Tafakari ya Kwanza

Katika maisha ya Brainerd twaweza kuona, kama nionavyo, asili ya dini ya kweli, na jinsi itendavyo kazi yake, inapodhihirishwa kwa kiwango cha juu na katika utendaji wenye nguvu. Hasa yafaa kuangaliwa mambo haya:

1. Jinsi dini ya Brainerd ilivyotofautiana sana na ile ya baadhi ya wanaojidai kupata uzoefu wa kazi iliyo wazi ya wongofu wa kuokoa uliotendeka mioyoni mwao; ambao, wakitegemea na kuishi juu ya hilo, hutulia katika hali ya moyo iliyo baridi, isiyojali, na ya kimwili, wakipuuza dini kamili na ya bidii katika kuitenda daima. Ingawa mshtuko wake wa dhamiri na wongofu wake vilikuwa wazi mno kwa kila namna, na vya ajabu sana; lakini alikuwa mbali kiasi gani na kutenda kana kwamba alidhani amemaliza kazi yake, mara tu alipopata faraja na kuridhika kwa fungu lake katika Kristo na haki ya kuingia mbinguni! Kinyume chake, kazi ile juu ya moyo wake, iliyomleta hata hapa, kwake ilikuwa dhahiri ni mwanzo tu wa kazi yake; kuingia kwake mara ya kwanza katika shughuli kuu ya dini na utumishi wa Mungu; kuanza kwake mara ya kwanza katika mashindano yake. Kazi yake haikuwa imekamilika, wala mashindano yake hayakuwa yamekwisha, hata uhai ulipokwisha.

Kama vile wongofu wake haukuwa mwisho wa kazi yake, wala wa mwendo wa bidii na juhudi zake katika dini, vivyo hivyo haukuwa mwisho wa kazi ya Roho wa Mungu juu ya moyo wake. Kinyume chake, ulikuwa mapambazuko ya kwanza ya nuru, ambayo tangu wakati huo iliongezeka zaidi na zaidi; mwanzo wa hisia zake takatifu, huzuni yake kwa ajili ya dhambi, upendo wake kwa Mungu, kushangilia kwake katika Yesu Kristo, kutamani kwake utakatifu. Wako wengi ambao, baada ya athari ya jambo jipya kupita, upesi hujikuta hali na hisia zao zikiwa kama zilivyokuwa kabla ya wongofu wao wa kudhaniwa, kuhusu kiu yoyote ya sasa ya Mungu, au kutoka kwa dhati kwa nafsi zao kuelekea mambo ya kimungu. Mara kwa mara, kweli, huwa na tafakari ya kufariji juu ya yaliyopita, na hugusika kidogo kwa ukumbusho, na hivyo hupumzika, wakidhani kuwa ni salama; wala hawana shaka ila kwamba wataenda mbinguni watakapokufa. Kwa Brainerd ilikuwa mbali na hivyo. Uzoefu wake, badala ya kufifia, ulikuwa dhahiri wa hali ya kuongezeka. Upendo wake wa kwanza, na hisia nyingine takatifu, hata mwanzoni, ulikuwa mkubwa; lakini, baada ya kupita miezi na miaka, ukawa mkubwa zaidi na wa ajabu zaidi.

2. Dini yake kwa dhahiri ilitofautiana sana na ile ya wengi wanaojidai sana katika dini, ambao mara nyingi huchochewa na hisia kali za akili, na huchukuliwa katika mwendo wa mihemko ya ghafla na yenye nguvu, na miangaza mikuu na mafunuo ya papo hapo ya kudhaniwa; na wakati huo huo ni watu wenye “bidii kali, isiyokuwa na maarifa.” Tukiangalia mfululizo wote wa uzoefu wake, tangu wongofu hata kifo chake, hatutaona lolote la aina hii—hakuna maono ya kuwazia ya Kristo akining’inia msalabani na damu yake ikitiririka kutoka vidonda vyake; au akiwa na uso unaomtabasamia; au mikono iliyo wazi kumkumbatia: hakuna kuona kitabu cha uzima kimefunguliwa, na jina lake limeandikwa ndani yake; hakuna kumsikia Mungu au Kristo akisema naye; wala mashauri yoyote ya ghafla ya maneno au sentensi, ya Maandiko au mengineyo, kana kwamba yalisemwa au kutumwa kwake papo hapo; hakuna mafunuo mapya; hakuna mashauri ya ghafla yenye nguvu ya mambo ya siri. Wala sioni tukio hata moja katika kumbukumbu zote alizoacha za maisha yake, tangu mwanzo hata mwisho, la furaha iliyochochewa na ushuhuda wa papo hapo wa Roho wa kudhaniwa; au shauri la ndani la papo hapo, kwamba hali yake bila shaka ilikuwa njema. Bali njia aliyoridhika kwayo juu ya hali yake njema, hata kufutilia mbali kabisa hofu, ilikuwa kwa kuhisi ndani yake matendo hai ya tabia takatifu na hali ya kimbingu, mazoezi yenye nguvu ya ule “upendo wa kimungu uondoao hofu.”

