Kuiendesha Nyumba Yako kwa Hekima

«Huangalia sana mwenendo wa watu wa nyumbani mwake, wala hali chakula cha uvivu.» Mithali 31:27 (KJV) Sura ya thelathini na moja ya Mithali inachora picha ya mwanamke wa ajabu. Amejulikana kama mwanamke mwema au mwanamke wa Mithali 31. Mumewe humwamini. Watoto wake huinuka na kumwita mbarikiwa. Hufanya kazi kwa mikono yenye hiari. Huamka kungali bado usiku ili kuandaa chakula kwa jamaa yake. Huliangalia shamba na kulinunua. Hupanda shamba la mizabibu. Hutengeneza mavazi na kuwauzia wafanyabiashara. Huwanyoshea maskini na wahitaji mikono yake. Amevikwa nguvu na heshima, naye hucheka siku zijazo. Huyu si mwanamke dhaifu. Huyu ni mwanamke mwenye nguvu, mwenye hekima, mwenye bidii ya kazi, na mcha Mungu. Na katikati ya maisha yake kuna nyumba yake.

Kuiendesha nyumba si wito mdogo. Si jambo lisilo na maana kuliko kuendesha biashara au kushika kazi ofisini. Kwa njia nyingi, ni jambo la maana zaidi, kwa sababu nyumbani ndipo kizazi kijacho hukuzwa. Nyumba yenye amani na utaratibu mzuri ni ushuhuda wenye nguvu kwa injili. Nyumba yenye machafuko na magomvi huwafukuza wote waliomo — mume, watoto, na wageni — kuelekea mlangoni.

Biblia inasema kwamba mwanamke mwenye hekima huijenga nyumba yake, bali mwanamke mpumbavu huibomoa kwa mikono yake mwenyewe. Ina maana gani kuijenga nyumba yako? Acha nipitie maeneo kadhaa.

Kwanza, kuna utaratibu wa nje wa nyumba. Nyumba yako haihitaji kuwa kubwa au nzuri ili iwe nyumba njema. Waweza kuifanya nyumba ya matofali ya udongo yenye paa la mabati kuwa mahali pa amani na usalama kwa jamaa yako. Kinachohitajika ni usafi, utaratibu, na uangalifu. Fagia sakafu. Osha vyombo. Fua nguo. Ondoa taka uani. Wafundishe watoto wako kusaidia katika mambo haya tangu wakiwa wadogo. Si aibu kwa mwanamke kuwa hodari katika kazi hizi za nyumbani. Ni jambo zuri. Mwanamke Mshunami katika Wafalme wa Pili sura ya nne ni mfano wa ajabu. Aligundua kwamba nabii Elisha alikuwa akipita mjini mwake mara kwa mara, akamwambia mumewe, «Na tumfanyie chumba kidogo cha juu ukutani, na tumwekee humo kitanda, na meza, na kiti, na kinara cha taa.» Alipanga. Aliandaa. Alitumia alivyokuwa navyo kumbariki mtu wa Mungu. Nyumba yake ilikuwa na utaratibu wa kutosha hata angeweza kutoa ukarimu wakati wowote.

Pili, kuna kulisha watu wa nyumbani. Mwanamke wa Mithali 31 huleta chakula chake kutoka mbali.

Huamka mapema na kuwapa watu wa nyumbani mwake chakula. Kuilisha jamaa vizuri, kwa bajeti finyu, ni mojawapo ya ustadi mkubwa wa mke Mkristo. Jifunze kupika vizuri vyakula vya watu wako — matoke, maharagwe, wali, ugali, sukuma wiki, mchuzi wa karanga, chapati. Jifunze kuhifadhi chakula — kukausha, kuvusha moshi, kuweka kwenye siki — ili kisipotee kitu. Wafundishe binti zako kupika. Usiwaache wakue bila uwezo wa kuitunza jamaa. Milo si suala la chakula tu. Ni suala la maisha ya jamaa.

Meza ya chakula ni mahali ambapo siku hushirikiwa, ambapo mafundisho hutokea, ambapo maombi hufanywa, ambapo vifungo huimarishwa. Fanya nyakati za chakula kuwa za pekee, hata wakati chakula ni cha kawaida.

Tatu, kuna usimamizi wa fedha. Hili ni mojawapo ya maeneo magumu zaidi kwa jamaa nyingi.

Fedha huingia bila kutabirika. Mahitaji ni mengi. Shinikizo hutoka kwa jamaa iliyopanuka.

Majaribu ni tele. Lakini mwanamke Mkristo mwenye hekima hujifunza kushughulikia fedha kwa uangalifu, kulingana na kanuni za Kibiblia. Mpe Bwana kwanza — Biblia inatufundisha kumheshimu Bwana kwa malimbuko ya mazao yetu yote. Weka akiba ya kitu, hata kidogo. Mwanamke wa Mithali 31 alinunua shamba kwa mapato yake mwenyewe, jambo linalomaanisha aliweza kuweka akiba na kuwekeza. Epuka madeni, hasa kwa wale wanaotoza riba kubwa. Ishi kadiri ya uwezo wako. Panga kwa ajili ya gharama unazojua zinakuja — ada za shule, gharama za matibabu, mazishi. Usitumie fedha kwa mambo ya kipumbavu wakati mambo ya lazima yanakosekana. Fanya kazi pamoja na mumeo katika mambo haya. Usimfiche matumizi. Ombeni pamoja juu ya maamuzi ya kifedha.

