Robert Murray M’Cheyne — Mchungaji Kijana Mtakatifu wa Dundee

Alikuwa Nani

Robert Murray M’Cheyne alizaliwa tarehe 21 Mei, 1813, huko Edinburgh, Scotland, mtoto wa mwisho kati ya watoto watano wa familia ya tabaka la kati iliyomcha Mungu. Aliokoka alipokuwa na miaka ya mapema ya ishirini, alisomea katika Chuo Kikuu cha Edinburgh na New College, na akatawazwa mwaka 1836 akiwa na umri wa miaka ishirini na tatu kuwa mchungaji wa kwanza wa Kanisa la St. Peter huko Dundee — kanisa jipya katika kitongoji cha wafanyakazi chenye watu wapatao elfu nne. Alihudumu huko kwa miaka saba tu kabla ya kufa kwa homa ya matumbo mwaka 1843 akiwa na umri wa miaka ishirini na tisa, bila kamwe kurudia afya kamili baada ya kipindi cha ugonjwa mzito mwaka 1838–1839. Katika miaka hiyo saba aliligeuza Kanisa la St. Peter, aliandika nyimbo ambazo zingaliimbwa hata leo, alifanya utume kwa Wayahudi wa Palestina, na akajenga vuguvugu la maombi lililodumu baada yake. Kitabu cha Andrew Bonar “Memoir and Remains of Robert Murray M’Cheyne,” kilichochapishwa baada ya kifo chake, kilikuwa mojawapo ya wasifu wa Kikristo uliosomwa zaidi katika karne ya kumi na tisa na chenye kuathiri vizazi vya wachungaji.

Maono Yake kwa Wito wa Uchungaji

Uelewa wa M’Cheyne kuhusu huduma ya uchungaji ulifupishwa katika sentensi maarufu kuliko zote alizowahi kuandika, aliyomwandikia mwanafunzi kijana wa uchungaji: “Hitaji kubwa kuliko yote la watu wangu ni utakatifu wangu binafsi.” Hii haikuwa maagizo ya utauwa uliojitenga na ulimwengu; ilikuwa theolojia ya uchungaji ya aina iliyo na manufaa zaidi. Ikiwa kusanyiko lililishwa kiroho na mchungaji, basi hali ya kiroho ya kusanyiko bila shaka iliumbwa na hali ya kiroho ya mtu huyo. Mchungaji mwenye moyo baridi alizalisha kusanyiko lenye moyo baridi. Mtu aliye katika ushirika wa kweli na Mungu alibeba ushirika huo pamoja naye hadi mimbarini, na kusanyiko lilihisi.

M’Cheyne aliegemeza usadikisho huu katika himizo binafsi la Paulo kwa Timotheo, ambalo aliliona kuwa shauri muhimu kuliko yote la uchungaji katika Agano Jipya: “Mtu awaye yote asiudharau ujana wako, bali uwe kielelezo kwao waaminio, katika usemi na mwenendo, na katika upendo na imani na usafi. Hata nitakapokuja, ushike mausia, yaani, kusoma na kuonya na kufundisha. Usiache kuitumia karama iliyomo ndani yako… Jitunze nafsi yako, na mafundisho yako.

Dumu katika mambo hayo, maana kwa kufanya hivyo utajiokoa nafsi yako na wale wakusikiao pia” (1 Timotheo 4:12–16). Maisha na mafundisho pamoja, bila kutenganishwa: kujitunza kwa maisha kwanza, kisha kufurika kwake katika mafundisho. M’Cheyne aliamka mapema kila asubuhi ili atumie saa za kwanza za siku pamoja na Mungu kabla ya kukutana na watu wake, akisadiki kwamba asubuhi ya utulivu pamoja na Bwana ndilo tayarisho muhimu kuliko yote la kichungaji angeliweza kufanya.

Mahubiri yake ya kichungaji yalikuwa ya pekee kwa kumkazia Kristo. Aliamini kwamba kila fungu la Maandiko hatimaye lilielekeza kwa Kristo, na kwamba kila mahubiri, hata liwe na andiko gani, yalipaswa kulileta kusanyiko kwa Mwokozi. Hakupendezwa na kuhubiri maadili au kujiboresha kimaisha kulikotenganishwa na nafsi ya Kristo; alitaka watu wake wamjue na kumpenda na kumtumaini Bwana Yesu kwa undani wa ukaribu binafsi uliobadilisha maisha yao kutoka ndani kwenda nje. Alilichukua moyoni tangazo la Paulo kuhusu njia ya uchungaji: “Kwa maana naliazimu nisijue neno lo lote nilipokuwa kwenu ila Yesu Kristo, naye amesulubiwa” (1 Wakorintho 2:2). Hii haikuwa ufinyu wa kiakili bali hekima ya kichungaji: katika Kristo aliyesulubiwa mlikuwa na upana kamili wa hitaji la mwanadamu — msamaha, uponyaji, tumaini, utambulisho, kusudi, na uzima wa milele. Kila kitu ambacho kusanyiko lake kilihitaji kilikuwa hapo.