3. Dini ya Brainerd haikuwa ya ubinafsi wala ya kutafuta malipo; upendo wake kwa Mungu ulikuwa kwanza na hasa kwa ajili ya ubora ulio juu wa asili yake mwenyewe, na si uliojengwa juu ya dhana ya awali kwamba Mungu alimpenda, alimpokea katika upendeleo, na alimtendea mambo makuu, au alimwahidia mambo makuu. Furaha yake ilikuwa furaha katika Mungu, na si katika nafsi yake. Twaona katika shajara yake jinsi, mara kwa mara, maishani mwake, nafsi yake ilivyojaa utamu na faraja isiyoelezeka. Fikira zilizogusa moyo na mawazo hai ya utukufu usio na kikomo wa Mungu, heri yake isiyobadilika, enzi yake na mamlaka yake juu ya vyote; pamoja na mazoezi matamu ya upendo kwa Mungu, kujitoa mwenyewe kwake, kujinyenyekeza mbele zake, kujikana kwa ajili yake, kumtegemea, kutenda kwa ajili ya utukufu wake, kumtumikia kwa bidii; na matarajio au matumaini ya kupendeza ya kuendelea kwa ufalme wa Kristo wakati ujao, ndivyo vilivyokuwa msingi wa faraja yake iliyo imara na ya kudumu.

Inaonekana wazi na kwa wingi tangu mwanzo, kutoka wongofu wake hata kifo chake, kwamba aina ya wema uliokuwa lengo kuu la ladha na hamu mpya aliyopewa katika wongofu, na tangu hapo ikadumishwa na kuongezeka moyoni mwake, ulikuwa UTAKATIFU, kufananishwa na Mungu, kuishi kwa ajili ya Mungu, na kumtukuza. Hiki ndicho kilichovuta moyo wake; huu ndio kitovu cha nafsi yake; huu ndio bahari ambako vijito vyote vya hisia zake za kidini vilielekea; hili ndilo lengo lililoshikilia tamaa zake za kiu kali na juhudi zake za dhati. Hakujua ubora wala furaha yoyote ya kweli ila hii; hii ndiyo aliyoitamani kwa nguvu zaidi na daima duniani; na hii kwake ndiyo uzuri na heri ya mbinguni. Hii ilimfanya kuutamani mno na mara nyingi ule ulimwengu wa utukufu. Ilikuwa ni kuwa mtakatifu kikamilifu, na kushughulishwa kikamilifu katika kazi takatifu za mbinguni; na hivyo “kumtukuza Mungu na kumfurahia milele.”

Miangaza yake ya kidini, hisia, na faraja, vilionekana, kwa kiwango kikubwa, kuandamana na unyenyekevu wa kiinjili; uliojumuisha hisia ya kutotosheleza kwake kabisa, kudharaulika, na kuchukiza; pamoja na mwelekeo na hali ya moyo iliyolingana. Jinsi alivyoguswa kwa kina karibu daima na mapungufu yake makubwa katika dini; na umbali wake mkubwa na ule utakatifu wa rohoni na hali ya moyo takatifu iliyomstahili; na ujinga wake, kiburi, ufu, kutokuwa imara, ugumba! Hakuguswa tu na ukumbusho wa dhambi zake za zamani kabla ya wongofu wake, bali pia na hisia ya uchafu na unajisi wake wa sasa. Hakuelekea tu kujidharau mbele za Mungu, na kwa kulinganishwa naye; bali miongoni mwa watu, na kwa kulinganishwa nao. Alielekea kudhani watakatifu wengine bora kuliko yeye; naam, kujiona mnyonge na mdogo kuliko watakatifu wote; naam, mara nyingi, kuwa mchafu na mbaya kuliko wanadamu wote. Na pamoja na mafanikio yake makubwa katika maarifa ya rohoni, twaona hakuna karibu jambo lolote ambalo kwa hisia yake aliguswa na kunyenyekezwa mara nyingi zaidi, kuliko ujinga wake.

Jinsi alivyoonekana kwa hali ya juu kuwa na roho ya upole na ya utulivu, ikifanana na roho ya Yesu Kristo iliyo kama ya mwana-kondoo na ya njiwa! Jinsi alivyojaa upendo, upole, utulivu, msamaha, na rehema! Upendo wake haukuwa tu mapenzi na bidii kwa ajili ya kikundi, bali ukarimu kwa wote; ulioonyeshwa mara nyingi katika upendo dhahiri na wa moto kwa wapinzani wake wakubwa na adui zake.

