Wasifu na vitabu vya David Brainerd

David Brainerd aliishi miaka ishirini na tisa, kati ya hiyo alitumia miaka minne tu katika huduma, hakuona makutano makubwa, hakuanzisha taasisi yoyote, na alikufa akikohoa damu ndani ya nyumba ya mtu mwingine. Kwa kila kipimo cha kidunia, maisha yake yalikuwa madogo na yaliyoshindwa. Lakini shajara aliyoiandika — iliyochapishwa baada ya kifo chake na Jonathan Edwards — imewapeleka wanaume na wanawake wengi zaidi katika shamba la umisionari kuliko historia za maisha ya wahubiri mia moja mashuhuri. Yeye ni uthibitisho kwamba Mungu hupima maisha kwa namna tofauti na tunavyoyapima sisi.

Alizaliwa siku ya Sabato, tarehe 20 Aprili 1718, huko Haddam, Connecticut, katika familia ya kumcha Mungu lakini iliyogubikwa na huzuni; wazazi wake wote wawili walikuwa wamekufa kabla hajatimiza miaka kumi na minne. Alikuwa mvulana mzito wa moyo na mwenye huzuni, akishughulishwa sana na dini na kutaabishwa sana nayo, akifunga na kurekebisha mwenendo wake bila kupata amani. Amani hiyo ilikuja tu katika mwaka wake wa ishirini na mbili. Tarehe 12 Julai 1739, akitembea peke yake wakati wa magharibi, mzigo ule uliondolewa mara moja.

Nilipokuwa nikitembea katika kichaka chenye giza nene, utukufu usioelezeka ulionekana kujifunua mbele ya macho na ufahamu wa nafsi yangu… Nafsi yangu ilifurahi kwa furaha isiyoelezeka, kumwona Mungu wa namna hiyo, Mungu wa utukufu wa namna hiyo.

— David Brainerd, Diary, July 12, 1739

Alifukuzwa Yale

Majira ya vuli ya mwaka ule aliingia Yale kujiandaa kwa huduma, na huko bidii yake ilizidi busara yake. Akiwa amekumbwa na moto wa Great Awakening uliokuwa ukienea New England wakati ule, wanafunzi walianza kuwakosoa walimu waliowahesabu kuwa hawajaokoka. Alipoulizwa kwa faragha maoni yake juu ya mmoja aliyekuwa ameomba bila joto lolote la dhahiri, Brainerd alisema zaidi ya ilivyompasa:

Hana neema zaidi ya kiti hiki.

— David Brainerd, alisikika akisema huko Yale, 1742

Mwanafunzi mmoja wa mwaka wa kwanza alisikia na akaenda kutoa taarifa. Mkuu wa chuo alidai akiri hadharani; Brainerd, akiamini kwamba maneno yale yalikuwa ya faragha na adhabu ile haikuwa ya haki, alikataa — na kwa ajili ya hilo, pamoja na kuhudhuria kwake mkutano uliokatazwa wa “Separate,” alifukuzwa katika majira ya baridi ya 1742, akiwa mwaka wake wa tatu. Hakupata shahada kamwe. Aibu ile ilimjeruhi sana na ikamfungia milango ya kawaida ya mimbari za New England. Pia, kwa maongozi ya Mungu, ilimgeuza kuelekea kazi ile moja anayokumbukwa kwayo.

Kwa Wenyeji wa Amerika

Alipopewa leseni ya kuhubiri mnamo Julai 1742, alichukuliwa na chama cha misheni kwa watu Wenyeji wa Amerika. Mnamo Aprili 1743 alikaa Kaunaumeek, kijiji cha upweke cha Wahousatonic kati ya Stockbridge na Albany, akiishi katika wigwam kisha katika kibanda duni, akilala juu ya majani makavu, akijifunza lugha, akila kidogo, na kusafiri maili nyingi kwa farasi kupitia nyika. Mara nyingi alikuwa mgonjwa, mara nyingi alishikwa na baridi, na karibu siku zote alikuwa peke yake. Shajara yake ya miaka hii ni kumbukumbu ndefu ya taabu ya mwili na ukiwa wa roho — na ya shauku iliyomeza kila jambo lingine.

Sikujali nilipoishi wala jinsi nilivyoishi, wala taabu nilizopitia, ilimradi tu niweze kupata roho kwa ajili ya Kristo.

— David Brainerd, Diary, July 21, 1744

Alipowekwa wakfu na Presbytery of New York mnamo Juni 1744, alihamia Forks of the Delaware huko Pennsylvania, na akafanya safari ngumu zisizozaa matunda kuelekea Susquehanna. Kwa muda mrefu hapakuwa na kitu chochote cha kuonyesha. Kilichomtegemeza hakikuwa matokeo bali maombi.

