Jim Elliot — Shahidi Aliyepata Kile Asichoweza Kukipoteza

Alikuwa Nani

Philip James Elliot alizaliwa tarehe 8 Oktoba 1927, huko Portland, Oregon, mwana wa mhubiri wa madhehebu ya Plymouth Brethren na mama ambaye imani yake ya kina iliumba utoto wake wote. Alihitimu kutoka Chuo cha Wheaton mwaka 1949, ambako alikuwa bingwa wa mieleka na mwanafunzi ambaye moto wake wa kiroho ulikuwa tayari unavuta macho ya watu. Alisafiri kwa meli kuelekea Ecuador mwaka 1952, akajifunza Kikechua, na akaanza kufanya kazi miongoni mwa watu wa Kikechua katika msitu wa Ecuador pamoja na mkewe Elisabeth Howard, aliyemwoa mwaka 1953. Alizidi kuvutwa na shauku ya kuwafikia Wahuaorani (waliojulikana wakati huo kama Wa-Auca) — kabila lililokuwa maarufu kwa upinzani wa kikatili dhidi ya mawasiliano na wageni na ambalo halikuwa limefikiwa kabisa na injili. Baada ya miezi kadhaa ya kudondosha zawadi kutoka angani ili kujenga uhusiano, yeye na wamisionari wenzake wanne — Nate Saint, Roger Youderian, Pete Fleming, na Ed McCully — walitua ufukweni mwa Mto Curaray tarehe 3 Januari 1956. Siku tano baadaye, tarehe 8 Januari 1956, wote watano waliuawa kwa mikuki na wapiganaji Wahuaorani. Jim Elliot alikuwa na umri wa miaka ishirini na minane. Shajara yake, iliyochapishwa na Elisabeth baada ya kifo chake, ilikuwa na sentensi iliyofafanua urithi wake: “Si mpumbavu yule atoaye kile asichoweza kukiweka ili apate kile asichoweza kukipoteza.”

Maono Yake kwa Huduma ya Kimisionari na ya Kidhabihu

Uelewa wa Jim Elliot kuhusu dhabihu ya kimisionari uliundwa hata kabla hajaweka mguu wake Ecuador — uliundwa katika miaka yake ya chuo kupitia kutafakari kwa muda mrefu maneno ya Yesu kuhusu gharama ya kuwa mwanafunzi na hali ya ufalme. Alikuwa amehitimisha, kufikia wakati anahitimu kutoka Wheaton, kwamba mtindo ule wa maisha ya Kikristo yenye starehe, yenye ulinzi, na yenye kujilinda — mtindo ambao wenzake wengi walikuwa wakiufuata — haukupatana na madai makali ya Kristo aliyemsoma katika Injili. Si kila mtu aliitwa kwenda Ecuador. Lakini kila mtu aliitwa kwenye ujitoaji kamili ambao Ecuador ilimtaka yeye.

Ile sentensi maarufu ya shajara — “Si mpumbavu yule atoaye kile asichoweza kukiweka ili apate kile asichoweza kukipoteza” — ilikuwa ufafanuzi wa Elliot wa mantiki ya Yesu mwenyewe: “Kwa kuwa mtu atakaye kuiokoa nafsi yake ataiangamiza; na mtu atakayeiangamiza nafsi yake kwa ajili yangu ndiye atakayeiokoa. Kwa kuwa yamfaidia nini mtu akiupata ulimwengu wote, akijiangamiza, au kujipoteza mwenyewe?” (Luka 9:24–25). Elliot alikuwa amefanya hesabu ile ambayo Yesu aliitoa na akafikia hitimisho lilo hilo.

Maisha unayoyahifadhi kwa kuyalinda ndiyo maisha unayoyapoteza. Maisha unayoyapoteza kwa kumtii Kristo ndiyo maisha pekee yasiyoweza kuchukuliwa kutoka kwako. Hakuwa mzembe pale ufukweni mwa Mto Curaray. Alikuwa na mantiki, mantiki ambayo ulimwengu uliomzunguka haukuweza kuipima.

