Sura 14 · dakika 17 za kusoma · dakika 22 za kusikiliza
Moyo unapofadhaishwa na dhambi, usiuambie amani hadi Mungu aiseme
Maelekezo ya tisa: Moyo unapofadhaishwa na dhambi, usiuambie amani hadi Mungu aiseme — Amani isiyoambatana na kuichukia dhambi si salama; vivyo hivyo amani tunayojigawia wenyewe — Jinsi tunavyoweza kujua kwamba tunajigawia amani wenyewe — Maelekezo kuhusu uchunguzi huo — Ubatili wa kujinenea amani kwa juu juu; na pia wa kufanya hivyo kwa ajili ya jambo moja tu, wala si kwa yote.
Tisa, ikiwa Mungu anaufadhaisha moyo kwa sababu ya hatia ya maradhi yake, iwe kwa habari ya shina lake na kukaa kwake ndani, au kwa habari ya kulipuka kwake kokote, jihadhari usijinenee amani kabla Mungu hajainena; bali sikiliza anachoiambia nafsi yako. Haya ndiyo maelekezo yetu yanayofuata; pasipo kuyashika, moyo utakuwa wazi kabisa kwa udanganyifu wa dhambi.
Hili ni jambo la maana kubwa sana. Ni jambo la kusikitisha mtu kuidanganya nafsi yake mwenyewe katika hili. Maonyo yote ambayo Mungu hutupa, kwa huruma kwa nafsi zetu, ili tujijaribu na kujichunguza, yanaelekea kuzuia uovu huu mkuu wa kujinenea amani pasipo msingi; kwa maana mwishowe hilo ni kujibariki wenyewe kinyume cha Mungu. Si kazi yangu kukaza juu ya hatari yake, bali kuwasaidia waaminio kuuzuia, na kuwajulisha wanapofanya hivyo.
Ili kuyatumia maelekezo haya vema, angalia, —
1. Kama vile ni haki ya pekee na enzi kuu ya Mungu kumpa neema yeye amtakaye (“Humrehemu yeye amtakaye,” Warumi 9:18; na kati ya wanadamu wote humwita amtakaye, na kumtakasa amtakaye), vivyo hivyo, hata kati ya wale walioitwa na kuhesabiwa haki, ambao atawaokoa, bado anajiwekea haki hii yeye mwenyewe: kumnenea amani yeye amtakaye, na kwa kadiri apendayo, hata kati ya wale aliowapa neema. Yeye ni “Mungu wa faraja yote,” kwa namna ya pekee katika kushughulika kwake na waaminio; yaani, wa mambo mema anayoyaweka yamefungwa ndani ya nyumba yake, na kuwagawia watoto wake wote apendavyo. Jambo hili Bwana analisisitiza katika Isaya 57:16–18. Hali tunayoitafakari ndiyo inayosisitizwa pale. Mungu anaposema kwamba ataponya mavunjiko yao na huzuni zao, anajitwalia haki hii kwa namna ya pekee: “Mimi naiumba,” mstari wa 19; — “Hata kwa habari ya viumbe hawa maskini waliojeruhiwa, naiumba mimi, na kwa enzi yangu kuu naitoa kama nipendavyo.”
Kwa hiyo, kama ilivyo katika kugawa neema kwa wale walio katika hali ya asili, — Mungu hufanya hivyo kwa hekima ya ajabu, na njia zake katika kumtwaa huyu na kumwacha yule, kwa kadiri ya macho ya nje, mara nyingi ni tofauti kabisa na kinyume cha matarajio yote yanayoonekana kuwa ya busara; vivyo hivyo ilivyo katika kugawa kwake amani na furaha kwa wale walio katika hali ya neema, — mara nyingi huzitoa tofauti kabisa na tulivyotarajia, kwa habari ya sababu zozote zinazoonekana za mpango wake.
2. Kama vile Mungu huiumba kwa ajili ya yeye ampendaye, vivyo hivyo ni haki ya pekee ya Kristo kuinena hadi ifike ndani ya dhamiri. Akinena na kanisa la Laodikia, lililoyaponya majeraha yake kwa uongo na kujinenea amani lisipostahili, anajitwalia cheo hiki: “Mimi ndimi Amina, Shahidi mwaminifu,” Ufunuo 3:14. Yeye hushuhudia hali yetu kama ilivyo hasa. Huenda sisi tukakosea, tukajisumbua bure, au tukajipendekeza kwa misingi ya uongo; lakini yeye ndiye “Amina, Shahidi mwaminifu;” na lolote analolinena juu ya hali yetu, ndivyo ilivyo hasa. Katika Isaya 11:3 imesemwa kwamba yeye “hatahukumu kwa kuyafuata ayaonayo kwa macho yake,” — si kwa sura yoyote ya nje, wala kwa jambo lolote linaloweza kukosewa, kama tulivyo wepesi kufanya sisi; bali atahukumu na kuamua kila shauri kama lilivyo hasa.
