Wito wa Dhati kwa Maisha ya Utauwa na Utakatifu
Hatuwezi kumpendeza Mungu katika hali yo yote wala kazi yo yote ya maisha, isipokuwa kwa kuikusudia na kuiweka wakfu yote kwa heshima na utukufu wake

Sura 4 · dakika 26 za kusoma · dakika 33 za kusikiliza

Hatuwezi kumpendeza Mungu katika hali yo yote wala kazi yo yote ya maisha, isipokuwa kwa kuikusudia na kuiweka wakfu yote kwa heshima na utukufu wake

BAADA ya kueleza katika sura ya kwanza asili ya jumla ya utauwa, na kuonyesha kwamba haimaanishi aina fulani ya maombi, bali aina fulani ya maisha yanayotolewa kwa Mungu, si katika nyakati au mahali fulani tu, bali kila mahali na katika kila jambo; sasa nitashuka kwenye mambo machache mahususi, na kuonyesha jinsi tunavyopaswa kumtolea Mungu kazi zetu na shughuli zetu, wakati wetu na mali zetu.

Kama vile Mkristo mwema anavyopaswa kuhesabu kila mahali kuwa patakatifu, kwa sababu Mungu yupo pale, vivyo hivyo anapaswa kuitazama kila sehemu ya maisha yake kuwa jambo la utakatifu, kwa sababu inapaswa kutolewa kwa Mungu.

Kazi ya kasisi ni kazi takatifu, kwa sababu ni huduma katika mambo matakatifu, ni kuhudumu madhabahuni. Lakini shughuli za kidunia nazo zinapaswa kufanywa kuwa takatifu kwa Bwana, kwa kufanywa kama huduma kwake, na kwa kupatana na mapenzi yake ya Kimungu.

Kwa maana kama vile watu wote, na vitu vyote vilivyo ulimwenguni, ni mali ya Mungu kweli kweli, sawa na mahali, vitu, au watu wo wote waliowekwa wakfu kwa huduma ya Kimungu, vivyo hivyo vitu vyote vinapaswa kutumiwa, na watu wote wanapaswa kutenda katika hali zao na kazi zao mbalimbali, kwa utukufu wa Mungu.

Kwa hiyo, watu wenye shughuli za kidunia hawapaswi kujiona kuwa wako huru kujiishia wenyewe, kujitolea sadaka kwa matakwa na hulka zao wenyewe, eti kwa sababu kazi yao ni ya kidunia. Bali wanapaswa kutafakari kwamba, kama vile ulimwengu na kazi zote za kidunia ni mali ya Mungu kweli kweli, sawa na watu na vitu vilivyowekwa wakfu kwa madhabahu, vivyo hivyo ni wajibu wa watu wenye shughuli za kidunia kumwishia Mungu kikamilifu, kama vile ulivyo wajibu wa wale waliowekwa wakfu kwa huduma ya Kimungu.

Kama ulimwengu wote ni wa Mungu, vivyo hivyo ulimwengu wote unapaswa kutenda kwa ajili ya Mungu. Kama watu wote wana uhusiano ule ule na Mungu, kama watu wote wamepata nguvu zao zote na vipawa vyao vyote kutoka kwa Mungu, vivyo hivyo watu wote wanalazimika kutenda kwa ajili ya Mungu, kwa nguvu zao zote na vipawa vyao vyote.

Kama vitu vyote ni vya Mungu, vivyo hivyo vitu vyote vinapaswa kutumiwa na kuhesabiwa kuwa vitu vya Mungu. Watu kuvitumia vibaya vitu vya duniani, na kujiishia wenyewe, ni uasi ule ule dhidi ya Mungu kama malaika kuvitumia vibaya vitu vya mbinguni; kwa sababu Mungu ni Bwana wa vyote duniani sawasawa kabisa na vile alivyo Bwana wa vyote mbinguni.

Vitu vinaweza, na lazima, kutofautiana katika matumizi yake, lakini hata hivyo vyote vinapaswa kutumiwa kulingana na mapenzi ya Mungu.

Watu wanaweza, na lazima, kutofautiana katika kazi zao, lakini hata hivyo wote wanapaswa kutenda kwa malengo yale yale, kama watumishi watiifu wa Mungu, katika utendaji ulio sahihi na wa kicha Mungu wa wito wao mbalimbali.

Makasisi wanapaswa kumwishia Mungu kikamilifu kwa njia moja mahususi, yaani, katika kutekeleza huduma takatifu, katika kuhudumia maombi na Sakramenti, na katika kugawa kwa bidii mema ya kiroho.

Lakini watu wa kazi nyingine, kwa njia zao mahususi, wanalazimika vivyo hivyo kutenda kama watumishi wa Mungu, na kumwishia Yeye kikamilifu katika wito wao mbalimbali. Hii ndiyo tofauti pekee kati ya makasisi na watu wa wito mwingine.