Elliot pia alikuwa ameifyonza theolojia ya chembe ya ngano kwa ukamilifu uliofanya kifo chake kisiwe msiba bali kipandio. Alijua kwamba wanaume watano waliokufa ufukweni mwa Curaray hawakuwa neno la mwisho katika hadithi ya Wahuaorani; walikuwa neno la kwanza. Chembe ilipaswa kuanguka ardhini kabla mavuno hayajaja. Nayo yakaja: ndani ya miaka miwili tangu kifo cha mashahidi, Elisabeth Elliot na Rachel Saint walikuwa wakiishi miongoni mwa Wahuaorani, na wanaume waliomuua Jim — akiwemo yule aliyeushika mkuki — hatimaye wakawa waaminio Wakristo. Mincaye, mmoja wa wauaji wa Jim, akawa mzee mpendwa katika kanisa la Wahuaorani na akasema kuhusu kifo cha Jim: “Tulitenda vibaya, vibaya. Mungu aliyafanya kuwa mema.” Ahadi ya Yesu ilikuwa imetimia: “bali ikifa, hutoa mazao mengi” (Yohana 12:24). Ilikuwa imetoa mazao mengi. Bado inayatoa.

Shajara ya Elliot — iliyochapishwa kama Through Gates of Splendour na Elisabeth baada ya kifo chake — ilichochea mojawapo ya mawimbi makubwa zaidi ya kuandikishwa kwa wamisionari katika karne ya ishirini.

Maelfu ya vijana walisoma habari za kifo chake na wakachagua kuyatoa maisha yao kwa ajili ya umisionari kama jibu. Katika kufa kwake, alikuwa amekuwa na matokeo makubwa zaidi ya kimisionari kuliko alivyokuwa akiwa hai. Hii haikuwa kejeli bali ulikuwa mpangilio hasa ambao Yesu alikuwa ameuelezea: “Amin, amin, nawaambia, Chembe ya ngano isipoanguka katika nchi, ikafa, hukaa hali iyo hiyo peke yake; bali ikifa, hutoa mazao mengi” (Yohana 12:24). Kuandikishwa kwa wamisionari kulikochochewa na kifo chake kulikuwa mavuno ambayo kifo chake kilipanda.

Maandishi yake ya mwisho ya shajara kutoka siku zilizotangulia mawasiliano na Wahuaorani yanaonyesha mtu aliyekuwa ameumaliza kabisa swali la maisha yake mwenyewe. Alikuwa ameyaweka mikononi mwa Mungu na akayapokea tena kama vile mtumishi apokeavyo maagizo kutoka kwa bwana wake — tayari, mtiifu, bila hofu. Alikuwa amelichukua andiko la Matendo 20:24 kama agizo lake binafsi: “Lakini siyaangalii maisha yangu kuwa kitu cha thamani kwangu, ili nikamilishe mwendo wangu na huduma ile niliyoipokea kwa Bwana Yesu, kuishuhudia Habari Njema ya neema ya Mungu” (Matendo 20:24). Alikuwa ameumaliza mwendo wake. Ulikuwa mfupi kuliko mtu yeyote alivyotarajia. Ulitosha.

Sala

Bwana Yesu, uliyeelekeza uso wako kuelekea Yerusalemu ukijua kilichokungoja huko, tupe ile amani tulivu ya Jim Elliot kuhusu gharama ya utii. Pale tunapokokotoa usalama badala ya kuutafuta mapenzi yako, rekebisha hesabu zetu.

Tukumbushe kwamba maisha yaliyotolewa kwako hayapunguzwi bali yanabadilishwa — kwamba chembe inayoanguka ardhini haifi bali inapanda. Na tuyahesabu maisha yetu kuwa hayana thamani isipokuwa kwa kile ulichoyaagiza. Amina.