Sura 2 · dakika 8 za kusoma · dakika 10 za kusikiliza
Watakatifu wa Agano la Kale Walioomba
Roho Mtakatifu atampa mtakatifu anayeomba mng’ao wa tumaini lisilokufa, muziki wa wimbo usiokoma; katika ubatizo wake na ushirika wake na moyo, atampa maono matamu zaidi na mapana zaidi ya mbinguni, hata ladha ya mambo mengine itakapopoteza utamu wake, na maono mengine yatakapofifia na kwenda mbali. Ataweka katika mioyo ya wanadamu sauti za ulimwengu mwingine, hata muziki wote wa dunia uwe kelele isiyo na wimbo.—Mchungaji E. M. Bounds
Historia ya Agano la Kale imejaa habari za watakatifu walioomba. Viongozi wa Israeli katika siku zile za mwanzo walijulikana kwa desturi yao ya kuomba. Maombi ndilo jambo moja linalojitokeza waziwazi katika maisha yao.
Kwa kuanzia, angalia tukio lililo katika Yoshua 10, ambapo hata miili ya mbinguni ilitiishwa chini ya maombi. Vita virefu vilikuwa vikiendelea kati ya Waisraeli na adui zao, na usiku ulipokuwa ukikaribia upesi, ikaonekana kwamba saa chache zaidi za mchana zilihitajika ili kulihakikishia jeshi la Bwana ushindi, Yoshua, yule mtu wa Mungu imara, akasimama mahali palipobomoka kwa maombi. Jua lilikuwa likishuka upesi mno upande wa magharibi kiasi kwamba watu wa Mungu wasingeweza kuvuna matunda kamili ya ushindi mkubwa, na Yoshua, akiona jinsi mambo mengi yalivyotegemea saa ile, akapaza sauti mbele ya macho na masikio ya Israeli, “Wewe jua, simama juu ya Gibeoni; na wewe mwezi, juu ya bonde la Aiyaloni.” Na jua likasimama kweli, na mwezi ukasimama katika mwendo wake kwa amri ya mtu huyu wa Mungu aliyeomba, hata watu wa Bwana walipojilipiza kisasi juu ya adui za Bwana.
Yakobo hakuwa kielelezo kamili cha haki kabla ya usiku ule wake wa kuomba usiku kucha. Hata hivyo alikuwa mtu wa maombi, naye alimwamini Mungu anayejibu maombi. Basi twamwona akiwa mwepesi kumwita Mungu kwa maombi alipokuwa katika taabu. Alikuwa akikimbia kutoka nyumbani kwa kumwogopa Esau, akiwa njiani kwenda nyumbani kwa Labani, ndugu yake wa ukoo. Usiku ulipoingia, alifika mahali fulani ili apumzike kwa usingizi, na alipokuwa amelala aliota ndoto ya ajabu ambamo aliwaona malaika wa Mungu wakipanda na kushuka juu ya ngazi iliyofika kutoka duniani hadi mbinguni. Haikuwa ajabu kwamba alipoamka alilazimika kusema kwa mshangao, “Hakika BWANA yupo mahali hapa, wala mimi sikujua.”
Ndipo alipofanya agano lililo wazi kabisa na Mungu Mwenyezi, na katika maombi akaweka nadhiri kwa Bwana, akisema, “Kama Mungu akiwa pamoja nami, na kunilinda katika njia hii ninayoiendea, na kunipa mkate kula na nguo za kuvaa, hata nikarudi nyumbani kwa baba yangu kwa amani, basi BWANA atakuwa Mungu wangu; na jiwe hili nililolisimamisha kama nguzo litakuwa nyumba ya Mungu; na katika vyote utakavyonipa hakika nitakutolea wewe sehemu ya kumi.”
Akiwa na hisia nzito ya kumtegemea Mungu kabisa, na akitamani kuliko yote msaada wa Mungu, Yakobo aliyafunga maombi yake ya ulinzi, baraka na uongozi kwa nadhiri takatifu. Hivyo Yakobo aliyategemeza maombi yake kwa Mungu kwa nadhiri.
