Sura 33 · dakika 34 za kusoma
Maelezo
DOKEZO A.
Utakatifu kama Umiliki.
Katika kitabu kidogo—Holiness, as understood by the Writers of the Bible; A Bible Study by Joseph Agar Beet—wazo kwamba kwa Utakatifu maana yake ni uhusiano wetu na Mungu, na dai alilo nalo juu yetu, limefanyiwa kazi kwa uangalifu mkubwa. Ardhi takatifu ilikuwa hivyo kwa sababu ‘ilisimama katika uhusiano wa pekee naye Mwenyewe.’ Wazaliwa wa kwanza ‘walipaswa kusimama katika uhusiano wa pekee na Mungu kama mali yake.’ Vivyo hivyo kwa taifa zima; Mungu anapotangaza kwamba watakuwa watakatifu, ana maana ‘kwamba watamtolea ujitoaji anaoudai.’ ‘Vitu vyote vitakatifu vinasimama katika uhusiano wa pekee na Mungu kama mali yake.’ Makuhani wanasemekana kujitakasa wenyewe; walifanya hivi ‘kwa kujiweka rasmi mikononi mwa Mungu, au kwa kujitenga na kila kitu kisichopatana na utumishi wa Mungu.’ ‘Mungu anapotangaza kwamba yeye ni mtakatifu, neno hilo lazima liwakilishe wazo lile lile katika mamia ya vifungu ambavyo linatumika juu ya watu na vitu.’ ‘Utakatifu ni dai la Mungu la umiliki wa watu na vitu; na vitu vilivyodaiwa viliitwa vitakatifu. Basi, dai la Mungu lilikuwa ufunuo mpya na wa ajabu wa asili yake. Kwa Haruni, Mungu sasa alikuwa yule Aliye Mkuu ambaye alikuwa amedai kutoka kwake utumishi wa maisha yote na wa pekee. Dai hili lilikuwa enzi mpya, si katika maisha yake ya kila siku tu, bali pia katika fikra zake juu ya Mungu. Kwa hiyo neno mtakatifu, ambalo lilieleza uhusiano wa Haruni na Mungu, lilitumika ipasavyo kueleza uhusiano wa Mungu na Haruni. Kwa maneno mengine, kwa Haruni na Israeli, Mungu alikuwa mtakatifu kwa maana kwamba alidai umiliki wa pekee wa taifa zima. Watu walipomtolea Mungu ujitoaji aliouhitaji, walisemekana kumtakasa Mungu.’ ‘Yehova na Israeli walisimama katika uhusiano wa pekee kila mmoja kwa mwenzake; kwa hiyo Yehova alikuwa Mtakatifu wa Israeli, na Israeli alikuwa Mtakatifu kwa Yehova. Uhusiano huu wa pande zote ulitegemea dai la Mungu kwamba Israeli awe wake kwa namna ya pekee; na dai hili lilidokeza kwamba kwa namna ya pekee yeye angekuwa wa Israeli. Dai hili lilikuwa dhihirisho la asili ya Mungu.’ ‘Uhusiano huu wa kipekee unatokana na dai la Mungu mwenyewe, ambalo kwa sababu yake wanasimama katika uhusiano mpya na wa dhati naye. Huu waweza kuitwa utakatifu wa nje. Hii ndiyo maana ya kawaida zaidi ya neno hilo. Kwa maana hii Mungu aliviweka wakfu vitu hivi kwa ajili yake Mwenyewe. Lakini kwa kuwa baadhi ya vitu hivi vilikuwa viumbe wenye akili, na vingine vilikuwa chini ya uangalizi wa hao, neno kutakasa hudokeza kujisalimisha rasmi kwa hao wenyewe na mali zao kwa Mungu. Huu waweza kuitwa utakatifu wa ndani. Kutoka neno mtakatifu linalotumika juu ya Mungu, twajifunza kwamba dai la Mungu halikuwa la mara kwa mara tu, bali ni mtiririko utokao katika Nafsi yake. Kama yule Nafsi mmoja anayedai umiliki usio na kikomo na kamili na ujitoaji ulio juu ya vyote, Mungu ndiye Mtakatifu.’
Katika Agano Jipya Roho wa Mungu hulidai jina takatifu ‘kwa kuwa ni chanzo na uvutano kwa namna ya pekee kabisa ambao Mungu ndiye lengo lake pekee na la kipekee.’ Hapa ‘fikra zetu juu ya utakatifu wa Mungu huongezeka kadiri utambuzi wetu wa ukuu wa dai lake juu yetu unavyoongezeka, na kwamba dai hili hutokana na kiini chenyewe cha Mungu. Katika Mwana wa Mungu aliyefanyika mwili twaona ukuzi kamili na utimizo wa wazo la Kibiblia la utakatifu. Twamkuta akisimama katika uhusiano wa pekee na Mungu, na akiishi maisha ambayo lengo lake pekee na la kipekee ni kuendeleza makusudi ya Mungu.’ Twaona ndani yake ‘utakatifu katika kiwango chake cha juu kabisa, yaani ujitoaji wa hali ya juu unaowezekana kwa Mungu na kwa kuendeleza ufalme wake.’ ‘Kwa sababu ya kutwaa kwake kwa akili, kwa moyo, na kwa kuendelea kusudi la Baba, na kwa sababu ya utimizo wake katika habari zote za maisha ya Mwokozi, aliitwa Mtakatifu wa Mungu.’
‘Neno mtakatifu lafaa sana kama jina la wafuasi wa Kristo; kwa maana latangaza kile Mungu anachowataka wawe. Kwa kuwaita watu wake watakatifu, Mungu hutangaza mapenzi yake kwamba tuishi maisha ambayo yeye ndiye lengo lake pekee na la kipekee. Huu ndio utakatifu wa nje wa Kanisa la Kristo. Katika baadhi ya vifungu utakatifu huwekwa mbele ya watu wa Mungu kama kiwango cha kufikiwa nao. Katika vifungu hivi neno mtakatifu hudokeza utimizo ndani ya mtu wa kusudi la Mungu kwamba aishi maisha ambayo Mungu ndiye lengo lake pekee na la kipekee. Huu ndio utakatifu wa ndani wa watu wa Mungu.
‘Utakatifu ni dai la Mungu kwamba viumbe vyake vitumie nguvu na fursa zao zote kutimiza makusudi yake. Utakatifu, ukieleweka hivi, ni sifa ya Mungu. Kwa maana dai lake hutokana na asili yake, hata kutoka katika pendo lile ambalo ni kiini chenyewe cha Mungu. Pendo lake kwetu humsukuma kudai ujitoaji wetu; kwa maana ni kwa ujitoaji kamili kwake tu ndipo tuwezapo kufikia furaha yetu iliyo juu kabisa.’
‘Ingawa bila usafi hatuwezi kuwa watakatifu kwa ndani, lakini utakatifu ni zaidi sana kuliko usafi. Usafi ni ubora hasi tu; utakatifu hudokeza shughuli kali kabisa ya akili na ya mwili tuwezayo kuifanya. Kwa maana ni kutumia nguvu na fursa zetu zote kuendeleza makusudi ya Mungu.’
