Chương 5 · 14 phút đọc · 18 phút nghe
Lời Kêu Gọi Những Người Chưa Hoán Cải
Các ngươi khá xây bỏ, xây bỏ đường lối xấu của mình. Sao các ngươi muốn chết, hỡi nhà Y-sơ-ra-ên? Ê-XÊ-CHI-ÊN 33:11
Năm 1658, Baxter xuất bản một quyển sách nhỏ bán chạy hơn hầu hết mọi tác phẩm khác của ông. Lời Kêu Gọi Những Người Chưa Hoán Cải không được viết cho các mục sư hay cho những tín hữu trưởng thành, nhưng cho những người tuần nào cũng ngồi trong nhà thờ mà, theo như ông có thể biết, chưa bao giờ được hoán cải. Sách được tái bản hết lần này đến lần khác, được dịch ra nhiều thứ tiếng ngay khi ông còn sống, và suốt phần đời còn lại Baxter vẫn nhận được tin về những người hoán cải nhờ đọc nó — kể cả từ những nơi ông chưa từng đặt chân đến. Sách có một mối bận tâm đi kèm xuyên suốt mọi lời giảng của ông: rằng rất nhiều người trong các nhà thờ giáo xứ ở nước Anh tin mình là Cơ Đốc nhân dựa trên những cơ sở không đứng vững được khi bị tra xét. Vì vậy ông kêu gọi người ta quay trở lại, và ông cũng dày công không kém để giải thích sự quay trở lại thật sự là gì.
Câu Kinh Thánh chi phối toàn bộ quyển sách
Cả quyển sách là sự giải nghĩa một câu Kinh Thánh duy nhất, và việc ông chọn câu ấy cho chúng ta biết rất nhiều về khuynh hướng của ông.
Hãy nói cùng chúng nó rằng: Chúa Giê-hô-va phán: Thật như ta hằng sống, ta chẳng lấy sự kẻ dữ chết làm vui, nhưng vui về nó xây bỏ đường lối mình và được sống. Ê-XÊ-CHI-ÊN 33:11
Baxter chú tâm vào ba điều trong câu ấy. Đức Chúa Trời thề. Thật như ta hằng sống là một lời thề, và điều đó có nghĩa là vấn đề này đã bị tranh cãi và Đức Chúa Trời đang đáp lại lời cáo buộc. Đức Chúa Trời phủ nhận việc Ngài vui về sự hư mất của họ. Baxter nghĩ đây là câu bị người ta không tin nhiều nhất trong Kinh Thánh — không phải bị chối bỏ trong trí óc, nhưng bị không tin trong thực tế bởi những người tưởng rằng Đức Chúa Trời đang tìm cớ để kết án họ và sẽ chẳng tiếc gì khi tìm được cớ. Và Đức Chúa Trời nài xin. Sự lặp lại — xây bỏ, xây bỏ — là lời của một Đấng không chịu xem sự im lặng là câu trả lời.
Điệp khúc của quyển sách là câu hỏi ở cuối câu Kinh Thánh ấy: Sao các ngươi muốn chết? Baxter xem đó là câu hỏi không thể trả lời. Người không chịu quay lại không thể đưa ra một lời biện hộ cho mình đứng vững nổi năm phút trước sự tra xét thành thật. Người ấy không chọn địa ngục; người ấy chỉ đang hoãn lại vấn đề, điều mà rốt cuộc cũng dẫn đến cùng một kết quả.
Sự trì hoãn thật sự là gì
Sự trì hoãn ấy là phản ứng phổ biến nhất mà quyển sách gặp phải. Baxter nhận xét rằng hầu như chẳng ai quyết định chống lại Đấng Christ. Điều người ta làm là đồng ý về nguyên tắc nhưng trì hoãn trong thực tế — định bụng sẽ lo đến việc ấy sau, khi con cái lớn hơn, khi công việc làm ăn đã ổn định. Ông xem đây là tình trạng nguy hiểm nhất mà một người có thể rơi vào, chính vì nó có vẻ hợp lý và không gây ra sự báo động nào.