Yapasa kusemwa wazi kwamba Brainerd hakuwa mtakatifu mtulivu. Shajara yake ni maarufu — na kwa baadhi ya wasomaji ni yenye kutia wasiwasi — kwa kujichunguza kwake kusikochoka na kwa huzuni yake. Alishindana maisha yake yote na kile ambacho leo tungekiita sonona, akiandika juu ya majira marefu ya “kukata tamaa,” akijiita “kiumbe kiovu kuliko vyote vilivyo hai,” na zaidi ya mara moja akitamani tu kufa. Edwards, alipoichapisha shajara ile, aliogopa kwamba huzuni yake ingeweza kuwapotosha vijana, na kwa upole akawaonya wasomaji waige ujitoaji wa Brainerd bila kunakili unyong'onyevu wake. Lakini uwazi ule wenyewe ni sehemu ya nguvu ya ajabu ya kitabu hicho. Hapa utakaso hauonekani kama ushindi usio na taabu, bali kama mtu mgonjwa, mwenye huzuni, anayejitilia shaka, akishikamana na Mungu katikati ya giza — na akichukuliwa naye. Kimewafariji waamini waliokata tamaa wengi zaidi kuliko hadithi yoyote ya ushindi usiokatika ingeweza kufanya.

Kushindana kule msituni

Brainerd aliomba jinsi watu wengine wanavyofanya kazi — hadi kuchoka kabisa. Alitenga siku nzima kwa ajili ya kufunga na kuomba kwa siri; “alifurahia sana mafichoni matakatifu,” Edwards alisema, akitoweka msituni ili kumimina nafsi yake kwa ajili ya watu aliokuja kuwatumikia. Jioni moja kule Forks, usiku uliotangulia karamu ya ibada ya sanamu, aliomba mpaka mwili wake ukalegea.

Upepo huko Crossweeksung

Mnamo Juni 1745 alifika Crossweeksung, mahali walipotawanyika Wadelaware wachache huko New Jersey, na hapa ukame ule mrefu aliouombea ukageuka kuwa mvua. Alihubiri, si hofu, bali neema ya bure na huruma ya Kristo — na tarehe 8 Agosti 1745, mbele ya wasikilizaji wapatao sitini na watano, jibu likaja.

Badiliko lile halikuwa hisia ipitayo. Ulevi uliachwa, madeni yalilipwa, magomvi yalipatanishwa; ndani ya miezi kumi na mmoja watu thelathini na wanane walikuwa wamekiri imani hadharani, “ambao wote waonekana kuwa na kazi ya neema ya pekee iliyotendwa mioyoni mwao.” Brainerd, mtu mwangalifu na anayejitilia shaka kupita kiasi, alikuwa na hakika juu ya jambo moja: si yeye aliyeitengeneza kazi hii. Ilikuja kama zawadi, wakati ule matarajio yake mwenyewe yalipoonekana mabaya kuliko wakati wowote, ikiwa jibu la maombi.

Mshumaa uliowaka hadi kuisha

Hakupata muda mwingi wa kuifurahia. Kifua kikuu kilichokuwa kikimfuata kwa miaka mingi sasa kikamzonga; alikohoa damu na hakuweza tena kupanda farasi kuzunguka vituo vyake. Katika majira ya kuchipua ya 1747 aliwaacha Wenyeji na kuelekea nyumbani kwa Jonathan Edwards huko Northampton, Massachusetts. Huko, akiuguzwa kwa majuma yake kumi na tisa ya mwisho na Jerusha, binti ya Edwards, alifariki karibu saa kumi na mbili asubuhi ya Ijumaa, tarehe 9 Oktoba 1747, kabla hajatimiza miaka thelathini. Hadi mwisho shauku yake moja haikubadilika: “Kazi yangu imekwisha,” aliwaambia; “shauku yangu yote ni kumtukuza Mungu.”

Kutaniko dogo la Crossweeksung halikuachwa yatima. Ndugu mdogo wa Brainerd, John, naye mmisionari, aliichukua kazi ile ile na akawachunga waamini Wadelaware kwa miaka mingi baadaye, hivi kwamba uamsho ambao David aliuombea ukaishi kizazi kizima baada ya kufa kwake. Kile kilichoonekana, kitandani pake cha mauti, kama hadithi iliyokatwa kabla ya kumalizika, Mungu aliendelea nacho kwa kimya.

Shajara iliyokataa kufa

Miaka miwili baadaye Edwards alichapisha An Account of the Life of the Late Reverend Mr. David Brainerd, kilichojengwa juu ya shajara ambayo Brainerd alikuwa amemwomba aipime. Kikawa mojawapo ya vitabu vya kiibada vilivyochapishwa tena mara nyingi kuliko vyote katika lugha ya Kiingereza, na utii wake wa kimya, wa kudhoofika, na wa uaminifu uliwasha mioto ambayo Brainerd hakuishi kuiona. John Wesley alikifupisha na kukisifu. William Carey alikichukua hadi India na akawasisitizia wengine kuwa kielelezo. Henry Martyn alikisoma huko Cambridge na akatoa maisha yake kwa umisionari upande wa Mashariki. Karne mbili baadaye, Jim Elliot alijaza shajara zake mwenyewe kwa roho ile ile kabla ya kufa akiwa kijana huko Ecuador. Maisha mafupi, yaliyomiminwa kati ya watu waliosahaulika kule msituni — na kupitia hayo, Mungu alijipatia jina kati ya mataifa, sawasawa na jinsi Brainerd alivyokuwa ameomba.