Miaka ishirini ilikuwa imepita Yakobo alipokaa nyumbani kwa Labani, naye alikuwa ameoa binti zake wawili, na Mungu alikuwa amempa watoto. Alikuwa ameongezeka sana katika mali, akaamua kuondoka mahali pale na kurudi nyumbani alikokulia. Alipokaribia nyumbani alikumbuka kwamba itambidi kukutana na ndugu yake Esau, ambaye hasira yake haikuwa imepungua ingawa miaka mingi ilikuwa imepita. Lakini Mungu alikuwa amemwambia, “Rudi mpaka nchi ya baba zako, na kwa jamaa zako, nami nitakuwa pamoja nawe.” Katika dharura hii ya kutisha bila shaka ahadi ya Mungu na nadhiri yake aliyoiweka zamani zilimjia akilini, naye akajitoa kwa kipindi cha maombi ya usiku kucha. Hapa tunakutana na tukio lile geni, lisiloelezeka, la malaika akishindana na Yakobo usiku kucha, hata hatimaye Yakobo akashinda. “Sitakuacha uende usiponibariki.” Na papo hapo, kwa kujibu maombi yake ya bidii, ya kusihi na ya kung’ang’ania, alibarikiwa sana yeye mwenyewe na jina lake likabadilishwa. Lakini zaidi ya hayo, Mungu alitangulia mbele ya tamaa ya Yakobo, na kwa namna ya ajabu akaigusa hasira ya Esau, na tazama, Yakobo alipokutana naye kesho yake, hasira ya Esau ilikuwa imetoweka kabisa, naye akashindana na Yakobo katika kumwonyesha wema ndugu yake aliyemkosea. Hakuna maelezo yoyote ya badiliko hili la ajabu katika moyo wa Esau yanayoridhisha ikiwa yanaacha nje maombi.
Samweli, mwombezi hodari katika Israeli na mtu wa Mungu, alikuwa matunda ya maombi ya mama yake. Hana ni mfano wa kukumbukwa wa asili na faida za maombi ya kung’ang’ania. Hakuwa amemzalia mwana, naye alitamani sana mtoto wa kiume. Nafsi yake yote ilikuwa katika tamaa hiyo. Basi akaenda nyumbani mwa ibada, mahali alipokuwa Eli, kuhani wa Mungu, na akiyumbayumba chini ya uzito uliolemea moyo wake alikuwa kama amerukwa na akili, akaonekana kana kwamba amelewa kweli. Tamaa zake zilikuwa kali mno kuweza kutamkwa. “Aliimimina nafsi yake katika maombi mbele za Bwana.” Vizuizi vya asili visivyoshindika vilikuwa njiani, lakini “alizidi kuomba,” kama kifungu hicho kinavyomaanisha, hata moyo wake uliotiwa nuru na Mungu na uso wake uliong’aa vikashuhudia jibu la maombi yake, na Samweli akawa wake kwa imani ya kujua, na taifa likarudishwa kwa imani.
Samweli alizaliwa kwa kujibu maombi ya Hana yaliyofungwa kwa nadhiri, kwa maana agano takatifu alilofanya na Mungu, kwamba kama Mungu angemjalia ombi lake, haliwezi kuachwa nje tunapochunguza tukio hili la mwanamke aliyeomba na jibu alilolipokea. Inafundisha sana kwamba katika Yakobo 5:15, “Kule kuomba kwa imani kutamwokoa mgonjwa,” neno lililotafsiriwa “kuomba” lina maana ya nadhiri. Hivyo maombi katika umbo lake la juu kabisa la imani ni yale maombi yanayombeba mtu mzima wote kama sadaka. Hivyo kujitoa mtu mzima mwenyewe, na vyote alivyo navyo, kwa Mungu kwa nadhiri iliyo wazi na ya kufahamu, isiyopaswa kuvunjwa kamwe, kwa tamaa ya mbinguni isiyozimika na yenye shauku kuu—mtazamo kama huo wa kujitoa kwa Mungu huyasaidia maombi kwa nguvu sana. Samsoni ni kitendawili kwa kiasi fulani tunapochunguza tabia yake ya kidini. Lakini katikati ya makosa yake yote, ambayo yalikuwa mazito kupita kiasi, alimjua Mungu anayesikia maombi, naye alijua jinsi ya kuzungumza na Mungu.
Hapakuwa na umbali wowote ambao Israeli walikuwa wamekwenda, wala kina chochote ambacho Israeli walikuwa wameanguka, wala minyororo yoyote, hata ya chuma, ambayo Israeli walikuwa wamefungwa nayo, ambavyo kilio chao kwa Mungu hakikuweza kuvuka umbali huo kwa urahisi, kupima vilindi hivyo, na kuivunja minyororo hiyo. Lilikuwa somo walilokuwa wakijifunza daima na kulisahau daima, kwamba maombi kila mara yalimleta Mungu kuwaokoa, na kwamba hapakuwa na jambo lililo gumu mno kwa Mungu kuwatendea watu wake. Twawaona watakatifu wote wa Mungu katika dhiki nyakati mbalimbali kwa namna moja au nyingine. Hata hivyo, dhiki zao mara nyingi ndizo watangulizi wa ushindi wao mkuu. Lakini kwa sababu yoyote dhiki zao zinakuja, au za namna yoyote ile, hakuna dhiki ya kiwango chochote cha ukali au kutoka chanzo chochote kile cha asili yoyote ile, ambayo maombi yasingeweza kuwatoa ndani yake. Nguvu nyingi za Samsoni hazimsaidii wala hazimtoi katika dhiki zake. Soma yale yasemayo Maandiko:
“Alipofika Lehi, Wafilisti wakapiga kelele juu yake; na roho ya BWANA ikamjilia kwa nguvu, na zile kamba zilizokuwa juu ya mikono yake zikawa kama kitani kilichoteketea kwa moto, na vifungo vyake vikaanguka kutoka mikononi mwake.
