Maombi na Upendo

‘Nanyi kila msimamapo na kusali, sameheni, mkiwa na neno juu ya mtu; ili na Baba yenu aliye mbinguni awasamehe na ninyi makosa yenu.’—Marko 11:25.

MANENO haya yanafuata mara moja baada ya ile ahadi kuu ya maombi, ‘Yo yote myaombayo mkisali, aminini ya kwamba mnayapokea, nayo yatakuwa yenu.’ Tumekwisha ona jinsi maneno yaliyoitangulia ahadi hiyo, ‘Mwaminini Mungu,’ yalivyotufundisha kwamba katika maombi kila kitu kinategemea uhusiano wetu na Mungu kuwa wazi; maneno haya yanayoifuata yanatukumbusha kwamba uhusiano wetu na wenzetu nao lazima uwe wazi pia. Upendo kwa Mungu na upendo kwa jirani yetu haviwezi kutenganishwa: ombi litokalo katika moyo ambao si sawa na Mungu upande mmoja, au si sawa na watu upande wa pili, haliwezi kufanikiwa. Imani na upendo ni muhimu kila mmoja kwa mwenzake.

Twaona kwamba hili ni wazo ambalo Bwana wetu alilitamka mara nyingi. Katika Mahubiri ya Mlimani (Mathayo 5:23, 24), alipokuwa akinena juu ya amri ya sita, aliwafundisha wanafunzi wake jinsi ilivyokuwa haiwezekani ibada ikubalike kwa Baba iwapo kila kitu si sawa na ndugu: ‘Basi ukileta sadaka yako madhabahuni, na huku ukikumbuka ya kuwa ndugu yako ana neno juu yako, iache sadaka yako mbele ya madhabahu, uende zako, upatane kwanza na ndugu yako, kisha urudi uitoe sadaka yako.’ Na hivyo baadaye, aliponena juu ya kuomba kwa Mungu, baada ya kutufundisha kuomba, ‘Utusamehe deni zetu, kama sisi nasi tuwasamehevyo wadeni wetu,’ aliongeza mwishoni mwa sala: ‘Msipowasamehe watu makosa yao, wala Baba yenu hatawasamehe ninyi makosa yenu.’ Mwishoni mwa mfano wa mtumwa asiye na huruma anatumia fundisho lake kwa maneno haya: ‘Ndivyo na Baba yangu wa mbinguni atakavyowatenda ninyi, msipomsamehe kila mtu ndugu yake kwa mioyo yenu.’ Na hivyo hapa, kando ya mtini uliokauka, ambapo ananena juu ya nguvu ya ajabu ya imani na maombi ya imani, ghafula, bila kuonekana kuunganika, analileta wazo hili, ‘Kila msimamapo na kusali, sameheni, mkiwa na neno juu ya mtu; ili na Baba yenu aliye mbinguni awasamehe na ninyi makosa yenu.’ Ni kana kwamba Bwana alikuwa amejifunza wakati wa maisha yake huko Nazareti na baadaye kwamba kutotii sheria ya upendo kwa watu ndiyo iliyokuwa dhambi kuu hata ya watu waombao, na sababu kuu ya udhaifu wa maombi yao. Na ni kana kwamba alitaka kutuongoza katika uzoefu wake mwenyewe wenye baraka kwamba hakuna kitu kitoacho uhuru wa kukaribia kama huo na nguvu ya kuamini kama hiyo kama ule utambuzi kwamba tumejitoa katika upendo na huruma, kwa ajili ya wale ambao Mungu awapenda.