Swali ‘Twawaje watakatifu,’ hujibiwa hivi: ‘Ujitoaji wetu kwa Mungu ni tokeo la kugusana kiroho kwa ndani na Yeye aliyekwisha kuishi maisha ya kibinadamu duniani, na sasa anaishi maisha ya kibinadamu yaliyotukuzwa juu ya kiti cha enzi, kwa ajili tu na kwa kusudi la kutimiza makusudi ya Baba. Twaishi kwa ajili ya Mungu kwa sababu Kristo hufanya hivyo, na kwa sababu Kristo huishi ndani yetu, na sisi ndani yake: Roho wa Kristo ndiye Mtenda-kazi wa kugusana kiroho na Kristo kunakotupatia uzima wake, na kuzaa tena ndani yetu uzima wake. Yeye ndiye mchukuzi wa nguvu na pia wa utakatifu wa Kristo.’
‘Kwamba Mungu hudai kutoka kwa watu wake ujitoaji kamili kwake Mwenyewe, na kwamba kile anachokidai hukitenda ndani ya wote wanaokiamini, kwa nguvu zake Mwenyewe zitendazo kazi kupitia uwepo wa ndani wa Roho Mtakatifu, akituweka katika kugusana kiroho na Kristo, ndiyo fundisho kuu la utakaso kwa imani.’
Mtazamo huo huo, kwamba utakatifu ni uhusiano, ulikuwa umekwisha kufanyiwa kazi kwa undani sana na Diestel. Katika yale yaliyosemwa juu ya ukombozi na umiliki kama vinavyohusiana na utakatifu (tazama ‘Siku ya Sita’), tumeona kweli iliyomo katika wazo hilo. Lakini utakatifu ni jambo zaidi ya hilo. Kilicho kitakatifu si tu kimewekwa wakfu kwa Mungu, bali kimekubaliwa na Mungu, kimetwaliwa na Mungu, kinamilikiwa na Mungu. Mungu si tu humiliki moyo, bali huukalia kabisa na kuujaza uzima wake. Ni jambo hili linalofanya uwe mtakatifu.
Ijapokuwa kuna kweli kiasi gani katika ufafanuzi ulio hapo juu, haukidhi kwa vigumu shauku yetu ya kupata ufahamu wa kile kilicho miongoni mwa sifa zilizo juu kabisa za Nafsi yenyewe ya Mungu. Maserafi wanapomwabudu kama Mtakatifu, na katika kule kuimba kwao Mtakatifu Mara Tatu wakidhihirisha kitu fulani cha siri iliyo ndani kabisa ya Uungu, hakika humaanisha zaidi ya kuwa dhihirisho tu la dai la Mungu kama Mmiliki Mwenye Enzi wa vyote.
Kosa laonekana kutokea katika kuchukua kwanza maana ya neno mtakatifu kutoka vitu vya kidunia, na kisha kutokana na hilo kuhitimisha kwamba utakatifu katika Mungu hauwezi kumaanisha zaidi ya unavyomaanisha unapotumika kwa wanadamu. Maandiko yaelekeza njia iliyo kinyume. Agano la Kale na Jipya yanaposema, ‘Kuweni watakatifu, kwa kuwa mimi ni mtakatifu, mimi hutakasa,’ yaelekeza kwenye Utakatifu wa Mungu kama ulio wa kwanza, ukiwa sababu na chanzo cha wetu. Twapaswa kwanza kugundua utakatifu katika Mungu ni nini. Tunaposoma katika uumbaji juu ya Mungu kuitakasa siku ya Sabato, hatushughuliki na wazo au neno la Musa juu ya kile Mungu alichokifanya, bali na ufunuo wa Kimungu wa Nguvu iliyomo katika Mungu iliyo kuu na ya ajabu zaidi kuliko uumbaji, ile Nguvu ambayo baadaye hufunuliwa kuwa siri iliyo ndani kabisa ya Nafsi ya Kimungu.
Utakatifu huu katika Mungu, kama unavyonionekania, hauwezi kuwa uhusiano tu. Kuonyesha uhusiano, hakuniambii lolote hasa kuhusu tabia binafsi au thamani ya pande zinazohusiana. Kusema kwamba Mungu anapowatakasa watu huwadai kuwa wake, hakusemi asili ya kazi anayoifanya kwa ajili yao na ndani yao ni nini, wala Nguvu anayoitumia kufanya hivyo ni ipi. Na bado neno hilo lapaswa kunifunulia ni nini kile Mungu akitoacho. Kusema kwamba dai hilo lina mzizi wake katika asili yake yenyewe, na katika pendo lake, na kwamba utakatifu kwa hiyo ni sifa, hukifanya kuwa sifa, isiyo kama pendo au hekima, iliyomo ndani ya Nafsi ya Kimungu, kabla viumbe havijakuwako, bali ni tokeo tu la Pendo, linalomsukuma Mungu kudai viumbe vyake kuwa milki yake ya pekee. Ndipo tusingekuwa na sifa yoyote inayoeleza ukamilifu wa kiadili wa Mungu. Wala neno mtakatifu la Mwana na Roho lisingeonyesha tena ule mawasiliano ya ndani na ya kifumbo ya asili yenyewe na uzima wa Mungu ambamo utakaso una utukufu wake. Katika utakatifu wa Kimungu tuna ufunuo ulio juu kabisa na wenye utukufu usiofikirika wa kiini chenyewe cha Nafsi ya Kimungu; katika utakatifu wa watakatifu tuna ufunuo ulio ndani kabisa wa badiliko ambalo kwalo asili yao ya ndani kabisa hufanywa upya kuwa mfano wa Mungu.
DOKEZO B.
Kuhusu Neno la Utakatifu.
Maana halisi ya neno la Kiebrania la mtakatifu, kadosh, ni jambo lisilo na uhakika. Laweza kutokana na shina lenye maana ya kung’aa. (Hivyo Gesenius, Oehler, Fürst, na hapo awali Delitzsch, juu ya Waebrania 2:11.) Au kutoka shina lingine lenye maana ya kipya na chenye mng’ao (Diestel), au namna ya Kiarabu yenye maana ya kukata, kutenga. (Hivyo Delitzsch sasa, juu ya Zaburi 22:4.) Shina liwe lolote, wazo kuu laonekana kuwa si tu kutengwa au kuwekwa kando, ambako Kiebrania kina maneno tofauti kabisa kwa ajili yake, bali lile ambalo kwalo kitu kilichotengwa na vingine kwa sababu ya thamani yake hutofautishwa juu yao. Ladokeza si utengano tu kama tendo au uhalisi, bali ubora au uzuri ambao kwa sababu yake, ama kama unaomilikiwa tayari au unaotafutwa, utengano hutokea.
Katika Kamusi yake ya Kiyunani cha Agano Jipya, Cremer ana makala kamili juu ya neno la Kiyunani hagios, akionyesha jinsi utakatifu ulivyo wazo la Kibiblia kabisa, na ‘jinsi fikra za Kimaandiko juu ya Utakatifu wa Mungu, licha ya ufanano wa awali, zilivyo kinyume kabisa na mawazo yote ya Kiyunani; na jinsi, ambapo mitazamo hii yenyewe ya utakatifu huondoa kutoka kwa miungu uwezekano wote wa pendo, fikra ya Kimaandiko ya utakatifu hujifunua tu inapokuwa katika uhusiano wa karibu kabisa na pendo la Kimungu.’ Ni wazo lenye kudokeza sana kwamba twadaiwa neno na wazo pia kwa ufunuo pekee. Kila sifa nyingine ya Mungu ina dhana fulani inayolingana nayo katika akili ya mwanadamu: wazo la utakatifu ni la Kimungu peke yake. Je, hii siyo sababu kwamba, ingawa Mungu amewaita wazi kabisa watu wake watakatifu katika Agano Jipya, neno mtakatifu limeingia kidogo mno katika lugha na maisha ya kila siku ya Kanisa la Kikristo?
