Sura 11 · dakika 7 za kusoma · dakika 10 za kusikiliza
Danieli, Mateka Aliyeomba
Ni ukweli wa ajabu wa historia kwamba watu wa maombi daima wamekuwa watu wa nguvu duniani. Nataka kuwasadikisha juu ya jambo hili. Baadhi yenu wanaume—nami nafurahi kuona idadi kubwa hivi ya wanaume hapa usiku huu—ikiwa mnabishana na rafiki fulani karakana, hakikisheni mnamwuliza ni kwa nini watu wa nguvu duniani wamekuwa watu wa maombi. Chukueni mfano mmoja tu: Katika siku za Havelock, walikwenda wapi daima kuwapata watu wa kikosi cha kujitoa mhanga? Walikwenda kwenye mkutano wa maombi wa Havelock; huko ndiko walikowapata watu waliokuwa na ujasiri wa kujitokeza kwa ajili ya kikosi hicho cha kujitoa mhanga.—Askofu Winnington Ingram.
Lilikuwa tukio la kukumbukwa katika maisha ya Danieli alipoamriwa na mfalme, akiwa Babeli, asiombe dua yoyote kwa mungu wala mtu yeyote kwa siku thelathini, la sivyo atupwe katika tundu la simba. Hakuijali amri hiyo hata kidogo, kwa maana imeandikwa, “Basi Danieli alipojua ya kuwa ile hati imetiwa sahihi, aliingia nyumbani mwake; na madirisha yake yalikuwa yamefunguliwa katika chumba chake kuelekea Yerusalemu; akapiga magoti mara tatu kila siku, akaomba, na kushukuru mbele za Mungu wake, kama alivyokuwa akifanya tangu hapo.” Usisahau kwamba hii ilikuwa desturi ya kawaida ya mtu huyu wa Mungu. “Akapiga magoti, akaomba kama alivyokuwa akifanya tangu hapo.” Matokeo yalikuwa nini? Kama ilivyotarajiwa. Mungu alimtuma malaika ndani ya tundu la simba pamoja na Danieli akavifunga vinywa vyao hata unywele mmoja wa kichwa chake usiguswe, naye akaokolewa kwa namna ya ajabu. Vivyo hivyo leo wokovu huwajia daima watakatifu wa Mungu wanaoifuata njia ya maombi kama watakatifu wa kale walivyofanya.
Danieli hakumsahau Mungu wake alipokuwa katika nchi ya kigeni, mbali na nyumba ya Mungu na ibada zake, akiwa amenyimwa mapendeleo mengi ya kidini. Alikuwa kielelezo cha kushangaza cha kijana aliyemcha Mungu kwa uthabiti katika mazingira yasiyofaa kabisa. Alithibitisha bila shaka yoyote kwamba mtu anaweza kuwa mtumishi wa Mungu kwa hakika hata kama mazingira yake ni kitu kingine chochote isipokuwa ya kidini. Alikuwa miongoni mwa wapagani, kwa kadiri taifa linalomcha Mungu lilivyohusika. Hapakuwa na ibada ya hekaluni, hapakuwa na siku ya Sabato, hapakuwa na Neno la Mungu la kusoma. Lakini alikuwa na msaada mmoja pale uliodumu pamoja naye, ambao hakuweza kunyang’anywa, nao ulikuwa maombi yake ya siri.
Akikusudia moyoni mwake, bila kulijadili swali hilo hata kwa kitambo kimoja wala kulegeza msimamo hata katika jambo moja, kwamba hatakula chakula cha mfalme wala kunywa divai ya mfalme, alisimama katika nchi ile isiyomcha Mungu kama kielelezo cha kushangaza cha kijana anayemcha Mungu kwanza kuliko yote, na aliyeazimia kumcha Mungu, iwe gharama yoyote. Lakini hakuwa apate kitanda cha maua cha kupumzikia wala njia laini ya kusafiria. Mfalme Nebukadreza, mwenye vigeugeu, dhalimu na asiye na busara, angemjaribu, na sifa zake za maombi zingethibitishwa. Mfalme huyu aliota ndoto ya ajabu, ambayo mambo yake hasa yalitoweka katika kumbukumbu yake, lakini ukweli wa kwamba aliota ndoto ulibaki. Alifadhaika sana kwa ajili ya ndoto hiyo hata akawaita waganga wote, wanajimu na wachawi wamkumbushe ndoto ile, kazi isiyowezekana kwa jinsi ya kibinadamu, kisha waifasiri. Aliwahesabu Danieli na wenzake watatu, Shadraka, Meshaki na Abednego, pamoja na watu hao, ingawa kwa kweli hapakuwa na kitu chochote cha pamoja kati ya makundi hayo mawili ya watu. Alipoambiwa kwamba haikuwezekana kuigundua ndoto kama ile, na waliposema kwamba mfalme akiwaambia ndoto hiyo, wangeifasiri, mfalme alikasirika sana, akaamuru wauawe. Hukumu hii ya kifo iliwahusu Danieli na wenzake watatu.
