gần như không có quyển sách nào để tra cứu. Ông quyết định dùng những tháng mà ông nghĩ là cuối cùng của đời mình để suy nghĩ về nơi mình sắp đến, và viết ra những điều mình nghĩ. Kết quả là quyển Sự Yên Nghỉ Đời Đời Của Các Thánh Đồ, và nó đã làm ông nổi tiếng khắp nước Anh. Ông bình phục, và sống thêm bốn mươi bốn năm nữa. Quyển sách ông viết cho giường bệnh lúc lâm chung của chính mình đã được đọc bên giường lâm chung của hàng nghìn người khác.
Yên nghỉ nghĩa là gì
Baxter bắt đầu bằng việc định nghĩa chữ này, vì nó dễ bị biến thành điều ủy mị. Yên nghỉ không phải là sự biếng nhác. Theo cách ông giải nghĩa, sự yên nghỉ trên trời có hai mặt: thôi khỏi những gì đã làm chúng ta mỏi mệt, và bước vào sự vui hưởng điều mà chúng ta được dựng nên để có. Đó là sự chấm dứt của lao khổ và sự khởi đầu của việc được sở hữu.
Phước thay cho những người chết là người chết trong Chúa! …vì những người ấy nghỉ ngơi khỏi sự khó nhọc, và việc làm mình theo sau. KHẢI HUYỀN 14:13
Mặt tiêu cực thì dễ nói ra, và Baxter, trong cơn đau triền miên, đã nói ra điều ấy bằng cả tấm lòng. Tội lỗi sẽ chấm dứt — không chỉ sự mắc tội của nó, điều đã được giải quyết rồi, mà cả sự hiện diện của nó trong chúng ta. Sự buồn rầu, bệnh tật, cám dỗ, bắt bớ, nỗi sợ sự chết, và cảnh tượng Hội Thánh của Đức Chúa Trời bị chia rẽ và quấy nhiễu, tất cả đều sẽ chấm dứt.
Ngài sẽ lau ráo hết nước mắt khỏi mắt chúng, sẽ không có sự chết, cũng không có than khóc, kêu ca, hay là đau đớn nữa. KHẢI HUYỀN 21:4
Yên nghỉ với một Thân Vị
Nhưng Baxter không kiên nhẫn với một thiên đàng được mô tả chủ yếu bằng những gì sẽ vắng mặt. Ông nhấn mạnh rằng bản chất của sự yên nghỉ là chính Đức Chúa Trời, được nhận biết, được yêu mến và được vui hưởng. Sẽ có sự hiểu biết trọn vẹn: mỗi tín hữu từng vật lộn với những chỗ khó hiểu trong Kinh Thánh, với sự im lặng của sự quan phòng, hay với những lý do cho nỗi khổ của chính mình, sẽ có được câu trả lời — không phải như một lập luận, nhưng bởi được thấy tận mắt. Sẽ có tình yêu trọn vẹn, điều mà Baxter xem là cốt lõi của tất cả: khả năng mà chúng ta đã sử dụng tệ nhất, tiêu phí nó cho những điều không thể đền đáp lại, rốt cuộc sẽ có một đối tượng xứng đáng với trọn vẹn nó. Và sẽ có niềm vui trọn vẹn, là điều đến từ hai điều kia, vì niềm vui là điều xảy ra khi một linh hồn nhận biết và yêu mến điều xứng đáng được như vậy.
Chúa sẽ chỉ cho tôi biết con đường sự sống; Trước mặt Chúa có trọn sự khoái lạc, Tại bên hữu Chúa có điều vui sướng vô cùng. THI THIÊN 16:11
Ý tưởng chủ đạo là: thiên đàng không phải là một nơi chốn để chúng ta vui hưởng, nhưng là một Thân Vị mà chúng ta được thấy.
Hỡi kẻ rất yêu dấu, chính lúc bây giờ chúng ta là con cái Đức Chúa Trời, còn về sự chúng ta sẽ ra thể nào, thì điều đó chưa được bày tỏ. Chúng ta biết rằng khi Ngài hiện đến, chúng ta sẽ giống như Ngài, vì sẽ thấy Ngài như vốn có thật vậy. 1 GIĂNG 3:2
Baxter rút ra trình tự trong câu ấy. Sự nhìn thấy sinh ra sự giống nhau. Sự biến đổi mà chúng ta đã lao khổ cả đời để đạt đến, với thành quả chỉ được phần nào, sẽ được hoàn tất trọn vẹn khi chúng ta thấy Đấng Christ. Đây là lý do ông xem một bức tranh thiên đàng lấy bản thân làm trung tâm — đoàn tụ với gia đình, thoát khỏi hoạn nạn, mão miện và đàn hạc — là đúng nhưng thiếu sót trầm trọng. Những điều ấy là thật. Nhưng chúng không phải là trọng tâm. Một tín hữu mà niềm hy vọng về thiên đàng có thể được thỏa mãn bằng sự an ủi và bạn bè thì chưa hiểu mình đang hy vọng điều gì.