DOKEZO C.
Utakatifu wa Mungu.
Hakuna neno lililo la Kimaandiko peke yake, lililo la Kimungu wazi hivyo, kama neno mtakatifu katika ufunuo wake na maana yake. Kutokana na asili yake hii ya Kimungu, ni neno lenye maana isiyochoka. Hakuna hata mojawapo ya sifa za Mungu ambayo wanateolojia wameiona kuwa ngumu hivyo kuifafanua, au ambayo wanatofautiana sana juu yake. Uchunguzi mfupi wa mitazamo mbalimbali iliyochukuliwa waweza kutufundisha jinsi wazo la Utakatifu wa Kimungu lisivyoweza kueleweka au kumalizwa kwa ufafanuzi wa kibinadamu, na jinsi ilivyo tu katika maisha ya ushirika na kuabudu ndipo ule utakatifu upitao ufahamu wote uwezapo, kama kweli na uhalisi, kufahamika.
1. Mtazamo ulio wa nje kabisa, ambamo la kiadili lilipuuzwa sana, ni ule ambamo utakatifu hutambulishwa na Utengano wa Mungu na uumbaji, na kuinuka juu yake. Utakatifu ulifafanuliwa kama Utukufu wa Mungu usio na kifani, ustahili wake wa pekee wa kuabudiwa, Enzi yake isiyo na mwisho. Uangalifu wa kutosha haukutolewa kwa jambo hili kwamba ingawa mawazo haya yote yanahusiana kwa karibu na Utakatifu wa Mungu, ni ufafanuzi rasmi tu wa matokeo na mazingira ya Utakatifu, lakini hayatuongozi kwenye kufahamu kile ambamo kiini chake halisi kinakaa.
2. Mtazamo mwingine, ambao pia huanzia kwa la nje, na kulifanya kuwa msingi wa tafsiri yake, huuchukulia utakatifu kama dhihirisho la uhusiano tu. Kwa sababu kile kilichotengwa kwa utumishi wa Mungu kiliitwa kitakatifu, wazo la utengano, la kuwekwa wakfu, la umiliki, huchukuliwa kama mahali pa kuanzia. Na hivyo, kwa sababu twasemekana kuwa watakatifu, kama tulio wa Mungu, Mungu ni mtakatifu kwa kutudai na kuwa wetu pia. Badala ya kuuchukulia utakatifu kama uhalisi chanya katika asili ya Kimungu, ambao kutoka kwake utakatifu wetu wapaswa kutolewa, utakatifu wetu hufanywa kuwa mahali pa kuanzia kwa kufafanua Utakatifu wa Mungu. ‘Mungu ni mtakatifu kwa kuwa, ndani ya agano, si tu Mmiliki, bali Milki ya watu wake, jema lao lililo juu kabisa na kanuni yao pekee’ (Diestel). Mtazamo huu umekwisha kutajwa katika dokezo la ‘Siku ya Sita,’ juu ya Utakatifu kama Umiliki.
3. Tukielekea kwenye mitazamo ya wale wanaouchukulia utakatifu kuwa sifa ya kiadili, ulio wa kawaida zaidi ni ule wa usafi, uhuru kutoka dhambi. ‘Utakatifu ni neno la jumla kwa ubora wa kiadili wa Mungu. Hakuna aliye mtakatifu kama Bwana: hakuna kiumbe kingine kilicho safi kabisa na huru kutoka mipaka yote katika ukamilifu wake wa kiadili. Utakatifu, kwa upande mmoja, hudokeza uhuru kamili kutoka uovu wa kiadili; na, kwa upande mwingine, ukamilifu kamili wa kiadili.’ (Hodge, Syst. Theol.) Wazo la utakatifu kama Usafi usio na mwisho ulio huru kutoka dhambi yote, uichukiao na kuiadhibu, ndilo wazo lililo maarufu zaidi katika dhana ya watu wengi. Lile hasi husimama mbele zaidi kuliko lile chanya. Mtazamo huu una kweli yake na thamani yake kutokana na jambo hili kwamba katika hali yetu ya dhambi taswira ya kwanza ambayo Utakatifu wa Mungu lazima uiache ni ile ya hofu na kicho katika utambuzi wa dhambi yetu na kutokuwa kwetu watakatifu. Lakini hautuambii ni katika nini ubora huu wa kiadili au ukamilifu wa Mungu unakaa hasa.
4. Ni hatua ya mbele juu ya mtazamo huu jaribio linapofanywa la kufafanua ukamilifu huu wa Mungu ni nini. Kitu ni kamili kinapokuwa katika kila jambo kama kinavyopaswa kuwa. Ni rahisi hivyo kufafanua ukamilifu, lakini si rahisi hivyo kufafanua ukamilifu wa kitu chochote cha pekee ni nini: hili lahitaji ujuzi wa asili yake ni nini. Na twapaswa kuridhika na maneno ya jumla sana yanayofafanua Utakatifu wa Mungu kama jema la msingi na kamili. ‘Utakatifu ni uthibitisho ulio huru, wa makusudi, wa utulivu, na usiobadilika wa Yeye Mwenyewe, aliye wema, au wa wema, aliye Yeye Mwenyewe’ (Godet juu ya Yohana 17:11). ‘Utakatifu ni ile sifa ambayo kwa sababu yake Yehova hujifanya Mwenyewe kuwa kipimo kamili cha Yeye Mwenyewe, cha kuwako kwake na ufunuo wake.’ (Kubel.)