Mkiyashika mambo haya mawili ya utangulizi, nitatoa kanuni kadhaa ambazo kwazo watu wanaweza kujua kama ni Mungu anayewanenea amani, au kama ni wao tu wanaojinenea amani wenyewe:—
1. Hakika watu hujinenea amani wenyewe wanapofanya hivyo bila jambo hilo kuambatana na chuki kuu kabisa inayoweza kuwazika juu ya ile dhambi wanayojinenea amani kwa ajili yake, na kujichukia wenyewe kwa sababu yake. Watu wanapojeruhiwa na dhambi, wakafadhaika na kutatizika, nao wakijua kwamba hakuna dawa kwao ila katika rehema za Mungu tu, kwa damu ya Kristo, wakamtazama yeye kwa sababu hiyo, na kuzitazama ahadi za agano zilizo ndani yake, kisha wakaituliza mioyo yao kwamba itakuwa heri kwao, na kwamba Mungu atatukuzwa ili awarehemu; lakini nafsi zao hazijafanywa kufikia chuki kuu kabisa juu ya dhambi au dhambi zile zilizowafadhaisha, — huku ni kujiponya wenyewe, wala si kuponywa na Mungu. Huu ni upepo mkuu wenye nguvu tu, ambao Bwana yu karibu nao, lakini Bwana hamo ndani ya upepo huo. Watu wanapomtazama kweli “Kristo ambaye walimchoma,” jambo ambalo pasipo hilo hakuna uponyaji wala amani, “wataomboleza,” Zekaria 12:10; watamwombolezea yeye, hata kwa sababu hiyo hasa, na kuichukia dhambi iliyomchoma. Tunapokwenda kwa Kristo ili tuponywe, imani humtazama kwa namna ya pekee kama yeye aliyechomwa. Imani humtazama Kristo kwa namna mbalimbali, kwa kadiri ya nafasi ilizo nazo za kumwendea na kushirikiana naye. Mara nyingine hutazama utakatifu wake, mara nyingine uweza wake, mara nyingine pendo lake, [mara nyingine] kibali chake kwa Baba yake. Na inapokwenda kutafuta uponyaji na amani, hutazama hasa damu ya agano, yaani mateso yake; kwa maana “kwa kupigwa kwake sisi tumepona, na adhabu ya amani yetu ilikuwa juu yake,” Isaya 53:5. Tunapotafuta uponyaji, mapigo yake ndiyo ya kutazamwa, — si katika habari yake ya nje tu, ambayo ndiyo njia ya waabudu wa kipapa, bali katika pendo, wema, siri na kusudi la msalaba; na tunapotafuta amani, adhabu yake lazima iwe machoni petu. Basi nasema, jambo hili likifanywa sawasawa na nia ya Mungu, na kwa nguvu ya Roho yule aliyemiminwa juu ya waaminio, litazaa chuki juu ya dhambi au dhambi zile ambazo kwa ajili yake uponyaji na amani hutafutwa. Ndivyo ilivyo katika Ezekieli 16:60, 61, “Walakini nitalikumbuka agano langu nililofanya nawe katika siku za ujana wako, nami nitathibitisha kwako agano la milele.” Na baadaye je? “Ndipo utakapozikumbuka njia zako, na kutahayari.” Mungu anapokuja kunena amani kwa agano lake lililo imara, huijaza nafsi aibu kwa ajili ya njia zote ambazo kwazo ilitengwa mbali naye. Tena mojawapo ya mambo ambayo mtume anayataja kuwa yanaambatana na huzuni ile ya kimungu ileteyo toba hata kupata wokovu, isiyo na majuto kamwe, ni kujilipiza kisasi: “Naam, kujilipiza kisasi kulioje!” 