Sura 4 · dakika 7 za kusoma · dakika 9 za kusikiliza
Dalili za mtu aliyepondeka kweli. Njia na kiasi cha kupondeka, na faraja kwa watu kama hao
LAKINI tutajuaje kama sisi ni watu wa namna ile wanaoweza kutazamia rehema?
Kwa kupondeka hapa hawakusudiwi wale walioshushwa chini kwa misalaba tu, bali wale ambao kwa misalaba hiyo wanaletwa kuiona dhambi yao, ambayo ndiyo inayoponda kuliko yote. Dhamiri inapokuwa chini ya hatia ya dhambi, ndipo kila hukumu huleta rohoni habari ya hasira ya Mungu, na taabu zote ndogo hukimbilia ndani ya taabu hii kubwa ya dhamiri kwa ajili ya dhambi. Kama vile maji-maji yote mabaya ya mwili hukimbilia sehemu iliyo na ugonjwa na kupondeka; na kama kila mdai humwangukia mdaiwa mara anapokamatwa; vivyo hivyo dhamiri inapoamshwa, dhambi zote za zamani na misalaba ya sasa huungana pamoja kulifanya pigo liumize zaidi: sasa yeye aliyepondeka hivyo hatatosheka na kitu ila rehema kutoka kwake yeye aliyemponda. Yeye amejeruhi, naye lazima aponye. Bwana, umeniponda kwa haki kwa ajili ya dhambi zangu, uufunge moyo wangu tena, n.k. 2. Tena, mtu aliyepondeka kweli huhesabu dhambi kuwa uovu mkuu kuliko yote, na kibali cha Mungu kuwa wema mkuu kuliko yote. 3. Afadhali asikie habari ya rehema kuliko habari ya ufalme. 4. Anajiona kuwa duni, na kudhani kwamba hastahili hata ardhi anayoikanyaga. 5. Kwa wengine hapendi kuhukumu, kwa kuwa ameshughulika na nafsi yake mwenyewe, bali amejaa huruma na kuwaonea uchungu wale walio chini ya mkono wa Mungu. 6. Anawaona wale wanaoenenda katika faraja za Roho wa Mungu kuwa watu wenye heri kuliko wote duniani. 7. Hutetemeka asikiapo neno la Mungu, Isaya 66:2, na huiheshimu hata miguu ya vyombo vile vilivyobarikiwa vinavyomletea amani, Warumi 10:15. 8. Anashughulika zaidi na mazoezi ya ndani ya moyo uliovunjika kuliko na taratibu za nje, lakini hata hivyo ni mwangalifu kutumia njia zote zilizotakaswa ili kupata faraja.
Lakini tutaipataje hali hii ya moyo?
Kwanza, imetupasa kukufahamu kupondeka ama kama hali ambayo Mungu hutuletea, ama kama wajibu tunaopaswa kuutimiza sisi wenyewe: yote mawili yamekusudiwa hapa; imetupasa kuungana na Mungu katika kujiponda wenyewe; anapotunyenyekeza, na tujinyenyekeze, wala tusisimame kumpinga, kwa maana hapo ataongeza mapigo yake maradufu; tena na tumhesabie Kristo haki katika marudi yake yote, tukijua kwamba matendo yake yote kwetu ni ili kutufanya turudi ndani ya mioyo yetu wenyewe; kazi yake ya kuponda inaelekea kazi yetu ya kujiponda wenyewe. Na tuombolezee ukaidi wetu, na kusema, Bwana, nina moyo gani unaohitaji haya yote, hata hakuna lolote kati ya haya lingeweza kuachwa? Imetupasa kuuzingira ugumu wa mioyo yetu wenyewe, na kuiona dhambi kuwa nzito kadiri tuwezavyo: imetupasa kumtazama Kristo, aliyepondwa kwa ajili yetu, kumtazama yeye tuliyemchoma kwa dhambi zetu. Lakini maagizo yote hayatafaulu, isipokuwa Mungu kwa Roho wake atuhakikishie dhambi kwa kina, akiziweka dhambi zetu mbele yetu, na kutufikisha mahali tusipoweza kwenda mbele. Ndipo tutakapokimbilia rehema. Kuhakikishwa dhambi kutazaa majuto, na majuto yatazaa unyenyekevu. Kwa hiyo mwombe Mungu alete nuru iliyo wazi na yenye nguvu katika pembe zote za roho zetu, na kuiambatanisha na roho ya nguvu ili kuishusha mioyo yetu chini.
