Sura 12 · dakika 12 za kusoma · dakika 16 za kusikiliza
Uamsho Huzaliwa katika Maombi
Mioyo yenu na iwe imeelekezwa sana kwenye uamsho wa dini. Msisahau kamwe kwamba makanisa hadi sasa yamekuwapo na kustawi kwa njia ya uamsho; na kwamba ikiwa yatakuwapo na kustawi katika nyakati zijazo, ni lazima iwe kwa njia ya sababu ile ile ambayo tangu mwanzo imekuwa utukufu wao na ngome yao.—Joel Hawes
Ikiwa mhudumu yeyote anaweza kuridhika bila waongofu, hatapata waongofu.—C. H. Spurgeon
Siamini kwamba tamaa zangu za uamsho ziliwahi kuwa na nguvu hata nusu ya jinsi zilivyopaswa kuwa; wala sioni jinsi mhudumu anavyoweza kuepuka kuwa katika “homa isiyokoma” wakati Bwana wake anapovunjiwa heshima na roho zinapoangamizwa kwa njia nyingi hivyo.—Edward Payson
Mtakatifu mmoja mzee aliwahi kumjia mchungaji usiku akasema: “Tunakaribia kupata uamsho.” Akaulizwa amejuaje hivyo. Jibu lake lilikuwa, “Niliingia zizini kuwatunza ng’ombe wangu saa mbili zilizopita, na pale Bwana amenishika katika maombi mpaka sasa hivi. Nami nahisi kwamba tutahuishwa.” Ndio uliokuwa mwanzo wa uamsho.—H. C. Fish
Imesemwa kwamba historia ya uamsho ndiyo historia ya dini, na hakuna mtu anayeweza kujifunza historia yake bila kuguswa na mvuto wake mkuu juu ya hatima ya wanadamu. Kutazama nyuma maendeleo ya Ufalme wa Mungu duniani ni kupitia upya nyakati za uamsho zilizokuja kama manyunyu ya kuburudisha juu ya nchi kavu yenye kiu, zikilifanya jangwa kuchanua maua kama waridi, na kuleta nyakati mpya za uhai na utendaji wa kiroho wakati ule ule Kanisa lilipokuwa limeanguka chini ya mvuto wa uzembe wa nyakati, na lilihitaji kuamshwa lipate ufahamu mpya wa wajibu na dhamana yake. “Kwa mtazamo mmoja, na ambao si mdogo kwa umuhimu,” anaandika Mkuu wa Chuo Lindsay, katika “The Church and the Ministry in the Early Centuries,” “historia ya Kanisa inatiririka kutoka wakati mmoja wa uamsho hadi mwingine; na tukichukua mwamko katika Kanisa la kale la Katoliki, au la zama za kati, au la kisasa, hiyo daima imekuwa kazi ya watu waliojaliwa kwa namna ya pekee uwezo wa kuziona na kuzitangaza siri za maisha ya Kikristo yaliyo ya ndani kabisa, na matokeo ya kazi yao daima yamelingana na utayari wa kiroho wa kupokea wa kizazi walichokinenea.”
Kwa kuwa Mungu, tangu mwanzo, ametenda kazi kwa wazi kwa njia ya uamsho, haiwezekani kukana ukweli kwamba uamsho ni sehemu ya mpango wa Mungu. Ufalme wa Bwana wetu umeendelezwa kwa kiasi kikubwa kwa nyakati maalumu za kutimizwa kwa neema na kwa haraka kwa kazi ya kuongoa watu, na kwa hiyo yaweza kukisiwa kwamba njia ambazo Mungu amezitumia katika nyakati nyingine zitatumika katika wakati wetu ili kuleta matokeo yanayofanana. “Kuongoka kwa utulivu kwa mwenye dhambi mmoja baada ya mwingine, chini ya huduma ya kawaida ya Injili,” asema mwandishi mmoja juu ya somo hili, “sharti daima kutazamwe kwa hisia za kuridhika na shukrani na wahudumu na wanafunzi wa Kristo; lakini udhihirisho wa mara kwa mara wa kuongoka kwa maelfu kwa wakati mmoja nao unapaswa kutamaniwa, kwa sababu unafaa kutoa uthibitisho unaoonekana na wenye kugusa kwamba Mungu amemfanya Yesu huyo, aliyekataliwa na kusulibiwa, kuwa Bwana na Kristo; na kwamba, kwa nguvu ya Upatanishi wake wa Kimungu, ameshika fimbo ya kifalme ya mamlaka juu ya vyote, na “sharti amiliki hata awaweke maadui zake wote chini ya miguu yake.” Kwa hiyo ni busara kutarajia kwamba, mara kwa mara, atarudia lile ambalo siku ya Pentekoste lilikuwa ushahidi wa mwisho na wa taji wa Umasihi wake na Ufalme wake; na, kwa kufanya hivyo, aziamshe kwa mshtuko roho zilizolala za watu wa dunia wasiojali, apate sikio la usikivu la wasioongoka, na, kwa namna ya ajabu, ayavunje zile ndoto za kung’aa za utukufu, fahari, mali, mamlaka na furaha ya dunia, ambazo umati wa waasi na wanaomsahau Mungu huzithamini kwa upendo mwingi. Kumwagwa kwa Roho Mtakatifu kwa namna hiyo ni wakati huo huo uthibitisho wa wazi wa ukamilifu na kukubaliwa kwa kujitoa kwake mara moja kuwa dhabihu kwa ajili ya dhambi, na “amana” ya kinabii ya uhakika kwamba yeye “atatokea mara ya pili, pasipo dhambi, kwa wokovu,” ili kuuhukumu ulimwengu kwa haki.”