2 Wakorintho 7:11. Walizitafakari dhambi zao kwa ghadhabu na kisasi, kwa ajili ya upumbavu wao ndani yake. Ayubu anapofikia uponyaji kamili, analia, “Najichukia nafsi yangu,” Ayubu 42:6; na mpaka alipofanya hivyo, hakuwa na amani ya kudumu. Huenda angeweza kujifariji kwa lile fundisho la neema ya bure lililohubiriwa vizuri sana na Elihu, sura ya 33, kuanzia mstari wa 14 hadi 30; lakini hapo angekuwa ameyafunika majeraha yake kwa ngozi tu: lazima afikie kujichukia nafsi yake ikiwa atafikia uponyaji. Ndivyo ilivyokuwa kwa wale wa Zaburi 78:33–35, katika taabu yao kuu na mashaka yao, kwa sababu ya dhambi. Sina shaka kwamba walipomwendea Mungu katika Kristo (kwa maana ni dhahiri walifanya hivyo, kutokana na majina waliyompa; wanamwita Mwamba wao na Mkombozi wao, maneno mawili ambayo kila mahali yanamwonyesha Bwana Kristo), walijinenea amani wenyewe; lakini je, ilikuwa amani salama na ya kudumu? Sivyo; ilipita kama umande uondokao mapema. Mungu haneni hata neno moja la amani kwa nafsi zao. Lakini kwa nini hawakuwa na amani? Ni kwa sababu, walipomwendea Mungu, walimbembeleza kwa uongo. Lakini hilo laonekanaje? Mstari wa 37: “Moyo wao haukuwa mnyofu kwake, wala hawakuwa thabiti;” hawakuwa na chuki juu ya dhambi ile wala hawakuiacha, ile waliyojinenea amani kwa ajili yake. Mtu na afanye juhudi yoyote apendayo ili apate uponyaji na amani; na amwendee Tabibu wa kweli, na afanye hivyo kwa njia iliyo sahihi, na autulize moyo wake katika ahadi za agano; lakini amani inaponenwa, isipoambatana na chuki na kuichukia kabisa dhambi ile iliyokuwa jeraha na kuleta fadhaa, hiyo si amani ya kuumbwa na Mungu, bali ni ya kujinunulia sisi wenyewe. Ni kulifunika jeraha kwa ngozi tu, huku kiini kikibaki chini, nacho kitaoza, na kunuka, na kula ndani, hata kipasuke tena kwa uvundo, kero na hatari. Nafsi maskini zinazokwenda katika njia kama hii, ambazo zinaisikia taabu ya dhambi kuliko unajisi wa uchafu unaoambatana nayo; zinazotafuta rehema, naam, zinamwendea Bwana katika Kristo kutafuta rehema, lakini bado zinataka kukishika chini ya ulimi kipande kitamu cha dhambi yao; — nasema, hizo zisidhani kamwe kwamba zitapata amani ya kweli na imara. Kwa mfano, unaona moyo wako ukikimbilia ulimwengu, nao unakusumbua katika ushirika wako na Mungu; Roho anakuambia waziwazi, — “Mtu akiipenda dunia, kumpenda Baba hakumo ndani yake.” Jambo hili linakusukuma kushughulika na Mungu katika Kristo ili nafsi yako iponywe na dhamiri yako itulizwe; lakini pamoja na hayo, chuki kamili juu ya uovu wenyewe haikai juu yako; naam, huenda uovu huo bado unaupenda vya kutosha, isipokuwa kwa habari ya matokeo yake tu. Huenda ukaokolewa, lakini kama kupitia motoni, na Mungu atakuwa na kazi ya kufanya nawe kabla hajamaliza; lakini utakuwa na amani kidogo katika maisha haya, — utakuwa mgonjwa na mnyonge siku zako zote, Isaya 57:17. Huu ni udanganyifu ulio katika shina la amani ya wengi wanaokiri imani, nao huiharibu. Hujitahidi kwa nguvu zao zote juu ya rehema na msamaha, na huonekana kuwa na ushirika mkuu na Mungu wanapofanya hivyo; hulala mbele zake, huziombolezea dhambi zao na upumbavu wao, hata mtu yeyote angedhani, naam, wao wenyewe hudhani, kwamba hakika wao na dhambi zao sasa wameachana; na hivyo hupokea rehema inayoiridhisha mioyo yao kwa muda mfupi. Lakini uchunguzi kamili unapofanywa, imeonekana kwamba kulikuwa na akiba ya siri iliyowekwa kwa ajili ya upumbavu au mapumbavu yale yaliyoshughulikiwa, — angalau, hapakuwa na kuuchukia kabisa kunakohitajika; na amani yao yote mara hugunduliwa kuwa dhaifu na iliyooza, isiyodumu zaidi ya muda ule ambao maneno ya kuiomba yamo vinywani mwao.