Alikuwa na roho laini na nyororo kiasi gani! Jinsi uzoefu, matumaini, na furaha zake, zilivyokuwa mbali na mwelekeo wa mwishowe kumlaza usingizi na kumfanya mgumu, kupunguza mshtuko na wororo wa dhamiri, kumfanya aguswe kidogo na dhambi za sasa na zamani, na kuwa mwangalifu kidogo kuhusu dhambi za wakati ujao! Jinsi zilivyokuwa mbali na kumfanya mwepesi zaidi katika kupuuza wajibu wenye taabu na usiofaa, mzito zaidi na wa upendeleo katika kutii amri ngumu, asiyeelekea kushtuka aonapo mapungufu na makosa yake, aliyeshawishika kwa urahisi zaidi kutii tamaa za mwili! Kinyume chake, dhamiri yake ilikuwa nyororo kiasi gani! moyo wake ulikuwa mwepesi kiasi gani kumchoma! alishtuka kwa urahisi na kwa kadiri kiasi gani aonapo uovu wa kimaadili! wivu wake juu ya moyo wake ulikuwa mkubwa na wa daima kiasi gani! uangalifu na uchunga wake dhidi ya dhambi ulikuwa mkali kiasi gani! majeraha ambayo dhambi ilitia katika dhamiri yake yalikuwa ya kina kiasi gani! Yale maovu ambayo kwa kawaida huhesabiwa madogo, yalikuwa karibu mzigo usiovumilika kwake; kama vile mapungufu yake ya ndani, kutokuwa na upendo zaidi kwa Mungu, kujikuta na ulegevu au uzito wowote katika dini, kutokuwa imara au hali ya moyo iliyotangatanga. Jinsi kufikiri mambo kama haya kulivyomwelemea na kumnyenyekeza, na kumjaza aibu ya ndani na fadhaa! Upendo wake na matumaini yake, ingawa yalikuwa ya namna iliyoondoa hofu ya kitumwa ya jehanamu, hata hivyo yaliandamana na kwa wingi yalienzi na kukuza hofu ya kimwana yenye heshima kwa Mungu, uchungu wa dhambi na wa ghadhabu takatifu ya Mungu. Furaha yake ilionekana kweli kuwa kushangilia pamoja na kutetemeka. Uhakika na faraja yake vilitofautiana sana na ujasiri na furaha ya uwongo ya kimzuka, kwa kuwa vilikuza na kudumisha kuiombolezea dhambi. Hakusahau, baada ya kupata faraja na kuridhika kamili juu ya usalama wa hali yake, dhambi zake za zamani, ziwe zilizotendeka kabla au baada ya wongofu wake; bali ukumbusho wao, mara kwa mara, ulifufuka moyoni mwake pamoja na huzuni mpya. Fungu lile lilidhihirika kutimizwa ndani yake, “Ili upate kukumbuka, na kutahayari, wala usifumbue kinywa chako tena kamwe, kwa sababu ya aibu yako; nitakapokuwa nimeridhika nawe kwa ajili ya yote uliyoyatenda.” Ezekieli 16:63.

Hisia zake za kidini na furaha zake hazikuwa kama za baadhi, wenye furaha kuu na mihemko mikuu mara kwa mara wakiwa pamoja na watu; lakini hisia ndogo wakiwa peke yao mahali pa faraghani. Ingawa alikuwa na tabia ya kupenda watu, na ushirika wa watakatifu, na kufurahia mazungumzo ya kidini na ibada ya pamoja; hata hivyo hisia zake zilizo za moto zaidi, na athari zao kubwa juu ya asili yake ya kimwili, na furaha zake tamu zaidi, zilikuwa katika ibada zake za chumbani, na maafikiano ya faraghani kati ya Mungu na nafsi yake: kama inavyoonekana wazi katika mwendo wake wote, kutoka wongofu hata kifo chake. Alifurahia sana kujitenga kutakatifu; na alipenda kuondoka kabisa mbali na ulimwengu wote, aongee na Mungu peke yake, katika wajibu wa faraghani.