Fundisho la kwanza linalofundishwa hapa ni lile la moyo wa kusamehe. Twaomba, ‘Sameheni, kama vile tulivyosamehe.’ Maandiko yasema, ‘Sameheaneni, kama na Mungu katika Kristo alivyowasamehe ninyi.’ Msamaha kamili na wa bure wa Mungu ndio unaopaswa kuwa kanuni ya wetu kwa watu. La sivyo, msamaha wetu wa kusitasita, wa nusu moyo, ambao si msamaha kamwe, ndio utakaokuwa kanuni ya Mungu kwetu. Kila ombi hutegemea imani yetu katika neema ya Mungu ya kusamehe. Kama Mungu angetutenda sawasawa na dhambi zetu, hakuna ombi hata moja lingesikiwa. Msamaha hufungua mlango kwa upendo wote na baraka za Mungu: kwa sababu Mungu ameisamehe dhambi yetu yote, ombi letu laweza kufanikiwa kupata yote tunayoyahitaji. Msingi wa ndani na wa hakika wa kujibiwa maombi ni upendo wa Mungu wa kusamehe. Ukiisha kuumiliki moyo, twaomba kwa imani. Lakini pia, ukiisha kuumiliki moyo, twaishi katika upendo. Moyo wa Mungu wa kusamehe, uliodhihirishwa katika upendo wake kwetu, huwa moyo ndani yetu; kama nguvu ya upendo wake wa kusamehe uliomwagwa mioyoni na kukaa ndani yetu, twasamehe kama vile yeye asamehevyo. Kama kukiwa na jeraha au dhuluma kubwa na chungu tuliyotendewa, twatafuta kwanza kabisa kuwa na moyo ulio kama wa Mungu; kulindwa na hisia ya heshima iliyojeruhiwa, na tamaa ya kutetea haki zetu, au ya kumlipa aliyetukosea kama alivyostahili. Katika kero ndogo ndogo za maisha ya kila siku, twaangalia tusiuhalalishe uchungu wa haraka, neno kali, hukumu ya haraka, kwa wazo kwamba hatukusudii ubaya, kwamba hatuweki hasira kwa muda mrefu, au kwamba ingekuwa kudai mno kutoka kwa asili dhaifu ya kibinadamu, kwamba tusamehe kikweli jinsi Mungu na Kristo wasameheavyo. La, twaichukua amri kama ilivyo, ‘Kama vile Kristo alivyosamehe, vivyo hivyo nanyi fanyeni.’ Damu isafishayo dhamiri na matendo yaliyokufa, husafisha na ubinafsi pia; upendo iudhihirishao ni upendo wa kusamehe, unaotumiliki na kutiririka kupitia sisi kwa wengine. Upendo wetu wa kusamehe kwa watu ni ushahidi wa uhalisi wa upendo wa Mungu wa kusamehe ndani yetu, na hivyo ni sharti la maombi ya imani.

Kuna fundisho la pili, la jumla zaidi: maisha yetu ya kila siku duniani yamefanywa kuwa kipimo cha uhusiano wetu na Mungu katika maombi. Mara ngapi Mkristo, ajapo kuomba, hufanya bidii yake yote kusitawisha hali fulani za moyo azidhaniazo zitampendeza. Haelewi, au husahau, kwamba maisha hayaundwi na vipande vingi vilivyolegea, ambavyo sasa kimoja, kisha kingine, chaweza kuchukuliwa. Maisha ni kitu kizima, na hali ya ucha Mungu ya saa ya maombi huhukumiwa na Mungu kutokana na hali ya kawaida ya maisha ya kila siku ambayo saa ya maombi ni sehemu yake ndogo tu. Si hisia niziamshazo, bali mwelekeo wa maisha yangu wakati wa mchana, ndio kipimo cha Mungu cha jinsi nilivyo kweli na nikitakacho. Kumkaribia kwangu Mungu ni kitu kimoja na uhusiano wangu na watu na dunia: kushindwa hapa kutasababisha kushindwa pale. Na hilo si tu wakati kuna utambuzi wa wazi wa jambo lolote lisilo sawa kati ya jirani yangu na mimi; bali mwendo wa kawaida wa fikira zangu na hukumu zangu, mawazo na maneno yasiyo na upendo ninayoyaacha yapite bila kuyaona, yaweza kuzuia maombi yangu. Ombi lenye nguvu la imani hutoka katika maisha yaliyojitoa kwa mapenzi na upendo wa Mungu. Si kadiri ya kile ninachojaribu kuwa nikiwa naomba, bali kile nilicho nisipokuwa naomba, ndicho ombi langu linavyoshughulikiwa na Mungu.

Twaweza kuyakusanya mawazo haya katika fundisho la tatu: Katika maisha yetu na watu jambo moja ambalo kila kitu kinalitegemea ni upendo. Roho ya kusamehe ni roho ya upendo. Kwa sababu Mungu ni upendo, husamehe: ni pale tu tunapokaa katika upendo ndipo twaweza kusamehe kama Mungu asamehevyo. Katika upendo kwa ndugu tuna ushahidi wa upendo kwa Baba, msingi wa ujasiri mbele za Mungu, na uhakikisho kwamba ombi letu litasikiwa, (1 Yohana 4:20, 3:18-21, 23.). ‘Na tupende kwa tendo na kweli; kwa hili tutaithibitisha mioyo yetu mbele zake. Mioyo yetu isipotuhukumu, tuna ujasiri kwa Mungu, na lo lote tuombalo twalipokea kwake.’ Wala imani wala kazi hazitafaa kitu tusipokuwa na upendo; ni upendo uungananao na Mungu, ni upendo uthibitishao uhalisi wa imani. Kama vile lilivyo la muhimu lile neno litangulialo ile ahadi kuu ya maombi katika Marko 11:24, ‘Mwaminini Mungu,’ ndivyo lilivyo hili lifuatalo, ‘Wapendeni watu.’ Uhusiano ulio sawa na Mungu aliye hai aliye juu yangu, na watu walio hai wanaonizunguka, ndiyo masharti ya maombi yenye matokeo.