Nhưng khi Phao-lô nói về sự công bình, sự tiết độ và sự phán xét ngày sau, thì Phê-lít run sợ, nói rằng: Bây giờ ngươi hãy lui; đợi khi nào ta rảnh, sẽ gọi lại. CÔNG VỤ CÁC SỨ ĐỒ 24:25
Phê-lít là khuôn mẫu. Ông đã bị cảm động — ông run sợ — rồi ông trì hoãn, và theo như Kinh Thánh ghi lại, lúc rảnh ấy không bao giờ đến. Lập luận của Baxter chống lại sự trì hoãn đi theo ba hướng. Bạn không nắm chắc được thì giờ. Về sau bạn sẽ không có thiện chí hơn, vì thói quen sẽ đông cứng lại và lương tâm sẽ ngày càng im tiếng. Và trong lúc ấy, bạn đang đánh mất mọi điều mà sự trì hoãn phải trả giá.
Nhưng hằng ngày anh em hãy khuyên bảo lẫn nhau, đang khi còn gọi là “Ngày nay,” hầu cho trong anh em không ai bị tội lỗi dỗ dành mà cứng lòng. HÊ-BƠ-RƠ 3:13
Kết luận của ông thật thẳng thừng. Một người định bụng rốt cuộc sẽ quay lại thì đã thừa nhận lý lẽ rồi, và chỉ đang mặc cả về ngày giờ mà thôi.
Sự tha thiết không có sự thao túng
Sự khẩn thiết trong việc truyền giảng Tin Lành có một lịch sử dài của những lần đi sai đường, và cách làm của Baxter đáng được để ý. Ông vô cùng tha thiết. Ông nài xin; ông lặp đi lặp lại; ông thúc giục người đọc bằng sự ngắn ngủi của đời người và sự chắc chắn của sự phán xét. Và ông làm điều đó hoàn toàn bằng lý lẽ và bằng lời kêu gọi đến lương tâm. Ông đoán trước những lời phản đối và trả lời chúng. Không có việc khuấy động cảm xúc chỉ vì cảm xúc, không có cơn khủng hoảng được dàn dựng, không có kỹ thuật nào để tạo ra một phản ứng trong buổi nhóm. Sự thao túng tạo ra những quyết định tan biến trong vòng một tháng và để lại người bị thao túng cứng lòng hơn trước. Baxter nhắm vào trí hiểu, tin rằng nếu một người thật sự thấy rõ tình trạng của mình, người ấy sẽ hành động.
Vậy chúng tôi biết Chúa đáng kính sợ, nên tìm cách làm cho người ta đều tin. 2 CÔ-RINH-TÔ 5:11
Ông cũng cố ý viết bằng ngôn ngữ giản dị cho những người đọc nghèo, giữ giá sách thấp, phát tặng rất nhiều bản, và thúc giục những Cơ Đốc nhân giàu có cũng làm như vậy. Trong một giáo xứ có nhiều người không biết đọc, ông mong những người biết chữ đọc to cho cả nhà nghe, và quyển sách được viết để được nghe cũng như để được đọc.
Những người đọc quen thuộc với các cuộc tranh luận của thế kỷ ấy sẽ nhận thấy quyển sách dựa nhiều vào tính phổ quát của lời kêu gọi của Tin Lành, và Baxter bênh vực sự thành thật của lời mời gọi Đức Chúa Trời dành cho mọi người nghe với một sự nồng nhiệt hơn mức mà một số người theo Calvin nghiêm ngặt cho là thích đáng. Ông giữ một lập trường có điều chỉnh về phạm vi của sự chuộc tội, và chúng ta sẽ đến với cuộc tranh cãi ấy trong chương sau. Dù người ta kết luận thế nào về phương diện thần học, cách thực hành của ông chính là cách Tân Ước làm gương: một lời kêu gọi phổ quát, khẩn thiết, thành thật cho mọi người nghe, không rào đón.
Sự hoán cải không phải là gì
Lời kêu gọi ấy đặt ra một câu hỏi hiển nhiên — quay lại với điều gì, và làm sao người ta biết được? — và Baxter bắt đầu bằng việc dẹp bỏ những dấu hiệu giả. Danh sách ấy vẫn còn đúng với ngày nay đến mức khó chịu. Sự hoán cải không phải là được sinh ra trong một gia đình Cơ Đốc, được làm phép báp-têm, và được dạy sách giáo lý. Đó không phải là sự đứng đắn về đạo đức, điều mà nhiều người chưa hoán cải có nhiều hơn nhiều người đã hoán cải. Đó không phải là sự chính thống trong quan điểm. Đó không phải là cảm xúc tôn giáo, dù mạnh mẽ đến đâu; Baxter đã từng thấy người ta khóc dưới bài giảng rồi trở lại nếp sống cũ ngay trong tuần ấy. Và đó cũng không phải là việc làm tròn các bổn phận tôn giáo, điều có thể duy trì suốt đời chỉ vì thói quen hay vì sợ hãi.