Uzoefu wa Brainerd na faraja zake vilikuwa mbali na kuwa kama vya baadhi ya watu, ambavyo huandamana na ushibe wa kiroho, na ambavyo hukomesha tamaa na shauku zao za kidini, angalao ukali na moto wao; wakitulia wameridhika katika mafanikio na faraja zao wenyewe, kana kwamba wamefikia lengo lao kuu, ambalo ni kuzima hofu zao za jehanamu, na kuwapa uhakika wa upendeleo wa Mungu. Kinyume chake, vyao vilifuatana daima na shauku na kiu ya kufananishwa na Mungu kwa viwango vikubwa zaidi! Kadiri faraja zake zilivyokuwa kubwa na tamu zaidi, ndivyo tamaa zake za utakatifu zilivyokuwa kali zaidi. Shauku zake hazikuwa sana za kutamani mafunuo ya kufurahisha ya upendo wa Mungu, na maono wazi ya haki yake mwenyewe ya kupandishwa cheo na heshima za milele mbinguni; kama zilivyokuwa za kutamani utakatifu zaidi wa sasa, uroho zaidi, moyo uliojishughulisha zaidi kwa ajili ya Mungu, kumpenda, kumtukuza, na kumtegemea. Alitamani kwa dhati kumtumikia Mungu vizuri zaidi, kutenda zaidi kwa ajili ya utukufu wake, kutenda yote aliyoyatenda kwa kumzingatia zaidi Kristo kuwa haki yake na nguvu zake, na kuona kupanuka na kuendelea kwa ufalme wake duniani. Tamaa zake hazikuwa matakwa matupu, bali zilizo na nguvu na zenye matokeo, za kumhimiza kwa juhudi, kuyafuatilia kwa hamu mambo haya, kwa bidii kuu na kazi isiyochoka na kujikana. Faraja zake hazikukomesha kamwe kumtafuta kwake Mungu, na kujitahidi kupata neema yake; bali, kinyume chake, zilimshughulisha sana katika hilo.

4. Dini yake haikuwa katika uzoefu bila matendo. Miangaza yake yote ya ndani, hisia, na faraja, ilionekana kuwa na mwelekeo wa moja kwa moja kuelekea matendo, na kutokeza katika hayo: na haya, si tu matendo yaliyo mema kwa kukataa, yaliyo huru na vitendo vibaya vya kukosa dini na uasherati; bali matendo yaliyo kwa kutenda matakatifu na ya Kikristo, katika mwenendo wa dhati, uchaji, unyenyekevu, upole, rehema, hisani, na manufaa; ukifanya utumishi wa Mungu na Bwana wetu Yesu Kristo kuwa shughuli kuu ya maisha, ambayo aliijitolea kwayo, na aliifuatilia kwa dhati na bidii kubwa hata mwisho wa siku zake, katika majaribu yote. Ndani yake ilipaswa kuonekana njia sahihi ya kuwa hai katika dini. Uhai wake katika dini haukuwa tu, wala hasa, katika kuwa hai kwa ulimi, bali katika tendo; si katika kuwa mstari wa mbele katika kukiri na maonyesho ya nje, na kwa wingi katika kutangaza uzoefu wake mwenyewe; bali hasa katika kuwa mwenye bidii na wa wingi katika kazi na wajibu wa dini; “si wazembe katika bidii; mkiwa na juhudi katika roho; mkimtumikia Bwana, na kulitumikia kizazi chake, kwa mapenzi ya Mungu.”

TAFAKARI YA PILI.

Habari iliyotangulia ya maisha ya Brainerd yaweza kutushawishi kwamba kweli kuna kitu kiitwacho dini ya kweli ya uzoefu, kinachotokana na uvutano wa moja kwa moja wa kimungu, unaoangaza na kuishawishi akili kimuujiza, na kwa nguvu ukiugusa, kuuhuisha, kuutakasa, na kuutawala moyo.

