Kumtafuta Mungu
Kumwandama Mungu kwa Bidii

Sura 3 · dakika 11 za kusoma · dakika 14 za kusikiliza

Kumwandama Mungu kwa Bidii

Nafsi yangu inakuandama sana; mkono wako wa kuume unanitegemeza.—Zaburi 63:8

Theolojia ya Kikristo inafundisha fundisho la neema itanguliayo, ambalo kwa ufupi maana yake ni hii: kwamba kabla mwanadamu hajaweza kumtafuta Mungu, Mungu lazima awe amekwisha kumtafuta mwanadamu kwanza.

Kabla mtu mwenye dhambi hajaweza kuwaza wazo moja lililo sawa juu ya Mungu, lazima pawe pamekwisha kufanyika ndani yake kazi ya kutiwa nuru; huenda ikawa kazi isiyokamilika, lakini hata hivyo ni kazi ya kweli, na ndiyo chanzo cha siri cha kutamani kote, na kutafuta, na kuomba kunakoweza kufuata.

Tunamwandama Mungu kwa sababu, na kwa sababu hiyo tu, Yeye ametia kwanza ndani yetu msukumo unaotuchochea kumwandama. “Hakuna mtu awezaye kuja kwangu,” alisema Bwana wetu, “asipovutwa na Baba aliyenipeleka,” na ni kwa kuvuta huku kunakotangulia ndiko Mungu anatuondolea kila chembe ya sifa kwa tendo la kuja. Msukumo wa kumwandama Mungu unaanzia kwa Mungu, lakini utekelezaji wa msukumo huo ni sisi kumwandama kwa bidii; na muda wote tunapomwandama tayari tumo mkononi mwake: “Mkono wako wa kuume unanitegemeza.”

Katika “kutegemeza” huku kwa kimungu na “kuandama” huku kwa kibinadamu hakuna mgongano wowote. Yote ni ya Mungu, kwa maana kama von Hügel anavyofundisha, Mungu daima yu mtangulizi. Lakini katika utendaji (yaani, pale ambapo kazi ya Mungu iliyotangulia inapokutana na mwitikio wa mwanadamu wa sasa) mwanadamu lazima amwandame Mungu. Kwa upande wetu lazima pawe na mwitikio thabiti ikiwa kuvuta huku kwa siri kwa Mungu kutazaa uzoefu wa Uungu unaoweza kutambulika. Kwa lugha ya joto ya hisia za moyoni jambo hili linaelezwa katika Zaburi ya Arobaini na Mbili: “Kama ayala aioneavyo shauku mito ya maji, ndivyo nafsi yangu ikuoneavyo shauku wewe, Ee Mungu: nafsi yangu inamwonea kiu Mungu, Mungu aliye hai: lini nitakuja nionekane mbele za Mungu?” Huku ni kilindi kikiita kilindi, na moyo wenye shauku utalielewa.

Fundisho la kuhesabiwa haki kwa imani—kweli ya Kibiblia, na faraja iliyobarikiwa kutoka katika ushikaji-sheria usiozaa na juhudi za kujiokoa zisizofaa kitu—katika wakati wetu limeangukia katika ushirika mbaya, na limefasiriwa na wengi kwa namna ambayo kwa kweli huwazuia watu wasimjue Mungu. Shughuli nzima ya kuongoka katika dini imefanywa kuwa jambo la kimitambo lisilo na roho. Sasa imani yaweza kutumiwa bila kuyatikisa maisha ya maadili hata kidogo, na bila kuiaibisha nafsi ya kale ya Adamu. Kristo aweza “kupokelewa” bila kuzaa upendo wowote maalum kwake ndani ya nafsi ya yule anayempokea. Mtu “ameokolewa,” lakini hana njaa wala kiu ya Mungu. Kwa kweli anafundishwa waziwazi kuridhika, na anatiwa moyo atosheke na kidogo.