Itakapoweza kuonyeshwa kwamba watu wanaruhusiwa kuwa na ubatili, tamaa ya mali, anasa za mwili, nia ya kidunia, au kiburi katika kutekeleza shughuli zao za kidunia, ndipo itakapokuwa halali kwa makasisi kuendekeza hulka hizo hizo katika kazi yao takatifu. Kwa maana ingawa hulka hizi ni za kuchukiza mno na za uhalifu mkubwa zaidi kwa makasisi, ambao, mbali na kiapo chao cha ubatizo, wamejitoa kwa Mungu mara ya pili ili wawe watumishi wake, si katika shughuli za kawaida za maisha ya binadamu, bali katika huduma ya kiroho ya mambo matakatifu kabisa, na ambao kwa hiyo wanapaswa kujiweka mbali na tofauti na maisha ya kawaida ya watu wengine, kama vile kanisa au madhabahu inavyopaswa kutengwa mbali na nyumba na meza za matumizi ya kawaida; hata hivyo, kama vile Wakristo wote kwa Ubatizo wao wamewekwa wakfu kwa Mungu, na kufanywa wakiri wa utakatifu, vivyo hivyo wote, katika wito wao mbalimbali, wanapaswa kuishi kama watu watakatifu na wa mbinguni; wakifanya kila jambo katika maisha yao ya kawaida kwa namna ambayo tu linaweza kupokelewa na Mungu kama huduma iliyofanywa kwake. Kwa maana mambo ya kiroho na ya kimwili, matakatifu na ya kawaida, sharti, kama wanadamu na malaika, kama mbingu na nchi, yote yashirikiane kwa utukufu wa Mungu.

Kama vile yupo Mungu mmoja tu na Baba yetu sisi sote, ambaye utukufu wake huvipa nuru na uhai vyote vilivyo hai, ambaye uwepo wake hujaza mahali pote, ambaye uweza wake huvitegemeza viumbe vyote, ambaye maongozi yake hutawala matukio yote; vivyo hivyo kila kilicho hai, kiwe mbinguni au duniani, kiwe ni viti vya enzi au falme, wanadamu au malaika, wote, kwa roho moja, wanapaswa kuishi kikamilifu kwa sifa na utukufu wa Mungu huyu mmoja, Baba yao wote. Malaika kama malaika, katika huduma zao za mbinguni; lakini wanaume kama wanaume, wanawake kama wanawake, maaskofu kama maaskofu, mapadre kama mapadre, na mashemasi kama mashemasi; wengine kwa mambo ya kiroho, na wengine kwa mambo ya kimwili, wakimtolea Mungu dhabihu ya kila siku ya maisha yenye akili, matendo ya hekima, usafi wa moyo, na mapenzi ya mbinguni.

Hii ndiyo shughuli ya pamoja ya watu wote katika ulimwengu huu. Hakuna mwanamke ye yote duniani aliyeachiwa kupoteza wakati wake katika upumbavu na upuuzi wa maisha ya mitindo, wala hakuna mwanamume ye yote aliyeachiwa kujitoa kabisa kwa masumbufu na mashughuliko ya kidunia; matajiri hawakuachiwa kukidhi tamaa zao katika anasa na kiburi cha maisha, wala maskini hawakuachiwa kuisumbua na kuitesa mioyo yao kwa umaskini wa hali yao; bali wanaume na wanawake, matajiri na maskini, pamoja na maaskofu na mapadre, sharti waenende mbele za Mungu katika roho ile ile ya hekima na utakatifu, katika kujikana kule kule kwa hulka zote za ubatili, na katika nidhamu na uangalifu ule ule wa roho zao; si kwa sababu tu wote wana asili ile ile ya akili, na ni watumishi wa Mungu yule yule, bali kwa sababu wote wanahitaji utakatifu ule ule, ili kuwafanya wafae kwa furaha ile ile ambayo wote wameitwa kwayo. Kwa hiyo ni lazima kabisa kwa Wakristo wote, wanaume kwa wanawake, kujiona kuwa watu waliowekwa wakfu kwa utakatifu, na hivyo kuzipanga njia zao za kawaida za maisha kwa kanuni za akili na utauwa, ambazo zinaweza kuyageuza kuwa huduma isiyokoma kwa Mungu Mwenyezi.

Basi ili kuifanya kazi yetu, au shughuli yetu, kuwa huduma inayokubalika kwa Mungu, tunapaswa kuiendesha kwa roho na hulka ile ile inayotakiwa katika kutoa sadaka, au katika kazi yo yote ya utauwa. Kwa maana ikiwa, “tukila au tukinywa, au tukifanya jambo lo lote,” imetupasa “kufanya yote kwa utukufu wa Mungu”; [1 Wakorintho 10:31] ikiwa “imetupasa kuutumia ulimwengu huu kana kwamba hatuutumii”; ikiwa imetupasa “kuitoa miili yetu iwe dhabihu iliyo hai, takatifu, ya kumpendeza Mungu”; [Warumi 12:1] ikiwa ni kweli kwamba “tunaenenda kwa imani, si kwa kuona,” na imetupasa “kuwa na wenyeji wetu mbinguni”; [2 Wakorintho 5:7; Wafilipi 3:20] basi ni lazima kwamba njia ya kawaida ya maisha yetu, katika kila hali, ifanywe kumtukuza Mungu kwa hulka zile zile zinazofanya maombi yetu na ibada zetu zikubalike kwake. Kwa maana ikiwa tuna nia ya kidunia au ya kiulimwengu katika kazi zetu, ikiwa zinaendeshwa kwa tamaa za ubatili na hulka za uchoyo, ili tu kujiridhisha wenyewe, hatuwezi kusemwa kuwa tunaishi kwa utukufu wa Mungu, zaidi ya vile walafi na walevi wanavyoweza kusemwa kuwa wanakula na kunywa kwa utukufu wa Mungu.