2. Watu wanapojigawia amani wenyewe kwa kufuata hitimisho ambalo kuhakikishwa kwao na kanuni zao za akili kunawafikisha, hiyo ni amani ya uongo, wala haitadumu. Nitaeleza kidogo ninachomaanisha. Mtu amepata jeraha kwa dhambi; ana hatia ya dhambi fulani dhamirini mwake; hakuenenda kwa unyofu kama iipasavyo Injili; mambo si mazuri wala si sawa kati ya Mungu na nafsi yake. Sasa anafikiri lipi la kufanya. Nuru anayo, naye anaijua njia anayopaswa kuifuata, na jinsi nafsi yake ilivyoponywa hapo kwanza. Akitafakari kwamba ahadi za Mungu ndizo njia za nje za kutumiwa ili kuponya vidonda vyake na kuutuliza moyo wake, anazikimbilia, anazichunguza, anapata moja au zaidi ambazo maneno yake halisi yanalingana moja kwa moja na hali yake. Anajiambia, “Mungu ananena katika ahadi hii; hapa nitajitwalia plasta iliyo ndefu na pana kama jeraha langu;” na hivyo analileta neno la ahadi kwa hali yake, na kuketi kwa amani. Hili ni tukio jingine juu ya mlima; Bwana yu karibu, lakini Bwana hamo ndani yake. Haikuwa kazi ya Roho, ambaye yeye peke yake anaweza “kutuhakikisha habari ya dhambi, na habari ya haki, na habari ya hukumu,” bali ni utendaji tu wa nafsi yenye akili na fahamu. Kama tusemavyo kwamba kuna namna tatu za uhai, — uhai wa kumea, uhai wa kuhisi, na uhai wa akili au fahamu, — vitu vingine vina uhai wa kumea tu; vingine vina pia uhai wa kuhisi, nao unaujumuisha ule wa kwanza; vingine vina uhai wa akili, unaozijumuisha na kuzidhania zile nyingine mbili. Basi, aliye na uhai wa akili hatendi tu kwa kupatana na kanuni hiyo, bali pia kwa kupatana na zile nyingine mbili, — hukua na kuhisi. Ndivyo ilivyo kwa watu katika mambo ya Mungu. Wengine ni watu wa asili tu wenye akili; wengine wana kuhakikishwa kulikoongezwa pamoja na kutiwa nuru; na wengine wamezaliwa mara ya pili kweli. Basi, aliye na hiki cha mwisho anavyo pia vile viwili vya kwanza; na kwa hiyo mara nyingine hutenda kwa kanuni za mtu mwenye akili, mara nyingine kwa kanuni za mtu aliyetiwa nuru. Uhai wake wa kweli wa kiroho sio chanzo cha mienendo yake yote; hatendi siku zote kwa nguvu yake, wala matunda yake yote hayatoki katika shina hilo. Katika hali hii ninayoinena, anatenda kwa kanuni ya kuhakikishwa na kutiwa nuru tu, ambayo kwayo vipawa vyake vya asili vimeinuliwa; lakini Roho hapumui kamwe juu ya maji hayo yote. Chukua mfano: Tuseme jeraha na fadhaa ya nafsi vimetokana na kurudi nyuma tena na tena, — na kwa jambo hilo, uovu au upumbavu uwe wowote, hata ukiwa mdogo kiasi gani kwa habari ya kiini chake, hakuna majeraha yenye kina kirefu zaidi ya yale yanayoipata nafsi kwa sababu hiyo, wala fadhaa zilizo kuu zaidi; — katika mahangaiko ya moyo wake anaipata ile ahadi ya Isaya 55:7, “Bwana atamrehemu, na Mungu wetu atamsamehe kabisa,” — ataongeza msamaha juu ya msamaha, atafanya hivyo tena na tena; au ile ya Hosea 14:4, “Nitaponya kurudi nyuma kwao, nitawapenda kwa ukarimu.” Mtu huyu analitafakari jambo hili, na kwa hiyo anajihitimishia amani; kama Roho wa Mungu anaitumia ahadi hiyo kwake au la, kama Roho huyo anatia uhai na nguvu katika herufi au la, hilo halijali. Hasikilizi kama Mungu Bwana ananena amani. Hamngoji Mungu, ambaye huenda bado anaficha uso wake, na kumwona kiumbe huyu maskini akiiba amani na kukimbia nayo, akijua kwamba wakati utakuja atakaposhughulika naye tena na kumwita kwenye hesabu mpya; atakapoona kwamba ni bure kwenda hatua moja mahali ambapo Mungu hamshiki mkono.