Ikiwa yeyote atasisitiza kwamba dini ya Brainerd ilikuwa mzuka mtupu, matokeo ya mawazo yaliyochacha, ningeuliza, Yalikuwa nini MATUNDA ya mzuka wake? Ndani yake twaona kiwango kikubwa cha uaminifu na unyofu; tamaa na juhudi za dhati za kujua na kutenda lolote lililo sawa, na kuepuka kila lililo baya; kiwango cha juu cha upendo kwa Mungu; kufurahia ukamilifu wa asili yake, akiweka furaha ya maisha ndani yake, si tu katika kumtafakari, bali katika kuwa hai katika kumpendeza na kumtumikia; imani thabiti na isiyo na shaka katika Masihi, kuwa Mwokozi wa ulimwengu, Nabii mkuu wa Mungu, na Mfalme wa kanisa, pamoja na upendo mkuu kwake, kufurahia na kuridhika katika njia ya wokovu wake, na kutamani kupanuka kwa ufalme wake; tamaa za dhati kwamba Mungu apate kutukuzwa na ufalme wa Masihi uendelezwe, vyombo vyovyote vitakavyotumika; kujisalimisha kusiko kwa kawaida kwa mapenzi ya Mungu, na hilo chini ya majaribu makuu; na ukarimu mkuu kwa wanadamu wote, ukiwafikia watu wa kila aina bila ubaguzi, ukidhihirika katika utamu wa usemi na mwenendo, matendo mema, rehema, ukarimu, na kutafuta kwa dhati wema wa nafsi na miili ya watu. Haya yote twayaona yakiandamana na unyenyekevu wa ajabu, upole, kusamehe maovu, na upendo kwa adui. Ndani yake twaona mwenendo wa kiasi, busara, na adabu, miongoni mwa walio juu, walio chini, na walio sawa naye; kutumia vyema kabisa muda; kujali kutopoteza sehemu yoyote yake; na uangalifu mkuu dhidi ya kila aina ya dhambi, ya moyo, ya usemi, na ya tendo. Mfano huu na juhudi hizi twaona zikiandamana na matunda ya furaha kabisa, na athari zilizobarikiwa kwa wengine, katika kuwafanya wanadamu, kuwastaarabisha, na kwa ajabu kuwarekebisha na kuwabadilisha baadhi ya washenzi wakatili kuliko wote; walevi wavivu na waovu, wauaji, waabudu-sanamu wabaya, na wachawi; kuwaleta katika kiasi cha kudumu, bidii, uchaji, uaminifu, uangalifu wa dhamiri, na hisani. Fadhila zilizotangulia na kazi zilizofanikiwa zote mwishowe hukomea katika amani ya ajabu, uthabiti usiotikisika, utulivu, na kujisalimisha, wakati kifo kinapokaribia kwa kuhisiwa; pamoja na kutamani hali ya kimbingu; si tu kwa heshima na faida za mazingira yake, bali zaidi ya yote, kwa ajili ya ukamilifu wa kimaadili na kazi zake takatifu na zilizobarikiwa. Mambo haya yanaonekana katika mtu mwenye ufahamu na busara njema bila shaka. Kwa hiyo nasema, ikiwa mambo haya yote ni matunda ya mzuka, kwa nini mzuka usidhaniwe kuwa kitu cha kutamanika na bora? Kwa maana dini ya kweli, au falsafa iliyo bora kabisa, yaweza kutenda nini zaidi?

TAFAKARI YA TATU.

Historia iliyotangulia yafaa kuthibitisha mafundisho ya neema. Kwa maana ikikubaliwa kwamba kuna ukweli, kiini, au thamani katika sehemu kuu ya dini ya Brainerd, bila shaka litafuata kwamba mafundisho hayo ni ya kimungu; kwa kuwa ni dhahiri kwamba yote yake, tangu mwanzo hata mwisho, yapatana nayo. Aliletwa, kwa mafundisho ya namna hii, katika kuamka kwake na kujishughulisha kwa kina na mambo ya kiroho na ya milele; kwa mafundisho haya mishtuko yake ya dhamiri ilidumishwa na kuendelezwa; na wongofu wake dhahiri ulipatana kabisa nayo. Wongofu wake haukuwa kuthibitisha na kukamilisha kanuni na mazoea ya kimaadili, kwa matumizi, mazoezi, na nidhamu ya bidii, pamoja na mashauri yaliyoafikiana na misaada ya Roho wa Mungu; bali kabisa ni kazi ya kimuujiza, iliyomgeuza mara moja kutoka gizani hata nuru ya ajabu, na kutoka nguvu ya dhambi hata mamlaka ya kanuni za kimungu na takatifu. Ilikuwa matokeo ambayo kwa namna yoyote hayakutokezwa na nguvu za yeye au kazi zake, wala kupatikana kwa fadhila za yeye; na hayakutimizwa hata alipoletwa kwanza katika ushawishi kamili, kwamba fadhila zake zote mwenyewe, nguvu, kazi na juhudi, hazingeweza kamwe kufaa lolote kuelekea kutokeza au kupata matokeo haya.

