Kumuenzi Anne

Sasa ni mwaka 2026, na nimetiwa moyo kuandika sura zaidi za hadithi yangu. Bwana anaendelea kunishangaza kwa milango aliyonifungulia, na miwili kati yake inajitokeza kwa namna inayolingana na ule mlango wa kuingia Shule ya Kiebrania, ambao mara nyingi hutajwa kama “Everest” ya maisha yangu. Hata hivyo, ingekuwa kosa kwangu kutoanza kwa maneno ya kumuenzi mwenzangu wa miaka 65 aliyeshiriki safari hii pamoja nami – mke wangu mpendwa, Anne.

Anne aliingia katika uwepo wa Mwokozi wake tarehe 17 Desemba 2025, kwa amani, nyumbani, baada ya mapambano ya miaka 14 dhidi ya saratani.

Ilikuwa mwaka uliofuata likizo yetu nzuri huko Norwe, tuliposherehekea kumbukumbu ya miaka 50 ya ndoa yetu, tulipopokea mwaliko kutoka kwa Vincent na Shirley Cheah wa Malaysia tuwe wageni wao katika ziara ya kuzunguka China. Tulifurahi sana, hasa mimi, kwa kuwa jambo ‘la kwanza kabisa katika orodha ya ndoto zangu’ lilikuwa kuwaona wale askari maarufu wa udongo wa terracotta na Ukuta Mkuu. Tiketi zilikuwa zimeshanunuliwa za kusafiri hadi Hong Kong, ambako tungeungana nao kuingia China, tulipopokea habari kwamba Anne amegunduliwa kuwa na saratani ya matiti. Aliipokea habari hii kwa uthabiti, akijua kwamba Bwana bado ndiye aliyekuwa na mamlaka. Alikuwa amejithibitisha kwetu juu ya vilele vya milima; sasa tungemhitaji atembee pamoja nasi katika bonde hili refu. Safari za ndege zilifutwa (tukarudishiwa pesa zote) huku Anne akianza tiba yake ya kemikali. Lilikuwa jambo la kutisha mno, lakini alilikabili kwa utulivu, ingawa alikuwa katika udhaifu mkubwa.

Miaka miwili ya ‘kupona kwa muda’ ilifuata kabla ya mlipuko wa pili uliosababisha titi lake kuondolewa. Miaka michache zaidi ilipita, pamoja na uchunguzi wa mara kwa mara, yote akiyavumilia kwa utulivu – kisha mlipuko wa tatu katika tezi za limfu za shingoni mwake uliohitaji matibabu ya mionzi. Alijitahidi kuishi maisha yake kama ushuhuda wa wema wa Bwana kwa wanafunzi wetu, bila kulalamika kamwe bali daima akiwa mama kwao – na kwangu.

Mnamo Septemba 2025 nililazimika kumpeleka katika Idara ya Dharura ya hospitali yetu ya karibu kwa sababu alikuwa akishindwa kupumua. Waligundua kwamba mapafu yake yalikuwa yamesinyaa, la kushoto kabisa na la kulia kwa sehemu. Zaidi ya lita nne za maji ya pleura zilitolewa mwilini mwake na, kama tulivyohofia, saratani iligunduliwa katika maji hayo. Daktari wetu wa saratani alieleza kwamba hakuna jambo jingine lingeweza kufanywa kwa ajili yake, naye akajibu, “Ni sawa. Najua ninakokwenda na nina amani kuu juu ya jambo hilo. Nitaishi siku moja baada ya nyingine hadi Bwana atakaponichukua nyumbani.” Alikuwa nami nyumbani kwa mwezi wake wa mwisho, akiwa hana la kusema isipokuwa maneno mazuri kuhusu wahudumu wote wa afya, walezi na wafanyakazi wa huduma ya faraja waliomhudumia.

Baada ya kuondoka kwake kwa “utamu”, daktari wa saratani alituambia kwamba Anne alikuwa muujiza, kwa kuwa kwa kawaida mtu mwenye aina yake ya saratani huishi miaka 5 au chini ya hapo. Anne alikaa nami kwa miaka 14. Ikiwa kuondoka kwake kulikuwa “kutamu”, kuishi kwake pamoja nami kulikuwa kwa utajiri mwingi, nami nimetambua upya hazina kuu niliyokuwa nayo, iliyotembea kando yangu katika safari hii.

