Chương 5 · 17 phút đọc · 22 phút nghe
Sơ Lược Về Thời Gian Tác Giả Bị Cầm Tù
318. Sau khi đã tuyên xưng Phúc Âm vinh hiển của Đấng Christ một thời gian dài, và đã giảng Phúc Âm ấy chừng năm năm, tôi bị bắt tại một buổi nhóm của những người lành ở vùng thôn quê; giữa họ, nếu người ta để tôi yên, thì hôm ấy tôi đã giảng; nhưng họ bắt tôi đi khỏi giữa vòng những người ấy, và giải tôi đến trước một quan tòa; người này, dù tôi đã xin đóng tiền bảo lãnh để bảo đảm tôi sẽ có mặt tại phiên tòa kế tiếp, vẫn tống giam tôi, vì những người bảo lãnh cho tôi không chịu cam kết rằng tôi sẽ không giảng cho dân chúng nữa.
319. Tại phiên tòa, sau khi tôi bị truy tố là kẻ chủ trương và duy trì những cuộc hội họp trái phép và những buổi nhóm họp lén, và vì không theo nghi thức thờ phượng của quốc giáo, tức Giáo hội Anh, và sau ít nhiều cuộc đối đáp tại đó với các quan tòa, thì họ, coi sự thẳng thắn của tôi đối với họ là một lời thú nhận, như họ gọi, về bản cáo trạng, đã kết án tôi phải chịu sự lưu đày vĩnh viễn, vì tôi không chịu theo quốc giáo. Thế là, lại bị giao vào tay một cai ngục, tôi bị đưa về nhà tù, và đã nằm ở đó đến nay tròn mười hai năm, chờ xem Đức Chúa Trời sẽ để cho những người ấy làm gì với tôi.
320. Trong tình cảnh ấy, nhờ ân điển, tôi đã sống với nhiều sự thỏa lòng, nhưng lòng tôi cũng đã gặp nhiều cơn xoay chuyển và dao động, đến từ Chúa, từ Sa-tan, và từ sự bại hoại của chính mình; vinh hiển thay cho Chúa Giê-xu Christ! Qua tất cả những điều ấy, tôi cũng đã nhận được, giữa nhiều điều khác, nhiều sự cáo trách, sự dạy dỗ và sự hiểu biết, mà ở đây tôi sẽ không bàn đến cách dài dòng; chỉ xin gợi cho bạn một hai điều, một lời có thể giục lòng người tin kính chúc tụng Đức Chúa Trời và cầu nguyện cho tôi; và cũng để họ được vững lòng, nếu chính họ lâm vào cảnh ấy, mà không sợ những gì loài người có thể làm cho họ.
321. Suốt đời tôi chưa bao giờ được thấu vào Lời Đức Chúa Trời cách rộng rãi như bây giờ; những câu Kinh Thánh mà trước kia tôi chẳng thấy gì trong đó, thì ở nơi này và trong cảnh ngộ này lại chiếu sáng trên tôi; Chúa Giê-xu Christ cũng chưa bao giờ thật và hiển nhiên như bây giờ; ở đây tôi đã thật thấy và cảm biết Ngài. Ôi! lời ấy: Chúng tôi chẳng phải là theo những chuyện khéo đặt để (2 Phi-e-rơ 1:16), và lời này: Đức Chúa Trời, tức là Đấng đã khiến Ngài từ kẻ chết sống lại, và ban sự vinh hiển cho Ngài đến nỗi đức tin và sự trông cậy anh em được nương nhờ Đức Chúa Trời, đó là những lời phước hạnh cho tôi trong cảnh tù đày này.
322. Ba bốn câu Kinh Thánh này cũng là sự tươi tỉnh lớn cho tôi trong cảnh ngộ này: Giăng 14:1–4; Giăng 16:33; Cô-lô-se 3:3–4; Hê-bơ-rơ 12:22–24. Đến nỗi có khi, lúc đang nếm hương vị của chúng, tôi có thể cười nhạo sự hủy diệt, và chẳng sợ ngựa lẫn người cỡi ngựa. Ở nơi này tôi đã được thấy cách ngọt ngào sự tha thứ tội lỗi mình, và việc tôi sẽ ở với Chúa Giê-xu trong một thế giới khác. Ôi! núi Si-ôn, Giê-ru-sa-lem trên trời, muôn vàn thiên sứ, và Đức Chúa Trời, là quan án của mọi người, và các linh hồn người nghĩa được vẹn lành, và Chúa Giê-xu (Hê-bơ-rơ 12:22–24), những điều ấy đã ngọt ngào cho tôi ở nơi này. Ở đây tôi đã thấy điều mà tôi tin chắc rằng bao lâu còn ở thế gian này, tôi sẽ chẳng bao giờ nói ra được: tôi đã thấy một lẽ thật trong câu Kinh Thánh này: “Ngài là Đấng anh em không thấy mà yêu mến; dầu bây giờ anh em không thấy Ngài, nhưng tin Ngài, và vui mừng lắm một cách không xiết kể và vinh hiển” (1 Phi-e-rơ 1:8).