5. Karibu sana na huu ni mtazamo kwamba utakatifu si sifa hasa, bali ni ‘mkusanyiko mzima wa kile ambacho twazoea kukiangalia na kukiwakilisha kimoja kimoja katika sifa mahususi za Mungu.’ Hivyo Bengel aliuchukulia utakatifu kama asili ya Kimungu, ambamo sifa zote zimo. Kwa roho ile ile ndivyo Howe asemavyo juu ya utakatifu kama uzuri wa Kimungu, tokeo la upatano kamili wa sifa zote, ‘Utakatifu ni uzuri wa kiakili. Utakatifu wa Kimungu ni uzuri ulio kamili kabisa, na kipimo cha wote wengine. Utakatifu wa Kimungu ni uzuri ulio kamili kabisa, uzuri usioelezeka na usiokufa, usioweza kutangazwa kwa maneno, au kuonwa kwa macho. Kwa hiyo huu waweza kuitwa sifa ipitayo mipaka ambayo, kana kwamba, hupenya katika zile nyingine, na kuweka utukufu juu ya kila moja. Ni sifa ya sifa. Haya ni mausemi yafaayo, nguvu takatifu, pendo takatifu. Na hivyo ndio mng’ao wenyewe na utukufu wa ukamilifu wake mwingine. Yeye ni mtukufu katika utakatifu.’ (Howe katika Whyte’s Shorter Catechism.) Huu ndio ulikuwa upande wa Utakatifu wa Kimungu ambao Jonathan Edwards alipendezwa kuukazia. ‘Pendo la pande zote la Baba na Mwana hufanya wa tatu, Roho Mtakatifu binafsi, au Utakatifu wa Mungu, ulio uzuri wake usio na mwisho.’ ‘Kwa kupewa Utakatifu wa Mungu kiumbe hushiriki ubora wa kiadili wa Mungu, ulio ukamilifu, uzuri wa asili ya Kimungu.’ ‘Utakatifu hujumuisha ubora wote wa kweli wa kiadili wa viumbe wenye akili. Hivyo Utakatifu wa Mungu ni sawa na ubora wa kiadili wa asili ya Kimungu, ukijumuisha ukamilifu wake wote, haki yake, uaminifu wake, na wema wake. Kuna aina mbili za sifa katika Mungu, kulingana na namna yetu ya kumfikiria: sifa zake za kiadili, zinazojumlishwa katika Utakatifu wake, na za kiasili, kama nguvu, ujuzi, n.k., zinazounda ukuu wake. Watu watakatifu, katika kutenda upendo mtakatifu, humpenda Mungu kwanza kabisa kwa ajili ya uzuri wa Utakatifu wake.’ ‘Utakatifu wa kiumbe mwenye akili ndio uupao uzuri ukamilifu wake wote wa kiasili. Na ndivyo ilivyo katika Mungu: utakatifu ni kwa namna ya pekee uzuri wa Nafsi ya Kimungu. Kwa hiyo mara nyingi twasoma juu ya uzuri wa utakatifu (Zaburi 29:2, 96:9, 110:3). Hili hufanya sifa zote nyingine kuwa za utukufu na za kupendeza.’ ‘Kwa hiyo, ikiwa upendezi wa kweli wa ukamilifu wa Mungu hutokana na upendezi wa Utakatifu wake, pendo la kweli la ukamilifu wake wote litatokana na pendo la Utakatifu wake. Na kama uzuri wa asili ya Kimungu kimsingi hukaa katika Utakatifu wa Mungu, ndivyo pia uzuri wa vitu vyote vya Kimungu.’
6. Katika kusema juu ya Utakatifu wa Mungu kama unaodokeza jema la msingi, ubora kamili wa asili yake, wengine husisitiza kwa nguvu sana upande wa kiadili. Jema lililo katika Mungu halipaswi kutokana na msukumo wa kiasili tu, unaotiririka kutokana na ulazima wa asili yake, bila kutakwa kwa hiari na Yeye Mwenyewe. ‘Kilicho jema kiasili si utimizo wa kweli wa jema. Ile nia halisi na hai ya kuwa jema alilo, lazima nayo iwe na mahali pake katika Mungu, la sivyo Mungu angekuwa wa kiadili kiasili tu. Ni katika nia inayojiamulia yenyewe kwa utambuzi tu ndipo uwezekano wa la kiadili hutolewa. La kiadili lina nguvu kiasi hicho katika Mungu hata kwamba yeye ni Nguvu takatifu, asiyeweza na asiyetaka kujikana Mwenyewe, ambaye lazima awe, na angetakiwa kufikiriwa kuwa, ulazima mtakatifu wa wema aliye Yeye Mwenyewe,—kuwa Mtakatifu. Pendo la Mungu kimsingi ni takatifu; hutamani na kuhifadhi kile kilicho cha lazima kiadili au kitakatifu, aliye Mungu.’ (Dorner, System, vol. i.)
7. Ilihisiwa katika mitazamo kama hiyo kwamba hakukuwa na ukiri wa kutosha wa kweli kwamba ni hasa kama Mtakatifu ndipo Mungu huitwa Mkombozi, na kwamba yeye hufanya kazi ya pendo ili kutakasa. Hili lilipelekea mtazamo kwamba utakatifu na pendo ni, kama si mausemi yaliyo sawa, basi angalau yenye kuhusiana. ‘Mungu ni mtakatifu, ametukuzwa juu ya sifa yote ya kiumbe katika ustahili wake usio na kifani wa kusifiwa, kwa sababu ya kujishusha kwake kwa hiari na kwa pendo kwa kiumbe, ili kudhihirisha ndani yake utukufu wa pendo lake.’ ‘Mungu ni mtakatifu, kwa kadiri ambavyo pendo ndani yake limezuia na kushinda ghadhabu ya haki (kama Hosea asemavyo, 11:9), na hukumu hutekelezwa tu baada ya kila njia ya rehema kujaribiwa. Utakatifu huu hufunuliwa katika jina la Agano Jipya, lililotukuka kama lilivyo la kujishusha, la Baba.’ (Stier juu ya Yohana 17.)
8. Kiasi kikubwa cha kweli katika mtazamo huu hukutwa na usemi ambamo pande za kweli za Utakatifu wa Mungu zimeunganishwa. Hufafanuliwa kuwa ni upatano wa kujihifadhi na kujitoa. Kama Mtakatifu, Mungu huichukia dhambi, na hutafuta kuiangamiza. Kama Mtakatifu, humfanya mwenye dhambi kuwa mtakatifu, na kisha humtwaa ndani ya pendo lake. Katika kudumisha pendo lake, hapotezi kamwe hata kwa muda usafi wake wa Kimungu na ukamilifu wake; katika kudumisha haki yake, bado hujitoa Mwenyewe kwa kiumbe kilichoanguka. Utakatifu ni utukufu wa Kimungu, ambao pendo na haki ni pande zake mbili, na ambao katika kazi yao duniani wao huufunua.
‘Utakatifu ni kujihifadhi kwa Mungu, ambako kwako hujiweka huru na ulimwengu ulio nje yake, na kubaki akipatana na Yeye Mwenyewe na mwaminifu kwa Nafsi yake, na ambako kwako yeye, kwa mtazamo huu, huumba ulimwengu wa Kimungu ambao huishi kwa ajili yake Mwenyewe peke yake katika mpangilio wa Kanisa lake.’ (Lange.)
‘Utakatifu wa Mungu ni kujihifadhi kwa Mungu, au kujiwekea Mwenyewe, ambako kwako hubaki yeye yule katika mahusiano yote yaliyopo ndani ya Uungu wake, au anayoyaingia, kamwe hatoi dhabihu kilicho cha Kimungu, wala hakubali kisicho cha Kimungu. Lakini huu ni upande mmoja tu. Utakatifu wa Mungu usingekuwa utakatifu, bali ubaguzi, kama usingelitoa nafasi ya Mungu kuingia katika mahusiano ya namna nyingi, na hivyo kujifunua na kujitoa Mwenyewe. Kwa hiyo utakatifu ni muungano na tafsiri ya Mungu kujiwekea Mwenyewe na kujitoa Mwenyewe; ya ukaribu wake na umbali wake; ya ubaguzi wake na ufunuo wake binafsi; ya utengano na ushirika.’ (Schmieder.)
‘Utakatifu wa Kimungu kwa kiasi kikubwa ni kujitenga na uchafu na dhambi ya kiumbe, au, kwa kusema kwa hali chanya, usafi na utakato wa asili ya Kimungu, unaozuia uhusiano wote na waovu. Kwa kupatana na hili, Utakatifu wa Kimungu, kama sifa ya ufunuo, si nguvu ya kidhahania tu, bali ni kujiwakilisha na kujishuhudia kwa Mungu kwa kusudi la kuupa ulimwengu kushiriki katika uzima wa Kimungu.’ (Oehler, Theol. of O. T. i. 160.)