Kama vile utukufu wa Mungu ni jambo moja na lile lile, vivyo hivyo lo lote tufanyalo linalopatana nao lazima lifanywe kwa roho moja na ile ile. Hali na hulka ile ile ya moyo inayofanya sadaka zetu na ibada zetu zikubalike, lazima pia iifanye kazi yetu, au shughuli yetu, kuwa sadaka ifaayo kwa Mungu. Mtu akijitaabisha ili awe tajiri, na kuifuatilia biashara yake ili ajipandishe hadi hali ya heshima na utukufu ulimwenguni, hamtumikii tena Mungu katika kazi yake; anatenda chini ya mabwana wengine, na hana haki zaidi ya kupata thawabu kutoka kwa Mungu kuliko yule atoaye sadaka ili aonekane, au aombaye ili asikiwe na watu. Kwa maana tamaa za ubatili na za kidunia haziruhusiwi katika kazi zetu, zaidi ya zinavyoruhusiwa katika sadaka zetu na ibada zetu. Kwa maana hulka hizi za kiburi cha kidunia na kujitafutia utukufu si mbaya tu zinapochanganyika na matendo yetu mema, bali zina asili ile ile mbaya, na hutufanya tuchukize mbele za Mungu, zinapoingia katika shughuli za kawaida za kazi yetu. Ikiwa ingeruhusiwa kuendekeza tamaa za uchoyo au za ubatili katika kazi zetu za kidunia, basi ingeruhusiwa pia kujitafutia utukufu katika ibada zetu. Lakini kama vile sadaka zetu na ibada zetu si huduma inayokubalika isipokuwa zinapotoka katika moyo uliojitoa kwa Mungu kweli kweli, vivyo hivyo kazi yetu ya kawaida haiwezi kuhesabiwa kuwa huduma kwake, isipokuwa inapofanywa kwa hulka na utauwa ule ule wa moyo.

Kazi nyingi za maisha kwa asili yake ni halali; na zote zilizo hivyo zinaweza kufanywa kuwa sehemu halisi ya wajibu wetu kwa Mungu, ikiwa tutajihusisha nazo kwa kiasi tu, na kwa malengo tu, yanayowafaa viumbe wanaopaswa kuishi juu ya ulimwengu, wakati wote wanaoishi ulimwenguni. Hiki ndicho kipimo pekee cha kujitoa kwetu kwa shughuli yo yote ya kidunia, iwe ni ya aina gani, iwe ni mahali po pote; isichukue zaidi ya mikono yetu, mioyo yetu, au wakati wetu kuliko inavyopatana na kujiandaa kwa moyo wote, kila siku, kwa uangalifu, kwa ajili ya maisha mengine. Kwa maana kama vile Wakristo wote, kwa kuwa Wakristo, wameukana ulimwengu huu, ili wajiandae kwa ibada ya kila siku, na utakatifu katika mambo yote, kwa ajili ya hali ya milele ya asili nyingine kabisa, wanapaswa kuzitazama kazi za kidunia kama wanavyotazama mahitaji ya kidunia, na udhaifu wa mwili; mambo yasiyopaswa kutamaniwa bali kuvumiliwa na kustahimiliwa tu, hadi mauti na ufufuo vitakapotufikisha katika hali ya milele ya furaha ya kweli.

Basi yule asiyeyatazama mambo ya maisha haya kwa kiwango hiki cha udogo, hawezi kusemwa kuwa anazihisi au kuziamini kweli kuu kabisa za Ukristo. Kwa maana ikiwa anaona jambo lo lote kuwa kubwa au la maana katika shughuli za kibinadamu, je, anaweza kusemwa kuwa anayahisi au kuyaamini Maandiko yale yanayoyaonyesha maisha haya, na mambo makuu kabisa ya maisha, kuwa mapovu, mvuke, ndoto, na vivuli?

Ikiwa anaona heshima, na maonyesho, na utukufu wa kidunia kuwa furaha yo yote halisi ya Mkristo, anawezaje kusemwa kuwa analihisi au kuliamini fundisho hili, “Heri ninyi, watu watakapowachukia, na watakapowatenga, na kuwashutumu, na kulikataa jina lenu kuwa ovu, kwa ajili ya Mwana wa Adamu”? [Luka 6:22] Kwa maana hakika, kama kungekuwa na furaha yo yote ya kweli katika heshima, na maonyesho, na utukufu wa kidunia; kama mambo haya yangestahili mawazo yetu na uangalifu wetu; isingekuwa jambo la furaha kuu kabisa tunaponyang’anywa kwayo kwa mateso na dhiki. Kwa hiyo, ikiwa mtu ataishi kwa namna ya kuonyesha kwamba anayahisi na kuyaamini mafundisho ya msingi kabisa ya Ukristo, lazima aishi juu ya ulimwengu; hii ndiyo hulka itakayomwezesha kufanya shughuli za maisha, na bado kumwishia Mungu kikamilifu, na kuendesha kazi fulani ya kidunia kwa moyo wa mbinguni. Na ni lazima watu waishi katika kazi zao kwa hulka hii, kama vile ilivyo lazima kwamba kazi yenyewe iwe halali.

Mkulima alimaye ardhi ameajiriwa katika shughuli ya uaminifu, iliyo ya lazima maishani, na inayoweza kabisa kufanywa kuwa huduma inayokubalika kwa Mungu. Lakini akijitaabisha na kuhangaika, si ili kutimiza malengo yo yote ya busara ya maisha, bali ili jembe lake litengenezwe kwa fedha, na farasi zake wafungwe lijamu za dhahabu, uaminifu wa kazi yake umepotea kwa upande wake, na kazi yake inakuwa upumbavu wake.