323. Tôi chưa từng biết thế nào là được Đức Chúa Trời đứng bên mình trong mọi lúc, và trước mỗi lần Sa-tan toan làm khổ tôi, v.v., như tôi đã kinh nghiệm Ngài từ khi vào đây: vì hễ những nỗi sợ hãi hiện đến thể nào, thì sự nâng đỡ và sự khích lệ cũng đến thể ấy; phải, khi tôi giật mình, như thể chẳng vì gì khác ngoài cái bóng của chính mình, thì Đức Chúa Trời, vì rất dịu dàng đối với tôi, đã không để tôi bị quấy rối, nhưng dùng câu Kinh Thánh này hay câu khác mà làm cho tôi vững mạnh trước mọi sự; đến nỗi tôi thường nói: Nếu được phép, tôi có thể cầu xin hoạn nạn lớn hơn, để được sự yên ủi lớn hơn (Truyền Đạo 7:14; 2 Cô-rinh-tô 1:5).
324. Trước khi vào tù, tôi đã thấy điều sắp đến, và có hai điều suy xét đặc biệt nung nấu trong lòng: điều thứ nhất là làm sao có thể chịu đựng, nếu sự tù đày của tôi kéo dài và mỏi mệt; điều thứ hai là làm sao có thể đối diện với sự chết, nếu đó là phần của tôi. Về điều thứ nhất, câu Kinh Thánh trong Cô-lô-se 1:11 đã dạy tôi rất nhiều, ấy là cầu xin Đức Chúa Trời cho được “nhờ quyền phép vinh hiển Ngài, được có sức mạnh mọi bề, để nhịn nhục vui vẻ mà chịu mọi sự.” Trước khi bị tù, suốt không dưới một năm liền, hiếm khi tôi đi cầu nguyện mà câu này, hay lời cầu xin ngọt ngào này, lại không như xô mình vào tâm trí tôi, và thuyết phục tôi rằng nếu tôi muốn trải qua sự chịu khổ lâu dài, thì tôi phải có sự nhịn nhục, nhất là nếu tôi muốn chịu đựng cách vui vẻ.
325. Còn về điều suy xét thứ hai, lời này rất có ích cho tôi: “Chúng tôi lại hình như đã nhận án xử tử, hầu cho chúng tôi không cậy mình, nhưng cậy Đức Chúa Trời là Đấng khiến kẻ chết sống lại” (2 Cô-rinh-tô 1:9). Bởi câu Kinh Thánh này tôi được thấy rằng, nếu tôi muốn chịu khổ cho đúng cách, thì trước hết tôi phải tuyên án tử trên mọi điều có thể gọi đúng là thuộc về đời này, đến nỗi kể chính mình, vợ tôi, các con tôi, sức khỏe tôi, những điều tôi vui hưởng, và mọi sự, đều như đã chết đối với tôi, và chính tôi như đã chết đối với chúng.
326. Điều thứ hai là sống nhờ Đức Chúa Trời, Đấng không thấy được, như Phao-lô đã nói ở chỗ khác; cách để khỏi ngã lòng là “chẳng chăm sự thấy được, nhưng chăm sự không thấy được; vì những sự thấy được chỉ là tạm thời, mà sự không thấy được là đời đời không cùng vậy” (2 Cô-rinh-tô 4:18). Và tôi đã lý luận với chính mình như vầy: Nếu tôi chỉ chuẩn bị cho nhà tù, thì roi vọt đến bất ngờ, và cái gông bêu người cũng vậy. Lại nữa, nếu tôi chỉ chuẩn bị cho những điều ấy, thì tôi chưa sẵn sàng cho sự lưu đày; hơn nữa, nếu tôi cho rằng sự lưu đày là điều tệ nhất, thì khi sự chết đến tôi sẽ bị bất ngờ. Vậy tôi thấy rằng cách tốt nhất để trải qua những sự khổ là tin cậy Đức Chúa Trời bởi Đấng Christ về thế giới hầu đến; còn về thế gian này, thì kể mồ mả là nhà tôi, đặt giường tôi tại nơi tối tăm; nói với cái huyệt rằng: Ngươi là cha ta; với sâu bọ rằng: Các ngươi là mẹ và chị ta; nghĩa là làm cho những điều ấy trở nên quen thuộc với tôi.