Hakika naona hapa maswali mengine mengi yakizuka na kujiingiza kutokana na jambo hili. Siwezi kuyashughulikia yote: moja nitalinena kidogo.
Huenda ikasemwa basi, “Kwa kuwa hii yaonekana kuwa ndiyo njia ambayo Roho Mtakatifu hutuongoza kwayo ili kuponya majeraha yetu na kutuliza mioyo yetu, tutajuaje tunapokwenda peke yetu, na wakati ambapo Roho naye anaandamana nasi?”
Jibu. (1.) Ikiwa yeyote kati yenu amepotea njia kwa jambo hili, Mungu atawajulisha upesi; kwa maana, zaidi ya kuwa mnayo ahadi yake kwamba “wenye upole atawaongoza katika hukumu, na kuwafundisha njia yake,” Zaburi 25:9, hatawaacha mpotee siku zote. Nasema, hataruhusu uchi wenu ufunikwe kwa majani ya mtini, bali atayaondoa pamoja na amani yote mliyo nayo ndani yake, wala hatawaacha mtulie juu ya sira kama hizo. Mtajua upesi kwamba jeraha lenu halijapona; yaani, mtajua upesi kwa matokeo kama ndivyo ilivyo kwenu au sivyo. Amani mnayoipata na kuijipatia kwa namna hii haitadumu. Wakati akili imelemewa na kuhakikishwa kwake yenyewe, hakuna mahali pa fadhaa kushika. Ngoja kidogo, na hoja hizi zote zitapoa na kutoweka mbele ya jaribu la kwanza litakalotokea. Lakini, —
(2.) Njia hii kwa kawaida hufuatwa pasipo kungoja; nako kungoja ndiyo neema, na ule utendaji wa pekee wa imani ambao Mungu anataka utumike katika hali kama hiyo. Najua kwamba mara nyingine Mungu huiingia nafsi ghafula, kwa dakika moja kana kwamba, akiijeruhi na kuiponya, — kama ninavyoamini ilivyokuwa kwa Daudi, alipokata pindo la vazi la Sauli; lakini kwa kawaida, katika hali kama hiyo, Mungu anataka kungoja na kujitahidi, kungoja kama jicho la mtumwa kwa bwana wake. Nabii Isaya asema, sura ya 8:17, “Nami nitamngoja Bwana, anayeuficha uso wake na nyumba ya Yakobo.” Mungu anataka watoto wake walale kitambo mlangoni pake wanapokuwa wamekimbia nyumba yake, wala wasimwingilie ghafula; isipokuwa yeye mwenyewe awashike mkono na kuwavuta ndani, wanapoona aibu hata wasithubutu kumkaribia. Basi, wanaojiponya wenyewe, au watu wanaojinenea amani wenyewe, kwa kawaida huharakisha; hawataki kungoja; hawasikilizi anachonena Mungu, bali wanaendelea mbele ili waponywe.
(3.) Njia kama hiyo, ijapokuwa inaweza kutuliza dhamiri na akili, yaani sehemu ya nafsi inayofikiri na kuhitimisha, haiutii moyo utamu wa raha na kuridhika kwa neema. Jibu inalopokea ni kama lile ambalo Elisha alimpa Naamani, “Enenda kwa amani;” liliituliza akili yake, lakini nina shaka kubwa kama liliutia moyo wake utamu, au kumpa furaha yoyote katika kuamini, zaidi ya furaha ya asili iliyoamshwa ndani yake wakati ule alipoponywa. “Je! Maneno yangu hayafanyi mema?” asema Bwana, Mika 2:7. Mungu anaponena, maneno yake hayana kweli tu inayoweza kujibu kuhakikishwa kwa fahamu zetu, bali pia yanafanya mema; yanaleta yaliyo matamu, na mema, na ya kutamanika kwa nia na kwa hisia; kwayo “nafsi hurudi rahani mwake,” Zaburi 116:7.