Na kwamba uamsho unapaswa kutarajiwa, kwa kuwa unatokana, kama ulivyo, na matumizi sahihi ya njia zinazofaa, ni ukweli unaohitaji msisitizo si mdogo katika siku hizi, ambapo mambo ya kimwili yanatukuzwa kwa gharama ya yale ya kiroho, na ambapo viwango vya maadili vinadhaniwa kuwa ndivyo vilivyo juu ya vyote. Kwamba uamsho si muujiza kulifundishwa kwa nguvu na Charles G. Finney. Alisema kwamba huenda kukawa na muujiza kati ya sababu zinazoutangulia, au huenda kusiwe. Mitume walitumia miujiza tu kama njia ya kuvuta usikivu kwa ujumbe wao, na kuthibitisha mamlaka yake ya Kimungu. “Lakini muujiza haukuwa ndio uamsho. Muujiza ulikuwa jambo moja; uamsho ulioufuata ulikuwa jambo jingine kabisa. Uamsho katika siku za Mitume uliambatana na miujiza, lakini haukuwa miujiza.” Uamsho wote unamtegemea Mungu, lakini katika uamsho, kama katika mambo mengine, yeye huualika na kuudai msaada wa mwanadamu, na matokeo kamili hupatikana pale palipo na ushirikiano kati ya Mungu na mwanadamu. Kwa maneno mengine, kwa kutumia msemo unaojulikana, Mungu peke yake ndiye awezaye kuuokoa ulimwengu, lakini Mungu hawezi kuuokoa ulimwengu peke yake. Mungu na mwanadamu huungana kwa kazi hiyo, na jibu la Mungu daima hulingana na tamaa na juhudi ya mwanadamu.
Basi, kwa kuwa ushirikiano huu ni wa lazima, ni wajibu gani ambao sisi, kama watenda kazi pamoja na Mungu, tunapaswa kuutekeleza? Kwanza kabisa, na la muhimu kuliko yote—jambo ambalo tunataka hasa kulisisitiza—ni lazima tujitoe kwa maombi. “Uamsho,” kama Dkt. J. Wilbur Chapman anavyotukumbusha, “huzaliwa katika maombi. Wesley alipoomba, Uingereza iliamshwa; Knox alipoomba, Uskoti iliburudishwa; walimu wa Shule ya Jumapili ya Tannybrook walipoomba, vijana 11,000 waliongezwa kwa Kanisa katika mwaka mmoja. Usiku mzima wa maombi daima umefuatwa na mchana mzima wa kuvuta roho.”