Mwanasayansi wa kisasa amempoteza Mungu katikati ya maajabu ya ulimwengu wake; sisi Wakristo tuko katika hatari halisi ya kumpoteza Mungu katikati ya maajabu ya Neno lake. Karibu tumesahau kwamba Mungu ni Nafsi, na kwa hiyo, aweza kuzoeleka na kujulikana kwa ukaribu kama nafsi nyingine yoyote. Ni sehemu ya asili ya nafsi kuweza kuzijua nafsi nyingine, lakini kujua kikamilifu kwa nafsi moja kuhusu nyingine hakuwezi kupatikana katika kukutana mara moja. Ni baada tu ya maongezi marefu ya akili na ya upendo ndipo uwezekano wote wa pande zote mbili unapoweza kuchunguzwa.

Mahusiano yote ya kijamii kati ya wanadamu ni mwitikio wa nafsi kwa nafsi, yakipanda daraja kwa daraja kuanzia kugusana kwa juu juu kabisa kati ya mtu na mtu hadi ushirika kamili na wa ndani kabisa ambao nafsi ya mwanadamu inaweza kuufikia. Dini, kwa kadiri ilivyo ya kweli, kwa asili yake ni mwitikio wa nafsi zilizoumbwa kwa Nafsi Iliyoumba, yaani Mungu. “Na uzima wa milele ndio huu, wakujue wewe, Mungu wa pekee wa kweli, na Yesu Kristo uliyemtuma.”

Mungu ni Nafsi, na katika kina cha asili yake kuu Yeye hufikiri, huazimu, hufurahia, huhisi, hupenda, hutamani na huteseka kama nafsi nyingine yoyote iwezavyo. Katika kujifunua kwetu Yeye hufuata mfumo tuliouzoea wa nafsi. Huwasiliana nasi kupitia njia za akili zetu, nia zetu na hisia zetu. Kubadilishana daima, bila kizuizi, kwa upendo na mawazo kati ya Mungu na nafsi ya mtu aliyekombolewa ndiko moyo unaopiga wa dini ya Agano Jipya.

Ushirika huu kati ya Mungu na nafsi tunaujua kwa utambuzi wa nafsi wa kufahamu. Ni wa kibinafsi: yaani, haupitii mwili wa waamini kama mwili, bali hujulikana na mtu mmoja mmoja, na kwa mwili kupitia watu mmoja mmoja wanaouunda. Tena ni wa kufahamu: yaani, haukai chini ya kizingiti cha fahamu na kufanya kazi pale bila nafsi kujua (kama, kwa mfano, wengine wanavyodhani ubatizo wa watoto wachanga hufanya), bali huingia katika uwanja wa utambuzi ambapo mtu aweza “kuujua” kama ajuavyo jambo lingine lolote la uzoefu wake.

Wewe na mimi tu kwa udogo (dhambi zetu zikiondolewa) kile ambacho Mungu yu kwa ukubwa. Kwa kuwa tumeumbwa kwa mfano wake, tunao ndani yetu uwezo wa kumjua. Katika dhambi zetu tunakosa nguvu tu. Mara Roho anapotuhuisha kwa uzima katika kuzaliwa upya, utu wetu wote huhisi ujamaa wake na Mungu na kurukaruka kwa furaha ya kumtambua. Huko ndiko kuzaliwa kwa mbinguni ambako bila huko hatuwezi kuuona Ufalme wa Mungu. Hata hivyo, huo si mwisho bali ni mwanzo, kwa maana sasa ndipo unapoanza ule msako mtukufu, uchunguzi wa furaha wa moyo katika utajiri usio na mipaka wa Uungu. Hapo ndipo tunapoanzia, nasema, lakini mahali tunapoishia hakuna mtu aliyekwisha kugundua, kwa maana katika vilindi vya kutisha na vya siri vya Mungu wa Utatu hakuna kikomo wala mwisho.

Bahari isiyo na pwani, ni nani awezaye kukupima?
Umilele wako mwenyewe ndio unaokuzunguka,
Ee Enzi ya kimungu!