(4.) Jambo baya kuliko yote, haiyatengenezi maisha, haiuponyi uovu, haiyaponyi maradhi. Mungu anaponena amani, huiongoza na kuilinda nafsi ili “isiurudie upumbavu.” Tunapoinena sisi wenyewe, moyo haugeuzwi mbali na uovu; naam, hiyo ndiyo njia iliyo tayari kuliko zote duniani ya kuitia nafsi katika desturi ya kurudi nyuma. Ikiwa, baada ya kujipaka plasta, unajiona umetiwa moyo zaidi kurudi vitani kuliko kuachishwa kabisa, ni dhahiri mno kwamba umekuwa ukishughulika na nafsi yako mwenyewe, lakini Yesu Kristo na Roho wake hawakuwapo. Naam, mara nyingi asili, ikiisha kufanya kazi yake, itakuja kudai ujira wake kabla siku chache hazijapita; na kwa kuwa ilikuwa hodari katika kazi ya kuponya, itakuwa tayari kutoa hoja kwa ajili ya kujeruhiwa upya. Katika Mungu kunena amani huja utamu mwingi namna hiyo, na kudhihirishwa kwa pendo lake namna hiyo, hata kunakuwa wajibu mzito juu ya nafsi isitende tena kwa ukaidi.
3. Tunajinenea amani wenyewe tunapofanya hivyo kwa juu juu. Jambo hili nabii analilalamikia kwa habari ya waalimu fulani: Yeremia 6:14, “Wameiponya jeraha ya binti ya watu wangu kwa juu juu tu.” Ndivyo ilivyo pia kwa watu fulani: huufanya uponyaji wa majeraha yao kuwa kazi nyepesi; mtazamo mmoja, kuzitupia ahadi jicho la imani mara moja, kunatosha, na hapo jambo limekwisha. Mtume anatuambia kwamba “neno halikuwafaidia” wengine, kwa sababu “halikuchanganyika na imani,” Waebrania 4:2, — μὴ συγκεκραμένος· “halikuchanganywa vema” na kukorogwa pamoja na imani. Si kulitazama tu neno la rehema lililo katika ahadi, bali lazima lichanganywe na imani hata liingie katika asili yake hasa; ndipo, kweli, linaifanyia nafsi mema. Ikiwa ulikuwa na jeraha dhamirini mwako, lililoambatana na udhaifu na fadhaa, nawe sasa umeokoka nalo, uliokokaje? “Nilizitazama ahadi za msamaha na uponyaji, nikapata amani.” Naam, lakini huenda umeharakisha mno, umefanya hivyo kwa juu juu, hukuila ahadi kiasi cha kuichanganya na imani, ili nguvu yake yote ienee ndani ya nafsi yako; ila umefanya kwa juu juu tu. Utaona jeraha lako likipasuka tena kabla ya muda mrefu; nawe utajua kwamba hujapona.
4. Yeyote anayejinenea amani kwa ajili ya jambo moja, huku wakati uo huo ana uovu mwingine usio wa maana ndogo ulio juu ya roho yake, ambao hajashughulika nao mbele za Mungu, mtu huyo anapiga kelele, “Amani,” wakati hapana amani. Nieleze kidogo ninachomaanisha: Mtu ameacha wajibu fulani tena na tena, huenda, wakati kwa haki yote alipaswa kuutimiza; dhamiri yake imetatizika, nafsi yake imejeruhiwa, hana raha mifupani mwake kwa sababu ya dhambi yake; anajitahidi apate uponyaji, naye anapata amani. Lakini wakati huo huo, huenda, kupenda dunia, au kiburi, au upumbavu mwingine, unaomhuzunisha sana Roho wa Mungu, vinakaa kifuani mwa mtu huyo, wala havimsumbui yeye, wala yeye havisumbui. Mtu huyo asidhani kwamba hata sehemu yoyote ya amani yake inatoka kwa Mungu. Ndipo itakapokuwa heri kwa watu, watakapoyaheshimu maagizo yote ya Mungu sawasawa. Mungu atatuhesabia haki na kutuweka huru mbali na dhambi zetu, lakini hataihesabia haki dhambi iliyo ndogo kuliko zote ndani yetu: “Yeye ni Mungu mwenye macho safi hata asiweze kuutazama uovu.”