“Akaona taya ya punda iliyo mbichi, akanyosha mkono wake, akaitwaa, akawaua watu elfu kwa hiyo.
“Samsoni akasema, Kwa taya ya punda, chungu juu ya chungu, kwa taya ya punda nimewaua watu elfu.
“Ikawa alipokwisha kunena, akaitupa ile taya mkononi mwake; na mahali pale pakaitwa Ramath-lehi.
“Kisha akaona kiu sana, akamwita BWANA, akasema, Wewe umempa mtumishi wako wokovu huu mkuu mkononi mwake; na sasa je! Nitakufa kwa kiu, na kuanguka katika mikono ya hao wasiotahiriwa?
“Lakini Mungu akapasua mahali palipo na shimo palipokuwa katika ile taya, maji yakatoka humo; naye alipokwisha kunywa, roho yake ikamrudia, akaburudika.”
Tuna tukio jingine katika habari ya mtu huyu wa ajabu wa Agano la Kale, likionyesha jinsi, walipokuwa katika dhiki kubwa, akili zao zilivyomgeukia Mungu kwa maombi bila hata kukusudia. Hata maisha yao yawe yamepotoka kiasi gani, hata wawe wamemwacha Mungu mbali kiasi gani, hata wawe wenye dhambi kiasi gani, taabu ilipowajia watu hawa, bila kukosa walimwita Mungu awaokoe, na kwa kawaida, walipotubu, Mungu alisikia vilio vyao na kuwapa maombi yao. Tukio hili linakuja mwishoni mwa maisha ya Samsoni, na linatuonyesha jinsi maisha yake yalivyoishia.
Soma habari hiyo kama ilivyo katika Waamuzi 16. Samsoni alikuwa amejifunga na Delila, mwanamke mpagani, naye, kwa kula njama na Wafilisti, alitafuta kugundua chanzo cha nguvu zake nyingi. Mara tatu mfululizo alishindwa, na hatimaye kwa kung’ang’ania kwake na hila zake za kike alimshawishi Samsoni amfunulie siri ile ya ajabu. Basi katika saa ya kutokuwa na tahadhari alimfunulia kwamba chanzo cha nguvu zake kilikuwa katika nywele zake ambazo hazikuwa zimewahi kunyolewa; naye akamnyang’anya nguvu zake kubwa za mwili kwa kumnyoa nywele zake. Akawaita Wafilisti, nao wakaja wakamng’oa macho na kumtendea mabaya mengine.
Wakati mmoja Wafilisti walipokusanyika ili kumtolea Dagoni, mungu wao wa sanamu, dhabihu kubwa, walimwita Samsoni awachezee. Na ifuatayo ndiyo habari ya wakati aliposimama pale, bila shaka akiwa kichekesho cha adui hawa wake na wa Mungu.
“Samsoni akamwambia yule kijana aliyemshika mkono, Niache nipapase nguzo ambazo nyumba hii inategemea juu yake, ili niziegemee.
“Basi nyumba ile ilikuwa imejaa wanaume na wanawake; na wakuu wote wa Wafilisti walikuwamo; na juu ya dari palikuwa na watu kama elfu tatu, wanaume kwa wanawake, waliokuwa wakitazama Samsoni alipokuwa akicheza.
“Samsoni akamwita BWANA, akasema, Ee Bwana MUNGU, unikumbuke, nakusihi, ukanitie nguvu, nakusihi, mara hii moja tu, Ee Mungu, ili nipate kujilipiza kisasi juu ya Wafilisti mara moja kwa ajili ya macho yangu mawili. Samsoni akazishika zile nguzo mbili za katikati ambazo nyumba ile ilikuwa ikitegemea juu yake, na kuchukuliwa nazo, moja kwa mkono wake wa kuume, na moja kwa mkono wake wa kushoto.
“Samsoni akasema, Na nife pamoja na Wafilisti. Akainama kwa nguvu zake zote; nayo nyumba ikawaangukia wale wakuu, na watu wote waliokuwamo ndani. Basi wale aliowaua wakati wa kufa kwake walikuwa wengi kuliko wale aliowaua wakati wa uhai wake.”