Sura 18 · dakika 10 za kusoma
Somo la Maisha ya Ndani
Wakati wa Krismasi, madirisha mengi ya maduka yetu huonyesha picha yenye maana kubwa. Ni mandhari ya majira ya baridi, yenye ukiwa na huzuni. Kuna anga la giza na dhoruba, miti isiyo na majani, na majani makavu ya kahawia pamoja na magugu yaliyokufa, yakiwa na mabaka ya theluji juu yake. Juu ya mti usio na jani upande mmoja wa picha kuna kiota kitupu kilichofunikwa na theluji, na kwenye tawi lililo karibu ameketi ndege mdogo. Ni baridi, giza, na ukiwa wa kutosha kummwaga hofu ndege ye yote na kumfukuza aende nchi yenye hali nzuri zaidi. Lakini ndege huyu ameketi pale, akiwa ameridhika. Kichwa chake kidogo kimeinuliwa kwa ujasiri kuelekea mbinguni, na wimbo wa majira ya baridi u karibu kububujika kutoka koo lake dogo.
Picha hii, ambayo daima husimama kwenye rafu yangu, imenihubiria mahubiri mengi. Na jaribio lake huwa lile lile sikuzote. Liko katika maneno mawili yaliyo juu ya makala hii, “Ingawa” na “Lakini.”
“ Ingawa mtini hautachanua, wala mizabibu haitakuwa na matunda; kazi ya mzeituni itapungua, na mashamba hayatatoa chakula; kundi la kondoo litakatiliwa mbali na zizi, wala hakutakuwa na ng’ombe mabandani,” (Habakuki 3:17). Huja nyakati katika maisha ya wengi ambapo, kama ndege huyu wa majira ya baridi, nafsi hujikuta bila faraja. Kila kitu huonekana chenye giza na kibaya. Kila kitu tulichokitegemea hutuangusha. Ahadi huonekana hazikutimizwa, na maombi yetu hayajibiwi. Hatuoni kitu cho chote kilichobaki cha kutegemea duniani wala mbinguni. Na ni katika nyakati kama hizi ndipo ndege mdogo mwenye ujasiri pamoja na ujumbe wake anahitajika. Ingawa kila kitu ni kibaya kila mahali, lakini kuna kitu kimoja cha kufurahia: Mungu. Yeye ni Mungu wa wokovu wetu. Yeye habadiliki. Yeye ni Mungu yule yule mwema, mwenye upendo, mpole, jana, leo, na hata milele.
Twaweza kumfurahia Yeye daima, tuwe na kitu kingine cha kufurahia au la. Ninaposema kumfurahia Yeye, simaanishi kujifurahia sisi wenyewe. Nachelea kwamba watu wengi hufikiri ndivyo inavyomaanishwa. Hisia zao, mafunuo yao, na uzoefu wao ndio msingi wa furaha yao. Kama hakuna kinachoridhisha, hawaoni nafasi yo yote ya furaha. Lakini somo ambalo Bwana anajaribu kutufundisha wakati wote ni somo la unyenyekevu.
Anatuamuru tuutazame mbali nafsi yetu na uzoefu wake. Ni lazima tuisulubishe nafsi na kuihesabu kuwa imekufa. Ni lazima tuache kuijali nafsi. Imetupasa tusijue wala kutamani kitu isipokuwa Mungu.
Sababu ya jambo hili ni kwamba Mungu ametukusudia kwa maisha ya juu zaidi kuliko maisha ya nafsi. Kwamba, kama vile alivyoukusudia kiwavi kuwa kipepeo, ndivyo alivyoyaamuru maisha yake kufa. Ili kipepeo kiweze kuchukua nafasi yake. Vivyo hivyo, ameyaamuru maisha yetu ya nafsi kufa ili maisha ya kimungu yawe yetu badala yake. Kiwavi huuharibu umbo lake la buu ili kuwa kipepeo. Hufa ili kiweze kuishi. Na ndivyo hivyo inavyotupasa sisi.
Basi, jambo la muhimu zaidi sasa ni kufa kwa nafsi na kuzaliwa upya katika maisha ya Mungu. Na ni kwa sababu hii kwamba somo la kufurahia katika Bwana, si katika nafsi, ni lazima lijifunzwe. Kila nafsi inayosonga mbele ni lazima, mapema au baadaye, imtumaini Mungu. Mungu peke yake, kama naruhusiwa kusema. Ni lazima imtumaini kwa jinsi alivyo, si kwa ahadi zake wala zawadi zake. Ni lazima ijifunze kuwa na furaha yake ndani yake Yeye peke yake, na kumfurahia Yeye wakati kila kitu kingine mbinguni na duniani kitakapoonekana kushindwa.