Tulikutana nilipokuwa chuo kikuu, naye alihudhuria mikutano ya vijana katika kanisa lile lile nililohudhuria mimi. Alikuwa na haya sana, akiwa na marafiki wachache, kwa kuwa alitumia sehemu kubwa ya utoto wake akimtunza baba yake aliyekuwa mgonjwa. Nilikuwa ‘mpenzi’ wake wa kwanza, na ilinibidi kuchukua hatua nyingi ili kuziba tofauti kubwa kati ya haiba zetu, haya yake ikitofautiana na kujitegemea kwangu (kwa kuwa nilimpoteza mama yangu nikiwa mdogo). Mara nyingi nilimsababishia aibu, lakini aliendelea kuwa nami, kwa sababu mara ya kwanza aliponiona, nikiwa nimesimama kama kivuli katika giza la mlango wa kanisa wakati filamu ya Billy Graham ilipokuwa ikionyeshwa kanisani kwetu, Bwana alikuwa amemwambia, “Huyo ndiye mtu utakayeolewa naye!” Ilichukua miaka kadhaa kabla hajaniambia mimi jambo hilo hilo!

Tulioana mwaka 1961 na kuhamia Kenfig Hill ambako nilifundisha katika shule ya sekondari ya eneo hilo. Miaka miwili baadaye ‘nilimng’oa’ kutoka katika usalama wa mizizi ya familia yake na kumvusha bahari hadi Ujerumani, ambako hatukuwa na mtu yeyote isipokuwa sisi wawili katika nchi ya kigeni yenye lugha ngeni. Nilikuwa mwalimu mdogo kuliko wote kuwahi kufundisha katika Jeshi la Uingereza kwa tofauti ya miaka mitano, nikiwa na uzoefu wa miaka miwili tu badala ya ile mitano ‘iliyohitajika’, na bila kuwa nimetumikia Huduma ya Kitaifa kabla ya kuteuliwa kwangu.

Anne alikuwa karibu zaidi na umri wa wanafunzi wangu kuliko mwalimu mwingine yeyote au mke wa mwalimu. Ingawa ilikuwa vigumu sana kwake, hakulalamika kamwe – kwa kweli, sote wawili tulijua kwamba Ujerumani “ilitufanya” kuwa familia kwa sababu tulikuwa na kila mmoja wetu tu – na Bwana. Hii haingekuwa mara ya mwisho kumtoa katika mazingira yake ya usalama. Tuliendelea hadi Hong Kong, ambako hatimaye alijinasua kutoka katika haya yake kwa kuanza kuuza bidhaa za Tupperware katika nyumba za watu.

Tuliporudi Uingereza mwaka 1969, ni yeye aliyeanzisha huduma ya vijana nyumbani kwetu kwa kuwaalika wasichana wanne matineja wajiunge naye katika kujifunza Biblia kila wiki. Kazi hiyo ilikua na kuwa huduma ya Vijana niliyoiongoza huko Bridgend, kipindi ambacho wengi hukitaja kama “uamsho”. Mimi ndiye niliyepokea sifa, lakini yeye ndiye aliyekuwa mwanzilishi.

Tulihamia Kanada mwaka 1975 na miaka miwili baadaye hatimaye “nilifika” nilipoteuliwa kuwa Mkuu wa Idara ya Fizikia katika Toronto Hebrew Academy. Sasa tungeweza kuishi maisha mazuri kwa kuwa nilikuwa mwalimu anayelipwa mshahara mkubwa kuliko wote Kanada, isipokuwa Wakuu wa Shule. Binti zangu matineja walianza kutafuta nyumba zenye mabwawa ya kuogelea, na kadhalika, upande wa kaskazini wa Toronto, huku sisi tukianza kuboresha samani zetu na mtindo wetu wa maisha, daima tukitoa ushuhuda wa “wema” wa Mungu kwetu.