Lakini Danieli alijitokeza jukwaani. Kwa shauri lake utekelezaji wa amri ile ya pupa ulisimamishwa, naye mara moja akawaita wenzake watatu wafanye shauri pamoja, akawahimiza waungane naye katika maombi ya pamoja ili Mungu amfunulie Danieli ndoto ile pamoja na tafsiri yake. Kwa kujibu maombi haya ya pamoja, imeandikwa: “Basi Danieli alifunuliwa siri ile katika maono ya usiku. Ndipo Danieli akamhimidi Mungu wa mbinguni.” Kama mwisho wa tukio hili la maombi ya watu hawa wanne, Danieli alimfunulia mfalme ndoto yake na tafsiri yake, na matokeo ya mwisho yalikuwa kwamba mfalme alimkiri Mungu wa Danieli na kuwapandisha Danieli na wenzake watatu katika vyeo vya juu. Na hayo yote yalitokea kwa sababu palikuwa na mtu wa maombi pale wakati ule ule wa hatari. Heri taifa lile lililo na watu wa maombi wawezao kuwasaidia watawala wa serikali walio katika mashaka makubwa na magumu makubwa, na ambao wanaweza kutegemewa kuwaombea watawala wa serikali na wa Kanisa.
Miaka mingi baadaye, akiwa bado katika nchi ya kigeni, alikuwa bado hajamsahau Mungu wa baba zake, naye akapewa maono yale mashuhuri ya “Kondoo Dume na Beberu,” Lakini Danieli hakuyaelewa maono hayo ya ajabu, ingawa alijua kwamba yalitoka kwa Mungu na yalikuwa na maana nzito na ya siku zijazo kwa mataifa na watu. Basi, bila shaka, alifuata mwelekeo wa moyo wake wa kumcha Mungu, akaomba juu yake.
“Ikawa, mimi, naam, mimi Danieli, nilipokwisha kuyaona maono hayo, nikatafuta kuyafahamu; na tazama, akasimama mbele yangu mmoja mfano wa mtu.
“Nikasikia sauti ya mwanadamu iliyoita, ikasema, Gabrieli, umfahamishe mtu huyu yale maono.”
Na hivyo Gabrieli akamfahamisha maana kamili ya maono hayo ya ajabu. Lakini ilikuja kwa kujibu maombi ya Danieli. Hivyo maswali yanayotatanisha mara nyingi yanaweza kupata jibu chumbani pa maombi. Na kama mahali pengine, Mungu hutumia akili za kimalaika kuleta habari kuhusu majibu ya maombi. Malaika wana mengi ya kufanya na maombi. Watu wa maombi na malaika wa mbinguni wanakaribiana sana wao kwa wao.
Miaka kadhaa baadaye, Danieli alikuwa akichunguza kumbukumbu za taifa, naye akagundua kwamba wakati wa miaka sabini ya uhamisho wa watu wake kwisha ulikuwa umekaribia. Basi akajitoa kwa maombi:
“Nikaelekeza uso wangu kwa Bwana Mungu, ili kutafuta kwa maombi na dua, pamoja na kufunga, na kuvaa magunia na kujitia majivu. Nikamwomba BWANA, Mungu wangu, nikaungama.”
Kisha inafuata kumbukumbu, katika Maandiko yale ya Agano la Kale, ya maombi ya Danieli, yaliyojaa maana nyingi hivyo, sahili hivyo katika matamshi yake, yenye bidii hivyo katika roho yake, ya moja kwa moja hivyo katika kuungama kwake na maombi yake, yanayostahili kufuatwa kama kielelezo.
Na ilikuwa alipokuwa akinena katika maombi kwamba malaika mkuu yule yule Gabrieli, ambaye alionekana kuwa na hamu ya moja kwa moja katika maombi ya mtu huyu wa Mungu, “akirushwa upesi, alinigusa panapo wakati wa dhabihu ya jioni, akanifahamisha, akasema nami,” kisha akampa habari aliyoitamani sana iliyokuwa ya thamani kwa Danieli.
