Kutoka katika Utangulizi wa Rais Edwards

Kuna jambo moja, lionekanalo kwa urahisi katika maisha ya Brainerd, ambalo kwa wengi laweza kuonekana pingamizi dhidi ya ushahidi wa ajabu wa dini na ujitoaji wake, yaani kwamba, kwa maumbile na tabia yake ya asili, alikuwa na mwelekeo mkubwa wa huzuni na kukata tamaa rohoni. Wapo wadhaniao kwamba dini yote ni jambo la huzuni; na kwamba kiitwacho uzoefu wa Kikristo si kitu ila huzuni, ikitatanisha akili na kuchochea mawazo ya kupindukia. Lakini kule kuelekea kwake kuvunjika moyo si msingi wa haki wa kudhani kwamba ujitoaji wake wa ajabu ulikuwa tunda tu la mawazo yenye joto. Pamoja na mwelekeo huu, ni dhahiri alikuwa miongoni mwa walio mbali kabisa na mawazo yaliyofurika; akiwa na akili yenye kuchoma, fikra zilizo wazi, hoja madhubuti, na busara iliyo sahihi kabisa; kama walivyoona wote waliomjua. Kama alivyokuwa na ufahamu mkubwa wa asili ya mwanadamu, na ung’amuzi na busara kwa ujumla, vivyo hivyo alitukuka katika busara na maarifa yake ya mambo ya kimungu, hasa katika dini ya kiuzoefu. Alitofautisha kwa usahihi kati ya utauwa wa kweli, ulio thabiti, na msisimko wa kupindukia; kati ya hisia zilizo za kimantiki na za kimaandiko, zenye msingi katika nuru na busara, na zile zenye msingi katika mawazo ya kizuzu, hisia kali za kuwaziwa, na mihemko mikali ya nafsi ya kimwili. Alitambua sana jinsi wanadamu walivyo hatarini kwa mambo haya; jinsi yalivyoenea, na umati ulioje uliodanganywa nayo; matokeo yake ya uharibifu, na madhara ya kutisha yaliyofanywa katika ulimwengu wa Kikristo. Hakuwa na tumaini katika dini ya namna hiyo, na alikuwa mwingi wa kuishuhudia dhidi yake, akiwa hai na akifa; naye alikuwa mwepesi wa kutambua jambo lolote la aina hiyo palipotokea, japo katika machipuko yake ya kwanza, chini ya maficho mazuri na yenye kusadikika zaidi. Alikuwa na kipaji, ambacho sijapata kukiona kikilingana, cha kueleza jinsi mbalimbali za utendaji wa dini hii ya msisimko wa kuwaziwa, akidhihirisha uongo na ubatili wake, na kuonyesha tofauti kubwa kati ya hii na ujitoaji wa kweli wa kiroho.

Busara yake haikuonekana tu katika kutofautisha uzoefu wa wengine, bali pia mazoezi mbalimbali ya nafsi yake mwenyewe; hasa katika kutambua kilichopaswa ndani yake kuhesabiwa kuwa cha huzuni; ambapo aliwazidi watu wote wa huzuni niliopata kuwafahamu. Bila shaka hili lilitokana na nguvu ya pekee ya busara yake; kwani ni adimu kweli watu walio chini ya huzuni watambue ugonjwa wao wenyewe, na kusadiki kwamba mambo kama hayo ni matendo yake ya kweli na matunda yake. Brainerd hakupata ustadi huo mara moja, bali taratibu; kama msomaji atakavyotambua kwa maelezo yafuatayo ya maisha yake. Katika sehemu ya kwanza ya mwenendo wake wa kidini, alihusisha sehemu kubwa ya giza hilo la nafsi na kuachwa kiroho, ambako katika sehemu ya mwisho ya maisha yake alitambua vyema kulitokana na ugonjwa wa huzuni; ndipo mara nyingi alilisema waziwazi katika shajara yake kuwa lilitokana na sababu hii. Mara nyingi katika mazungumzo alieleza tofauti kati ya huzuni na majonzi ya kimungu; kati ya unyenyekevu wa kweli na kuachwa kiroho; na hatari kubwa ya kudhania moja kuwa jingine, na tabia yenye madhara sana ya huzuni; akiitolea maelezo kwa busara kubwa, na bila shaka kwa hekima zaidi kwa yale aliyoyajua kwa uzoefu wake mwenyewe.