Mfanyabiashara anaweza kwa haki kuona kwamba ni sawa na mapenzi ya Mungu yeye kuuza vitu visivyo na hatia na vyenye manufaa maishani, vinavyomsaidia yeye mwenyewe, na wengine, kupata riziki ya kiasi, na kuwawezesha kuwasaidia wale wanaohitaji msaada. Lakini, badala ya hayo, akifanya biashara kwa ajili yake mwenyewe tu, bila kanuni nyingine yo yote isipokuwa hulka yake mwenyewe; ikiwa lengo lake kuu ndani yake ni kutajirika, ili aishi kwa heshima na anasa, na aweze kustaafu biashara na kuingia katika uvivu na starehe; biashara yake, kwa upande wake, inapoteza hatia yake yote, na iko mbali sana na kuwa huduma inayokubalika kwa Mungu, hata ni njia tu ya uchoyo, kujipenda, na tamaa ya makuu, inayoonekana kuwa na sura nzuri zaidi. Kwa maana mtu wa namna hiyo huyageuza mahitaji ya kazi kuwa kiburi na uchoyo, kama vile mlevi na mpenda anasa wanavyoyageuza mahitaji ya kula na kunywa kuwa ulafi na ulevi. Basi yule aamkaye mapema na kulala usiku sana, atokwaye jasho na kujitaabisha kwa malengo haya, ili siku moja awe tajiri, na kuishi katika starehe na anasa, haishi kwa utukufu wa Mungu zaidi ya yule achezaye kamari kwa malengo hayo hayo. Kwa maana ingawa kuna tofauti kubwa kati ya biashara na kamari, hata hivyo sehemu kubwa ya tofauti hiyo hupotea, mara watu wanapofanya biashara kwa tamaa na hulka zile zile, na kwa malengo yale yale, ambayo kwayo wengine hucheza kamari. Sadaka, na kuvaa kwa urembo, ni mambo tofauti sana; lakini watu wakitoa sadaka kwa sababu zile zile ambazo kwazo wengine huvaa kwa urembo, ili tu waonekane na kusifiwa, basi sadaka inakuwa kama ubatili wa mavazi ya fahari tu. Vivyo hivyo, ikiwa nia zile zile zinazowafanya watu fulani wawe na bidii na juhudi katika biashara zao, ndizo zinazowafanya wengine wadumu katika kamari, juhudi hizo ni kama juhudi za kamari tu.

Calidus amefanya biashara kwa zaidi ya miaka thelathini katika mji mkubwa kuliko yote wa ufalme; kwa miaka hiyo yote amekuwa akiiongeza biashara yake na mali yake bila kukoma. Kila saa ya mchana kwake ni saa ya biashara; na ingawa anakula na kunywa kwa hamu kubwa, kila mlo huonekana kuwa wa haraka, naye angeomba baraka ya chakula kama angepata nafasi. Calidus humaliza kila siku katika kilabu cha pombe, lakini hapati nafasi ya kufika huko mpaka karibu saa tatu usiku. Kila mara hulazimika kunywa glasi nzuri ya kutosha, ili kuyafukuza mawazo ya biashara kichwani mwake, na kuifanya roho yake iwe na usingizi wa kutosha kulala. Hufanya biashara wakati wote anapoamka, na huwa amekwisha kumaliza mambo kadhaa kabla hajafika ofisini kwake. Maombi yake ni mshangao mfupi mmoja au miwili, ambayo kamwe haikosi kuyatoa wakati wa hali ya hewa ya dhoruba na tufani, kwa sababu kila mara ana kitu fulani baharini. Calidus atakuambia, kwa furaha kubwa, kwamba amekuwa katika haraka hii kwa miaka mingi hivyo, na kwamba ingekuwa imemuua zamani, kama si kwamba amejiwekea kanuni ya kutoka mjini kila Jumamosi, na kuifanya Jumapili kuwa siku ya utulivu, na ya kujiburudisha vizuri mashambani.

Sasa ametajirika kiasi kwamba angeiacha biashara yake, na kuiburudisha uzee wake kwa kujenga, na kupamba nyumba nzuri mashambani, kama si kwamba anaogopa angeingiwa na huzuni nzito kama angeiacha biashara yake. Atakuambia, kwa uzito mkubwa, kwamba ni jambo la hatari kwa mtu aliyezoea kupata fedha kuacha kuzipata kamwe. Ikiwa mawazo ya dini yanatokea wakati wo wote kumwingia kichwani kwa siri, Calidus hutosheka kwa kufikiri kwamba hajawahi kamwe kuwa rafiki wa wazushi na makafiri, kwamba amekuwa daima mwenye adabu kwa mchungaji wa parokia yake, na mara nyingi sana ametoa kitu kwa shule za msaada wa maskini.

Basi njia hii ya maisha iko mbali kiasi hicho na mafundisho yote na nidhamu yote ya Ukristo, kwamba hakuna mtu awezaye kuishi ndani yake kwa sababu ya ujinga au udhaifu. Calidus hawezi kudhani kwamba “amezaliwa mara ya pili kwa Roho”; [Yohana 3] kwamba yeye “ndani ya Kristo amekuwa kiumbe kipya”; kwamba anaishi hapa kama mgeni na msafiri, [1 Petro 2:11] akiyaelekeza mapenzi yake kwa yaliyo juu, na kujiwekea hazina mbinguni, [Wakolosai 3:1] — hawezi kudhani hivi, zaidi ya anavyoweza kufikiri kwamba maisha yake yote amekuwa Mtume akitenda miujiza, na kuihubiri Injili.