Kumpata Mungu na bado kuendelea kumwandama ndicho kitendawili cha upendo cha nafsi, kinachodharauliwa kweli na mtu wa dini anayeridhika upesi mno, lakini kinachothibitishwa katika uzoefu wa furaha na watoto wa moyo unaowaka. Mtakatifu Bernard alikieleza kitendawili hiki kitakatifu katika ubeti wa mistari minne wenye mahadhi, ambao utaeleweka mara moja na kila nafsi inayoabudu:

Twakuonja Wewe, Ee Mkate Uliye Hai,
Na bado twatamani kukula daima:
Twakunywa Kwako, Chemchemi ya Asili,
Na nafsi zetu zina kiu ya kujazwa Nawe.

Wakaribie wanaume na wanawake watakatifu wa zamani, nawe utahisi upesi joto la shauku yao kwa Mungu. Waliomboleza kwa ajili yake, waliomba na kushindana na kumtafuta usiku na mchana, wakati ufaao na wakati usiofaa, na walipompata, kumpata kulikuwa kutamu zaidi kwa sababu ya kumtafuta kwa muda mrefu. Musa alitumia ukweli kwamba alimjua Mungu kama hoja ya kumjua zaidi. “Basi sasa, nakuomba, ikiwa nimepata neema machoni pako, unionyeshe sasa njia zako, ili nikujue, nipate neema machoni pako”; na kutoka hapo akapanda juu kutoa ombi lile la ujasiri, “Nakuomba unionyeshe utukufu wako.” Mungu alipendezwa waziwazi na udhihirisho huu wa shauku, na siku iliyofuata akamwita Musa mlimani, na huko, kwa maandamano matukufu, akaufanya utukufu wake wote upite mbele yake.

Maisha ya Daudi yalikuwa mafuriko ya shauku ya kiroho, na zaburi zake zinavuma kwa kilio cha mtafutaji na kelele za furaha za aliyepata. Paulo alikiri kwamba chemchemi kuu ya maisha yake ilikuwa shauku yake iwakayo kwa Kristo. “Nipate kumjua yeye,” ndilo lilikuwa lengo la moyo wake, na kwa ajili ya hilo alitoa sadaka kila kitu. “Naam, zaidi ya hayo, nayahesabu mambo yote kuwa hasara kwa ajili ya uzuri usio na kiasi wa kumjua Kristo Yesu, Bwana wangu; ambaye kwa ajili yake nimepata hasara ya mambo yote, nikiyahesabu kuwa mavi, ili nipate Kristo.”

Nyimbo za kanisa ni tamu kwa shauku ya kumtaka Mungu, yule Mungu ambaye, mwimbaji akiwa bado anamtafuta, anajua kwamba amekwisha kumpata. “Nyayo zake naziona, nami nitazifuata,” waliimba baba zetu kizazi kifupi tu kilichopita, lakini wimbo huo hausikiki tena katika kusanyiko kubwa. Inasikitisha mno kwamba sisi, katika siku hii ya giza, tumefanyiwa kazi yetu ya kutafuta na walimu wetu. Kila kitu kinafanywa kuzunguka tendo la kwanza la “kumpokea” Kristo (neno ambalo, kwa njia, halipatikani katika Biblia), na baada ya hapo hatutarajiwi kutamani ufunuo wowote zaidi wa Mungu kwa nafsi zetu. Tumenaswa katika mitego ya mantiki ya uongo inayoshikilia kwamba ikiwa tumempata hatuna haja ya kumtafuta tena. Jambo hili linawekwa mbele yetu kama neno la mwisho la imani sahihi, na inachukuliwa kuwa dhahiri kwamba hakuna Mkristo aliyefundishwa Biblia aliyewahi kuamini vinginevyo. Hivyo ushuhuda wote wa Kanisa linaloabudu, linalotafuta, linaloimba juu ya jambo hilo unawekwa kando kwa ufupi. Theolojia ya moyo inayotokana na uzoefu ya jeshi kubwa la watakatifu wenye harufu nzuri inakataliwa, na mahali pake inapendelewa tafsiri ya Maandiko ya kujiridhisha ambayo bila shaka ingesikika kuwa ngeni kwa mtu kama Augustino, Rutherford au Brainerd.