Ikiwa Brainerd aligeuzwa kwa kweli kutoka dhambi kwa Mungu kamwe, au aliwahi kuwa mtu wa dini ya kweli, hakuna awezaye kwa busara kutia shaka ila kwamba wongofu wake ulikuwa wakati ule aliodhani kuwa. Badiliko alilokutana nalo wakati ule, dhahiri lilikuwa badiliko kubwa la kimaadili kuliko yote aliyowahi kupata; na wakati ule dhahiri aliletwa kwa mara ya kwanza katika dini ya aina ile, tabia na hali mpya ile ya ajabu ya akili, ambayo aliishika maisha yake yote baadaye. Simulizi yaonyesha kuwa lilikuwa tofauti, kwa asili na kwa aina, na yote aliyowahi kuwa nayo kabla. Dhahiri lilitendeka mara moja bila kuiandaa na kuitayarisha akili yake, kwa kuishawishi taratibu zaidi na zaidi juu ya kweli zizo hizo, na kuileta karibu na karibu zaidi na tabia hiyo: lilikuwa muda mfupi baada ya akili yake kuwa imejaa mno kufuru, na utendaji mkali wa uadui dhahiri dhidi ya Mungu, na upinzani mkuu dhidi ya kweli zile ambazo sasa aliletwa kwa nafsi yake yote kuzikubali, na kutulia ndani yake kuwa za kimungu na tukufu; kweli, ambazo katika kuzitafakari na kuzitumia aliweka furaha yake. Yeye mwenyewe, aliyeweza bila shaka kuhukumu vizuri kuliko wote, atangaza kwamba mwelekeo na hisia zile alizopewa wakati ule, na tangu hapo zikadumishwa ndani yake, zilikuwa, kwa hisia na kwa hakika kabisa, tofauti kabisa katika asili yake na yote aliyowahi kuwa nayo kabla, au aliyowahi kuwa na wazo lolote juu yake.

Kwa hiyo ni dhahiri kwamba dini ya Brainerd ilikuwa matokeo ya mafundisho ya neema yaliyoingizwa moyoni mwake: na kwa hakika haiwezi kukanushwa kwamba matokeo yalikuwa mema, tusipogeuka kuwa wasioamini Mungu au wafuasi wa deism. Ningeuliza kama kuna kitu kama hicho, kwa uhalisia, kiitwacho uchaji wa Kikristo? Kama kipo, ni nini? asili yake ni nini? na kipimo chake cha haki ni nini? Je, hakipaswi kuwa katika kiwango kikubwa? Twasoma kwa wingi katika Maandiko juu ya “kumpenda Mungu kwa moyo wote, kwa roho yote, kwa akili yote, na kwa nguvu zote; kufurahia Mungu, kushangilia katika Bwana, kushangilia kwa furaha isiyoneneka na iliyojaa utukufu; nafsi ikimtukuza Bwana, ikimwonea Mungu kiu, ikiona njaa na kiu ya haki; nafsi ikivunjika kwa shauku iliyonayo kwa hukumu za Mungu, ikimwomba Mungu kwa kuugua kusikoweza kutamkwa, ikiiombolezea dhambi kwa moyo uliovunjika na roho iliyopondeka,” &c. Jinsi Zaburi, na sehemu nyingine za Maandiko, zilivyojaa mambo kama haya! Basi ni katika lipi mambo haya, kama yalivyoelezwa na kuonekana katika Brainerd, yawe mambo yenyewe, au athari na matunda yao, yanatofautiana na maelezo ya Maandiko? Katika mambo haya aliletwa kwa ule mgeuko wa ajabu na wa kushangaza wa mtu, aliouita wongofu wake. Je, hili halipatani vyema na yale yanayosemwa mara nyingi katika Agano la Kale na Jipya, juu ya “kutoa moyo mpya na kuumba roho iliyoelekea, kufanywa upya katika roho ya nia, kutakaswa kabisa, kuwa kiumbe kipya?”

TAFAKARI YA NNE.

Je, hakuna mengi katika kumbukumbu zilizotangulia za Brainerd ya kutufundisha, na kutuchochea kwa wajibu, sisi tulioitwa kwa kazi ya huduma, na wote walio watahiniwa kwa kazi hiyo kuu? Alikuwa na hisia ya kina kiasi gani ya ukuu na umuhimu wa kazi hiyo, na kwa uzito kiasi gani ilikaa akilini mwake! Alitambua kiasi gani kutotosheleza kwake kwa kazi hii; na jinsi kutegemea kwake utoshelevu wa Mungu kulivyokuwa kukuu! Jinsi alivyotaharuki apate kufaa kwa kazi hiyo! na kwa ajili hii, ni muda kiasi gani aliotumia katika maombi na kufunga, pamoja na kusoma na kutafakari; akijitoa kwa mambo haya! Jinsi alivyoyaweka wakfu maisha yake yote, nguvu na vipawa vyake vyote kwa Mungu; na kuuacha na kuukana ulimwengu, pamoja na anasa zake zote zenye kupendeza na zenye kutega, ili apate uhuru kamili kumtumikia Kristo katika kazi hii, na “kumpendeza yeye aliyemwandika awe askari chini ya Kiongozi wa wokovu wetu!” Kwa taharuki, uzito na bidii kiasi gani alivyojitoa kwa Mungu Mwokozi wetu, na kutafuta uwepo na baraka yake kwa faraghani, wakati wa kuwekwa wakfu! na jinsi moyo wake wote ulivyoonekana kushughulishwa daima, muda na nguvu zake zote kutumika katika shughuli aliyoiingia kwa uzito, na ambayo kwayo alitengwa hadharani! Historia yake yatuonyesha njia sahihi ya kufanikiwa katika kazi ya huduma. Aliitafuta, kama askari mwenye azimio autafutavyo ushindi katika kuzingira au vita; au kama mtu apigaye mbio, autafutavyo tuzo kubwa. Akichochewa na upendo kwa Kristo na nafsi za watu, jinsi alivyo “jitaabisha daima kwa bidii,” si tu katika neno na fundisho, hadharani na kwa faraghani, bali katika maombi mchana na usiku, “akishindana na Mungu” kwa faraghani, na “akiwa na utungu wa kuzaa,” kwa kuugua na maumivu makuu yasiyoweza kutamkwa, “hata Kristo aumbwe” mioyoni mwa watu aliotumwa kwao! Jinsi alivyoonea kiu baraka juu ya huduma yake, na “kukesha kwa ajili ya nafsi, kama mtu atakayetoa hesabu!” Jinsi alivyo “toka katika nguvu za Bwana MUNGU,” akitafuta na kutegemea uvutano maalumu wa Roho ili kumsaidia na kumfanikisha! Yalikuwa nini matunda ya furaha mwishowe, ingawa baada ya kungoja kwa muda mrefu, na kuonekana kwingi kwa giza na kuvunja moyo? Kama mwana wa kweli wa Yakobo, alivumilia katika kushindana, katika giza lote la usiku, hata kupambazuka kwa siku.