Nne, kuna kuunda hali ya nyumbani. Hili ni gumu zaidi kupima lakini labda ni la maana zaidi kuliko jambo lingine lolote. Hali ya hisia iko vipi nyumbani mwako? Ni ya amani au ya mvutano? Ni ya furaha au ya uzito? Ni mahali ambapo watu wanataka kuja au mahali ambapo watu wanataka kukimbia? Roho ya nyumba huundwa kwa kiasi kikubwa na mwanamke aliyemo. Ikiwa mke na mama ana wasiwasi, jamaa yote itakuwa na wasiwasi. Ikiwa yeye ni mgomvi, jamaa yote itagombana. Ikiwa anamtumaini Mungu na kutembea katika furaha, jamaa yote itaihisi amani. Huenda usiweze kudhibiti yanayotokea nje ya lango lako, lakini kwa neema ya Mungu, waweza kuweka hali ndani ya lango lako. Piga muziki mzuri wa injili. Weka redio au televisheni mbali na vipindi visivyomcha Mungu. Wakaribishe watu ndani. Kuwe na kicheko. Kuwe na maombi. Kicho cha Bwana na kikae juu ya nyumba yako.

Tano, kuna ukarimu. Taa ya mwanamke wa Mithali 31 haizimiki usiku. Nyumbani mwake ni mahali ambapo wengine hukaribishwa. Katika utamaduni wetu, ukarimu ni thamani ya ndani na nzuri. Usiache mwendo wa haraka wa maisha ya kisasa uue desturi hii ya kale. Ifungue nyumba yako kwa waamini wenzako.

Ifungue nyumba yako kwa majirani. Ifungue nyumba yako kwa vijana wanaohitaji shangazi mcha Mungu. Ifungue nyumba yako kwa mmisionari au mhubiri asafiriye. Toa chai. Toa mlo ikiwa waweza. Toa sikio lako la kusikiliza na maombi yako.

Sita, kuna kujenga kumbukumbu na desturi. Sherehekea siku za kuzaliwa kwa urahisi lakini kwa maana. Adhimisha Krismasi na Pasaka kwa ibada na wakati wa jamaa. Anzisha midundo midogo — chakula cha mchana cha Jumapili baada ya kanisa, usafishaji wa uani wa Jumamosi, maombi ya jioni kabla ya kulala. Desturi hizi huifuma jamaa pamoja na kuwapa watoto hisia thabiti ya kuwa mali ya nyumbani.

Acha niseme neno kuhusu uwiano. Mwanamke wa Mithali 31 alifanya mambo mengi, lakini hakufanya yote kwa wakati mmoja, wala hakuyafanya peke yake. Alikuwa na wajakazi. Aliwafunza watu wa nyumbani mwake. Alifanya kazi pamoja na mumewe. Usijitarajie kuwa mkamilifu katika kila eneo katika kila hatua ya maisha. Watoto wanapokuwa wachanga sana, hutakuwa na wakati wa kuanzisha shamba la mizabibu. Watoto wanapokuwa wakubwa, utakuwa na nafasi zaidi kwa kazi za nje. Pokea majira kadiri yanavyokuja. Mwombe Mungu hekima juu ya nini ushike na nini uache.

Wazo la mwisho. Katika utamaduni wetu, mara nyingi kuna matarajio makubwa kwamba mke na mama atatumika bila kupumzika na bila kikomo. Hupika, husafisha, hulima, hufanya kazi za nje, huwatunza watoto, huwahudumia jamaa iliyopanuka. Asipokuwa mwangalifu, aweza kuchoka, kuwa na uchungu, na kuwa na kinyongo. Dada, jifunze kupumzika. Mungu Mwenyewe alipumzika siku ya saba. Hata mwanamke wa Mithali 31 lazima alilala wakati fulani. Usipuuze mwili na nafsi yako mwenyewe. Lala vya kutosha. Kula vizuri. Keti kimya pamoja na Bwana. Mwombe mumeo na watoto wakubwa wasaidie. Waombe dada zako Wakristo msaada. Huwezi kutoa kutoka kikombe kilicho tupu.

Sala Bwana, nifundishe kuiendesha nyumba yangu kwa hekima. Nisaidie kuijenga nyumba yangu wala nisiibomoe. Nipe ustadi mikononi mwangu, utaratibu katika njia zangu, na amani rohoni mwangu. Nisaidie kuwa baraka kwa mume wangu, watoto wangu, na wote waingiao nyumbani mwetu. Utupe ya kutosha kwa mahitaji yetu. Tufundishe kutoa kwa ukarimu, kuweka akiba kwa hekima, na kutumia kwa uangalifu. Ifanye nyumba yangu kuwa mahali ambapo Wewe unaheshimiwa. Kwa jina la Yesu, Amina.