327. Nhưng dù có những sự giúp đỡ ấy, tôi vẫn thấy mình là một người bị bao vây bởi những sự yếu đuối; ở nơi này, việc phải xa cách vợ và những đứa con tội nghiệp của tôi thường như là xé thịt khỏi xương tôi; ấy không chỉ vì tôi hơi quá quyến luyến những ơn lành lớn lao ấy, mà còn vì tôi thường phải nghĩ đến bao nhiêu gian khổ, khốn cùng và thiếu thốn mà gia đình nghèo khó của tôi hẳn sẽ gặp nếu tôi bị cất khỏi họ, nhất là đứa con mù tội nghiệp của tôi, đứa gần lòng tôi hơn hết thảy. Ôi! ý nghĩ về những gian khổ mà tôi tưởng đứa con mù tội nghiệp của tôi có thể phải chịu đã làm lòng tôi tan nát.
328. Tôi nghĩ: Con tội nghiệp ơi! Ở đời này con sẽ phải lãnh lấy biết bao sầu khổ làm phần mình! Con sẽ phải bị đánh, phải đi ăn xin, chịu đói, chịu lạnh, chịu trần truồng, và ngàn tai họa khác, dù bây giờ cha không chịu nổi ngay cả việc gió thổi vào con. Nhưng rồi, trấn tĩnh lại, tôi nghĩ: Ta phải phó thác hết thảy các con cho Đức Chúa Trời, dù việc bỏ các con lại làm ta đau thấu tim. Ôi! trong cảnh ngộ ấy tôi thấy mình như một người đang kéo sập nhà mình xuống trên đầu vợ con mình; thế mà tôi nghĩ: Tôi phải làm, tôi phải làm. Và bấy giờ tôi nghĩ đến hai con bò cái còn cho bú phải chở hòm của Đức Chúa Trời sang một xứ khác, và bỏ các con nhỏ của chúng lại phía sau (1 Sa-mu-ên 6:10).
329. Nhưng điều đã giúp tôi trong cơn cám dỗ này là nhiều điều suy xét, mà ở đây tôi sẽ kể riêng ba điều: Điều thứ nhất là suy xét hai câu Kinh Thánh này: “Hãy bỏ những kẻ mồ côi của ngươi; chính ta sẽ giữ mạng sống chúng nó; các kẻ góa bụa của ngươi khá trông cậy ta!” Và lại: “Đức Giê-hô-va phán: Thật ta sẽ bổ sức cho ngươi được phước. Trong khi gặp tai vạ hoạn nạn, thật ta sẽ khiến kẻ thù nghịch đến cầu xin ngươi” (Giê-rê-mi 49:11; 15:11).
330. Tôi cũng có điều suy xét này: nếu tôi liều mọi sự vì Đức Chúa Trời, thì tôi đã ràng buộc Đức Chúa Trời phải chăm lo những việc của tôi; nhưng nếu tôi lìa bỏ Ngài trong đường lối Ngài, vì sợ một hoạn nạn nào xảy đến cho tôi hay cho người nhà tôi, thì không những tôi làm sai lời tuyên xưng của mình, mà còn coi như những việc của tôi, khi để dưới chân Đức Chúa Trời trong lúc tôi đứng vững về phía danh Ngài và vì danh Ngài, thì không chắc chắn bằng khi chúng ở dưới sự chăm lo của chính tôi, dù phải chối bỏ đường lối của Đức Chúa Trời. Đây là một điều suy xét làm tôi đau nhói, như mũi thúc đâm vào thịt tôi. Câu Kinh Thánh nơi Đấng Christ cầu nguyện nghịch cùng Giu-đa, xin Đức Chúa Trời làm cho những ý tưởng ích kỷ đã xui hắn bán Thầy mình phải thất bại, cũng giúp rất nhiều để điều ấy càng bám chặt vào tôi. Xin hãy đọc cách nghiêm trang: Thi Thiên 109:6–20.
331. Tôi cũng có một điều suy xét khác, ấy là sự kinh hãi về những cực hình nơi địa ngục, mà tôi chắc chắn những kẻ vì sợ thập tự giá mà thối lui khỏi sự tuyên xưng Đấng Christ, lời Ngài và luật Ngài, trước mặt con cái loài người, ắt phải dự phần; tôi cũng nghĩ đến sự vinh hiển mà Ngài đã sắm sẵn cho những người, trong đức tin, tình yêu thương và sự nhịn nhục, đã đứng vững trong đường lối Ngài trước mặt họ. Tôi nói, những điều này đã giúp tôi, khi những ý nghĩ về sự khốn khổ mà cả tôi lẫn người nhà tôi có thể phải chịu vì sự tuyên xưng đức tin của tôi cứ day dứt trong tâm trí tôi.