Lazima pia ikubaliwe kwamba wafanyabiashara wengi, hasa katika miji mikubwa, wanafanana mno na Calidus. Unawaona wiki nzima wamezama katika biashara, hawawezi kufikiri jambo lingine lo lote; kisha wanaitumia Jumapili katika uvivu na kujiburudisha, katika kuzurura mashambani, katika matembeleo na mikusanyiko ya furaha ya namna ambayo mara nyingi huifanya kuwa siku mbaya kuliko zote za wiki.

Basi hawaishi hivyo kwa sababu hawawezi kujikimu kwa uangalifu na bidii kidogo zaidi katika biashara; bali wanaishi hivyo kwa sababu wanataka kutajirika katika biashara zao, na kuzitunza familia zao katika heshima na kiwango fulani cha fahari ambacho maisha ya Kikristo yenye akili hayana haja nacho. Ondoa tu hulka hii, na ndipo watu wa biashara zote watakapojikuta wana nafasi ya kuishi kila siku kama Wakristo, kuwa waangalifu katika kila wajibu wa Injili, kuishi katika mwenendo wa dini unaoonekana, na kuwa kila siku washikaji madhubuti wa maombi ya faragha na ya hadhara.

Basi njia pekee ya kufanya hivi ni watu kuitazama biashara yao kama kitu wanacholazimika kukiweka wakfu kwa utukufu wa Mungu, kitu ambacho wanapaswa kukifanya kwa namna tu ambayo wanaweza kukifanya kuwa wajibu kwake. Hakuna kitu kinachoweza kuwa sawa katika biashara kisicho chini ya kanuni hizi. — Mtume anawaamuru watumwa wawatii bwana zao “kwa unyofu wa moyo, kama kumtii Kristo; wala si kwa utumwa wa macho, kama wajipendekezao kwa wanadamu; bali kama watumwa wa Kristo, wakitenda yaliyo mapenzi ya Mungu kwa moyo; kwa nia njema mkitumika, kama kumtumikia Bwana, wala si wanadamu.” [Waefeso 6:5; Wakolosai 3:22, 23]

Kifungu hiki kinaonyesha kwa kutosha kwamba Wakristo wote wanapaswa kumwishia Mungu kikamilifu katika kila hali na kila mazingira, wakifanya kazi ya wito wao wa kawaida kwa namna hiyo, na kwa malengo hayo, ya kuifanya kuwa sehemu ya utauwa wao au huduma yao kwa Mungu. Kwa maana hakika, ikiwa watumwa maskini hawapaswi kutekeleza kazi yao kama wajipendekezao kwa wanadamu, ikiwa wanapaswa kumtazama Mungu peke yake katika matendo yao yote, na kutumika kwa unyofu wa moyo, kama kumtumikia Bwana, hakika watu wa kazi na hali nyingine lazima walazimike vivyo hivyo kuendesha shughuli zao kwa unyofu ule ule wa moyo; si kwa kuufurahisha ubatili wa nia zao wenyewe, si kwa kukidhi tamaa zao za kidunia za kujipenda, bali kama watumishi wa Mungu katika yote wanayopaswa kufanya. Kwa maana hakika hakuna mtu atakayesema kwamba mtumwa anapaswa kuiweka wakfu hali yake ya maisha kwa Mungu, na kuyafanya mapenzi ya Mungu kuwa kanuni na lengo pekee la utumishi wake, lakini mfanyabiashara hana haja ya kutenda kwa roho ile ile ya utauwa katika biashara yake. Kwa maana hilo ni upuuzi sawa na kusema kwamba ni lazima mtu mmoja awe mwenye haki au mwaminifu zaidi kuliko mwingine.

Kwa hiyo ni hakika kabisa kwamba hakuna Mkristo anayepaswa kuingia katika biashara zaidi, wala kwa malengo mengine yo yote, kuliko yale ambayo anaweza kwa unyofu wa moyo kumtolea Mungu, kama huduma yenye akili. Kwa maana Mwana wa Mungu ametukomboa kwa lengo hili moja tu, ili, kwa maisha ya akili na utauwa, tuishi kwa utukufu wa Mungu; hii ndiyo kanuni na kipimo pekee kwa kila daraja na kila hali ya maisha. Bila kanuni hii, kazi iliyo halali kabisa inakuwa hali ya maisha yenye dhambi.

Ondoa hili katika maisha ya kasisi, na kazi yake takatifu inamweka tu katika hukumu kubwa zaidi. Ondoa hili kwa wafanyabiashara, na maduka yanakuwa tu nyumba nyingi za ulafi wa mali na faida ya aibu. Ondoa hili kwa waungwana, na mwenendo wa maisha yao unakuwa mwenendo wa anasa za mwili, kiburi, na upotovu. Ondoa kanuni hii mezani petu, na yote yanatumbukia katika ulafi na ulevi. Ondoa kipimo hiki katika mavazi na mapambo yetu, na yote yanageuzwa kuwa rangi za kujipaka, na mng’aro, na mapambo ya kipuuzi, yaliyo aibu halisi kwa ayavaaye. Ondoa hili katika matumizi ya mali zetu, na utaona watu wakibana katika jambo moja tu: sadaka. Ondoa hili katika burudani zetu, na hutaona mchezo wo wote ulio wa kipumbavu mno, wala starehe yo yote iliyo ya ubatili na uovu mno, kiasi cha kutokuwa furaha ya Wakristo. Kwa hiyo, ikiwa tunatamani kumwishia Mungu, ni lazima kuyaleta maisha yetu yote chini ya sheria hii, kuufanya utukufu wake kuwa kanuni na kipimo pekee cha matendo yetu katika kila kazi ya maisha. Kwa maana hakuna utauwa mwingine wa kweli, isipokuwa huu wa kuishi tukiwa tumejitoa kwa Mungu katika shughuli za kawaida za maisha yetu.