Malaika wa Mungu wako karibu nasi zaidi sana katika nyakati zetu za maombi kuliko tunavyodhani. Mungu huwatumia viumbe hawa watukufu wa mbinguni wenye akili katika kazi iliyobarikiwa ya kusikia na kujibu maombi, wakati ombi, kama ilivyokuwa kwa Danieli katika tukio hili, linahusu hali njema ya sasa na ya baadaye ya watu wake.
Tukio jingine moja kuhusu maombi katika maisha ya mtu huyu aliyekuwa mateka huko Babeli. Ufunuo mwingine ulitolewa kwa Danieli, lakini wakati wa kutimizwa kwake ulionekana kuwa mbali sana katika siku zijazo. “Siku zile mimi, Danieli, nalikuwa nikiomboleza muda wa majuma matatu kamili. Sikula chakula kitamu, wala nyama wala divai haikuingia kinywani mwangu, hata majuma matatu kamili yalipotimia.”
Ilikuwa wakati huo ndipo alipopata tukio la ajabu sana, na ufunuo wa ajabu zaidi ukatolewa kwake na kiumbe fulani cha kimalaika. Inafaa kusoma habari ya Maandiko:
“Na tazama, mkono ukanigusa, ukanisimamisha juu ya magoti yangu na viganja vya mikono yangu.
“Akaniambia, Ee Danieli, mtu upendwaye sana, uyafahamu maneno nikuambiayo, ukasimame kiwima; kwa maana kwako nimetumwa sasa. Naye aliponiambia neno hilo, nikasimama nikitetemeka.
“Ndipo akaniambia, Usiogope, Danieli; kwa maana tangu siku ile ya kwanza ulipoweka moyo wako upate kufahamu, na kujinyenyekeza mbele za Mungu wako, maneno yako yalisikiwa; nami nimekuja kwa ajili ya maneno yako.
“Lakini mkuu wa ufalme wa Uajemi alinipinga siku ishirini na moja; bali, tazama, Mikaeli, mmoja wa hao wakuu walio wakuu, akaja kunisaidia; nami nikakaa huko pamoja na wafalme wa Uajemi.”
Maana ya mambo haya yote ni vigumu kuifahamu, lakini yanaonekana wazi ya kutosha kutuongoza kuamini kwamba malaika wa mbinguni wanapendezwa sana na maombi yetu, na hutumwa kutuambia majibu ya maombi yetu. Zaidi ya hayo, ni wazi kabisa kwamba nguvu fulani zisizoonekana au roho zisizoonekana zinafanya kazi kuzuia majibu ya maombi yetu. Huyo mkuu wa Uajemi aliyempinga kiumbe huyu mkuu wa kimalaika alikuwa nani hakufunuliwa, lakini yamefunuliwa ya kutosha kujua kwamba lazima pana pambano katika ulimwengu usioonekana unaotuzunguka kati ya roho zile zitumwazo kutuhudumia kwa kujibu maombi yetu, na ibilisi na pepo zake wabaya wanaotafuta kuzishinda roho hizo njema.
Zaidi ya hayo, kifungu hiki kinatupa dokezo fulani kuhusu sababu ya majibu ya maombi kuchelewa. Kwa “majuma matatu kamili” Danieli aliomboleza na kuomba, na kwa “siku ishirini na moja” malaika aliyetumwa na Mungu alipingwa na “mkuu wa ufalme wa Uajemi.”
Ilikuwa vema kwa Danieli aliyeomba kwamba alikuwa na ujasiri, ustahimilivu na azimio la kudumu katika maombi yake kwa majuma matatu wakati pambano la kutisha kati ya roho njema na mbaya lilipokuwa likiendelea kumzunguka bila kuonekana na macho ya wanadamu. Itakuwa vema kwetu ikiwa hatutakata tamaa katika maombi yetu wakati Mungu anapoonekana kutosikia na jibu halikuji mara moja. Kuomba huchukua muda, na kupata jibu la maombi huchukua muda. Kuchelewa kwa majibu ya maombi si kukataliwa. Kutopata jibu la mara moja si ushahidi kwamba Mungu hasikii maombi. Kuomba kwa mafanikio hakuhitaji ujasiri na kudumu tu, bali kunahitaji subira nyingi. “Umngoje Bwana; uwe hodari, naye atautia nguvu moyo wako; naam, umngoje Bwana.”