George Herbert — Mchungaji wa Kijijini Aliyefanya Mambo ya Kawaida Kuwa Matakatifu

Alikuwa Nani

George Herbert alizaliwa tarehe 3 Aprili 1593, mjini Montgomery, Wales, katika familia mashuhuri ya Kiingereza, na akapata elimu bora katika Shule ya Westminster na Chuo cha Trinity huko Cambridge, ambako hatimaye aliteuliwa kuwa Mnenaji Rasmi wa Chuo — cheo kilichompatia mawasiliano ya mara kwa mara na baraza la Mfalme James wa Kwanza, na kilichoonekana kumwahidi maisha ya umaarufu wa kidunia.

Kwa miaka mingi alikipinga wito wa huduma ya uchungaji, akisita kuacha heshima ya maisha ya hadhara, lakini mwaka 1630, akiwa na umri wa miaka thelathini na sita, alikubali uchungaji wa parokia ndogo ya kijijini ya Bemerton huko Wiltshire, karibu na Salisbury. Alibakiwa na miaka mitatu tu ya kuishi — alifariki kwa ugonjwa wa kifua kikuu mwaka 1633 akiwa na umri wa miaka thelathini na tisa — lakini miaka hiyo mitatu ilizaa kile ambacho wengi wanakiona kuwa mkusanyiko mzuri kuliko yote wa mashairi ya kujitoa kwa Mungu katika lugha ya Kiingereza, pamoja na mwongozo wa nathari kuhusu huduma ya uchungaji wa kijijini, “Kuhani wa Hekalu, au Mchungaji wa Kijijini,” ambao hadi leo unabaki kuwa kielelezo cha unyenyekevu, umakini, na ubunifu wa kichungaji.

Maono Yake Kuhusu Wito wa Uchungaji

Ufahamu wa Herbert kuhusu huduma ya uchungaji haukuweza kutenganishwa na fikra yake ya kisakramenti: imani kwamba vitu vya kawaida vya maisha ya mwanadamu — mlo, shamba, ufagio, kitanda — vilikuwa na uwezo wa kubeba uzito wa maana ya kiungu. Haya hayakuwa mafumbo ya kiroho tu, bali theolojia ya kumwilika kwa Mungu: yule Mungu aliyejitwalia mwili na kukaa katika kijiji ndiye Mungu aliyekuwepo katika hali za kila siku za maisha ya waumini wake, na kazi ya mchungaji ilikuwa kuwasaidia wamwone Yeye hapo.

Mchungaji wa kijijini hakuwa mtu aliyeshuka mara kwa mara kutoka vilele vya kiroho ili kushughulikia mambo ya kawaida; bali alikuwa mtu aliyeishi kati ya watu wake na kuwasaidia kugundua utakatifu uliokuwepo katikati yao.

Taswira ya Herbert ya mchungaji wa kijijini katika kazi yake ya nathari inavutia kwa jinsi inavyosisitiza uwepo wa kichungaji. Ni lazima mchungaji ajulikane kwa watu wake si kama mgeni wa mara kwa mara au taasisi ya Jumapili, bali kama jirani, rafiki, na mfanyakazi mwenzao katika udongo uleule. Alitegemea taswira ya upendo ya Paulo ya mama anayenyonyesha: “Kama vile mlezi awatunzavyo watoto wake mwenyewe, ndivyo nasi tulivyowatunza ninyi. Kwa sababu tuliwapenda sana, tulifurahi kuwapa, si Injili ya Mungu tu, bali na maisha yetu wenyewe” (Wathesalonike wa Kwanza 2:7–8). Kushirikiana huku kwa maisha — si kwa maarifa tu — ndiko, aliamini Herbert, kulikotofautisha huduma ya uchungaji na ufundishaji wa madarasani. Mchungaji aliyeshirikiana maisha yake na watu wake aliwapenda kwa jinsi ile Paulo aliyoieleza: si kama hadhira ya kufundishwa, bali kama watoto wa kulelewa.

Alisisitiza katika Mchungaji wa Kijijini kwamba nyumba ya mchungaji yenyewe iwe hubiri. Nyumba ya mchungaji ilipaswa kuongozwa na sala, ukarimu, usahili, na utaratibu wa kimungu, ili kila aliyeingia ndani yake ahisi uwepo wa maadili tofauti na yale yaliyotawala ulimwengu wa nje. Mke wa mchungaji alikuwa mshirika wake katika huduma hii; watoto wake walikuwa malimbuko yake; meza yake ilikuwa wazi kwa muumini maskini kuliko wote. Herbert aliithibitisha imani hii katika masharti ya Paulo kwa askofu: “Imempasa askofu awe mtu asiyelaumika, mume wa mke mmoja, mwenye kiasi, mwenye busara, mtu wa utaratibu, mkaribishaji, ajuaye kufundisha, asiyekuwa mlevi” (Timotheo wa Kwanza 3:2–3). Kwa Herbert haya hayakuwa mambo mema ya kinadharia tu, bali tabia za vitendo za maisha ya kila siku — kila moja, likitendwa kwa kudumu, likiifanya nyumba kuwa hoja inayoonekana ya Injili.