Kanisa la D. L. Moody huko Chicago lilipokuwa limeteketea likawa majivu, alivuka kwenda Uingereza, mwaka 1872, si kwa ajili ya kuhubiri, bali ili kuwasikiliza wengine wakihubiri wakati kanisa lake jipya likijengwa. Jumapili moja asubuhi alishawishiwa kuhubiri katika mimbari moja ya London. Lakini kwa namna fulani hali ya kiroho ilikosekana. Alikiri baadaye kwamba hakuwahi kupata shida kama hiyo katika kuhubiri maishani mwake. Kila kitu kilikuwa kimekufa kabisa, na alipokuwa akijaribu bure kuhubiri, alijiambia, “Nilikuwa mpumbavu kama nini kukubali kuhubiri! Nilikuja hapa kusikiliza, na tazama ninahubiri.” Kisha likamjia wazo la kutisha kwamba ilimbidi kuhubiri tena usiku, na ni kwa sababu tu alikuwa ametoa ahadi ya kufanya hivyo ndipo alipodumu kuitimiza ahadi ile. Lakini Bw. Moody alipoingia mimbarini usiku, na kulikabili kusanyiko lililojaa watu, alitambua hali mpya. “Nguvu za ulimwengu usioonekana zilionekana kuwa zimewashukia wasikilizaji.” Alipokaribia mwisho wa mahubiri yake alipata ujasiri wa kutoa mwaliko, na alipomaliza akasema, “Ikiwa yuko mwanamume au mwanamke hapa atakayempokea Yesu Kristo usiku huu, tafadhali asimame.” Mara moja watu wapatao 500 wakasimama. Akidhani kwamba lazima kuna kosa fulani, aliwaomba watu waketi, kisha, ili pasiwe na kutoelewana kokote, akarudia mwaliko, akiuweka kwa maneno yaliyo wazi zaidi na magumu zaidi. Tena idadi ile ile ikasimama. Bado akidhani kwamba kuna kitu kisicho sawa, Bw. Moody, kwa mara ya pili, aliwaomba wanaume na wanawake waliosimama waketi, kisha akawaalika wote waliokusudia kweli kumpokea Kristo waingie katika chumba cha mavazi ya kanisa. Watu wapatao 500 kamili walifanya kama walivyoombwa, na huo ukawa mwanzo wa uamsho katika kanisa lile na mtaa ule, uliomrudisha Bw. Moody kutoka Dublin siku chache baadaye, ili asaidie katika kazi ile ya ajabu ya Mungu.
Hata hivyo, sehemu yake ya mwisho sharti itolewe, la sivyo kusudi letu la kulisimulia tukio hili litashindwa. Bw. Moody alipohubiri katika ibada ya asubuhi, kulikuwa na mwanamke mmoja katika kusanyiko aliyekuwa na dada mgonjwa asiyeweza kutoka kitandani. Aliporudi nyumbani alimweleza yule mgonjwa kwamba mhubiri alikuwa Bw. Moody mmoja kutoka Chicago, naye aliposikia hivyo akageuka rangi. “Nini,” akasema, “Bw. Moody kutoka Chicago! Nilisoma habari zake muda fulani uliopita katika gazeti moja la Amerika, nami nimekuwa nikimwomba Mungu amtume London, na kwenye kanisa letu. Kama ningalijua kwamba angehubiri asubuhi hii nisingalikula kifungua kinywa. Ningalitumia wakati wote katika maombi. Sasa, dada, toka chumbani, ufunge mlango kwa ufunguo, usiniletee chakula cha mchana; hata akija nani, usimruhusu kuniona. Nitatumia alasiri nzima katika maombi.” Na hivyo, Bw. Moody aliposimama katika mimbari ile iliyokuwa kama chumba cha barafu asubuhi, yule mtakatifu aliyelala kitandani alikuwa akimtegemeza mbele za Mungu, na Mungu, ambaye daima hufurahia kujibu maombi, akamimina Roho wake kwa nguvu kuu.
Mungu wa uamsho aliyejibu maombi ya mtoto wake kwa ajili ya Bw. Moody yuko tayari kusikia na kujibu maombi ya uaminifu na ya imani ya watu wake leo. Popote masharti ya Mungu yanapotimizwa, uamsho ni hakika kushuka hapo. Profesa Thos. Nicholson, wa Chuo cha Cornell, Marekani, anasimulia jambo lililompata katika mzunguko wake wa kwanza wa huduma, linalofundisha upya lile somo la zamani la nafasi ya maombi katika kazi ya Mungu.
Hapakuwa na uamsho katika mzunguko ule kwa miaka mingi, na mambo hayakuwa na matumaini kiroho. Kwa zaidi ya majuma manne mchungaji alikuwa amehubiri kwa uaminifu, akitembelea nyumba kwa nyumba, madukani, karakana, na mahali pa pembeni, na alikuwa amefanya kila alichoweza. Usiku wa Jumatatu ya tano uliwakuta wengi wa washiriki wenye vyeo wakiwa katika vyama vyao vya siri, lakini kanisani palikuwa na kikundi kidogo kama cha askari wachache tu.