Katikati ya baridi hii kuu wapo baadhi, nafurahi kukiri, ambao hawataridhika na mantiki ya juu juu. Watakubali uzito wa hoja, kisha watageuka na machozi kutafuta mahali pa faragha na kuomba, “Ee Mungu, unionyeshe utukufu wako.” Wanataka kuonja, kugusa kwa mioyo yao, kuona kwa macho yao ya ndani ajabu lile ambalo ni Mungu.

Nataka kwa makusudi kuitia moyo shauku hii kuu ya kumtaka Mungu. Ukosefu wake ndio uliotufikisha katika hali yetu duni ya sasa. Ukavu na ugumu ulio katika maisha yetu ya dini ni matokeo ya kukosa kwetu shauku takatifu. Kuridhika na hali ilivyo ni adui hatari wa ukuaji wote wa kiroho. Lazima pawe na shauku kali, la sivyo hakutakuwa na udhihirisho wa Kristo kwa watu wake. Yeye anangoja kutakwa. Ni jambo la kusikitisha kwamba kwa wengi wetu Yeye anangoja muda mrefu hivyo, muda mrefu mno, bure.

Kila kizazi kina tabia zake. Sasa hivi tuko katika kizazi cha dini iliyojaa utata. Unyofu ulio katika Kristo hupatikana kwa nadra kati yetu. Mahali pake kuna programu, mbinu, mashirika na ulimwengu wa shughuli za wasiwasi zinazotumia muda na usikivu lakini haziwezi kamwe kutosheleza shauku ya moyo. Ukosefu wa kina wa uzoefu wetu wa ndani, utupu wa ibada yetu, na ule kuiga ulimwengu kwa utumwa kunakoonekana katika mbinu zetu za kujitangaza, vyote vinashuhudia kwamba sisi, katika siku hii, tunamjua Mungu kwa upungufu tu, na amani ya Mungu karibu hatuijui kabisa.

Ikiwa tunataka kumpata Mungu katikati ya mambo yote ya nje ya dini, lazima kwanza tuazimie kumpata, kisha tuendelee katika njia ya unyofu. Sasa, kama siku zote, Mungu hujifunua kwa “watoto wachanga” na kujificha katika giza zito mbele ya wenye hekima na busara. Lazima turahisishe jinsi tunavyomwendea. Lazima tuvue kila kitu hadi kubaki na mambo ya msingi tu (nayo yataonekana kuwa machache, kwa baraka). Lazima tuweke mbali kila juhudi ya kutaka kuwavutia wengine, na kuja kwa unyoofu usio na hila wa utoto. Tukifanya hivyo, bila shaka Mungu ataitikia upesi.

Dini ikiisha kusema neno lake la mwisho, kuna kidogo tu tunachohitaji zaidi ya Mungu Mwenyewe. Tabia mbaya ya kutafuta Mungu-na hutuzuia kabisa tusimpate Mungu katika ufunuo kamili. Katika ule “na” ndimo ilimo huzuni yetu kuu. Tukiuacha ule “na” tutampata Mungu upesi, na ndani yake tutapata kile ambacho maisha yetu yote tumekuwa tukikitamani kwa siri.

Hatupaswi kuogopa kwamba kwa kumtafuta Mungu peke yake huenda tukayabana maisha yetu au kuzuia mienendo ya mioyo yetu inayopanuka. Kinyume chake ndicho kweli. Tunaweza bila hasara kumfanya Mungu kuwa Yote yetu, kujikita, kuyatoa sadaka mengi kwa ajili ya Yule Mmoja.