Mashairi ya kichungaji ya Herbert — yaliyokusanywa katika The Temple, yaliyochapishwa baada ya kifo chake — nayo yenyewe yalikuwa chombo cha kichungaji. Aliandika mashairi yaliyowapa waumini wake lugha ya kueleza mambo waliyokwisha kuyahisi lakini wasiyoweza kuyaeleza: hali ya ukame wa kiroho, ya kujihisi hawastahili upendo wa Mungu, ya kuhangaika kusali, ya kugundua kwamba Mungu alikuwepo katika hali walizodhani ameziacha. Shairi lake kuu “Love (III)” — ambamo Upendo (Kristo) unaipokea nafsi iliyosita mezani licha ya vipingamizi vyake vya kutostahili — lilinasa katika mistari kumi na minne kile ambacho Paulo alihitaji sura nzima kukieleza: “Kwa maana jinsi hii Mungu aliupenda ulimwengu, hata akamtoa Mwanawe pekee, ili kila mtu amwaminiye asipotee, bali awe na uzima wa milele” (Yohana 3:16).

Kipaji cha kichungaji cha Herbert kilikuwa katika kuzitafsiri kweli hizi kubwa mno na kuziingiza katika hali halisi za maisha ambazo waumini wake waliziishi.

Pia alikuwa mchungaji mwenye uvumilivu mkubwa wa binafsi kwa wanaohangaika, walio wazito kuelewa, na waliochanganyikiwa kiroho. Aliandika katika Mchungaji wa Kijijini kwamba mchungaji hapaswi kamwe kuonyesha kero kwa wale wasioelewa haraka, wala kamwe kuwafanya wajihisi wapumbavu kwa maswali yao, na lazima akumbuke daima kwamba yeye mwenyewe wakati mmoja hakuyajua mambo anayoyajua sasa. Alipata kielelezo chake cha jambo hili katika mafundisho ya Paulo: “Tena haimpasi mtumwa wa Bwana kuwa mgomvi, bali kuwa mwanana kwa watu wote, awezaye kufundisha, mvumilivu; akiwaonya kwa upole wao washindanao naye, huenda Mungu akawapa kutubu na kuijua kweli” (Timotheo wa Pili 2:24–25). Kwa Herbert, upole katika kufundisha haukuwa adabu ya kichungaji tu, bali imani ya kitheolojia: yule Mungu aliyekuwa mvumilivu kwake alimtaka naye awe mvumilivu kwa wengine.

Herbert alifariki akiwa na umri wa miaka thelathini na tisa, akiwa na huduma fupi nyuma yake na mashairi machache aliyompelekea rafiki akimwagiza kwamba yachapishwe tu ikiwa angeona kwamba yanaweza kumsaidia “nafsi fulani maskini iliyovunjika moyo.” Yamekuwa yakisaidia nafsi maskini zilizovunjika moyo kwa karibu miaka mia nne. Alikuwa ameutimiza wito wa kichungaji kwa jinsi ile Paulo aliyoieleza: “Yeye ndiye tunayemhubiri, tukimwonya kila mtu na kumfundisha kila mtu katika hekima yote, ili tupate kummleta kila mtu mtimilifu katika Kristo” (Wakolosai 1:28). Alikuwa amehubiri, ameonya, na amefundisha — katika mahubiri, katika nathari, katika ushairi, na katika hali ya kila siku ya maisha aliyoishi kati ya watu wake. Ukomavu aliouhangaikia kwa wengine ulifikiwa ndani yake mwenyewe kwa neema ya yule Mungu aliyemtumikia.

Sala

Bwana wa mambo ya kawaida na ya utakatifu, utufundishe kukupata Wewe katika hali za maisha ya kila siku, na kuwasaidia wengine wakupate Wewe humo pia. Pale tunapojaribiwa kuziona huduma ndogo kuwa hafifu kwetu, utupe kuridhika kule alikokuwa nako Herbert kwa lile kundi maalum ulilotukabidhi. Uzifanye nyumba zetu kuwa mahubiri, meza zetu kuwa wazi, uvumilivu wetu usiokwisha, na maneno yetu — hata yakiwa machache — yenye uwezo wa kuisaidia nafsi fulani maskini iliyovunjika moyo kuipata njia yake kwako Wewe. Amina.