Naamini njia pekee ya kufika mahali hapa ni kwa njia ya nafsi. Ni lazima ikabiliane, katika uzoefu wake yenyewe, na kupoteza vitu vyote, vya ndani na vya nje. Simaanishi kwamba ni lazima marafiki wote wa mtu wafe, au fedha zote za mtu zipotee. Namaanisha kwamba nafsi itajikuta, kwa sababu za ndani au za nje, imeachwa, imepotea, na tupu ya faraja yote. Ni lazima ifikie mwisho wa kila kitu kisicho Mungu, na isiwe na kitu kingine cho chote cha kupumzikia ndani wala nje. Ni lazima ipitie yale hasa aliyoyamaanisha nabii alipoandika lile “Ingawa.”
Ni lazima ipite matopeni, ianguke kutoka ukingoni, na ifunikwe na maji. Ni lazima, hatimaye, imwone, katikati yao na chini yao, Mungu aliyepo, aliye hai, mwenye upendo, mwenye uweza wote! Ndipo tu itakapoyaelewa maneno ya nabii ya kelele za shangwe ya ushindi. Itaweza kuungana nayo: “ lakini mimi nitamfurahia BWANA, nitashangilia katika Mungu wa wokovu wangu.” (Habakuki 3:10) Ndipo, wala si kabla ya hapo, itakapojua maana kamili ya mstari ufuatao: “ BWANA, Bwana, ndiye nguvu zangu; huifanya miguu yangu kuwa kama ya kulungu; huniendesha nikanyage mahali pangu palipoinuka.” (Habakuki 3:19) Mara nyingi nafsi hutembea juu ya yale yanayoonekana kuwa mahali palipoinuka. Lakini, kwa sehemu kubwa, mahali hapo hujitengenezwa na nafsi yenyewe na huwa pa kihisia, pakiwa na Mungu kidogo tu ndani yake. Katika nyakati za hasara na kushindwa, mahali hapa palipoinuka huwa kingo. Lakini mahali palipoinuka ambapo Bwana huipeleka nafsi inayomfurahia Yeye peke yake hapawezi kuguswa na giza lo lote wala hasara. Misingi yake yenyewe imewekwa katikati ya hasara kamili na kifo cha kila kisicho Mungu.
Ili kupata uzoefu usioyumba, ni lazima tuutafute katika Bwana peke yake. Ni lazima tuutafute mbali na kila kitu kingine, zawadi zake, na baraka zake. Ni lazima tuutafute mbali na yote yanayoweza kubadilika pamoja na maisha yetu ya duniani.
Ombi lililojibiwa leo laweza kuonekana halikujibiwa kesho. Ahadi zilizowahi kutimizwa zaweza zisihisike tena kuwa za kweli. Baraka ya kiroho iliyowahi kuleta furaha yaweza kupotea. Yote yatakayotubakia yaweza kuwa kumbukumbu yenye njaa na shauku ya hayo yote. Lakini kila kitu kingine kitakapokwisha, Mungu bado amebaki. Hakuna kinachombadilisha. Yeye ni yule yule jana, leo, na hata milele, na ndani yake hakuna kigeugeu, wala kivuli cha kugeuka.
Na nafsi ipatayo furaha yake ndani yake Yeye peke yake haiwezi kupatwa na kuyumba ko kote. Ni jambo kuu kuzitumaini ahadi, lakini ni jambo kuu zaidi kumtumaini Mwenye kuahidi. Ahadi zaweza kutoeleweka au kutumiwa vibaya. Tunapozitegemea, zaweza kuonekana kutuangusha. Lakini hakuna mtu aliyewahi kumtumaini Mwenye kuahidi akaaibika.
Mungu aliye nyuma ya ahadi zake ni mkuu kupita kiasi kuliko ahadi hizo. Hawezi kamwe kutuangusha katika dharura yo yote.
Nafsi inayomtumaini Yeye hujua amani kamilifu.
Mtoto mdogo hazielewi sikuzote ahadi za mama yake. Lakini anamjua mama yake. Tumaini lake halijengwi juu ya neno lake, bali juu yake yeye mwenyewe. Na ndivyo ilivyo kwetu sisi tuliojifunza somo la hili “Ingawa” na “Lakini.” Yawezekana hakuna ombi lililojibiwa wala ahadi iliyotimizwa kwa utambuzi wetu wenyewe, lakini basi? Nyuma ya maombi na nyuma ya ahadi, kuna Mungu, na Yeye anatosha. Na kwa nafsi kama hiyo maneno haya rahisi, “Mungu yuko,” hujibu kila swali na kutatua kila shaka.