Kiasi kamili cha kujiponda wenyewe hakiwezi kuamriwa; lakini lazima kifike hapa, kwamba 1. tumthamini Kristo kuliko vyote, na kuona kwamba Mwokozi ni lazima apatikane: na 2. mpaka tulirekebishe lililo kosa, hata ikiwa ni kuukata mkono wetu wa kuume, au kuling’oa jicho letu la kuume. Kuna kuidharau kwa hatari kazi ya kunyenyekezwa; wengine wakitoa jambo hili kuwa kisingizio cha kushughulika kijuujuu na mioyo yao, kwamba Kristo hatauvunja mwanzi uliopondeka; lakini watu kama hao wajue kwamba si kila hofu ya ghafla na huzuni fupi ndiyo inayotufanya kuwa mianzi iliyopondeka; si kuinamisha vichwa vyetu kidogo kama unyasi, Isaya 58:5, bali kuifanyia kazi mioyo yetu hata ifikie huzuni ya namna ambayo itaifanya dhambi ituchukize zaidi kuliko adhabu; mpaka tuishambulie kwa nguvu takatifu: la sivyo, tukijionea huruma, tunamfanyia Mungu kazi ya kutuponda, na kujiletea toba kali baadaye. Nakiri kwamba ni hatari katika hali fulani, kwa roho fulani, kusisitiza kupondeka huku kupita kiasi na kwa muda mrefu mno; kwa sababu wanaweza kufa chini ya jeraha na mzigo kabla hawajainuliwa tena. Kwa hiyo ni vema katika makusanyiko yaliyochanganyika kuchanganya faraja, ili kila roho ipate fungu lake linalostahili. Lakini tukiweka jambo hili kuwa msingi, kwamba kuna rehema zaidi ndani ya Kristo kuliko dhambi ndani yetu, hakuwezi kuwa na hatari katika kushughulika kikamilifu. Ni afadhali kwenda mbinguni ukiwa umepondeka kuliko kwenda jehanamu ukiwa mzima. Kwa hiyo tusijiondoe mapema mno, wala tusiibandue plasta kabla dawa haijaponya, bali tujiweke chini ya kazi hii mpaka dhambi iwe chungu kuliko vitu vyote, na Kristo mtamu kuliko vyote. Na mkono wa Mungu ukiwa juu yetu kwa namna yoyote, ni vema kuigeuza huzuni yetu kwa mambo mengine iende kwenye shina la yote, yaani dhambi: huzuni yetu na itiririke zaidi katika mfereji huo, ili kama dhambi ilivyozaa huzuni, vivyo hivyo huzuni iiteketeze dhambi.
Lakini je, hatujapondeka isipokuwa tuhuzunike kwa ajili ya dhambi kuliko tunavyohuzunika kwa ajili ya adhabu?