Sự yên nghỉ chúng ta cùng nhau bước vào
Có một khía cạnh của sự yên nghỉ mà Baxter cảm nhận sâu sắc hơn phần đông người khác, và nó nảy sinh từ hoàn cảnh của ông. Ông đã dành cả đời chứng kiến giáo hội nước Anh tự xâu xé mình, và mọi phe phái ông cố gắng hiệp nhất đều kết luận rằng ông thuộc về phe đối lập. Vì vậy khi ông viết về thiên đàng, sự chấm dứt chia rẽ nằm gần trung tâm.
Nhưng anh em đã tới gần núi Si-ôn, gần thành của Đức Chúa Trời hằng sống, tức là Giê-ru-sa-lem trên trời, gần muôn vàn thiên sứ nhóm lại, gần Hội thánh của những con trưởng được ghi tên trong các từng trời. HÊ-BƠ-RƠ 12:22–23
“Hội thánh của những con trưởng.” Một cuộc nhóm họp duy nhất, không chia rẽ, gồm cả những phe phái không chịu ngồi chung một bàn và những người đã viết sách chống nhau. Baxter thấy điều này vừa là một niềm an ủi vừa là một lời quở trách. Nếu chúng ta sẽ trải qua cõi đời đời trong sự thông công không gián đoạn với những Cơ Đốc nhân mà hiện nay chúng ta không thể ngồi chung một phòng, thì những chia rẽ hiện tại của chúng ta chỉ là tạm thời, theo một cách mà thần học của chúng ta thừa nhận còn cách cư xử của chúng ta thì chối bỏ. Đề nghị thực tế của ông là hãy nghĩ đến thiên đàng mỗi khi một cuộc cãi vã trong Hội Thánh trở nên cay đắng, và hãy tự hỏi vấn đề ấy sẽ trông thế nào khi nhìn từ nơi đó. Ông thấy cách ấy đã rút ngắn được khá nhiều cuộc tranh chấp, dù ông thừa nhận là không phải tất cả những cuộc tranh chấp của chính ông.
Căn bệnh mà quyển sách được viết ra để chữa
Baxter không viết quyển sách này như một công trình thần học suy đoán, và trong đó có rất ít sự tò mò về cơ chế vận hành của thế giới bên kia. Ông viết nó như một phương thuốc cho một căn bệnh mà ông cho là gần như phổ biến khắp nơi giữa vòng Cơ Đốc nhân: chúng ta tin có thiên đàng nhưng chẳng bao giờ nghĩ đến nó. Ông lập luận rằng hậu quả là một thứ đạo của sự khổ sở làm tròn bổn phận. Một tín hữu không bao giờ suy ngẫm về nơi mình sẽ đến thì thấy sự vâng phục là gánh nặng, sự chịu khổ là không chịu nổi, và sự chết là kinh hoàng — không phải vì giáo lý của người ấy sai, nhưng vì người ấy đã bỏ phần tốt nhất của giáo lý ấy không dùng đến.
Vì vậy phần cuối của quyển sách, phần ông quan tâm nhất và cũng là lý do sách được dùng rộng rãi đến thế, chuyển từ việc mô tả thiên đàng sang một câu hỏi thực tế: một Cơ Đốc nhân thật sự suy nghĩ về thiên đàng bằng cách nào? Câu trả lời của ông là một kỷ luật mà ông gọi là sự chiêm ngưỡng thiên đàng, được trình bày tỉ mỉ như một người đang chỉ đường cho một khách lạ trong một thị trấn xa lạ.