‘Kupinga dhambi ndiyo taswira ya kwanza ambayo mwanadamu huipata ya Utakatifu wa Mungu. Kutengwa, uteule, kusafishwa, ukombozi—hizi ndizo namna nne ambazo kwazo Utakatifu wa Mungu huonekana katika ulingo wa wanadamu; na twaweza kusema kwamba Utakatifu wa Mungu humaanisha kupinga kwake dhambi kunakojidhihirisha katika upatanisho na ukombozi, au katika hukumu. Au kwa kuwa utakatifu, kwa kadiri ulivyomo katika sheria, lazima uwe ukamilifu wa kiadili ulio juu kabisa, twaweza kusema, “utakatifu ni usafi wa Mungu unaojidhihirisha katika upatanisho na ukombozi, na kwa mfanano katika hukumu.” Kwa mtazamo huu vipengele vyote vilivyo hapo juu vinatendewa haki; utakatifu hujithibitisha katika haki ihukumuyo, na katika pendo lichagualo, lisafishalo, na likombolealo, na hivyo huonekana kama kanuni isukumayo na iundayo ya ufunuo wa ukombozi, ambao pasipo ujuzi wake uelewa wa ufunuo hauwezekani, na ambao kwa kuutambua huonekana katika nuru yake kamili, iliyo wazi. Mungu ni nuru: hii ni sentensi kamili na iliyokamilika ya Agano Jipya kwa Utakatifu wa Mungu’ (1 Yohana 1:5). (Cremer.)
Mtazamo huu huletwa kwa uwazi wa pekee katika maandishi ya J. T. Beck. ‘Ni Utakatifu wa Mungu ambao, ukichukua jema lililotolewa katika uumbaji kwa uaminifu mkamilifu kwa mapenzi yale mema na makamilifu ya Mungu, kama kusudi la milele la uzima la pendo, katika haki na rehema unaotekelezwa hadi ukamilifu wake ndani ya Mungu Mwenyewe kufikia uzima wa ukamilifu. Mungu hufanya hivi kama Yeye Peke Yake Aliye Mtakatifu. Katika ulimwengu wa dhambi pendo la Kimungu laweza tu kuleta wokovu kwa upatanishi ambao kwao hupatanishwa na ghadhabu ya Kimungu ndani ya kitovu chao cha pamoja, Utakatifu wa Mungu, kwa namna ambayo hata ghadhabu inapodhihirisha uhalisi wake wa kuangamiza, pendo litathibitisha nguvu yake ya kurejesha katika uzima liutoao.’ (Beck, Lehrwissenschaft, 168, 547.)
‘Utakatifu ni jumla na kiini cha uzima wa Kimungu, kwa kuwa, ukilinganishwa na vyote vilivyoumbwa, upo kama uzima mkamilifu, lakini kwa kuwa, wakati huo huo, hujifungua kwa kiumbe ili kukitwaa hadi ukamilifu ulio kama wa Mungu—yaani, kuwa mtakatifu kama Mungu alivyo mtakatifu. Utakatifu hivyo uko mbali sana na kuwa kinyume na pendo la Kimungu hata kwamba ni sifa yake ya msingi au kanuni yake, na maudhui halisi ya pendo. Katika utakatifu umeunganishwa kuwako kwa Mungu Mwenyewe kama ukamilifu wa uzima, na kujitahidi kwa Mungu Mwenyewe katika kutimiza ukamilifu wa uzima ulio kama wa Mungu ulimwenguni. Utakatifu kama sifa ya Nafsi ya Kimungu ni nafsi yake iliyo safi na iliyojitosheleza bila kuvunjika katika ukamilifu wake kamili. Kwa hiyo ndiyo kwamba katika utakatifu, kama umoja na usafi kamili wa Nafsi na utendaji wa Kimungu, sifa zote za ufunuo wa Kimungu hukusanyika katikati. Na hivyo utakatifu, kama unaoeleza Nafsi ya Mungu, huufanya pendo kuwa la Kimungu kimsingi.
‘Pendo ni umbo la msingi la mapenzi ya Kimungu, lakini kama hivyo hupokea ujazo wake wa Kimungu na tabia yake kutoka Utakatifu wa Kimungu, kama kuwako kwa Mungu Mwenyewe na kujitahidi kwake. Kama hivyo mapenzi ya Kimungu hujidhihirisha kwa namna mbili—katika pendo lake safi kama Wema, katika upatano wake mtakatifu kama Haki. Hivi viwili havipo tofauti, bali hupenya kila kimoja katika chenzake katika ukaaji wa ndani wa pande zote, kama vile Mungu katika Utakatifu wake ni pendo, na katika pendo lake ni utakatifu. Katika wema pendo la Kimungu hujionyesha kama furaha katika hali njema. Lakini katika wema huu haki ya Mungu, ili kuhakikisha utendaji mwema, nayo hutenda.’ (J. T. Beck, Glaubenslehre.)
‘Mungu ni mtakatifu, ametengwa na giza na dhambi zote, lakini si katika enzi ya upweke akiwafukuza wasio wakamilifu na wenye dhambi kutoka uwepo wake: kwa maana Mungu ni nuru, Mungu ni pendo. Ni asili ya nuru kujitoa yenyewe. Ikibaki safi na yenye mng’ao, bila kupunguzwa na bila kuchafuliwa, hushinda giza na kuwasha nuru. Utakatifu wa Mungu vivyo hivyo hutajwa katika Maandiko, mara nyingi kwa uhusiano na pendo, ukijitoa wenyewe na kujivuta ndani yake. “Mimi ni mtakatifu”—lakini Mungu hakai peke yake, ametengwa—“kuweni watakatifu nanyi.”’ (Saphir juu ya Waebrania 12.)
‘Tunapomfikiria Mungu kama nuru na pendo, twalitambua kwa ukamilifu kabisa wazo la utakatifu, tukiunganisha utengano na usafi pamoja na ushirika.’ (Saphir, The Lord’s Prayer, uk. 128.)
‘Ni hasa kama roho ya Kanisa lake, na kama akaaye ndani ya moyo wa mwanadamu, ndipo Mungu ni Mtakatifu.’ (Nitsch.)
Kwamba katika Utakatifu wa Mungu tuna muungano wa pendo na haki, huenda hakuna aliyelisema kwa uwazi zaidi kuliko Godet. Katika Ufafanuzi wake juu ya Warumi 3:25, 26, aandika:—
‘Ulazima wa dhabihu ya upatanisho hutokana na tabia yake yote ya Kimungu; kwa maneno mengine, kutoka Utakatifu wake, kanuni ya wakati mmoja ya pendo lake na haki yake, na si ya haki yake peke yake.’
‘Katika swali hili hatushughuliki na Mungu katika kiini chake, bali na Mungu katika uhusiano wake na mwanadamu aliye huru. Basi huyu wa mwisho si mtakatifu tangu mwanzo; matumizi ya uhuru wake bado hayajaongozwa na pendo. Sifa ya haki, na azimio thabiti la kudumisha utakatifu wa Kimungu, kwa hiyo lazima ionekane kama kinga ya lazima mara tu uhuru unapoingia jukwaani, na pamoja nao uwezekano wa fujo; na sifa hii lazima ibaki ikitenda kazi maadamu kipindi cha malezi cha kiumbe kinaendelea—yaani, hadi awe amefikia ukamilifu katika pendo. Ndipo mambo haya yote—haki, sheria, uadilifu—yatakaporudi katika hali yao iliyofichika….
