Catherine Booth — Mhubiri Aliyepeleka Injili Mitaani

Alikuwa Nani

Catherine Mumford Booth alizaliwa tarehe 17 Januari 1829, huko Ashbourne, Derbyshire, Uingereza, binti wa mhubiri wa kawaida wa Kimethodisti ambaye imani yake iliiumba imani yake mwenyewe tangu utotoni. Aliolewa na William Booth mwaka 1855, na wawili hao kwa pamoja wakajenga kile ambacho hatimaye kikawa Jeshi la Wokovu — mojawapo ya mashirika ya kimisionari yenye kuvutia zaidi katika historia ya kanisa, lililojitolea kuwafikia watu maskini zaidi na waliotengwa zaidi katika jamii ya enzi za Victoria kwa injili na pia huduma ya vitendo. Catherine mwenyewe alikuwa mwinjilisti hodari wa hadharani wakati ambapo mwanamke kuhubiri kulionekana kuwa aibu nchini Uingereza; aliandika “Huduma ya Wanawake” (1859) — utetezi makini wa kibiblia wa haki ya wanawake kuhubiri — kisha akapanda mimbarani mwenyewe, akivutia umati mkubwa na kushuhudia watu wengi wakiokoka. Alikuwa mama wa watoto wanane, ambao wote walitumika katika Jeshi la Wokovu. Alifariki kwa saratani mwaka 1890 akiwa na umri wa miaka sitini na moja, na watu elfu thelathini na sita walipita mbele ya jeneza lake.

Maono Yake ya Huduma ya Kimisionari na ya Kujitoa Dhabihu

Maono ya Catherine Booth ya kimisionari yalianza na swali ambalo hakuweza kujiruhusu kulijibu kwa raha: walikuwa wapi watu ambao kanisa halikuwa likiwafikia? Uingereza wa enzi za Victoria ulikuwa na makanisa tele — lakini maskini wengi wa mijini wa eneo la East End la London hawakuwamo ndani yake. Walikuwa katika mabaa ya jini, nyumba za kazi za wahitaji, magereza, na mitaani. Kama injili ilikuwa kweli kwa ajili ya kila mtu, basi ilibidi kanisa liwaendee watu ambao halikuwa likiwafikia, badala ya kuwasubiri wao waje. Msadikisho huu haukuwa mradi wa kijamii; ulikuwa utumizi wa moja kwa moja wa fumbo la kufanyika mwili — Mungu ambaye alishuka mpaka mahali penye wanadamu, sasa akiliita kanisa lake lishuke mpaka mahali penye waliopotea.

Catherine aliuelewa wito wake mwenyewe wa kuhubiri kuwa ni msadikisho wa binafsi na pia hitaji la kitheolojia. Alikuwa amesukumwa asubuhi moja ya Jumapili mwaka 1860, mume wake alipoonekana kusitasita mimbarani, kusimama na kuomba aruhusiwe kunena — na tangu wakati huo hakugeuka nyuma tena. Aliijenga huduma yake juu ya unabii ambao siku ya Pentekoste iliuzindua: “Itakuwa siku za mwisho, asema Mungu, nitawamwagia watu wote Roho yangu, na wana wenu na binti zenu watatabiri; na vijana wenu wataona maono; na wazee wenu wataota ndoto. Naam, hata juu ya watumishi wangu, wanaume kwa wanawake, katika siku zile nitawamwagia Roho yangu, nao watatabiri” (Matendo 2:17–18). Ikiwa Mungu alikuwa amewamwagia wanawake Roho wake na kuwaagiza watabiri, hakuna desturi yoyote ya kijamii ya enzi za Victoria iliyoweza kutangua kile ambacho Mungu alikuwa amekitoa. Alihubiri kwa mamlaka ya mtu ambaye alijua kwamba wito wake ulikuwa wa kimungu.

Mtazamo wake kwa maskini wa mijini uliundwa na ufahamu wa jinsi injili inavyowatangazia habari njema hasa waliotengwa. Aliichukua kwa uzito mkubwa tangazo ambalo kwalo Yesu aliifungua huduma yake ya hadharani: “Roho wa Bwana yu juu yangu, kwa maana amenitia mafuta kuwahubiri maskini habari njema. Amenituma kuwatangazia wafungwa kufunguliwa kwao, na vipofu kupata kuona tena, kuwaacha huru walioonewa, na kutangaza mwaka wa Bwana uliokubaliwa” (Luka 4:18–19). Ikiwa Yesu alikuwa ametiwa mafuta hasa ili kuwafikia maskini, wafungwa, na walioonewa, basi wale waliodai kumfuata walikuwa na wajibu ule ule.