5. Watu wanapozinenea dhamiri zao amani kwa nguvu zao wenyewe, ni mara chache Mungu huzinenea nafsi zao unyenyekevu. Amani ya Mungu ni amani inayonyenyekeza, amani inayoyeyusha moyo, kama ilivyokuwa kwa Daudi; hakuwahi kunyenyekea kwa kina namna hiyo kama wakati Nathani alipomletea habari za msamaha wake.
Lakini mtasema, “Ni lini tunaweza kuichukua faraja ya ahadi kuwa yetu wenyewe, kwa habari ya jeraha fulani la pekee, ili kutuliza moyo?”
Kwanza, kwa ujumla, Mungu anapoinena, wakati wowote ule, mapema au baadaye. Niliwaambia hapo kwanza kwamba anaweza kufanya hivyo papo hapo dhambi yenyewe inapotendwa, tena kwa nguvu isiyozuilika hata nafsi haina budi kuipokea nia yake ndani yake; mara nyingine atatufanya tungoje muda mrefu zaidi: lakini anaponena, iwe mapema au baadaye, iwe tunapotenda dhambi au tunapotubu, hali ya nafsi zetu na iwe yoyote ile, Mungu akinena, lazima apokewe. Hakuna jambo lolote katika ushirika wetu naye ambalo Bwana husumbuliwa nalo zaidi kwetu, kama naweza kusema hivyo, kuliko hofu zetu za kutokuamini, zinazotuzuia tusiipokee faraja ile iliyo imara ambayo yeye yu radhi sana kutupa.
Lakini mtasema, “Tumebaki pale pale tulipokuwa. Mungu anapoinena, lazima tuipokee, hilo ni kweli; lakini tutajuaje anaponena?”
(1.) Laiti sote tungefikia jambo hili kwa vitendo, yaani kuipokea amani tunapohakikishwa kwamba Mungu anainena, na kwamba ni wajibu wetu kuipokea. Lakini, —
(2.) Kuna, kama naweza kusema hivyo, silika ya siri ndani ya imani, ambayo kwayo inaijua sauti ya Kristo anaponena kweli; kama vile mtoto alivyoruka tumboni Bikira aliyebarikiwa alipomjia Elisabeti, ndivyo imani inavyoruka moyoni Kristo anapoukaribia kweli. “Kondoo wangu,” asema Kristo, “waijua sauti yangu,” Yohana 10:4; — “Wanaijua sauti yangu; wamezoea mlio wake;” nao wanajua midomo yake inapofunguliwa kwao na kujaa neema. Bibi arusi alikuwa katika hali ya kusikitisha, Wimbo Ulio Bora 5:2, — amelala usingizi katika hali ya kujiona salama; lakini mara Kristo aliponena, alilia, “Ni sauti ya mpendwa wangu anayenena!” Aliijua sauti yake, naye alikuwa amezoea sana kushirikiana naye, hata akamtambua papo hapo; na ndivyo mtakavyofanya ninyi pia. Mkijizoeza kumjua na kushirikiana naye, mtapambanua kwa urahisi kati ya sauti yake na sauti ya mgeni. Tena chukueni κριτήριον hiki pamoja nanyi: Anaponena, hunena kama asivyowahi kunena mtu yeyote; hunena kwa uweza, na kwa njia moja au nyingine atafanya “mioyo yenu iwake ndani yenu,” kama alivyowafanyia wanafunzi, Luka 24. Hufanya hivyo kwa “kuutia mkono wake katika tundu la mlango,” Wimbo Ulio Bora 5:4, — yaani Roho wake ndani ya mioyo yenu ili awashike.
Yeye aliye na akili zilizozoezwa kupambanua mema na mabaya, akiwa ameongezeka katika busara na ujuzi kwa kuziangalia daima njia za Kristo za kushirikiana nasi, namna ya kutenda kwa Roho, na matokeo anayoyazaa kwa kawaida, ndiye mwamuzi bora kwa nafsi yake mwenyewe katika jambo hili.
Pili, ikiwa neno la Bwana linazifanyia nafsi zenu mema, yeye ndiye analinena; likinyenyekeza, likitakasa, na kufaa kwa yale makusudi ambayo kwa ajili yake ahadi zimetolewa, — yaani, kutufanya tumpende, kututakasa, kuyeyusha mioyo na kutufunga katika utii, katika kujiona si kitu, n.k. Lakini hii si kazi yangu; wala sitajitenga zaidi katika kuyafuatilia maelekezo haya. Pasipo kuyashika, dhambi itapata faida kubwa katika kuufanya moyo kuwa mgumu.