Elisabeth Elliot — Mjane Aliyerudi kwa Wauaji

Alikuwa Nani

Elisabeth Howard Elliot alizaliwa tarehe 21 Desemba, 1926, huko Brussels, Ubelgiji, akiwa binti wa Philip Howard, mwandishi wa habari Mkristo, na Katharine Gillingham, ambao wote wawili walikuwa watoto wa wamisionari. Alisoma Kigiriki cha kale katika Chuo cha Wheaton, ambako alikutana na hatimaye kuolewa na Jim Elliot, akasafiri kwenda Ekuado mwaka 1952, na kuanza kazi ya lugha miongoni mwa watu wa Quechua. Jim na wamisionari wengine wanne walipouawa na Wahuaorani tarehe 8 Januari, 1956, Elisabeth alikuwa na umri wa miaka ishirini na tisa, akiwa na binti wa miezi kumi, Valerie. Miaka miwili baadaye, mwaka 1958, yeye na shemeji yake Rachel Saint walihamia katika eneo la Wahuaorani pamoja na Valerie — wakienda kuishi miongoni mwa kabila lililokuwa limemuua mume wake. Alikaa huko miaka miwili, akashuhudia watu wengi wakiongoka miongoni mwa Wahuaorani — wakiwemo wale wanaume waliokuwa wamemchoma Jim mikuki — na akarudi Amerika ambako alitumia miongo mitano iliyofuata akiandika na kuhubiri kuhusu theolojia ya mateso, utii, na maisha ya kujitoa kabisa. Aliandika vitabu zaidi ya ishirini, vikiwemo “Through Gates of Splendour,” “Shadow of the Almighty,” na “Through Suffering.”

Alifariki mwaka 2015 akiwa na umri wa miaka themanini na nane.

Maono Yake kwa Huduma ya Umisionari na Dhabihu

Mchango wa Elisabeth Elliot katika theolojia ya dhabihu ya kimisionari ulikuwa tofauti na ule wa mume wake, ingawa haukuweza kutenganishwa nao. Ushahidi wa Jim wa kufa kwa ajili ya imani ulikuwa mbegu iliyovutia macho; uamuzi wa Elisabeth wa kurudi kwa Wahuaorani ulikuwa uthibitisho wa kimya kwamba mbegu ile ilikuwa kweli imekufa na sasa ilikuwa ikizaa uhai. Kurudi kwake kulikuwa tendo la kimisionari lililonena kwa ufasaha zaidi katika hadithi yote ya Wahuaorani: kulitangaza, kwa nguvu zaidi kuliko hubiri lolote lingeweza, kwamba injili aliyokuwa akiibeba haikuwa itikadi tu bali nguvu ya kimungu iliyoweza kuzaa upendo uliovuka mpaka mkali kabisa wa kibinadamu — mpaka kati ya aliyeuawa na muuaji.

Theolojia iliyokuwa nyuma ya kurudi kwa Elisabeth ilikuwa theolojia ya kumpenda adui. Hakukandamiza huzuni yake wala majeraha ya moyo wake; aliyaleta kwa Mungu na akapokea, badala yake, wito ambao hangeweza kuueleza kwa maneno ya kibinadamu. Watu waliokuwa wamemuua mume wake ndio, alikuwa na hakika, watu ambao Mungu alikuwa akimtuma kwao. Alikuwa amelichukua agizo la Yesu kwa uzito kamili: “Lakini mimi nawaambia, Wapendeni adui zenu, waombeeni wanaowaudhi, mpate kuwa wana wa Baba yenu aliye mbinguni” (Mathayo 5:44–45, NIV). Hii haikuwa hisia tu wala kuigiza. Ulikuwa utii — utii wenye gharama, wa makusudi, wa kimungu kwa agizo ambalo hakuna uwezo wowote wa hisia za kibinadamu ungeweza kuuzaa bila nguvu ya Roho.