Kwa Wamisionari hasa, mfano wake wa kufanya kazi, kuomba, kujikana, na kuvumilia magumu kwa azimio na saburi isiyochoka, na mwenendo wake wa uaminifu, uangalifu, na busara katika mambo mengine mengi, na uwe fundisho.

TAFAKARI YA TANO.

Habari iliyotangulia ya maisha ya Brainerd yaweza kuwa fundisho kwa Wakristo kwa jumla; kwa kuwa inaonyesha, kwa namna nyingi, njia sahihi ya kuitenda dini, ili kupata malengo yake, na kupokea faida zake; au jinsi Wakristo wanavyopaswa “kupiga mbio katika yale mashindano yaliyowekwa mbele yao,” kama hawataki “kupiga mbio bure, au kupiga mbio bila hakika,” bali watamheshimu Mungu ulimwenguni, watapamba ukiri wao, watakuwa na manufaa kwa wanadamu, watakuwa na faraja za dini wangali hai, watakuwa huru na shaka zenye kusumbua na hofu za giza juu ya hali ya nafsi zao, watafurahia amani wakati kifo kinapokaribia, na “watamaliza mwendo wao kwa furaha.” Kwa jumla, alipendekeza sana, kwa kusudi hili, kuukomboa wakati, bidii kubwa katika shughuli ya maisha ya Kikristo, uangalifu, &c. na kwa namna ya ajabu aliyadhihirisha mambo haya kwa mfano wake.

Hasa, mfano wake na mafanikio yake kwa habari ya wajibu mmoja, kwa namna ya pekee, yaweza kuwa ya manufaa makubwa kwa wahudumu na kwa Wakristo binafsi vilevile; namaanisha wajibu wa kufunga kwa faraghani. Msomaji ameona jinsi Brainerd anavyopendekeza sana wajibu huu, na jinsi alivyojishughulisha nao mara kwa mara; wala haiwezi kuwa imepita bila kuonekana, jinsi alivyokubaliwa na kubarikiwa ndani yake, na ya manufaa makubwa kiasi gani dhahiri ulivyokuwa kwa nafsi yake. Miongoni mwa siku zote nyingi alizozitumia katika kufunga na kuomba kwa faraghani, ambazo azitolea habari katika shajara yake, hakuna karibu tukio lolote ambalo halikuandamana au kufuatwa upesi na mafanikio dhahiri, na baraka ya ajabu, katika uvutano na faraja maalumu za Roho wa Mungu; mara nyingi kabla ya siku kuisha. Lakini yapasa kuangaliwa, kwamba alipoanza wajibu huu, aliufanya kwa dhati kabisa; “akijichochea mwenyewe kumshika Mungu,” na “akidumu katika kuomba,” kwa roho nyingi ya Yakobo, aliyemwambia yule malaika, “Sitakuacha uende, usiponibariki.”

TAFAKARI YA SITA.