Kwa mtoto mdogo anayeamini, ukweli rahisi wa kuwepo kwa mama ndio jibu la mahitaji yake yote. Mama aweza asitoe hata ahadi moja wala kueleza mpango wo wote, lakini yupo, na hilo latosha kwa mtoto.
Mtoto humfurahia mama, si katika ahadi zake, bali katika yeye mwenyewe. Kwa mtoto, kama ilivyo kwetu sisi, kuna furaha.
Ni kile kitu kimoja kisichobadilika kilicho nyuma ya yote yanayobadilika na yawezayo kubadilika. Ni kuwepo kwa mama.
Mtoto ni lazima atunzwe wakati mama akiwa hai. Mtoto, kwa silika kama si kwa ufahamu, hulijua hili na hulifurahia. Na maadamu Mungu yu hai, watoto wake ni lazima watunzwe. Imewapasa walijue hili na walifurahie zaidi ya vile mtoto wa kibinadamu angefanya.
Kwa maana Mungu angeweza kufanya nini kingine, akiwa jinsi alivyo? Kupuuza, kutojali, kusahau, na kutokujua yote hayawezekani kwake. Yeye anajua kila kitu. Yeye anajali kila kitu. Yeye anaweza kuendesha kila kitu. Yeye anatupenda. Tungeweza kuomba nini zaidi? Basi, lije lililo lote, tutayainua nyuso zetu kwa Mungu wetu, kama yule ndege wetu mdogo mwalimu mwenye ujasiri. Katika “Ingawa” zetu zenye giza kuu, tutaimba “Lakini” yetu ya furaha na ushindi.
Watakatifu wote wa Mungu katika vizazi vyote wamefanya hivi. Ayubu alisema, kutoka vilindi vya huzuni na jaribu ambalo ni wachache waliolipata, “ Ingawa ataniua, bado nitamtumaini; lakini nitazitetea njia zangu mbele za uso wake.” (Ayubu 13:15). Katika uchungu wake mkuu kupita yote, Daudi aliweza kusema, “Naam, nijapopita kati ya bonde la uvuli wa mauti, sitaogopa mabaya, kwa maana Wewe upo pamoja nami; gongo lako na fimbo yako vyanifariji.” (Zaburi 23:4) Na tena, “Mungu kwetu ni kimbilio na nguvu, msaada upatikanao sana wakati wa taabu.” (Zaburi 46:1). Kwa hiyo hatutaogopa ijapobadilika nchi, ijapoondolewa milima moyoni mwa bahari; ijapovuma na kuumuka maji yake, ijapotetemeka milima kwa kuumuka kwake. Sela. Kuna mto ambao vijito vyake huufurahisha mji wa Mungu, mahali patakatifu pa maskani zake Aliye juu. Mungu yu katikati yake, hautatikisika; Mungu atausaidia asubuhi na mapema.
Katika huzuni zake, Paulo aliweza kusema, “Twataabika kwa kila namna, lakini hatusongwi; twaona shaka, lakini hatukati tamaa; twaudhiwa, lakini hatuachwi; twatupwa chini, lakini hatuangamizwi; siku zote twauchukua mwilini kufa kwake Yesu, ili uzima wa Yesu nao udhihirishwe katika miili yetu.
Kwa maana sisi tulio hai daima twatolewa tufe kwa ajili ya Yesu, ili uzima wa Yesu nao udhihirishwe katika miili yetu ipatikanayo na mauti. Basi mauti hutenda kazi ndani yetu, bali uzima ndani yenu.” (2 Wakorintho 4:8-12). Nafsi iliyojifunza kumfurahia Mungu peke yake yaweza kusema haya yote na zaidi.
Furaha ya kiroho si kitu, si donge la furaha, kwa kusema, lililohifadhiwa moyoni mwa mtu ili litazamwe na kufurahiwa. Furaha ni ile shangwe itokanayo na kuwa na kitu chema au kujua kitu chenye kupendeza.
Na furaha ya Mkristo ni tu shangwe yake ya kumjua Kristo, na ya kummiliki Mungu na Mwokozi kama huyo. Katika ngazi ya kidunia hatufurahii furaha yetu, bali kile kinachosababisha furaha yetu. Na katika ngazi ya kimbinguni, ni vivyo hivyo. Ni lazima tuseme, “ lakini mimi nitamfurahia BWANA, nitashangilia katika Mungu wa wokovu wangu. ” (Habakuki 3:18.) Hakuna mtu wala shetani awezaye kutunyang’anya furaha hii. Hakuna huzuni za kidunia ziwezazo kuigusa.