Huduma ya Elisabeth ya uandishi iliyofuata ilijengwa juu ya imani kwamba wito wa dhabihu ya kimisionari haukuwa wa msituni Ekuado tu au ufuoni pa shahidi bali ulikuwa wito wa kawaida wa kila Mkristo katika kila hali. “Njia ngumu” ya utii — msemo wake wa kuchagua wito wa Mungu badala ya njia iliyo rahisi zaidi — ulijitokeza kila siku: katika uamuzi wa kikazi, chaguo la kimahusiano, dhabihu ya kifedha, mpaka wa kitamaduni uliovukwa kwa ajili ya injili. Alikuwa amepata katika sihi ya Paulo kwa kanisa la Rumi msingi wa kujitoa huku kote kwa umisionari: “Basi, ndugu zangu, nawasihi, kwa huruma zake Mungu, itoeni miili yenu iwe dhabihu iliyo hai, takatifu, ya kumpendeza Mungu, ndiyo ibada yenu yenye maana” (Warumi 12:1, NIV). Dhabihu iliyo hai. Si kufa kwa ajili ya imani kwa namna ya kuvutia, bali kujitoa kwa nafsi nzima kwa Mungu kila siku, kila unapoamka, kila unapopumua.

Aliona wazi kabisa gharama ya maisha ya kimisionari na alikataa kuyapamba kwa uongo.

Alishuhudia Jim akifa. Alilea binti peke yake. Aliishi na kabila katika mazingira ambayo watu wengi wasingeyaingia kwa hiari hata kwa ziara ya siku moja. Hakujifanya kwamba yote haya yalikuwa rahisi wala kwamba alijihisi shujaa katika kuyatenda. Alichoshuhudia ni kwamba Mungu alikuwa mwaminifu katikati ya yote — kwamba ahadi ya shairi kuu la Isaya kuhusu mchungaji ilikuwa imethibitika kwake binafsi: “Upitapo katika maji, nitakuwa pamoja nawe; na katika mito, haitakugharikisha; upitapo katika moto, hutateketea, wala mwali wa moto hautakuunguza” (Isaya 43:2, NIV). Alikuwa amepita katika maji. Hakugharikishwa. Naye alitumia miaka arobaini akiliambia kanisa kwamba ahadi ile ni ya kutegemewa.

Mchango wa mwisho wa Elisabeth Elliot, na labda ule wenye kuchunguza zaidi, katika theolojia ya dhabihu ya kimisionari ulikuwa msisitizo wake kwamba utii ndilo swali la kwanza. Si hisia, si mazingira, si kukokotoa matokeo yanayotarajiwa — bali chaguo rahisi, la kila siku, lenye gharama la kutii aliyoyasema Mungu, na kumtumaini Yeye kwa matokeo. Alikuwa amepata katika Zaburi mkao uliowezesha jambo hili: “Mtumaini Bwana kwa moyo wako wote, wala usizitegemee akili zako mwenyewe; katika njia zako zote mkiri yeye, naye atayanyosha mapito yako” (Mithali 3:5–6, NIV).

Hakuwa ameelewa njia iliyopita katika kifo cha Jim na kuingia katika eneo la Wahuaorani. Hakuwa ameombwa kuielewa. Alikuwa ameombwa kuamini na kwenda. Alifanya hivyo. Naye Mungu akainyosha njia — moja kwa moja hadi mioyoni mwa wale watu waliokuwa wamesimama mwishoni mwake wakiwa na mikuki.

Sala

Bwana wa yasiyowezekana, tupe utayari wa Elisabeth wa kutii kabla ya kuelewa, wa kwenda kabla ya njia kuwa wazi, na wa kumpenda adui kabla hisia ya upendo haijafika. Pale tunapofanya kuelewa kuwa sharti la utii, tufundishe kunyenyekea kwanza na kuamini kwamba Wewe utaiangaza njia tunapoitembea. Tupe mioyo isiyoweka masharti yoyote kwa upendo unaotuamuru — hata sharti la mtu aliyetuumiza zaidi ya wote. Amina.