Kisha, nilimshtua Anne kama kwa bomu. Baada ya miezi ya kushindana nafsini mwangu, nilimjulisha, “Anne, naamini Bwana ananiita katika Huduma!” Kila kitu ndani yake lazima kilikuwa kikipiga kelele, “Hapana! Hapana!” baada ya utoto wa umaskini ambapo baba yake alikuwa mwinjilisti msafiri huko Norwe, akileta nyumbani kipato kidogo mno. Hata hivyo, jibu lake lilionyesha tabia yake na tumaini lake kwa Mungu: “Ikiwa Mungu anakuita, afadhali utii!”

Ingepita miaka mingine 10 kabla ya hatua nyingine ya ‘kushuka’. Alifurahia kuwa ndani ya meli Anastasis ilipokuwa imetia nanga Victoria, lakini hakuwa na hamu yoyote ya “kuishi kijumuiya ndani ya sanduku la chuma katika joto la Afrika bila kiyoyozi.” Hapana, asante! Kisha nikapokea simu iliyonialika “kupanda melini” ili kumpumzisha kasisi aliyekuwepo. Nilimwambia Don Stevens kwamba ningehitaji kuzungumza na Anne kuhusu kumwacha kwa miezi michache ili kukubali mwaliko wake. Nilimpigia simu na, kwa mshangao wangu na wake pia, alionyesha utayari wa kwenda kwa muda mrefu (uamuzi ambao hatukuwahi kuujutia). Akawa mtenda kazi mwenzangu mkuu na “mama” wa wafanyakazi wote wa Kiafrika waliokuwa melini, na alipendwa sana na wote.

Miaka minne baadaye tuliiacha meli na kusafiri kwenda kumwona binti yetu Lynette na familia yake huko Australia. Miezi sita baadaye, tulipokuwa tukifunga mizigo ili kuondoka, nilialikwa kurudi baada ya miezi kumi na miwili kuendesha semina kwa wachungaji na viongozi pamoja na The Christian & Missionary Alliance. Nilipoeleza jinsi jambo hilo lilivyokuwa “lisilowezekana” kwa kuwa nilitarajia kuchukua kanisa jipya Kanada na nisingeweza kuomba likizo mwaka mmoja baadaye, ni Anne aliyesema, “Hupaswi kuchukua kanisa jipya. Wewe ni mnyoofu mno kuvumilia ‘upuuzi’ ulio wa kawaida sana makanisani. Unapaswa kuwa mhudumu msafiri, ukifundisha na kuwafunza wachungaji na wengine. Mimi naweza kuwakaribisha wanafunzi nyumbani kwetu ili uweze kusafiri popote Bwana atakapokuita!”

Hivyo ndivyo nilivyoiacha Hebrew Academy yenye mshahara mkubwa na pensheni kubwa, kwa ajili ya uchungaji wenye nusu mshahara na nusu pensheni, kisha kwa ajili ya kazi ya umisionari isiyo na mshahara wala pensheni, kisha kwa ajili ya huduma ya kusafiri nikijilipia gharama zangu mwenyewe!! Si njia ya mafanikio hata kidogo!! Lakini kitabu hiki kinaonyesha uongo wa wazo hilo, kwa maana Mungu ametuongoza katika safari ya ajabu.

Hata hivyo, hakuna lolote kati ya hayo ambalo lingewezekana kama Anne hangesikia sauti Yake na kutii. Nasema kweli ninaposema kwamba kama angesema “Hapana” wakati wowote, nisingeenda kinyume na matakwa yake, kwa maana nilijifunza zamani kwamba Bwana huzungumza nami kwa uwazi zaidi kupitia maneno ya mke mcha Mungu – nami hakika nilikuwa naye! Asante, Bwana, kwa mwenzi mkuu uliyenipa! Nimepokea sifa nyingi, lakini najua kwamba kwa kweli ni zake – na kwamba sasa anapokea heshima ambayo mara nyingi hakuipata hadharani akiwa duniani – kutoka kwa Yule aliye muhimu kuliko wote.