Vậy nếu anh em được sống lại với Đấng Christ, hãy tìm các sự ở trên trời …Hãy ham mến các sự ở trên trời, đừng ham mến các sự ở dưới đất. CÔ-LÔ-SE 3:1–2
Tại sao phải có chủ ý
Điều ông nhận xét trước tiên là việc này không tự nhiên mà có. Các tín hữu cho rằng nếu họ giữ giáo lý ấy, thì sự an ủi của nó sẽ có sẵn khi cần đến — bên một nấm mộ, hay giữa một cơn khủng hoảng. Kinh nghiệm của Baxter thì ngược lại. Tâm trí không tự mình hướng về thiên đàng; nó hướng về bất cứ điều gì nó đã được luyện tập để hướng về, mà thường là tiền bạc, công việc, những điều bất bình và tương lai trước mắt. Một lẽ thật mà chúng ta chưa bao giờ suy ngẫm sẽ không có ở đó khi chúng ta với tay tìm nó.
Bởi chúng ta chẳng chăm sự thấy được, nhưng chăm sự không thấy được; vì những sự thấy được chỉ là tạm thời, mà sự không thấy được là đời đời không cùng vậy. 2 CÔ-RINH-TÔ 4:18
Chữ “chăm” là một động từ chỉ hành động. Những sự không thấy được không tự ép mình vào sự chú ý của chúng ta; chúng ta phải chăm nhìn chúng.
Baxter thực tế đến mức gần như buồn cười về những sự sắp xếp. Hãy định một thì giờ — hằng ngày nếu có thể, ít nhất là hằng tuần — vì những ý định thỉnh thoảng mới có sẽ tan biến; ông cho rằng chiều và tối Chúa Nhật đặc biệt thích hợp. Hãy chọn một nơi yên tĩnh; chính ông thích đi dạo ngoài đồng lúc chiều tà. Hãy đến với tấm lòng thanh thản, không phải vừa mới cãi nhau xong hay đang nặng trĩu công việc. Và hãy lấy một câu Kinh Thánh hay một cảnh tượng, thay vì cố nghĩ về thiên đàng cách chung chung: một lời hứa cụ thể, một sự mô tả cụ thể trong sách Khải Huyền, một thuộc tính cụ thể của Đức Chúa Trời. Sự mơ hồ làm hỏng sự suy ngẫm.
Sự suy xét, rồi đến những cảm xúc của lòng
Chính việc thực hành ấy có hai giai đoạn, và Baxter khẳng định rằng phần đông người ta dừng lại sau giai đoạn thứ nhất. Giai đoạn thứ nhất là sự suy xét — công việc có chủ ý của trí hiểu. Hãy lật đi lật lại lẽ thật ấy. Hãy hỏi nó có nghĩa gì và có giá trị đến đâu. Hãy so sánh thiên đàng với những gì bạn đang theo đuổi. Giai đoạn thứ hai là sự dự phần của những cảm xúc trong lòng, và đây mới là mục đích của toàn bộ việc này. Sự suy xét là ống bễ; những cảm xúc của lòng là ngọn lửa. Sau khi đã suy nghĩ về lẽ thật, hãy chủ ý khơi dậy lòng mình để yêu mến nó, khao khát nó, vui mừng trong nó và đau buồn vì mình đã bỏ bê nó.
Ở trên trời tôi có ai trừ ra Chúa? Còn dưới đất tôi chẳng ước ao người nào khác hơn Chúa. THI THIÊN 73:25
Baxter rất coi trọng việc tự nói với lòng mình — giảng cho chính linh hồn mình, như các tác giả Thi Thiên đã làm: Hỡi linh hồn ta, cớ sao ngươi sờn ngã và bồn chồn trong mình ta? Một người có thể nài khuyên chính mình như nài khuyên người khác, và Baxter nghĩ rằng phần đông Cơ Đốc nhân sẽ được biến đổi nếu họ nói với chính mình thẳng thắn bằng một nửa cách họ nói với người khác. Việc thực hành kết thúc trong sự trò chuyện với Đức Chúa Trời, sự suy ngẫm tự nhiên chuyển thành lời cầu nguyện, là nơi nó vẫn luôn hướng đến.
Ông thêm một sự trợ giúp cho những ai mà tâm trí trở nên trống rỗng khi nghe đến chữ thiên đàng. Hãy suy luận đi lên từ những gì bạn đã biết. Hãy lấy niềm vui sâu xa nhất bạn từng trải qua — một cuộc đoàn tụ, một sự bình phục, một gánh nặng được cất đi — và hãy nghĩ rằng đó chỉ là cái bóng của một điều lớn lao hơn, đến từ một Đức Chúa Trời là Đấng đã tạo ra niềm vui và chưa hề cạn kho của Ngài.