Kwa hiyo watu hawapaswi kutosheka na uhalali wa kazi zao, bali wanapaswa kutafakari kama wanazitumia jinsi wanavyopaswa kutumia kila kitu, kama wageni na wasafiri, waliobatizwa katika ufufuo wa Yesu Kristo, wanaopaswa kumfuata katika mwenendo wa maisha wa hekima na wa mbinguni, katika kuzifisha tamaa zote za kidunia, na katika kuzitakasa na kuziandaa roho zao kwa ajili ya kumfurahia Mungu kwa heri. [Wakolosai 3:1; 1 Petro 1:15, 16; Waefeso 5:26, 27]

Kwa maana kuwa na ubatili, au kiburi, au uchoyo, au tamaa ya makuu, katika mwenendo wa kawaida wa biashara yetu, ni kinyume cha hulka hizi takatifu za Ukristo sawa na udanganyifu na ukosefu wa uaminifu.

Kama mlafi angesema, kwa kujitetea juu ya ulafi wake, kwamba anakula tu vitu ambavyo ni halali kuvila, angejitetea vizuri sawa na mfanyabiashara mwenye pupa, mchoyo, na mwenye tamaa ya makuu, ambaye angesema kwamba anajishughulisha tu na biashara halali. Kwa maana kama vile Mkristo hatakiwi tu kuwa mwaminifu, bali kuwa na roho ya Kikristo, na kuyafanya maisha yake kuwa zoezi la unyenyekevu, toba, na mapenzi ya mbinguni, vivyo hivyo hulka zote zilizo kinyume cha hizi ni kinyume cha Ukristo, kama vile udanganyifu ulivyo kinyume cha uaminifu.

Kwa hiyo jambo linafikia waziwazi hapa; hulka zote zisizo za kiasi katika biashara na shughuli ni kama tu hulka zisizo za kiasi katika kula na kunywa.

Mitazamo ya kiburi, na tamaa za ubatili, katika kazi zetu za kidunia, ni maovu na upotovu kweli kweli, sawa na unafiki katika maombi, au ubatili katika sadaka. Wala hakuna sababu inayoweza kutolewa kwa nini ubatili katika sadaka zetu utufanye tuchukize mbele za Mungu, isipokuwa ile itakayothibitisha kwamba kiburi cha aina nyingine yo yote kinachukiza vivyo hivyo. Yule ajitaabishaye na kuhangaika katika wito, ili ajipatie heshima ulimwenguni na kuyavuta macho ya watu kwenye fahari ya hali yake, yuko mbali na unyenyekevu wa kicha Mungu wa Mkristo, sawa na yule atoaye sadaka ili aonekane na watu. Kwa maana sababu ya kiburi na ubatili katika maombi yetu na sadaka zetu kuzifanya kuwa huduma isiyokubalika kwa Mungu, si kwamba kuna kitu cha pekee katika maombi na sadaka kisichoweza kukubaliana na kiburi, bali ni kwa sababu kiburi hakikuumbwa kwa ajili ya mwanadamu kwa namna yo yote, wala katika jambo lo lote; kinaharibu utauwa wa maombi yetu na sadaka zetu, kwa sababu kinaharibu utauwa wa kila kitu kinachokigusa, na kinalifanya kila tendo kinalolitawala lisiweze kutolewa kwa Mungu.

Kwa hiyo, kama tungeweza kujigawa kiasi cha kuwa wanyenyekevu katika mambo fulani, na wenye kiburi katika mengine, unyenyekevu wa namna hiyo usingetufaa kitu, kwa sababu Mungu anatutaka kweli kweli tuwe wanyenyekevu katika matendo yetu yote na makusudi yetu yote, kama vile anavyotutaka tuwe wakweli na waaminifu katika matendo yetu yote na makusudi yetu yote.

Na kama vile mtu hawi mwaminifu na mkweli kwa sababu yuko hivyo kwa watu wengi, au katika nyakati kadhaa, bali kwa sababu ukweli na uaminifu ndio kipimo cha shughuli zake zote na kila mtu; vivyo hivyo ndivyo ilivyo kwa unyenyekevu, au hulka nyingine yo yote; lazima iwe tabia ya jumla inayotawala nia zetu, na kuenea katika matendo yetu yote na makusudi yetu yote, kabla haijaweza kuhesabiwa kuwa yetu.

Kwa kweli wakati mwingine tunazungumza kana kwamba mtu angeweza kuwa mnyenyekevu katika mambo fulani, na mwenye kiburi katika mengine; mnyenyekevu katika mavazi yake, lakini mwenye kiburi juu ya elimu yake; mnyenyekevu katika nafsi yake, lakini mwenye kiburi katika mitazamo na makusudi yake. Lakini ingawa hili laweza kupita katika mazungumzo ya kawaida, ambamo mambo machache husemwa kwa kufuata ukweli madhubuti, haliwezi kukubaliwa tunapochunguza asili ya matendo yetu.