Kuna mengi katika habari iliyotangulia ya kuchochea na kutia moyo watu wa Mungu kwa maombi ya dhati na juhudi kwa ajili ya kuendelezwa na kupanuliwa kwa ufalme wa Kristo ulimwenguni. Brainerd alituwekea mfano bora sana kwa habari hii. Aliutafuta ufanisi wa Sayuni kwa nguvu zake zote; na aliipendelea Yerusalemu kuliko furaha yake kuu. Jinsi nafsi yake ilivyouonea shauku, na kuutamani! jinsi alivyoshindana na Mungu kwa dhati na mara nyingi kwa ajili yake! na jinsi katika tamaa na maombi haya alivyoonekana kuchukuliwa mbali ya maoni yote ya binafsi na ubinafsi! akichochewa na upendo safi kwa Kristo, tamaa ya dhati ya utukufu wake, na hisia isiyo na ubinafsi kwa nafsi za wanadamu.

Kufikiri jambo hili, hakupaswi tu kuwa kichocheo kwa watu wa Mungu, bali kwaweza pia kuwa kitia-moyo cha haki kwao, wawe na bidii katika kutafuta na kuomba kwa ajili ya kumwagwa kwa jumla kwa Roho wa Mungu, na uamsho mkubwa wa dini. Nakiri, kwamba Mungu kumpa roho nyingi hivyo ya maombi kwa ajili ya rehema hii mtumishi wake mashuhuri hivyo, na kumchochea kwa namna ya ajabu hivyo, na kwa kiu kali hivyo ya nafsi, kutaabika katika maombi kwa ajili yake, mara kwa mara, maishani mwake, ni jambo moja, miongoni mwa mengine, linalonipa tumaini kuu kwamba Mungu ana kusudi la kutimiza jambo tukufu sana kwa faida ya kanisa lake kabla ya muda mrefu. Tukio moja kama hili, naona, latia moyo zaidi kuliko maombi ya kawaida, baridi, na ya kimfumo ya maelfu. Kama vile tamaa na maombi ya Brainerd kwa ajili ya kuja kwa ufalme wa Kristo yalivyokuwa maalumu sana na ya ajabu; vivyo hivyo nadhani twaweza kwa busara kutumaini, kwamba Mungu aliyechochea tamaa na maombi hayo, atayajibu kwa jambo maalumu na la ajabu. Na kwa namna ya pekee naona lastahili kuangaliwa kwa kutia moyo wetu, kwamba moyo wake ulivutwa isivyo kawaida katika shauku na maombi kwa ajili ya kusitawi kwa ufalme wa Kristo duniani alipokuwa akikaribia kifo; na kwamba kwa pumzi yake ya mwisho aliipumua nafsi yake iondokayo katika kifua cha Mkombozi wake, katika maombi na kutamani tukio hilo tukufu; akikata roho katika tumaini kubwa sana kwamba karibu lingeanza kutimizwa.

Nisingehitimisha tafakari hizi bila kukiri kwa shukrani rehema ya Mungu katika mazingira ya kifo cha Brainerd, na hasa utoaji wa neema wa Majaliwa kwangu na kwa jamaa yangu, kwa kupanga hivyo kwamba yeye, ingawa makazi yake ya kawaida yalikuwa mbali zaidi ya maili mia mbili, aletwe nyumbani kwangu katika ugonjwa wake wa mwisho, na afe hapa. Hivyo tulipata nafasi ya kufahamiana sana na kuzungumza naye, kumwonyesha fadhili katika mazingira kama hayo, kuona mwenendo wake wa kufa, kusikia maneno yake ya kufa, kupokea mashauri yake ya kufa, na kupata faida ya maombi yake ya kufa. Mungu na ajalie kwa rehema isiyo na kikomo, kwamba tupate daima kuhifadhi ukumbusho ufaao wa mambo haya, na kutumia ipasavyo faida tulizozipata! Bwana na ajalie pia, kwamba habari iliyotangulia ya maisha na kifo cha Brainerd ipate kuwa kwa faida kubwa ya kiroho kwa wote watakaoisoma, na iwe njia ya furaha ya kukuza uamsho wa dini ya kweli! Amina.

Manukuu ya mara kwa mara yenye tarehe kutoka shajara za Brainerd kwa kawaida hutumia alama za kufungua za nukuu mbili, ambazo mara chache tu hufungwa kabla ya kuendelea na kidokezo kifuatacho chenye tarehe. Alama za kufungua zinazokosekana zimeongezwa isipokuwa pale simulizi lilipo dhahiri si kutoka shajara moja kwa moja.

Alama za uandishi (mikato na vituo) zimerudishwa mahali ambapo maandishi dhahiri yana nafasi ifaayo.

Makosa mengine yaliyodhaniwa kuwa yana uwezekano mkubwa kuwa ya mchapishaji yamesahihishwa, na yameelezwa hapa. Marejeo ni kwa ukurasa na mstari katika nakala ya awali. Masuala yafuatayo yapaswa kuangaliwa, pamoja na masuluhisho yake.