Kutoka katika mkutano ule mchungaji alikwenda nyumbani, akiwa ameinamishwa moyo, lakini hakukata tamaa. Aliazimia kuutumia usiku ule katika maombi. “Akiufunga mlango kwa ufunguo, alichukua Biblia na kitabu cha nyimbo, akaanza kumtafuta Bwana kwa bidii zaidi, ingawa mikutano ilikuwa imekuwa somo la saa nyingi za maombi ya bidii. Ni Mungu peke yake ajuaye wasiwasi, na kujifunza kwa uaminifu na kwa maombi, kwa usiku ule. Karibu na alfajiri ikaja amani kuu na uhakika kamili kwamba Mungu hakika angeubariki mpango uliokuwa umeamuliwa, na andiko likachaguliwa ambalo alikuwa na hakika kwamba limetoka kwa Bwana. Akijitupa kitandani, mchungaji alilala kama saa mbili, kisha akaamka, akala kifungua kinywa kwa haraka, akaenda maili tisa hadi upande wa mbali wa mzunguko ili kuwatembelea wagonjwa fulani. Mchana kutwa uhakika ulizidi kuongezeka.
“Kukaribia usiku mvua ya kumwagika ilianza, barabara zikawa nzito, nasi tukafika nyumbani, tumelowa, bila chakula cha jioni, na tumechelewa kidogo, tukakuta hakuna moto kanisani, taa hazijawashwa, wala hakuna dalili yoyote ya ibada. Mlinzi wa kanisa alikuwa amedhani kwamba mvua ingeizuia ibada. Tukabadilisha utaratibu, tukapiga kengele, tukajiweka tayari kwa vita. Vijana watatu ndio waliokuwa kusanyiko lote, lakini katika ule ‘uhakika kamili’ mchungaji aliutoa ujumbe uliokuwa umeombewa hadi kukamilika usiku uliotangulia, kwa bidii na kwa ukamilifu kana kwamba nyumba ilikuwa imejaa watu, kisha akamwita kila kijana mmoja mmoja kwa zamu. Wawili walijisalimisha, wakashuhudia kabla mkutano haujafungwa.
“Mchungaji aliyechoka akaenda kupumzika usingizi mtamu, na asubuhi iliyofuata, alipoamka kwa kuchelewa kidogo kuliko kawaida, alijulishwa kwamba mmoja wa wale vijana alikuwa akienda duka kwa duka katika mji wote akisimulia habari za kuokolewa kwake kwa ajabu, na kuwasihi watu wapokee wokovu. Usiku baada ya usiku watu waliongoka, mpaka katika majuma mawili tukawasikia watu 144 wakishuhudia katika dakika arobaini na tano. Vituo vyote vitatu vya mzunguko ule viliona moto mkali wa uamsho majira yale ya baridi, na familia baada ya familia ziliingia kanisani, mpaka idadi ya washiriki ikazidi mara tatu.
“Kutokana na mkutano ule, mwongofu mmoja ni mchungaji aliyefanikiwa katika Konferensi ya Michigan, mwingine ni mke wa mmoja wa wachungaji wetu walio bora kabisa, na wa tatu alikuwa katika huduma kwa miaka kadhaa, kisha akahamia dhehebu jingine, ambako yu mwaminifu hata leo. Huenda hakuna hata mmoja wa washiriki aliyejua kamwe habari ya usiku ule wa maombi wa mchungaji, lakini yeye anaamini kweli kwamba Mungu kwa namna fulani humtendea mtu anayeomba hivyo yale asiyomtendea mtu asiyeomba, naye ana hakika kwamba ‘mambo mengi zaidi hutendeka kwa maombi kuliko ulimwengu huu unavyoota.’”
Uamsho wote wa kweli umezaliwa katika maombi. Watu wa Mungu wanapoingiwa na wasiwasi kiasi hicho juu ya hali ya dini hata wakalala kifudifudi mchana na usiku katika dua ya bidii, baraka hakika itashuka.