332. Thật vậy, khi tôi tưởng rằng mình có thể bị lưu đày vì sự tuyên xưng đức tin, thì tôi nghĩ đến câu Kinh Thánh này: “Họ đã bị ném đá, tra tấn, cưa xẻ; bị giết bằng lưỡi gươm; lưu lạc rày đây mai đó, mặc những da chiên da dê, bị thiếu thốn mọi đường, bị hà hiếp, ngược đãi; (thế gian không xứng đáng cho họ ở)” (Hê-bơ-rơ 11:37–38); dù người đời cho rằng họ quá tệ, không đáng ở và sống giữa mình. Tôi cũng nghĩ đến lời này: “Đức Thánh Linh đã bảo trước cho tôi rằng từ thành nầy sang thành khác,” “dây xích và hoạn nạn đang đợi tôi đó” (Công Vụ Các Sứ Đồ 20:23). Tôi thật đã nghĩ rằng có lúc linh hồn tôi và ý tưởng ấy đã lý luận với nhau về tình cảnh đau đớn buồn thảm của kẻ bị lưu đày, bị đày biệt xứ: họ phải chịu đói, chịu lạnh, chịu hiểm nguy, chịu trần truồng, chịu kẻ thù, và ngàn tai họa khác; và cuối cùng, có lẽ, phải chết trong một cái mương như một con chiên đáng thương và cô quạnh. Nhưng tôi cảm tạ Đức Chúa Trời, cho đến nay tôi chưa bị lay chuyển bởi những lý lẽ hết sức tinh tế này, nhưng trái lại, nhờ chúng, tôi càng tỏ lòng mình ra chân thành trước mặt Đức Chúa Trời hơn.
333. Tôi sẽ kể cho bạn một chuyện lạ: Có một lần, hơn mọi lần khác, tôi ở trong một tình trạng rất buồn thảm và sa sút suốt nhiều tuần lễ; lúc ấy, vì tôi chỉ là một tù nhân mới, chưa quen biết luật pháp, nên điều này đè nặng trên tâm thần tôi: theo như tôi biết thì sự tù đày của tôi có thể kết thúc trên giá treo cổ. Vậy bấy giờ Sa-tan ra sức tấn công tôi, để làm cho tôi ngã lòng, bằng cách gợi cho tôi như vầy: Nhưng nếu khi ngươi thật sự đến lúc chết, mà ngươi ở trong tình trạng này thì sao; tức là không nếm được hương vị của những điều thuộc về Đức Chúa Trời, cũng không có bằng chứng nào trong linh hồn về một tình trạng tốt hơn ở đời sau? Vì quả thật lúc ấy mọi điều thuộc về Đức Chúa Trời đều bị giấu khỏi linh hồn tôi.
334. Vì vậy, khi tôi mới bắt đầu nghĩ đến điều này, nó là một nỗi khổ lớn cho tôi; vì tôi tự nghĩ rằng trong tình trạng hiện thời, tôi không sẵn sàng để chết, và thật ra tôi cũng không nghĩ mình có thể chết cho xứng nếu bị gọi đến điều đó; hơn nữa, tôi tự nghĩ, dẫu tôi có lóng ngóng xoay xở trèo lên được cái thang lên giá treo cổ, thì tôi cũng sẽ, hoặc bởi run rẩy, hoặc bởi những dấu hiệu ngất xỉu khác, tạo dịp cho kẻ thù sỉ nhục đường lối của Đức Chúa Trời và dân sự Ngài vì sự nhút nhát của họ. Vậy điều này đè nặng trên tôi với nỗi khổ lớn, vì tôi tưởng thật là xấu hổ nếu phải chết với gương mặt tái xanh và đôi gối run lẩy bẩy trong một việc như thế này.
335. Vì vậy tôi cầu xin Đức Chúa Trời yên ủi tôi, và ban cho tôi sức mạnh để làm và chịu những gì Ngài sẽ gọi tôi đến; thế nhưng chẳng có sự yên ủi nào hiện ra, mà mọi sự vẫn bị giấu kín; lúc ấy tôi cũng bị ý nghĩ về sự chết chiếm lấy cách thật sự đến nỗi nhiều khi tôi như thể đang đứng trên thang với sợi dây thòng quanh cổ; chỉ có điều này là chút khích lệ cho tôi: tôi nghĩ bây giờ có lẽ tôi sẽ có dịp nói những lời sau cùng của mình cho một đám đông, mà tôi nghĩ sẽ đến xem tôi chết; và tôi nghĩ: nếu phải như vậy, nếu Đức Chúa Trời chỉ cần hoán cải một linh hồn bởi những lời sau cùng của tôi, thì tôi sẽ không kể mạng sống mình là bị vứt bỏ hay bị mất.