‘Ni kawaida kuuchukulia pendo kama sifa ya msingi ya tabia ya Kimungu; kwa njia hii ni vigumu sana kuifikia sifa ya haki. Kwa kweli wafikiri wengi hawaifikii kabisa. Jambo hili moja lapaswa kuonyesha kosa ambalo kwalo wamenaswa. Mtakatifu, Mtakatifu, Mtakatifu, husema viumbe walio karibu zaidi na Mungu, na si Mwema, mwema, mwema. Utakatifu, ndicho kiini cha Mungu; na utakatifu ni pendo kamili la jema, kuchukia kabisa uovu. Kutokana na hili si vigumu kuhitimisha pendo na haki pia. Pendo ni nia njema ya Mungu kwa viumbe vyote vilivyo huru vilivyokusudiwa kutimiza jema. Pendo huwaendea watu binafsi, kama utakatifu wenyewe uendeavyo jema wapaswalo kulizaa. Haki, kwa upande mwingine, ni kusudi thabiti la Mungu la kudumisha mahusiano ya kawaida kati ya viumbe hivi vyote kwa baraka na adhabu zake. Ni dhahiri kwamba haki imejumuishwa, si chini ya pendo lenyewe, katika sifa ya msingi ya tabia ya Kimungu, utakatifu. Kwa hiyo si kosa kwa Mungu kusema juu ya uadilifu wake na haki zake. Kinyume chake, ni utukufu kwa Mungu, ajuaye kwamba katika kuhifadhi mahali pake anahakikisha jema la wengine. Kwa maana Mungu, katika kudumisha heshima yake iliyo juu kabisa, huwahifadhia viumbe vyake hazina yao ya thamani kuliko zote, yaani Mungu anayestahili heshima na pendo lao.’
Na katika kitabu chake Defence of the Christian Faith Godet aandika, juu ya ‘Utakatifu Mkamilifu wa Yesu Kristo,’ kama ifuatavyo:—
‘Kilicho juu ya maumbile katika hali yake iliyo juu kabisa si muujiza, ni utakatifu. Katika muujiza twaona Uweza-Wote ukitokea kutenda juu ya ulimwengu wa vitu kwa faida ya utaratibu wa kiadili. Lakini utakatifu ni maadili yenyewe katika dhihirisho lake tukufu zaidi. Wema ni nini? Imesemwa hivi karibuni, kwa usahihi usioacha lolote la kutamaniwa, Wema si kiumbe—kitu. Ni sheria iamuayo mahusiano kati ya vitu, mahusiano ambayo lazima yatimizwe na nia zilizo huru. Kwa hiyo jema kamili ni utimizo, wa kawaida na wa hiari kwa wakati mmoja, wa mahusiano yafaayo ya viumbe vyote kila kimoja kwa chenzake; kila kiumbe kikikalia, kwa sababu ya uhusiano huu, mahali pale katika ujumla mkuu, na kucheza fungu lile ndani yake, linalokifaa.
‘Basi, kama vile katika jamaa ya kibinadamu kuna uhusiano mmoja wa kati ambao juu yake wengine wote hutegemea,—ule wa baba kwa wanajamaa wote wa ujumla huu mdogo,—vivyo hivyo katika ulimwengu kuna cheo kimoja kilicho juu kabisa, kilicho tegemeo la wengine wote, na ambacho, kwa faida ya viumbe vyote, lazima kihifadhiwe salama juu ya vyote vingine—ile ya Mungu. Na hapa hasa, katika ulingo wa jumla wa jema, ndipo eneo la pekee la utakatifu. Utakatifu katika Mungu Mwenyewe ni azimio lake thabiti la kudumisha salama ule utaratibu upasao kutawala kati ya viumbe vyote vilivyoko, na kuvileta kutimiza uhusiano ule kila kimoja kwa chenzake upasao kuviunganisha pamoja katika umoja mkuu, na kwa hiyo kuhifadhi, zaidi ya vyote, salama na katika heshima yake ifaayo, cheo chake Mwenyewe kwa viumbe vilivyo huru. Utakatifu wa Mungu ukieleweka hivi hujumuisha mambo mawili—kutolewa kwa utajiri wote wa uzima wake Mwenyewe wa Kimungu kwa kila kiumbe kilicho huru kilicho tayari kukiri enzi yake, na kinachoikubali kwa unyoofu; na kuzuiliwa au kuondolewa kwa uzima ule mkamilifu kutoka kwa kila kiumbe ambacho ama hushambulia au hukana enzi hiyo, na kinachotafuta kujivua kifungo kile cha kutegemea ambacho kwacho kinapaswa kufungwa kwa Mungu. Utakatifu katika kiumbe ni kuikubali kwake mwenyewe kwa hiari enzi kuu ya Mungu. Mtu ambaye, kwa nguvu zote za asili yake, humpa Mungu heshima kama Aliye Juu Kabisa, Nafsi kamili, Yeye peke yake aliyeko kweli kweli; mtu ambaye, mbele zake, hujiangusha kwa hiari katika hisia ya utupu wake mwenyewe, na hutafuta kuwavuta viumbe wenzake wote katika kujiangamiza kwa hiari kule kule, kwa kufanya hivyo huvaa tabia ya utakatifu. Utakatifu huu hujumuisha ndani yake, kama ufanyavyo ndani ya Mungu, pendo na haki; pendo ambalo kwalo hufurahi katika kumtambua Mungu, na viumbe vyote vinavyomzunguka Mungu, kama vilivyowekwa vilipo naye. Huvipenda na hutaka viwepo, kwa sababu humpenda na hutaka Mungu awepo, na wakati huo huo vyote ambavyo Mungu huvitaka na kuvipenda; na haki, ambayo kwayo huheshimu na, kwa kadiri iwezavyo ndani yake, huwafanya wengine kumheshimu Mungu, na ulingo aliopewa na Mungu kila kiumbe. Ndivyo ulivyo utakatifu kama ulivyopo katika Mungu na katika mwanadamu: katika Mungu ni kujithibitisha kwake Mwenyewe kusikoinama; katika mwanadamu ni kumthibitisha kwake Mungu kusikoinama.
‘Ni katika Yesu ambapo asili ya kibinadamu huona jinsi mwanadamu awezavyo kumthibitisha Mungu na yote ambayo Mungu huyathibitisha, si kwa unyenyekevu tu, bali kwa furaha na kwa hali ya kibinamwana, kwa nguvu zote za nafsi yake, na hata hadi kujitoa kabisa dhabihu yeye mwenyewe.’