Inawezekana kabisa kwa mtu anayeishi kwa udanganyifu kuwa mwangalifu sana kulipa kwa kila anachonunua; lakini hapo kila mtu anajua hakika kwamba hafanyi hivyo kutokana na kanuni yo yote ya uaminifu wa kweli.

Vivyo hivyo inawezekana kabisa kwa mtu mwenye kiburi juu ya mali yake, mwenye tamaa ya makuu katika mitazamo yake, au mwenye majivuno juu ya elimu yake, kuyapuuza mavazi yake na nafsi yake kwa namna ambayo mtu mnyenyekevu kweli angefanya; lakini kudhani kwamba anafanya hivyo kutokana na kanuni ya kweli ya unyenyekevu wa kidini, ni upuuzi kamili sawa na kudhani kwamba mdanganyifu analipa kwa anachonunua kutokana na kanuni ya uaminifu wa kidini.

Kwa hiyo, kama vile kila aina ya ukosefu wa uaminifu huharibu madai yetu ya kuwa na kanuni ya moyo ya uaminifu, vivyo hivyo kila aina ya kiburi huharibu madai yetu ya kuwa na roho ya unyenyekevu.

Hakuna mtu anayeshangaa kwamba maombi na sadaka zile zinazotokana na kiburi na kujionyesha huchukiza mbele za Mungu; lakini hata hivyo ni rahisi vivyo hivyo kuonyesha kwamba kiburi kinasameheka hapo sawa na mahali pengine po pote.

Kama tungeweza kudhani kwamba Mungu anakikataa kiburi katika maombi yetu na sadaka zetu, lakini anakivumilia kiburi katika mavazi yetu, nafsi zetu, au mali zetu, ingekuwa sawa na kudhani kwamba Mungu analaani uongo katika matendo fulani, lakini anauruhusu katika mengine. Kwa maana kiburi katika jambo moja hutofautiana na kiburi katika jambo lingine kama vile kumnyang’anya mtu mmoja kunavyotofautiana na kumnyang’anya mwingine.

Tena, ikiwa kiburi na kujionyesha kunachukiza kiasi kwamba kunaharibu sifa na thamani ya matendo yenye akili kuliko yote, hakika lazima kuchukize vivyo hivyo katika matendo yale yaliyojengwa tu juu ya unyonge na udhaifu wa asili yetu. Kwa mfano, sadaka zimeamriwa na Mungu kuwa njema zenyewe, kuwa mifano ya kweli ya hulka ya Kimungu, lakini mavazi yameruhusiwa tu ili kufunika aibu yetu; kwa hiyo hakika lazima iwe angalau kiwango cha kiburi kinachochukiza vivyo hivyo, kujivuna katika mavazi yetu, kama kujivuna katika sadaka zetu.

Tena, tumeamriwa “kuomba bila kukoma,” [1 Wathesalonike 5:17] kama njia ya kuzifanya roho zetu ziinuliwe zaidi na kuwa za Kimungu zaidi, lakini tumekatazwa kujiwekea hazina duniani; [Mathayo 6:19] na je, tunaweza kufikiri kwamba si vibaya vivyo hivyo kujivuna juu ya hazina zile ambazo tumekatazwa kujiwekea, kama kujivuna juu ya maombi yale ambayo tumeamriwa kuyafanya?

Wanawake wanatakiwa kufunika vichwa vyao, na kujipamba kwa haya: [1 Wakorintho 11:13; 1 Timotheo 2:9] kwa hiyo, ikiwa wanajivuna katika mambo yale yaliyokatazwa waziwazi, ikiwa wanajibandika madoa ya urembo na kujipaka rangi sehemu ile inayoweza kupambwa kwa haya tu, hakika wana mengi ya kutubu kwa ajili ya kiburi cha namna hiyo, sawa na wale ambao kiburi chao ndicho kichocheo cha maombi yao na sadaka zao. Hili lazima likubaliwe; isipokuwa tuseme kwamba ni rahisi zaidi kusamehewa kujisifu katika aibu yetu, kuliko kujisifu katika wema wetu.

Mifano hii yote ni ya kutuonyesha tu hitaji kubwa la utauwa wa mpangilio na usiobadilika kama huu, unaoenea katika matendo yote ya maisha yetu ya kawaida.