336. Thế nhưng mọi điều thuộc về Đức Chúa Trời vẫn bị giữ khuất khỏi mắt tôi, và kẻ cám dỗ vẫn đeo đuổi tôi với những lời: Nhưng khi chết ngươi sẽ đi đâu? Ngươi sẽ ra sao? Ở thế giới khác người ta sẽ thấy ngươi ở đâu? Ngươi có bằng chứng nào cho thiên đàng và sự vinh hiển, và cho phần cơ nghiệp giữa những người được nên thánh? Tôi cứ bị dồi dập như vậy suốt nhiều tuần lễ, không biết phải làm gì; sau cùng, điều suy xét này đến đè nặng trên tôi: chính vì Lời và đường lối của Đức Chúa Trời mà tôi ở trong tình cảnh này; vì vậy tôi bị ràng buộc không được nao núng lùi lại dù chỉ một sợi tóc.
337. Tôi cũng nghĩ rằng Đức Chúa Trời có thể chọn ban sự yên ủi cho tôi bây giờ hay vào giờ chết; nhưng không vì thế mà tôi được chọn giữ hay không giữ sự tuyên xưng đức tin của mình; tôi bị ràng buộc, còn Ngài thì tự do; phải, bổn phận của tôi là đứng vững nơi Lời Ngài, dù Ngài có bao giờ đoái nhìn tôi hay cứu tôi vào giờ sau cùng hay không: vậy tôi nghĩ, sự việc đã như thế, thì tôi quyết đi tới, và liều số phận đời đời của mình với Đấng Christ, dù ở đây tôi có được yên ủi hay không. Tôi nghĩ: Nếu Đức Chúa Trời không can thiệp, thì tôi sẽ nhảy khỏi thang, dẫu bị bịt mắt, vào cõi đời đời, chìm hay nổi, dù thiên đàng hay địa ngục; Lạy Chúa Giê-xu, nếu Chúa muốn đỡ lấy con, xin hãy đỡ; bằng không, con cũng sẽ liều vì danh Chúa.
338. Tôi vừa mới quyết định như vậy thì lời này rơi xuống trên tôi: Gióp há kính sợ Đức Chúa Trời luống công sao? Như thể kẻ kiện cáo đã nói: Lạy Chúa, Gióp không phải là người ngay thẳng; người hầu việc Chúa vì những tư lợi khác: Chúa há chẳng dựng hàng rào binh vực ở bốn phía người sao. Nhưng bây giờ hãy giơ tay Chúa ra, đụng đến hại các vật người có, ắt là người sẽ phỉ báng Chúa trước mặt. Tôi nghĩ: Thế thì, có phải đây là dấu hiệu của một linh hồn ngay thẳng, là muốn hầu việc Đức Chúa Trời khi mọi sự đã bị cất khỏi mình? Có phải người tin kính là người sẽ hầu việc Đức Chúa Trời không công, hơn là bỏ cuộc? Đáng ngợi khen Đức Chúa Trời; vậy thì tôi hy vọng mình có một tấm lòng ngay thẳng, vì tôi đã quyết định, nhờ Đức Chúa Trời ban sức, sẽ chẳng bao giờ chối bỏ sự tuyên xưng đức tin của mình, dù tôi chẳng được gì cả cho công khó mình: và khi tôi đang suy xét như vậy, thì câu Kinh Thánh này được đặt trước mặt tôi: Thi Thiên 44:12–26.
339. Bấy giờ lòng tôi đầy dẫy sự yên ủi, vì tôi hy vọng nó là thành thật: dù đổi lấy bao nhiêu, tôi cũng không muốn thiếu sự thử thách này; mỗi lần nghĩ đến nó tôi lại được yên ủi, và tôi hy vọng sẽ chúc tụng Đức Chúa Trời đời đời vì sự dạy dỗ tôi đã nhận được qua nó. Tôi còn có thể kể nhiều cách Đức Chúa Trời đã đối đãi với tôi nữa, nhưng những điều này, lấy từ những của cải đã đoạt lấy khi chiến trận, tôi đã biệt riêng ra để xây sửa nhà Đức Chúa Trời (1 Sử Ký 26:27).