Song le, như có chép rằng: Ấy là sự mắt chưa thấy, tai chưa nghe, Và lòng người chưa nghĩ đến, Nhưng Đức Chúa Trời đã sắm sẵn điều ấy cho những người yêu mến Ngài. 1 CÔ-RINH-TÔ 2:9
Ông thận trọng về những giới hạn. Đây là sự so sánh, không phải sự xây dựng: ngay khi việc thực hành bắt đầu tạo ra một nơi chốn được định hình theo sở thích của chúng ta thay vì bởi sự hiện diện của Đức Chúa Trời, nó đã đi sai đường. Và không điều gì học được qua cách ấy được phép dạy như một sự kiện. Kinh Thánh là thẩm quyền, và ở chỗ Kinh Thánh im lặng, chúng ta bằng lòng không biết.
Hai lời lưu ý
Thứ nhất, việc này có thể trở thành một kỹ thuật, và một kỹ thuật có thể trở thành một gánh nặng. Baxter đang viết những lời chỉ dẫn, không phải đặt ra một luật lệ, và một tín hữu đo lường đời sống thuộc linh của mình bằng việc buổi thực hành diễn ra tốt đến đâu là đã dùng sai nó. Thứ hai — và điều này quan trọng — có những người không thể làm điều này, và đó không phải là lỗi của họ. Những người bị đè nặng bởi đau buồn, kiệt sức hay chứng bệnh tâm trí mà Baxter gọi là sự u sầu có thể thấy rằng sự suy ngẫm kéo dài làm họ tệ hơn chứ không khá hơn. Ông biết điều đó và đã nói ra, và chúng ta sẽ đến với lời khuyên của ông về điều ấy trong một chương sau. Người như thế không nên kết luận rằng thiên đàng đã đóng cửa với mình chỉ vì tâm trí mình không thể lắng xuống.
Có một câu hỏi đáng mang theo khi rời chương này, và đó là một bài kiểm tra công bằng xem giáo lý ấy đã trở nên thật với bạn hay chưa. Nếu thiên đàng gồm mọi điều mà hiện nay bạn liên tưởng đến nó — không còn đau đớn, sự đoàn tụ, sự yên nghỉ — nhưng vì lẽ nào đó chính Đức Chúa Trời lại không có ở đó, thì bạn có còn muốn đến đó không?
ĐỂ SUY NGẪM VÀ HÀNH ĐỘNG
1. Hãy viết ra những gì bạn thật sự hình dung khi nghĩ đến thiên đàng. Hãy để ý xem bao nhiêu phần trong đó là về chính bạn.
2. Hãy thành thật trả lời câu hỏi ở trên. Nếu Đức Chúa Trời không có ở đó, bạn có còn muốn đến đó không?
3. Tuần này, hãy định một thì giờ và một nơi chốn cụ thể cho một lần suy ngẫm có chủ ý về thiên đàng. Hai mươi phút là đủ để bắt đầu.
4. Hãy lấy một lời hứa cụ thể thay vì đề tài chung chung, và đừng dừng lại ở sự hiểu biết. Hãy khơi dậy những cảm xúc của lòng bạn — sự khao khát, niềm vui, nỗi buồn vì sự lơ là của chính mình.
5. Hãy thử tự nói với lòng mình. Hãy lên tiếng nói với chính linh hồn mình như bạn nói với một người bạn cần được thuyết phục.
6. Nếu tâm trí bạn không thể lắng xuống vì đau buồn hay kiệt sức, đừng ép nó hay tự lên án mình. Thay vào đó, hãy đọc chương Lời Khuyên Cho Người U Sầu.
LỜI CẦU NGUYỆN
Lạy Cha, con tin có thiên đàng nhưng hầu như chẳng bao giờ nghĩ đến nó, và vì thế đời sống đức tin của con đã trở nên nặng nề.
Xin tha thứ cho con vì một niềm hy vọng nhỏ bé đến nỗi có thể được thỏa mãn bằng sự an ủi và bạn bè. Chính Cha là sự yên nghỉ. Không phải là sự vắng bóng những khó khăn của con — mà là chính Cha.
Tâm trí con đi đến bất cứ nơi nào nó đã được luyện tập để đi đến. Xin dạy con biết có chủ ý chăm nhìn những điều không thấy được, và đưa con vượt qua sự hiểu biết để đến với sự khao khát.
Và ở nơi lòng con quá nặng nề không thể vươn lên, xin Cha dịu dàng với con, và chính Cha nâng nó lên. Xin nhắc con nhớ rằng còn lại một sự yên nghỉ cho dân sự Cha, và con đang trên đường đến đó. A-men.