Upendo huu ni wa maana ya pekee tunapowatumikia hao na kuwaombea. Nyakati nyingine hujitoa kufanya kazi kwa ajili ya Kristo, kwa juhudi ya kuitetea kazi yake, kama tuitavyo, au kwa afya yetu ya kiroho, bila kujitoa katika upendo wa kibinafsi wa kujitoa sadaka kwa ajili ya wale ambao roho zao twazitafuta. Si ajabu kwamba imani yetu ni dhaifu wala haishindi. Kumtazama kila mmoja mwenye taabu, hata awe hapendeki kiasi gani, katika mwanga wa upendo mwororo wa Yesu Mchungaji atafutaye aliyepotea; kumwona Yesu Kristo ndani yake, na kumchukua, kwa ajili ya Yesu, katika moyo upendao kweli, —hii, hii ndiyo siri ya maombi ya imani na juhudi yenye mafanikio. Yesu, aliponena juu ya msamaha, ananena juu ya upendo kama shina lake. Kama vile katika Mahubiri ya Mlimani alivyounganisha mafundisho na ahadi zake juu ya maombi na wito wa kuwa na huruma, kama Baba aliye mbinguni alivyo na huruma (Mathayo 5:7, 9, 22, 38-48), ndivyo tuonavyo hapa: maisha yenye upendo ni sharti la maombi ya imani.

Imesemwa: Hakuna kitu kichunguzacho moyo kama maombi ya imani, au hata jitihada ya unyofu ya kuomba kwa imani. Ee tusiukwepe ukali wa uchunguzi huo wa nafsi kwa wazo kwamba Mungu hasikii ombi letu kwa sababu azijuazo yeye peke yake. La hasha. ‘Mwaomba, wala hampati, kwa sababu mwaomba vibaya.’ Neno hilo la Mungu na lituchunguze. Na tujiulize kama ombi letu ni kweli udhihirisho wa maisha yaliyojitoa kabisa kwa mapenzi ya Mungu na upendo kwa mwanadamu. Upendo ndio udongo pekee ambamo imani yaweza kupeleka mizizi yake na kusitawi. Inapoinua mikono yake juu, na kuufungua moyo wake kuelekea mbinguni, Baba huangalia daima kuona kama imeifungua kuelekea kwa waovu na wasiostahili pia. Katika upendo huo, si upendo wa ukamilifu uliofikiwa, bali upendo wa kusudi lililothibitika na utii wa unyofu, ndipo imani peke yake yaweza kuipata baraka. Ni yeye ajitoaye kuuacha upendo wa Mungu ukae ndani yake, na katika mwenendo wa maisha ya kila siku kupenda kama Mungu apendavyo, ndiye atakayekuwa na nguvu ya kuamini katika Upendo usikiao kila ombi lake. Ni Mwana-Kondoo, aliye katikati ya kiti cha enzi: ni upendo uteseao na uvumiliao ndio ushindao na Mungu katika maombi. Wenye rehema watapata rehema; wenye upole watairithi nchi.

‘BWANA, UTUFUNDISHE KUOMBA.’

Baba Mbarikiwa! Wewe u Upendo, na yeye tu akaaye katika upendo akaa ndani yako na katika ushirika nawe. Mwana Mbarikiwa amenifundisha tena leo jinsi hili lilivyo kweli kwa kina kuhusu ushirika wangu nawe katika maombi. Ee Mungu wangu! upendo wako, uliomwagwa moyoni mwangu na Roho Mtakatifu, na uwe ndani yangu chemchemi ya upendo kwa wote wanaonizunguka, ili kutoka katika maisha ya upendo ichimbuke nguvu ya maombi ya imani. Ee Baba yangu! nijalie kwa Roho Mtakatifu kwamba huu uwe uzoefu wangu, kwamba maisha ya upendo kwa wote wanaonizunguka ni lango la maisha katika upendo wa Mungu wangu. Na unipe hasa kuiona katika ile furaha ninayosamehe nayo siku baada ya siku ye yote awezaye kunikosea, ushahidi kwamba msamaha wako kwangu ni nguvu na uzima.

Bwana Yesu! Mwalimu wangu Mbarikiwa! nifundishe wewe kusamehe na kupenda. Nguvu ya damu yako na ifanye msamaha wa dhambi zangu kuwa uhalisi kiasi kwamba msamaha, kama ulivyoonyeshwa nawe kwangu, na nami kwa wengine, uwe ndiyo furaha yenyewe ya mbinguni. Nionyeshe lo lote katika uhusiano wangu na wenzangu litakalozuia ushirika wangu na Mungu, ili maisha yangu ya kila siku nyumbani mwangu na katika jamii yawe shule ambamo nguvu na ujasiri hukusanywa kwa ajili ya maombi ya imani. Amina.