Mwandishi wa kitabu kile cha kale cha Kiingereza chenye upekee wake, Wingu la Kutojua, anatufundisha jinsi ya kufanya jambo hili. “Inua moyo wako kwa Mungu kwa msukumo mpole wa upendo; ukimkusudia Yeye Mwenyewe, wala si chochote cha mema yake. Na zaidi ya hayo, ujichukize kufikiri juu ya kitu chochote ila Mungu Mwenyewe. Hata kisifanye kazi chochote katika akili yako, wala katika nia yako, ila Mungu Mwenyewe tu. Hii ndiyo kazi ya nafsi inayompendeza Mungu kuliko zote.”

Tena, anashauri kwamba katika maombi tuzoee kuvua zaidi kila kitu, hata theolojia yetu. “Kwa maana yatosha kabisa, kusudi tupu lililoelekezwa kwa Mungu bila sababu nyingine ila Yeye Mwenyewe.” Hata hivyo chini ya fikira zake zote ulikuwapo msingi mpana wa kweli ya Agano Jipya, kwa maana anaeleza kwamba kwa “Yeye Mwenyewe” anamaanisha “Mungu aliyekuumba, na kukununua, na kukuita kwa neema katika daraja lako.” Naye yuko kabisa upande wa unyofu: Ikiwa tunataka dini “iliyofungwa na kukunjwa katika neno moja, ili upate kulishika vizuri zaidi, jitwalie neno dogo tu la silabi moja: kwa maana hivyo ni bora kuliko la mbili, kwa kuwa kadiri lilivyo fupi zaidi ndivyo linavyopatana zaidi na kazi ya Roho. Na neno kama hilo ni neno hili MUNGU au neno hili UPENDO.”

Bwana alipoigawa Kanaani kati ya makabila ya Israeli, Lawi hakupokea sehemu yoyote ya nchi. Mungu alimwambia kwa urahisi tu, “Mimi ndimi sehemu yako na urithi wako,” na kwa maneno hayo alimfanya kuwa tajiri kuliko ndugu zake wote, tajiri kuliko wafalme na watawala wote waliowahi kuishi ulimwenguni. Na hapa pana kanuni ya kiroho, kanuni ambayo ingali halali kwa kila kuhani wa Mungu Aliye Juu Sana.

Mtu aliye na Mungu kuwa hazina yake ana vitu vyote katika Mmoja. Hazina nyingi za kawaida huenda akanyimwa, au ikiwa ataruhusiwa kuwa nazo, kuzifurahia kwake kutapunguzwa kiasi kwamba hazitakuwa kamwe za lazima kwa furaha yake. Au ikiwa itambidi kuziona zikiondoka, moja baada ya nyingine, hatahisi hasara karibu kabisa, kwa maana kwa kuwa ana Chanzo cha vitu vyote, anacho katika Mmoja utoshelevu wote, raha yote, furaha yote. Chochote atakachopoteza, kwa kweli hajapoteza kitu, kwa maana sasa anacho chote katika Mmoja, naye anacho kwa usafi, kwa haki, na milele.

Ee Mungu, nimeuonja wema wako, nao umenitosheleza na kunifanya niwe na kiu ya zaidi. Natambua kwa uchungu hitaji langu la neema zaidi. Naona haya kwa ukosefu wangu wa shauku. Ee Mungu, Mungu wa Utatu, nataka kukutaka Wewe; natamani kujazwa na shauku; nina kiu ya kufanywa niwe na kiu zaidi bado. Nionyeshe utukufu wako, nakuomba, ili nipate kukujua kweli kweli. Anza kwa rehema kazi mpya ya upendo ndani yangu. Iambie nafsi yangu, “Ondoka, mpenzi wangu, mzuri wangu, uje zako.” Kisha unipe neema ya kuinuka na kukufuata Wewe kutoka katika bonde hili la ukungu ambamo nimetangatanga kwa muda mrefu hivi. Katika Jina la Yesu, Amina.


Umemaliza Kumwandama Mungu kwa Bidii