Mwandishi mmoja kuhusu maisha ya ndani asema, kwa maana yake, kwamba safari yetu ya kiroho ina maeneo matatu yaliyo tofauti sana.
Kila moja ni hatua ya lazima katika kusonga kwetu mbele. Kwanza, kuna eneo la mianzo. Ni wakati wa furaha na fahari rahisi, matumaini imara, na hisia za kina. Siri nyingi humdhihirisha Mungu. Kinachofuata ni jangwa kubwa, lililojaa majaribu na mateso. Huleta kupoteza akili, ukavu, na giza la ndani na la nje. Kama, baada ya jaribu refu, utalivumilia jangwa, eneo la vilele vya milima lakungoja. Huko, utapata umoja na Mungu, kujitenga na vitu vya dunia, na kuridhika kamili na mapenzi yake. Utabadilishwa uwe mfano wa Kristo.
Siwezi kujadili kama utaratibu huu ni wa kweli. Lakini, nina hakika ya jambo moja. Nafsi nyingi, zilizopata furaha katika “Eneo la mianzo” hapa, baadaye zilikabiliana na uzoefu wa jangwa uliowaacha wakishangaa na kufadhaika. Na siwezi ila kufikiri kwamba watu kama hao wanaweza, labda, katika maelezo haya, kupata jibu la taabu yao. Wanajifunza kujitenga na yote yasiyo Mungu. Hili ni kuziunganisha nafsi zao na Yeye, kama inavyoonyeshwa katika picha ya eneo la tatu na la juu kabisa la heri.
Njia ya nafsi daima hupitia kifo kuelekea uzima. Kiwavi ni lazima kife ili kiwe kipepeo. Kinaweza kufanya hivyo tu kwa kuyatoa maisha moja ili kuishi mengine. Na wala sisi hatuwezi vinginevyo. Basi, huenda ikatupasa kupita katika eneo hili la ukiwa, lenye mauti, ili kufikia vilele shwari vya milima vilivyo ng’ambo. Kama tukijua hili, twaweza kupita katika nyakati za giza kuu, tukiwa na hakika kwamba yote ni salama, kwa kuwa Mungu ni Mungu. Wengi wanaosoma karatasi hii wana angalau moja ya “Ingawa” hizi za jangwa. Wengine wana nyingi.
Wapendwa, je, ile “Lakini” iko pia? Je, mmelijifunza somo la nabii? Je, Mungu anawatosha?
Je, waweza kuimba na kumaanisha, “Wewe, Ee Kristo, ndiwe nitakacho chote, zaidi ya vyote ndani yako napata” Kama sivyo, wahitaji yule ndege mdogo aseme nawe.
Wimbo wake, akiwa ameketi juu ya mti ule usio na majani wakati wa dhoruba ivumayo ya majira ya baridi, ni lazima uwe wimbo wako pia.
Ijapokuwa mvua yaweza kunyesha na upepo kuvuma, Na baridi ni mpigo wa majira ya baridi; Ijapokuwa anga lenye mawingu zaidi bado latanda mawingu, Na majani yaliyokufa yasema ya kwamba kiangazi kimepita; Lakini uso wangu naushika kuelekea mbingu yenye dhoruba, Moyo wangu u shwari kama bahari ya kiangazi; Nikiwa radhi kupokea kile Mungu wangu alichonipa, Kiwe cho chote kitakachokuwa.
Nihisipo baridi, naweza kusema, ‘Yeye ndiye aletaye.’ Na upepo wake huvuma baraka, najua hakika. Kwa maana sijapata kutamani ila kwamba Yeye auangalie. Moyo wangu hupiga kwa uvuguvugu, ijapokuwa pepo zaweza kuvuma. Kiangazi laini, kitamu kilikuwa cha joto na chenye kung’aa. Zilikuwa angavu maua juu ya kila tawi. Nilimtumaini alipokuwa akichanua maua ya waridi. Namtumaini sasa.
Imani yangu ingekuwa ndogo na dhaifu kama ingeyumba kwa sababu tu maua ya waridi yamekoma kuchanua. Dhaifu lilikuwa tumaini lile ambalo sasa lingebadilika, likitia shaka upendo wake wakati mawingu ya dhoruba yakuapo. Nikimtumaini mara moja, ni lazima nimtumaini daima. Njia yake ndiyo iliyo bora, nisimame au nianguke. Katika upepo au dhoruba, hataniacha kamwe, kwa maana Yeye huyaleta yote.”