Chẳng phải hễ những kẻ nói cùng ta rằng: Lạy Chúa, lạy Chúa, thì đều được vào nước thiên đàng đâu; nhưng chỉ kẻ làm theo ý muốn của Cha ta ở trên trời mà thôi. MA-THI-Ơ 7:21
Ông xem phân đoạn tiếp theo là phân đoạn khiến người sùng đạo phải giật mình nhất trong Kinh Thánh, vì những người mà Chúa không nhận biết ở đó không phải là những kẻ hoài nghi, nhưng là những người làm việc tích cực và có vẻ thành công.
Ba điều thay đổi
Phần trình bày tích cực của ông rõ ràng lạ thường, và nó cho tín hữu một điều không phải là cảm xúc để tự xét mình. Sự hoán cải là một sự thay đổi trong ba điều liên quan với nhau. Sự thay đổi về mục đích tối hậu: mỗi người đều đang sống vì một điều gì đó, và đối với người chưa hoán cải, dù theo tôn giáo nào, mục đích ấy rốt cuộc là chính mình. Trong sự hoán cải, Đức Chúa Trời chiếm lấy chỗ mà cái tôi đã chiếm giữ. Sự thay đổi về điều tốt lành cao nhất: bài kiểm tra của Baxter là hỏi xem một người không thể sống thiếu điều gì, và sự hoán cải chuyển chỗ ấy sang cho Đức Chúa Trời.
Ở trên trời tôi có ai trừ ra Chúa? Còn dưới đất tôi chẳng ước ao người nào khác hơn Chúa. THI THIÊN 73:25
Và sự thay đổi về chủ cai trị. Người hoán cải đã đổi phe; ý muốn của Đấng Christ đã trở thành thẩm quyền mà mọi sự tranh chấp đều được đem đến trình.
Đặng mở mắt họ, hầu cho họ từ tối tăm mà qua sáng láng, từ quyền lực của quỉ Sa-tan mà đến Đức Chúa Trời. CÔNG VỤ CÁC SỨ ĐỒ 26:18
Công việc của Đức Chúa Trời và phần của chúng ta
Baxter giữ vững cả hai phía, và vì thế đã bị công kích từ cả hai hướng. Sự hoán cải là công việc của Đức Chúa Trời; sự thay đổi được mô tả ở trên nằm ngoài tầm với của một ý chí mà chính nó là một phần của vấn đề.
Ta sẽ ban lòng mới cho các ngươi, và đặt thần mới trong các ngươi. Ta sẽ cất lòng bằng đá khỏi thịt các ngươi, và ban cho các ngươi lòng bằng thịt. Ê-XÊ-CHI-ÊN 36:26
Và sự hoán cải thật sự là hành động của tội nhân. Người ấy quay lại; người ấy ăn năn; người ấy tin; và Kinh Thánh truyền những điều ấy cho mọi người nghe. Với người nói rằng mình không thể quay lại, Baxter trả lời rằng chẳng có gì ngăn cản người ấy ngoài sự không muốn của chính mình. Với người nghĩ rằng mình có thể làm điều đó bất cứ lúc nào thuận tiện, ông trả lời rằng người ấy chưa từng làm nổi dù chỉ một phần nhỏ nhất của nó, và tốt hơn hết là hãy kêu cầu Đức Chúa Trời giúp đỡ.
Từ từ mà dứt khoát
Còn một điểm nữa giúp tránh được nhiều nỗi khổ tâm không cần thiết. Baxter không đòi hỏi một tín hữu phải nói được ngày giờ mình hoán cải. Nhiều người lớn lên trong những gia đình tin kính và không thể chỉ ra một thời điểm nào, và công việc ấy thường diễn ra từ từ và chỉ nhận ra được về sau. Điều ông nhấn mạnh là sự thay đổi phải thật và phải đang có. Câu hỏi không phải là: điều đó đã xảy ra khi nào? nhưng là: điều đó đã xảy ra chưa?