Kutafakari kwa uangalifu kutatuonyesha kwamba katika kila mmoja wa mitazamo iliyo hapo juu kuna kiasi cha kweli. Kutatushawishi jinsi ugumu wenyewe wa kuunda katika fikra za kibinadamu dhana ya Utakatifu wa Kimungu unavyothibitisha kwamba ni usemi ulio juu kabisa kwa utukufu ule usioelezeka na usiofikirika wa Nafsi ya Kimungu unaomfanya kuwa Mungu Asiye na Mwisho na Mtukufu. Kila sifa ya Mungu—hekima na nguvu, haki na pendo—ina taswira yake katika asili ya kibinadamu, na ilikuwa katika dini au falsafa ya wapagani ikihusiana na wazo la Mungu. Kutoka kwetu wenyewe, tunapoondoa wazo la kutokamilika, twaweza kuunda dhana fulani ya Mungu ni nani. Lakini utakatifu ndio ule ulio wa Kimungu kwa namna ya pekee, maudhui ya pekee ya ufunuo wa Kimungu. Na tujifunze kukiri kwamba hata tukitafuta kiasi gani, sasa kwa upande mmoja, kisha kwa upande mwingine, kuling’amua wazo hilo, utakatifu wa Mungu ni kitu kipitacho fikra zote, utukufu usiopaswa kufikiriwa kadiri unavyopaswa kujulikana, katika kuabudu na ushirika. Maandiko hayasemi juu ya utakatifu kadiri yanavyosema juu ya Mtakatifu. Ni tunapoabudu na kucha, kutii na kupenda; ni katika maisha na Mungu, ndipo kitu fulani cha siri ya utukufu wake kitafunuliwa. Kadiri nuru ya Kimungu iangazavyo ndani yetu na kupitia sisi, ndivyo Mtakatifu atakavyofunuliwa.
DOKEZO D.
‘Utakatifu wetu haukai katika sisi kubadilika na kuwa bora wenyewe: badala yake ni Yeye, Yeye Mwenyewe, aliyezaliwa na akuaye ndani yetu, kwa namna ya kujaza mioyo yetu, na kuufukuza ubinafsi wetu wa kiasili, “mtu wetu wa kale,” usioweza wenyewe kuwa bora, na ambao hatima yake ni kuangamia tu.
‘Na jinsi gani namna hii ya kufanyika mwili hutimizwa, ambayo kwayo Kristo Mwenyewe huwa nafsi yetu mpya? Kwa mtiririko wa asili iliyo huru na ya kiadili, uliofafanuliwa na Yesu kwa maneno yashangazayo, kwa sababu huweka utakaso wake karibu katika msingi ule ule na wetu: “Kama vile Baba aliye hai alivyonituma mimi, nami ni hai kwa Baba; kadhalika naye anilaye mimi, huyo naye atakuwa hai kwa mimi.”
‘Yesu alipata chakula cha uzima wake kutoka kwa Baba aliyemtuma: Aliishi kwa Baba. Maana ya hilo, bila shaka, ni kwamba kila mara alipopaswa kutenda au kunena, kwanza alijifuta Mwenyewe; kisha akamwachia Baba kufikiri, kutaka, kutenda, kuwa kila kitu ndani yake. Vivyo hivyo, tunapoitwa kutenda tendo lolote, au kunena neno lolote, lazima kwanza tujifute wenyewe mbele ya uwepo wa Yesu; na baada ya kukandamiza ndani yetu, kwa tendo la nia, kila haja, kila wazo, kila tendo la nafsi yetu wenyewe, twapaswa kumwachia Yesu kudhihirisha ndani yetu mapenzi yake, hekima yake, nguvu yake. Ndipo twaishi kwa yeye, kama yeye aishivyo kwa Baba. Mtiririko ni ule ule katika Yesu na ndani yetu. Ila katika Yesu ulifanywa na Mungu moja kwa moja, kwa sababu alikuwa katika ushirika wa papo hapo naye; ambapo katika habari yetu shughuli ni na Yesu, kwa sababu ni pamoja naye ndipo mwamini hushikilia mawasiliano ya moja kwa moja, na ni kupitia yeye ndipo tuwezapo kumpata na kummiliki Baba aliye hai. Katika hilo ndimo ilimo siri, kwa kawaida isiyoeleweka sana, ya utakaso wa Kikristo.’ (Godet, Biblical Studies, N. T., uk. 190.)
DOKEZO E.
Na niwaelekeze tena wanafunzi wote wa utakatifu kwenye kitabu cha Marshall on Sanctification, na hasa sura zake za tatu na za nne. Wakimlinganisha na kazi zetu za kisasa—tuseme, kwa mfano, God’s Way of Holiness, kilichoandikwa na mwandishi mashuhuri kama Dr. H. Bonar—hawawezi ila kushtushwa na umuhimu ambao Marshall huupa wazo lile moja, kwamba utakatifu wetu, asili takatifu, umeandaliwa katika Yesu, na kwamba imani inapokubali na kudumisha muungano wetu na Yesu katika mawasiliano binafsi, utakaso ni kwa imani. Ambapo, katika kazi nyingine, muungano na Yesu, na imani kwake, hutajwa kwa upande tu, na msisitizo mkuu huwekwa juu ya wajibu na sababu zinazosukuma kuutekeleza, Marshall huonyesha jinsi sababu zisivyoweza kamwe kutoa nguvu tunayoihitaji: ni nguvu ya uzima wa Kristo ndani yetu, ni Kristo Mwenyewe, tunapokuwa kwa imani tumeshikamana ndani yake, atendaye kazi zetu zote ndani yetu.
Muhtasari wa kazi hiyo, kwa matumizi ya watu wengi, umechapishwa na Nisbet & Co.
DOKEZO F.
Dokezo kutoka kwa Bengel juu ya Warumi 1:4.
‘Kwa kadiri ya Roho wa Utakatifu. Neno hagios, mtakatifu, Mungu anapotajwa, halidokezi tu unyoofu usio na lawama katika tendo, bali Uungu wenyewe, au kusema kwa usahihi zaidi, uungu, au ubora wa asili ya Kimungu. Kwa hiyo hagiosune (neno lililotumika hapa) lina aina ya maana ya katikati baina ya hagiotes, utakatifu, na hagiasmos, utakaso. Linganisha Waebrania 12:10 (hagiotes au utakatifu), mstari 14 (hagiasmos au utakaso). Hivyo kwamba kuna, kana kwamba, viwango vitatu: utakaso, utakatifu wa maisha, utakatifu. Utakatifu huhusishwa na Baba, Mwana, na Roho Mtakatifu. Na kwa kuwa hapa Roho Mtakatifu hatajwi, bali roho ya utakatifu (hasa utakatifu, hagiosune), lazima tuulize zaidi usemi huu wa ajabu unadokeza nini. Jina roho hutolewa waziwazi na mara nyingi sana kwa Roho Mtakatifu; lakini Mungu naye huitwa roho; na Bwana Yesu Kristo huitwa roho, lakini kinyume na huyo wa mwisho. (2 Wakorintho 3:17.) Pamoja na hili lazima tulinganishe jambo hili kwamba, kama katika kifungu hiki, ndivyo mara nyingi upinzani wa mwili na roho hupatikana pale Kristo anapotajwa. (1 Timotheo 3:16; 1 Petro 3:18.) Katika vifungu hivi Roho hutumika kwa lolote lililo la Kristo (mbali na mwili, ingawa huu ulikuwa safi na mtakatifu, na juu ya mwili), kupitia kuzaliwa kwake na Baba, aliyemtakasa: kwa kifupi, Uungu wake wenyewe. Kwa maana hapa, mwili na roho, na sura 9:5, mwili na Uungu, husimama kwa upinzani wa pande zote. Roho hii hapa haiitwi roho ya utakatifu, jina la kawaida la Roho Mtakatifu; bali huitwa katika kifungu hiki roho ya utakatifu, ili kudokeza mara moja ufanisi wa utakatifu ule au uungu, ulioongoza kwa lazima kwenye ufufuo wa Mwokozi, na ambao kwao ulionyeshwa kwa nguvu kabisa, na pia ile nguvu ya kiroho na takatifu, au ya Kimungu ya Yesu aliyetukuzwa na bado akaubaki na mwili wa kiroho. Kabla ya ufufuo roho ilifichwa chini ya mwili; baada ya ufufuo roho ya utakatifu iliuficha mwili. Kwa habari ya lile la kwanza, alikuwa akijiita Mwana wa Adamu; kwa habari ya lile la mwisho, hujulikana kama Mwana wa Mungu.’
