Wanaume Waliozitikisa Mbingu
Martin Luther — Mwanamatengenezo Akiwa Magotini

Sura 10 · dakika 4 za kusoma · dakika 6 za kusikiliza

Martin Luther — Mwanamatengenezo Akiwa Magotini

Alikuwa Nani

Martin Luther alizaliwa Novemba 10, 1483, huko Eisleben, Saksonia, mwana wa mchimbaji wa shaba aliyeota kazi ya sheria kwa ajili ya mwanawe wa kwanza. Hofu kuu wakati wa dhoruba ya radi mwaka 1505 ilimsukuma Luther kuingia nyumba ya watawa, na miaka ya juhudi za kitawa iliyofuata — kujichapa mijeledi, kuungama dhambi kupita kiasi, kujichunguza bila kukoma — ilishindwa kuituliza dhamiri yake iliyoteswa. Alipata amani alipogundua neema kwa kujifunza Warumi: haki, alijifunza, haikuwa dai ambalo Mungu aliwadai wenye dhambi bali kipawa ambacho Mungu aliwapa kwa imani katika Kristo. Ugunduzi huo uliwasha Matengenezo ya Kiprotestanti — Hoja Tisini na Tano za mwaka 1517, Baraza la Worms mwaka 1521, Biblia ya Kijerumani, nyimbo, mahubiri, na mafuriko ya maandishi ya matengenezo yaliyoibadilisha Ulaya. Chini ya hayo yote alikuwepo mtu ambaye inasemekana alitumia saa mbili hadi tatu kila asubuhi katika maombi — naye alifariki mwaka 1546 akiwa ameichora upya ramani ya kiroho ya ustaarabu wa Magharibi kwa magoti yake.

Fundisho Lake Kuu Juu ya Maombi

Matengenezo ya Luther, katika kila ngazi, yalikuwa matengenezo ya maombi kama yalivyokuwa ya mafundisho. Kanisa la zama za kati lilikuwa limeyageuza maombi kuwa shughuli ya nusu-kitaaluma — desturi maalum iliyofanywa na watawa na makasisi kwa niaba ya walei wasiojua kusoma na wasioshiriki kiroho. Luther aliubomoa muundo huo kwa chombo kilekile cha kitheolojia alichotumia kubomoa vyeti vya msamaha na mfumo wa ukasisi: ukuhani wa waumini wote. Kwa kuwa kila Mkristo aliyebatizwa alisimama mbele za Mungu ndani ya Kristo akiwa na njia ileile ya kumkaribia, msimamo uleule, na makaribisho yaleyale yaliyo wazi, kila Mkristo aliyebatizwa angeweza, na alipaswa, kuomba moja kwa moja, binafsi, kwa ujasiri, na kwa matarajio.

Maombi hayakukabidhiwa makasisi peke yao. Yalikuwa haki ya kuzaliwa ya kila mtoto wa Mungu.

Msingi wa kitheolojia wa jambo hili ulikuwa fungu alilolirudia mara kwa mara katika huduma yake yote: “Basi na tukikaribie kiti cha enzi cha neema kwa ujasiri, ili tupewe rehema, na kupata neema ya kutusaidia wakati wa mahitaji” (Waebrania 4:16). Neno “ujasiri” — parresia kwa Kiyunani, likimaanisha ushupavu, uhuru wa kusema, uwazi usio na kificho — lilikuwa neno la mtu asiye na kitu cha kuficha wala cha kuthibitisha, anayemjia Mungu kama mtoto mpendwa amjiavyo baba anayefurahi kukaribiwa. Luther alikasirishwa na maombi ya woga, ya kujikunyata, ya hofu, yaliyotawala sehemu kubwa ya ucha-Mungu wa watu wa zama zake. Alitaka waumini wake waombe kwa nyuso wazi, vinywa wazi, na mikono wazi — wakitarajia kupokea kwa Baba aliyekuwa tayari kutoa.