Ndivyo ilivyo katika vizazi vyote. Kila uamsho ambao tuna habari zake umeogeshwa katika maombi. Chukua, kwa mfano, uamsho wa ajabu wa Shotts (Uskoti) mwaka 1630. Habari ilipokuwa imeenea kote kwamba wahudumu kadhaa, waliokuwa wakiteswa wakati ule, wangeshiriki katika kusanyiko takatifu, umati mkubwa wa watu wacha Mungu ulikusanyika katika tukio hilo kutoka pande zote za nchi, na siku kadhaa zilitumika katika maombi ya pamoja, kama maandalizi ya ibada. Jioni, badala ya kwenda kulala, umati uligawanyika katika vikundi vidogo na ukakesha usiku mzima katika dua na sifa. Jumatatu iliwekwa wakfu kwa ajili ya shukrani, desturi ambayo haikuwa ya kawaida wakati ule, nayo ikawa siku kuu ya karamu. Baada ya kusihiwa sana, John Livingston, kasisi wa Countess wa Wigtown, kijana ambaye hakuwa amewekwa wakfu, alikubali kuhubiri. Alikuwa amekesha usiku katika maombi na mashauri—lakini saa ya kukusanyika ilipokaribia moyo wake ulifadhaika kwa wazo la kuwahutubia watakatifu wengi hivyo walio wazee na wenye uzoefu, naye kwa kweli akaikimbia kazi aliyokuwa ameikubali. Lakini wakati ule ule kanisa la Shotts lilipokuwa likitoweka machoni pake, maneno haya, “Je! Nimewahi kuwa jangwa tupu, au nchi ya giza?” yalimjia akilini kwa nguvu iliyomlazimisha kurudi kazini.
Alichukua kuwa andiko lake Ezekieli 36:25, 26, akahubiri kwa nguvu kuu kwa muda wa saa mbili hivi. Watu mia tano waliongoka, iliaminiwa, chini ya mahubiri yale moja, yaliyotanguliwa hivyo na maombi. “Ilikuwa kupandwa kwa mbegu katika Clydesdale yote, hata wengi wa Wakristo mashuhuri kabisa wa nchi ile waliweza kuhesabu kuongoka kwao, au uthibitisho fulani wa ajabu wa hali yao, tangu siku ile.”
Juu ya Richard Baxter imesemwa kwamba “alizitia madoa kuta za chumba chake cha kujisomea kwa pumzi ya maombi; na baada ya kutiwa mafuta hivyo kwa upako wa Roho Mtakatifu alipeleka mto wa maji ya uzima juu ya Kidderminster.” Whitefield aliwahi kuomba hivi, “Ee Bwana, nipe roho za watu, au uichukue roho yangu.” Baada ya kusihi sana chumbani, “wakati mmoja alikwenda kwenye maonyesho ya Ibilisi akatoa zaidi ya roho elfu moja katika makucha ya simba kwa siku moja.”
Bw. Finney anasema: “Wakati mmoja nilimjua mhudumu aliyepata uamsho kwa majira ya baridi kumi na manne mfululizo. Sikujua jinsi ya kulieleza jambo hilo mpaka nilipomwona mmoja wa washiriki wake akisimama katika mkutano wa maombi na kutoa ungamo. “Ndugu,” akasema, “kwa muda mrefu nimekuwa na desturi ya kuomba kila Jumamosi usiku hadi baada ya saa sita usiku kwa ajili ya kushuka kwa Roho Mtakatifu kati yetu. Na sasa, ndugu (akaanza kulia), naungama kwamba nimeacha kufanya hivyo kwa majuma mawili au matatu.” Siri ikawa wazi. Mhudumu yule alikuwa na kanisa linaloomba.”
Na hivyo tungeweza kuendelea kuongeza kielelezo juu ya kielelezo ili kuonyesha nafasi ya maombi katika uamsho, na kudhihirisha kwamba kila mwamko mkuu wa Roho wa Mungu ulikuwa na chanzo chake katika chumba cha maombi. Fundisho la hayo yote ni hili: kwamba, tukitenda kazi pamoja naye, tunapaswa kujiona kuwa wenye dhamana si kwa kiasi kidogo kwa hali zilizopo kandokando yetu leo. Je, tunahangaishwa na ubaridi wa Kanisa? Je, tunahuzunika kwa ukosefu wa waongofu? Je, roho zetu zinamlilia Mungu kwa vilio vya usiku wa manane ili amimine Roho wake?
Ikiwa sivyo, sehemu ya lawama iko mlangoni petu. Tukifanya sehemu yetu, Mungu atafanya yake. Kandokando yetu kuna ulimwengu uliopotea katika dhambi, juu yetu yuko Mungu aliye tayari na mwenye uwezo wa kuokoa; ni wajibu wetu kujenga daraja linalounganisha mbingu na nchi, na maombi ndicho chombo kikuu kinachofanya kazi hiyo.
Na hivyo kilio kile cha zamani kinatujia kwa sauti isiyokoma, “Ombeni, ndugu, ombeni.”