Beck, katika kitabu chake Lehrwissenschaft, uk. 604, hulisema wazi sana, hivi—
‘Kwa kadiri ambavyo hali ya kutokuwa na hatia na usafi wa Kristo havikuwepo katika mateso yake na kifo kama sifa iliyotulia, bali vilikuwa katika utendaji kamili katika nguvu ya uzima isiyoharibika ya Roho, alipojitakasa Mwenyewe kwa Mungu kwa ajili yetu (“kwa Roho wa milele,” Waebrania 9:14—kwa hiyo, katika Warumi 1:4, hagiosune, tabia ya utakatifu katika utendaji wake au utakatifu, si hagiotes, sifa ya ndani tu, wala hagiasmos, utakatifu katika kuundwa kwake)—mateso yake yalitimiza ukombozi wa milele.’
DOKEZO G.
‘Kuwekwa Huru’ na ‘Kumilikiwa’—Matokeo Mawili ya Ukombozi.
(Kutoka hotuba ya Mchungaji Stockmaiev.)‘Aliyejitoa nafsi yake kwa ajili yetu, ili atukomboe na maasi yote, na kujisafishia Mwenyewe watu wawe milki yake mwenyewe, wenye juhudi katika matendo mema.’
‘Katika kazi ya ukombozi ya Mwokozi wetu Yesu Kristo, kuna sehemu mbili dhahiri. Kamwe hutaipata siri ya kukaa ndani ya Kristo, maadamu huwezi kuziona sehemu hizi mbili dhahiri zilizotofautiana. Ya kwanza ni “Yesu kwa ajili yangu,” nyingine “Mimi kwa ajili ya Yesu.” Ahimidiwe Mwokozi wetu kwamba alikuja kwa ajili ya wenye dhambi. Yeye kwa ajili yetu. Ahimidiwe Bwana kwamba kuna ukombozi kutoka adhabu; lakini hilo bado si yote ambayo ukombozi humaanisha. Lazima uwe na ufahamu ulio wazi wa sehemu ya pili ya ukombozi, kwa yule Roho Mtakatifu yule yule aliye kiongozi wa kutuingiza katika kumiliki kamili kwa yote ambayo Kristo, akiishi na akifa, ametutendea. Alijitoa Mwenyewe ili atukomboe na maasi yote—si ili tupate furaha ya kupendezwa na usafi wetu wenyewe au utakatifu, au vitu kama hivyo; bali ili atupate sisi sote kwa ajili yake Mwenyewe, kujisafishia Mwenyewe, kwa ajili yake Mwenyewe, si kwa ajili yake na yao wenyewe, bali kwa Yeye Mwenyewe, watu wawe milki yake mwenyewe.
‘Ukombozi sasa ni nini?—uhuru kutoka nafsi, hata nafsi ya kiroho. Hatupaswi kuwa kitovu chetu wenyewe, kitovu cha furaha yetu, maendeleo yetu, tukiwa na nyuzi za maisha yetu ya kiroho katika mikono yetu maskini dhaifu. Hakuna maisha halisi ya kiroho ila maisha ya Kristo, na yeye lazima ayatunze yote tangu mwanzo hadi mwisho. Inueni macho yenu, ndugu wapendwa, ninyi mliokuwa mkitambaa juu ya ardhi. Tumeumbwa kwa ajili ya utukufu wa Mungu, ili tumilikiwe na Yesu. Bwana Mungu alipata njia, kwa kumtoa Mwana wake, Mwana-Kondoo wa Mungu, Mwana-Kondoo wake, ya kuwapata watu wenye ubinafsi kama hao, ambao hata katika mwendo wa maisha ya Kikristo walipata njia za kutafuta na kulisha nafsi, ya kuwaingiza watu kama hao katika umiliki wake halisi na wa vitendo, wamilikiwe na Yesu. Huo ndio ukombozi, na huo tu; huo ndio uhuru, na huo ndio uhalisi; hicho ndicho kinachotosheleza, si kutoshelezwa na uzoefu wowote wako mwenyewe, bali kuachilia uzoefu wako, na kusema, Mimi ni huru, huru kama watu wa Israeli walivyokuwa wakitoka Misri, huru kumtumikia Mungu. “Waache watu wangu waende, ili wanitumikie.” U huru, huru kwa damu ya Kristo, huru kwa nguvu ya Roho Mtakatifu—hakuna mwili, hakuna mkono, hakuna nafsi iwezayo kukuzuia. Bwana amenyoosha mikono yake juu ya nguvu zote zilizotuweka katika utumwa wa Misri, naye akazishinda. U huru kama ndege wa angani kuishi ndani ya Yesu—huo ndio uhuru; u huru katika maisha yako ya kila siku, huru katika vilindi vilivyo ndani kabisa vya nafsi yako, huru kwa ajili ya Yesu, umemilikiwa naye, watu wa milki yake mwenyewe. Waache watu wangu waende, akasema Mungu. Basi, Nimetoa damu yangu, akasema Yesu; na hakuna mwili, hakuna dhambi, hakuna nafsi iwezayo kudai kinyume cha damu ya Yesu. Amekomboa kwa ajili yake Mwenyewe, si kwa ajili yetu, watu wa milki yake mwenyewe….
‘Unauliza juu ya siri ya kukaa ndani ya Yesu. Je, hukuona hili katika sura ya 15 ya Yohana, kwamba kukaa na kuzaa matunda haviwezi kutenganishwa? Huwezi kukaa ndani ya Yesu kwa ajili ya furaha yake, na kuridhika kwako kwa ndani. Siri ya kukaa ni kusimama kama aliyekombolewa, kwa uthabiti katika sehemu ya pili ya ukombozi kama katika ya kwanza. Sasa ninaishi kwa ajili ya Yesu, nami sina budi ila kuuliza, Bwana, wataka nifanye nini sasa? Mimi ni wako. Mimi ni wa Yesu. Sina budi ila kufuata, kufuata kama aliyetakaswa, kama aliyemilikiwa, kama yule ambaye haishi tena kwa ajili yake mwenyewe, aliyeutoa uhai wake mikononi mwa Yesu. Ee, jinsi maswali haya ya kukaa yanavyokuwa rahisi! Si ufumbo; si uzoefu fulani wa pekee. Ni jambo tu. Namhitaji Yesu kwa kila dakika, na majaribu yangu pamoja na wajibu wangu huwa fursa za kutimiza maisha haya ya ushirika na Kristo. Ee, ndiyo, huu ndio ukombozi! Ee, nguvu kuu ya Mungu Baba, Mungu Mwana, Mungu Roho Mtakatifu, iliyojifunga kumshika kitu dhaifu, kisicho na msaada, kisicho aminifu kama wewe na mimi katikati ya uzima! Tumetiwa muhuri na Roho Mtakatifu, na Mungu kamwe hatavunja muhuri wake Mwenyewe.’
MWISHO.
MORRISON AND GIBB, WACHAPISHAJI, EDINBURGH.