Kasoro nyingine katika Brainerd, iwezayo kuonekana katika maelezo yafuatayo ya maisha yake, ilikuwa kupita kwake kiasi katika kazi zake; bila kujali ipasavyo kulinganisha uchovu wake na nguvu zake. Kwa kweli, wito uliokuwa ukionekana wa Majaliwa mara nyingi ulimfanya iwe vigumu sana kuepuka kufanya kazi kupita nguvu zake; naam, hali zake na shughuli za utume wake miongoni mwa Wahindi zilikuwa za namna ambayo uchovu mkubwa na taabu havikuepukika kabisa. Hata hivyo, hatimaye alisadiki kwamba alikuwa amekosea katika jambo hili, na kwamba ilimpasa kuwa mwangalifu zaidi na imara zaidi kuzikinza tamaa za kufanya kazi kwa kiwango kilichodhuru afya yake; ndipo alimwonya ndugu yake, aliyemrithi katika utume wake, awe mwangalifu kuepuka kosa hili.

Zaidi ya kasoro zilizotajwa, yakubalika kwa urahisi kwamba zilikuwapo kasoro zilizopita katika maisha yake yote, zikichanganyika na hisia na mazoezi yake yote ya kidini; mchanganyiko wa kile cha asili na kile cha kiroho, kama ilivyo daima kwa watakatifu walio bora katika ulimwengu huu. Bila shaka, tabia ya asili ilikuwa na ushawishi katika mazoezi ya kidini ya Brainerd, kama ilivyokuwa dhahiri katika yale ya Daudi mcha Mungu, na Mitume Petro, Yohana, na Paulo. Mara nyingi sana ulikuwapo mchanganyiko wa huzuni na majonzi ya kweli ya kimungu na unyenyekevu wa kweli wa Kikristo; mchanganyiko wa moto wa asili wa ujana na juhudi yake takatifu kwa ajili ya Mungu; na ushawishi wa kanuni za asili, uliochanganyika na neema kwa namna nyinginezo, kama ilivyokuwa na itakavyokuwa daima kwa watakatifu, wakiwa upande huu wa mbingu. Labda hakuna aliyezitambua kasoro za Brainerd kuliko yeye mwenyewe; wala kutofautisha kwa usahihi zaidi kuliko yeye kati ya kile cha asili na kile cha kiroho. Ni rahisi kwa msomaji mwenye busara kuona kwamba neema zake zilikomaa, mazoezi ya kidini ya moyo wake yakizidi kuwa safi, naye akizidi kupambanua katika busara yake, kadiri alivyozidi kuishi. Alikuwa na mengi ya kumfundisha na kumtakasa, wala hakukosa kunufaika kwayo.

Pamoja na kasoro hizi zote, kila msomaji mcha Mungu na mwenye busara atakubali kwa urahisi kwamba kilichowekwa mbele yake hapa ni mfano wa ajabu wa utauwa wa kweli na uliotukuka, katika moyo na matendo—kikielekea sana kuthibitisha uhalisia wa dini iliyo hai na nguvu ya utauwa; kwamba kinastahili sana kuigwa, na kwa namna nyingi kimekusudiwa kukuza faida ya kiroho ya mtazamaji mwangalifu.

Msomaji na afahamu kwamba kile Brainerd alichoandika katika shajara yake, ambamo maelezo yafuatayo ya maisha yake yametolewa hasa, kiliandikwa kwa matumizi yake ya faragha tu; wala si kupata heshima na sifa ulimwenguni, wala kwa kusudi kwamba ulimwengu ungekiona wakati wowote, ama alipokuwa hai au baada ya kufa kwake; isipokuwa mambo machache aliyoyaandika katika hali ya kufa, baada ya kushawishiwa, kwa shida, asiyafiche kabisa maandishi yake yote ya faragha. Alijionyesha mwenye kuchukia karibu isiyoshindika kuchapishwa kwa sehemu yoyote ya shajara yake baada ya kufa kwake; na alipodhaniwa anakufa huko Boston, alitoa amri kali kabisa, zisizoweza kupingwa, kinyume cha hayo. Lakini akishawishiwa na baadhi ya rafiki zake huko kuliondoa katazo kali na kamili hivyo, hatimaye alipendezwa kukubali kiasi cha kwamba “karatasi zake ziachwe mikononi mwangu, ili nizitumie kama nitakavyoona kuwa ni kwa ajili ya utukufu wa Mungu na maslahi ya dini zaidi.”