Utunzaji wa kichungaji wa M’Cheyne uliwaenea kwa upole wa pekee vijana wa kusanyiko lake.

Aliwekeza sana katika watoto na vijana wa Kanisa la St. Peter, akijenga shule za Jumapili, madarasa ya katekisimu, na mikutano ya vijana, akisadiki kwamba malezi ya kiroho ya kizazi kijacho yalikuwa miongoni mwa vipaumbele vya haraka zaidi vya kichungaji. Yeye mwenyewe alikuwa ameokoka akiwa kijana na alielewa kwamba neema iliyomshika mapema ingeweza kuwashika wengine mapema pia. Alipata kielelezo chake katika uwekezaji binafsi wa Paulo kwa Timotheo: “nikiikumbuka imani yako isiyo na unafiki, ambayo ilikaa kwanza katika bibi yako Loisi, na katika mama yako Eunike, nami nasadiki ya kuwa inakaa ndani yako wewe nawe” (2 Timotheo 1:5). Imani iliyopitishwa kupitia uhusiano binafsi katika vizazi ndiyo iliyokuwa mfumo — na M’Cheyne alijitahidi kuwa mpitishaji wa aina hiyo kwa vijana wa Dundee.

Ugonjwa wake mwaka 1838 — uliomwondoa katika kusanyiko lake kwa karibu mwaka mzima na ambao aliueleza kwa uchungu katika shajara yake — ulikuwa mojawapo ya mambo yaliyoumba zaidi maisha yake ya kichungaji. Katika udhaifu wa mwaka huo alifikia kuelewa mwilini mwake kile alichokuwa amekielewa awali katika theolojia yake tu: kwamba nguvu ya huduma haikutoka katika nguvu za kibinadamu, na kwamba mchungaji dhaifu anayemtumaini Mungu mwenye nguvu angeweza kutimiza mengi kuliko mchungaji hodari anayejitumaini mwenyewe.

Alipata katika uzoefu wa Paulo maneno ya kueleza uzoefu wake mwenyewe: “Naye akaniambia, ‘Neema yangu yakutosha; maana uweza wangu hutimilika katika udhaifu.’ Basi nitajisifia udhaifu wangu kwa furaha nyingi zaidi, ili uweza wa Kristo ukae juu yangu” (2 Wakorintho 12:9).

Uamsho mkubwa kuliko yote katika historia ya Kanisa la St. Peter ulitokea wakati M’Cheyne hakuwepo — ukiongozwa na William C. Burns wakati wa kupona kwake. Alipokea habari hii kwa furaha ya unyenyekevu, akiielewa kuwa uthibitisho kwamba kazi hiyo haikuwa yake tangu mwanzo.

M’Cheyne alifariki akiwa na umri wa miaka ishirini na tisa. Aliacha nyuma yake kusanyiko lililobadilika, mkusanyo wa nyimbo, mfumo wa ibada binafsi ulioumba wachungaji kote ulimwenguni, na mpango maarufu wa kusoma Biblia ambao rafiki yake Andrew Bonar aliuchapisha na ambao ungaliutumika hata leo — ukiwaongoza wasomaji katika Biblia nzima kwa mwaka mmoja, Agano la Kale mara moja na Agano Jipya mara mbili.

Alikuwa amepanda katika miaka saba kile ambacho huduma nyingi hazipandi katika miaka hamsini. Alidhihirisha maono ya Petro ya kile ambacho maisha ya kichungaji huzaa: “Bali ninyi ni mzao mteule, ukuhani wa kifalme, taifa takatifu, watu wa milki ya Mungu, mpate kuzitangaza fadhili zake yeye aliyewaiteni mtoke gizani mkaingie katika nuru yake ya ajabu” (1 Petro 2:9). Alikuwa amezitangaza fadhili hizo. Kusanyiko lake lilizitangaza baada yake. Na tangazo hilo halijakoma.

Sala

Bwana Mtakatifu, tukumbushe kwamba jambo kuu kuliko yote tuwezalo kufanya kwa makusanyiko yetu ni sisi wenyewe kuwa watakatifu. Pale tulipoweka shughuli mahali pa ushirika, ubize mahali pa ibada, au ustadi mahali pa utakatifu, uturejeshe. Utufanye kama M’Cheyne — watu ambao saa zao za kwanza ni zako, ambao mahubiri yao yamejaa Kristo, na ambao lengo lao kuu si huduma kubwa bali huduma takatifu. Na tukubali kutumaini kwamba ikiwa kazi ni yako kweli, itadumu kutupita. Amina.