Sera maarufu ya Jeshi la Wokovu ya kwenda mahali walipokuwa watu — kuhubiri nje wazi, kuandamana katika mitaa ya makazi duni na bendi za shaba, kuanzisha jikoni za kutoa chakula bure sambamba na mikutano ya uinjilisti — ilikuwa utumizi wa moja kwa moja wa Catherine wa lile agizo la Luka 4 katika kipindi chake mahususi cha historia.

Pia aliileta katika uinjilisti wake ufahamu wa kichungaji wa uhusiano kati ya hitaji la kimwili na la kiroho. Mtu anayekufa kwa njaa alihitaji mkate kabla ya kuweza kusikia kuhusu Mkate wa Uzima. Mwanamke aliyekuwa katika ukahaba alihitaji kuokolewa kabla ya kuweza kupokea mahubiri. Hili halikuwa kukubaliana na vipaumbele vya kidunia bali lilikuwa msadikisho wa kitheolojia kuhusu jinsi utu wa binadamu usivyoweza kugawanywa. Alikuta katika waraka wa kwanza wa mtume Yohana changamoto ambayo haikuweza kuepukwa: “Lakini mtu akiwa na riziki ya dunia, kisha akamwona ndugu yake ni mhitaji, akamzuilia huruma zake, je! upendo wa Mungu wakaaje ndani yake huyo? Watoto wadogo, tusipende kwa neno, wala kwa ulimi, bali kwa tendo na kweli” (1 Yohana 3:17–18). Jeshi la Wokovu, chini ya uongozi wa Catherine na William, lilipenda kwa tendo na kweli. Watu waliookoka waliofuata walikuwa tunda la upendo uliodhihirishwa kabla ya kutangazwa.

Dhabihu yake binafsi ilikuwa dhabihu ya starehe, sifa njema, na afya katika utumishi wa misheni. Alichagua maisha ya mabishano ya hadharani — mwanamke anayehubiri katika Uingereza wa enzi za Victoria alivutia dhihaka, upinzani, na wakati mwingine jeuri — wakati ambapo angeweza kuishi kwa utulivu na kwa heshima kama mke wa mchungaji. Alichagua makazi duni wakati ambapo angeweza kubaki sebuleni.

Naye alichagua kuyamimina miaka yake ya mwisho hata wakati saratani ilipoumaliza mwili wake, akinena akiwa amelala kochini alipokuwa hawezi tena kusimama. Alihisi, kama Paulo alivyoelezea, msukumo wa upendo wa Kristo: “Kwa maana upendo wa Kristo watubidisha; maana tumehukumu hivi, ya kwamba mmoja alikufa kwa ajili ya wote, basi walikufa wote; naye alikufa kwa ajili ya wote, ili walio hai wasiwe hai tena kwa nafsi zao wenyewe, bali kwa yeye aliyekufa kwa ajili yao na kufufuka” (2 Wakorintho 5:14–15). Alikuwa ameshikwa na upendo huo, nao haukumwacha kamwe.

Urithi wake ni Jeshi la Wokovu la kimataifa — linalofanya kazi leo katika nchi mia moja thelathini na mbili, likiwahudumia maskini, likihubiri injili, na likiwatetea waliotengwa kwa ile roho hasa waanzilishi wake walioipa. Alikuwa amelichukua ole la mtume Paulo binafsi: “Maana, ijapokuwa naihubiri Injili, sina la kujisifia; maana nimewekewa sharti; tena ole wangu nisipoihubiri Injili!” (1 Wakorintho 9:16). Alilihisi ole. Alihubiri. Na dunia ni tofauti kwa sababu ya hilo.

Sala

Bwana wa maskini na waliovunjika moyo, tusamehe kwa umbali tunaoutunza kati yetu na watu ambao Wewe hasa ulikuja kuwafikia. Tupe utayari wa Catherine Booth wa kwenda mahali ambapo kanisa halipo — kuvuka vizuizi vya kijamii tulivyovijenga na kuwahubiria wale tuliowatupilia mbali. Pale tunapopenda kwa maneno tu, tufundishe kupenda kwa tendo na kweli. Na pale unapotuita tuutoe sauti yetu kwa ajili ya wasio na sauti, tupe ujasiri wa kusimama na kunena. Amina.