Wakati mwingine huzuni yetu itokanayo na mateso ya nje yaweza kuilemea roho zaidi kuliko huzuni kwa ajili ya kuchukizwa kwa Mungu; kwa sababu katika hali kama hizo huzuni humwathiri mtu mzima, wa nje na wa ndani, wala haina kitu cha kuizuia ila cheche ndogo ya imani: ambayo, kwa sababu ya mshindo mkali wa mateso, husimamishwa katika matendo yake: na jambo hili huonekana zaidi katika dhiki za ghafla zinazoijia roho kama mkondo au gharika, na hasa katika magonjwa ya mwili, ambayo kwa sababu ya kuhusiana kwa roho na mwili, huiathiri roho kiasi kwamba huzuia si matendo ya kiroho tu, bali mara nyingi hata yale ya asili. Kwa sababu hiyo Mtakatifu Yakobo anataka katika mateso tujiombee wenyewe, lakini katika ugonjwa tuwaite wazee wa kanisa, Yakobo 5:14; ili wao, kama wale wa katika Injili, wamtoe mgonjwa kwa Mungu katika maombi yao, kwa kuwa yeye hawezi kuieleza hali yake mwenyewe. Kwa sababu hiyo Mungu hukubali hoja ya namna hiyo itokanayo na ukali na uchungu wa mateso, kama kwa Daudi, Zaburi 6 n.k. Bwana anajua umbo letu, anakumbuka ya kuwa sisi tu mavumbi, Zaburi 103:14;
ya kuwa nguvu zetu si nguvu za chuma. Ni tawi la uaminifu wake kwetu sisi tulio viumbe wake, ndiyo sababu anaitwa Muumba mwaminifu, 1 Petro 4:19; Mungu ni mwaminifu, ambaye hatawaacha mjaribiwe kupita mwezavyo, 1 Wakorintho 10:13. Kulikuwa na amri fulani ambazo Wayahudi waliziita maboma ya sheria: kama vile, ili kuwazuia watu na ukatili, aliamuru wasimtwae mama pamoja na makinda, wala wasimtokose mwana-mbuzi katika maziwa ya mama yake, Kutoka 23:19, wala wasimfunge kinywa ng’ombe, 1 Wakorintho 9:9. Je, Mungu anawajali wanyama, na hamjali kiumbe chake kilicho bora zaidi? Kwa hiyo imetupasa kuyahukumu kwa upendo malalamiko ya watu wa Mungu, yanayokamuliwa kutoka kwao katika hali kama hizo: Ayubu alihesabiwa na Mungu kuwa mtu mvumilivu, licha ya malalamiko yale makali: imani iliyolemewa kwa wakati huu itarudia nguvu zake; na huzuni kwa ajili ya dhambi, ingawa hupungukiwa na huzuni kwa ajili ya taabu kwa ukali, huipita kwa kudumu; kama mto unaotiririka, unaolishwa na chemchemi, hudumu, wakati kijito kinachofura ghafla hukauka.
Kwa kuhitimisha jambo hili, na kwa kututia moyo kuelekea kazi kamili ya kupondwa, na kwa saburi chini ya Mungu anapotuponda, wote na wajue kwamba hakuna wanaofaa zaidi kupokea faraja kuliko wale wanaojiona kuwa mbali zaidi nayo. Watu, kwa kawaida, hawajapotea vya kutosha katika hisia zao wenyewe hata wamtamani Mwokozi. Kukata tamaa kutakatifu juu ya nafsi zetu ndio msingi wa tumaini la kweli, Hosea 14:3. Kwa Mungu yatima hupata rehema: kama watu wangekuwa yatima zaidi, wangeona zaidi pendo la Mungu la kibaba kutoka mbinguni: kwa maana Mungu akaaye katika mbingu zilizo juu kabisa, Isaya 66:2, hukaa pia katika roho iliyo chini kabisa. Kondoo wa Kristo ni kondoo dhaifu, wanaopungukiwa na kitu kimoja au kingine; kwa hiyo hujishughulisha na mahitaji ya kila kondoo. Yeye husema, Nitakitafuta kilichopotea, na kukirudisha kilichofukuzwa; nitakifunga kilichojeruhiwa, na kukitia nguvu kilicho dhaifu, Ezekieli 34:15; utunzaji wake wa upole kuliko wote ni juu ya walio dhaifu kuliko wote. Atawakusanya wana-kondoo mikononi mwake, na kuwachukua kifuani mwake, Isaya 40:11: Petro, lisha wana-kondoo wangu. Alikuwa karibu sana na wazi kwa roho zilizofadhaika. Jinsi gani alivyokuwa mwangalifu ili Petro na mitume wengine wasivunjike moyo kupita kiasi baada ya kufufuka kwake? Nendeni, mkawaambie wanafunzi wake, na Petro, Marko 16:7: Kristo alijua kwamba hatia ya ukosefu wao wa fadhili katika kumwacha ilikuwa imeivunja mioyo yao. Jinsi gani alivyostahimili kwa upole kutokuamini kwa Tomaso? Akainama hata kuufikia udhaifu wake, hata akamruhusu kuutia mkono wake ubavuni mwake.