Ông cũng cảnh báo việc phán đoán dựa trên sự nhiệt tình ban đầu, dựa vào ví dụ về người gieo giống. Hột giống rơi nơi đất đá sỏi mọc lên ngay và với sự vui mừng, dễ thấy hơn cả hột giống nơi đất tốt; song trong lòng không có rễ, nên khi hoạn nạn đến thì nó tàn héo (Ma-thi-ơ 13:20–21). Thời gian là bằng chứng đáng tin cậy nhất, và hoạn nạn là sự thử thách, vì một đức tin được chấp nhận vì những gì nó đem lại thì chẳng có lý do gì để tồn tại một khi nó bắt đầu đòi phải trả giá. Những người mới tin nên được đón tiếp nồng hậu và được dõi theo cách lặng lẽ, chứ không nên được đề bạt vội vàng — và người đã sa ngã cũng không nên bị gạch tên. Rễ vẫn còn có thể đâm sâu xuống.
Vậy, nếu ai ở trong Đấng Christ, thì nấy là người dựng nên mới; những sự cũ đã qua đi, nầy mọi sự đều trở nên mới. 2 CÔ-RINH-TÔ 5:17
Một lời lưu ý, vì chương này có thể làm tổn thương nhầm người. Sự tự xét mình cách kỹ lưỡng là thuốc cho người tự tin và là thuốc độc cho người hay sợ hãi. Những tín hữu có lương tâm nhạy cảm thường thất bại trước mọi bài kiểm tra mà họ áp dụng và kết luận rằng mình đã hư mất, trong khi những người thật sự chưa hoán cải thì lướt qua chẳng chút bận lòng. Nếu bạn vốn đã lo lắng về điều này, hãy nhẹ nhàng với nó, và hãy đọc chương Lời Khuyên Cho Người U Sầu trước khi đi xa hơn.
Và có một sự áp dụng mà phần đông người đọc sẽ muốn né tránh. Bạn biết một người chưa hoán cải. Bạn gặp người ấy thường xuyên, và bạn chưa bao giờ nhắc đến chuyện này, vì dường như chẳng bao giờ là đúng lúc. Câu hỏi của Baxter không phải là lúc ấy có đúng lúc hay không. Mà là bạn sẽ nói gì về sự trì hoãn của mình.
ĐỂ SUY NGẪM VÀ HÀNH ĐỘNG
1. Nếu bạn vẫn đang trì hoãn việc chính mình quay về với Đức Chúa Trời, hãy thôi trì hoãn. Không ai có một lý do đứng vững được khi bị tra xét.
2. Hãy tự hỏi bạn thật sự đang sống vì điều gì — không phải điều bạn sẽ nói ra, nhưng điều mà những quyết định của bạn bày tỏ — và điều gì bạn không thể sống thiếu.
3. Đừng băn khoăn về ngày giờ. Hãy hỏi xem sự thay đổi có đang hiện diện không, chứ không phải nó bắt đầu khi nào; và nếu sự tự xét mình đè bẹp bạn thay vì làm sáng tỏ, hãy đem điều đó đến với một tín hữu khôn ngoan.
4. Hãy kể tên một người bạn thường gặp mà, theo như bạn biết, chưa được hoán cải. Hãy tự hỏi bạn được gì nhờ sự im lặng của mình.
5. Hãy nhắm vào lương tâm, không phải vào cảm xúc. Hãy lý luận với người ta; đừng tác động lên họ.
6. Hãy mua một quyển sách Cơ Đốc giản dị, vững vàng, và tặng nó cho người khác. Đó là một trong những phương pháp hiệu quả nhất của Baxter và nó hầu như chẳng tốn kém gì.
LỜI CẦU NGUYỆN
Lạy Chúa là Đức Chúa Trời, Ngài đã chỉ sự sống của chính Ngài mà thề rằng Ngài chẳng vui về sự chết của kẻ ác, vậy mà con đã không tin điều ấy cho chính mình hay cho bất cứ ai khác.
Xin chỉ cho con thấy con đang sống vì điều gì, và ai thắng khi ý muốn của Ngài và ý muốn của con va chạm nhau. Nếu con chưa bao giờ thật sự quay lại, xin Ngài xoay con lại. Con không thể tự làm điều ấy, nhưng con đang cầu xin, và đó là điều duy nhất con có thể làm.
Xin tha thứ sự im lặng của con đối với những người con gặp mỗi tuần. Xin ban cho con sự tha thiết biết nài xin và sự thành thật biết lý luận, và xin gìn giữ con khỏi mọi kỹ thuật tác động lên người khác thay vì phục vụ họ.
Và nếu con thuộc về Ngài, xin làm yên lặng nỗi sợ cứ mãi cáo buộc con, và cho con được yên nghỉ trong những gì Ngài đã làm. A-men.