Aliandika mwongozo wa ajabu wa maombi ya vitendo kwa namna ya barua kwa kinyozi wake, Peter Beskendorf — “Njia Rahisi ya Kuomba” — ambao ukawa mojawapo ya maandiko ya kichungaji yaliyosomwa zaidi katika Matengenezo. Alieleza kutumia Sala ya Bwana, Amri Kumi, na Imani ya Mitume kama kuni za kuwasha maombi badala ya maandiko ya kukariri. Alichukua kifungu kimoja — “Baba yetu uliye mbinguni” — na kukiacha kiwashe mazungumzo: Baba huyu ni nani?

Ina maana gani kwamba yuko mbinguni? Ninajua nini juu ya tabia yake kinachopaswa kuongoza jinsi ninavyomkaribia sasa hivi? Luther hakupendezwa na maombi kama maonyesho ya kidini. Alipendezwa na maombi kama mazungumzo halisi kati ya mtu halisi na Mungu aliye hai.

Luther pia aliomba dhidi ya uovu wa kiroho kwa ukali uliowashtua wakati mwingine watu wa wakati wake. Aliyaelewa maombi kuwa vita kwa namna isiyo ya mfano tu — Matengenezo yenyewe, kwa ufahamu wake, yalikuwa vita vya kiroho vilivyopiganwa katika ulimwengu wa roho kama vilivyopiganwa katika mabaraza ya kanisa. Alitegemea Waefeso 6:18 — “Kwa sala zote na maombi, mkiomba kila wakati katika Roho” — si kama himizo la jumla la kidini, bali kama amri ya vita kutoka kwa Amiri wa jeshi la Bwana. Wimbo wake maarufu “Ngome Imara ni Mungu Wetu” ulikuwa sala kama ulivyokuwa tamko la kitheolojia: tangazo kwamba vita ni vya Mungu, kwamba silaha za Ufalme ni za kiroho, na kwamba maombi ndiyo mstari wa mbele wa mapambano hayo.

Luther alifinyangwa kwa kina na Zaburi kama shule ya maombi. Aliona ndani yake ruhusa ya kuleta mbele za Mungu wigo wote wa uzoefu wa kibinadamu — si nyakati za shukrani na ibada tu, bali pia za kukata tamaa, kufa moyo, hasira, na kuchanganyikiwa. “Ombeni kwa ujasiri,” aliwahimiza wanafunzi wake. Mungu hachukizwi na unyoofu wa hitaji lako. Anachukizwa na kuzungukazunguka kwa shaka yako juu ya utayari wake wa kusikia. 1 Petro 5:7 — “Huku mkimtwika yeye fadhaa zenu zote, kwa maana yeye hujishughulisha sana kwa mambo yenu” — ulikuwa, kwa Luther, muhtasari wa kila kitu: Mungu aliyejifunua katika Kristo hujali, na jibu linalofaa kwa Mungu anayejali ni kumletea kila kitu.

Maisha ya maombi ya Luther hayakuwa sehemu iliyojitenga ya huduma yake. Yalikuwa hali ya hewa ambamo kila kitu kingine kilifanyika. Mahubiri makuu ya Matengenezo yaliandikwa na mtu aliyepiga magoti.

Biblia ya Kijerumani ilitafsiriwa na mtu aliyeomba juu ya kila ukurasa. Barua za kichungaji ziliandikwa na mtu aliyemleta kila aliyemwandikia mbele ya kiti cha enzi cha Mungu kabla ya kushika kalamu. Matengenezo yaliyoubadilisha ulimwengu yalibebwa katika maombi ya mtu aliyeamini kwamba Mungu alikuwa akisikiliza, kwamba Mungu alikuwa tayari, na kwamba nguvu za Mungu zilitosha kabisa kwa kila changamoto ambayo Injili ingekabiliana nayo.

Sala

Baba wa mbinguni, tunakushukuru kwamba kwa Kristo peke yake tunakuja kwa ujasiri mbele ya kiti chako cha enzi kama watoto wako wapendwa. Uamshe ndani yetu ujasiri wa Luther — ujasiri kwamba Wewe husikia, kwamba unafurahi kusikia, na kwamba unayajibu maombi ya imani yanayotolewa kwa jina la Mwanao. Amina.