Kwamba tunapaswa kula na kunywa, na kuvaa na kuzungumza, kulingana na kiasi cha roho ya Kikristo, tusijihusishe na kazi yo yote isipokuwa ile tunayoweza kumtolea Mungu kweli kweli, wala tusiifuatilie zaidi ya kiasi kinachosaidia malengo ya busara ya maisha matakatifu na ya utauwa. — Kwamba tunapaswa kuwa waaminifu, si katika nyakati maalum tu, na katika mambo yale yanayosifiwa ulimwenguni, yaliyo rahisi kufanya, na yasiyo na hatari, wala hasara, bali kutokana na kanuni hai ya haki, inayotufanya tuupende ukweli na unyofu katika kila hali yake, tuufuate katika hatari zote, na dhidi ya upinzani wote; tukijua kwamba kadiri tunavyolipa zaidi kwa ajili ya ukweli wo wote, ndivyo mapatano yetu yanavyokuwa bora, na kwamba unyofu wetu unakuwa lulu pale tunapoacha vyote ili kuushika. — Kwamba tunapaswa kuwa wanyenyekevu, si katika mambo yale tu yanayotarajiwa ulimwenguni, au yanayopatana na hulka zetu, au yaliyofungwa kwa nyakati maalum; bali katika unyenyekevu wa roho unaotufanya tuwe wapole na wanyenyekevu katika mwenendo wote wa maisha yetu, unaojionyesha katika mavazi yetu, nafsi zetu, mazungumzo yetu, jinsi tunavyoufurahia ulimwengu, utulivu wa nia zetu, uvumilivu tunapodhulumiwa, utii kwa walio juu yetu, na kujishusha kwa walio chini yetu, na katika matendo yote ya nje ya maisha yetu. — Kwamba tunapaswa kuweka wakfu kwa maombi si nyakati na mahali tu, bali kuwa kila mahali katika roho ya utauwa; tukiwa na mioyo iliyoelekezwa mbinguni daima, tukimtazama Mungu juu katika matendo yetu yote, na kufanya kila jambo kama watumishi wake; tukiishi ulimwenguni kama katika hekalu takatifu la Mungu, na kumwabudu daima, ingawa si kwa midomo yetu, lakini kwa shukrani ya mioyo yetu, utakatifu wa matendo yetu, na matumizi ya kicha Mungu na ya upendo ya vipawa vyake vyote. — Kwamba hatupaswi tu kupeleka maombi na mawazo mbinguni, bali tunapaswa kuendesha shughuli zetu zote za kidunia kwa roho ya mbinguni, kama viungo vya mwili wa siri wa Kristo; ili, kwa mioyo mipya na nia mpya, tuyageuze maisha ya duniani kuwa maandalizi ya maisha ya ukuu na utukufu katika ufalme wa mbinguni. Basi njia pekee ya kuufikia utauwa huu wa roho ni kuyaleta matendo yako yote chini ya kanuni ile ile ya ibada zako na sadaka zako. Unajua vizuri sana ni nini kinachofanya utauwa wa sadaka zako au ibada zako; basi kanuni zile zile, kumjali Mungu kule kule, lazima kukifanye kila kitu kingine unachokifanya kuwa huduma ifaayo na inayokubalika kwa Mungu.

Natumaini yametosha yaliyosemwa kukuonyesha umuhimu wa kuileta dini hivi katika matendo yote ya maisha yako ya kawaida, na wa kuishi na kutenda kwa kumjali Mungu kule kule katika yote unayofanya, kama katika maombi yako na sadaka zako.

Kula ni moja ya matendo duni kabisa ya maisha yetu; tunashiriki nalo pamoja na wanyama tu; lakini tunaona kwamba utauwa wa vizazi vyote vya ulimwengu umeligeuza tendo hili la kawaida la maisha ya kinyama kuwa utauwa kwa Mungu, kwa kufanya kila mlo uanze na kuishia kwa ibada.

Bado tunaona mabaki fulani ya desturi hii katika familia nyingi za Kikristo, urasmi mdogo wa namna fulani unaokuonyesha kwamba watu walikuwa wakimwita Mungu mwanzoni na mwishoni mwa milo yao. Lakini, kwa kweli, sasa kwa kawaida hufanywa kwa namna inayoonekana zaidi kama dhihaka juu ya ibada, kuliko kuelekeza moyo kwa Mungu kwa dhati. Katika nyumba moja huenda ukamwona mkuu wa familia akivua kofia yake tu; katika nyingine, akiinuka nusu kutoka kitini pake; mwingine, huenda, akafika hata kufanya kana kwamba anasema kitu; lakini, hata hivyo, majaribio haya madogo ni mabaki ya ibada fulani iliyokuwa ikitumiwa zamani katika nyakati hizo, na ni ushahidi kwamba dini ilikuwa zamani sehemu ya upande huu wa maisha ya kawaida.

Lakini tumefikia hali ya namna hiyo sasa, kwamba ingawa desturi bado imehifadhiwa, hatuwezi kumvumilia kwa urahisi yule anayeonekana kuifanya kwa kiwango cho chote cha uzito, na tunaona kuwa ni ishara ya hulka ya ushupavu wa kidini, ikiwa mtu hajamaliza mara tu anapoanza.

Sitaki kudhaniwa kwamba ninatetea umuhimu wa maombi marefu katika nyakati hizi; lakini nadhani hili laweza kusemwa, kwamba ikiwa maombi yanafaa katika nyakati hizi, tunapaswa kujilazimisha kutumia maneno ya namna ambayo yangeonyesha kwamba tunamwomba Mungu kwa dhati neema na baraka zile zinazofaa kwa tukio hilo. La sivyo sherehe ya dhihaka, badala ya kubariki chakula chetu, hutuzoeza tu kuichezea ibada, na kutupa tabia ya kutoguswa na maombi yetu.

Kama kila mkuu wa familia, kila mlo unaporudi, angejilazimisha kumwabudu Mungu kwa dhati, kwa namna ya heshima inayoufaa moyo wa utauwa, kuna uwezekano mkubwa ingemfundisha kwamba kuapa, anasa za mwili, ulafi, na mazungumzo machafu, havifai kabisa katika milo ile iliyopaswa kuanza na kuishia kwa ibada.

Na ikiwa katika siku hizi za upotovu wa jumla, sehemu hii ya ibada imeanguka kuwa sherehe ya dhihaka, lazima ihesabiwe kwa sababu hii, kwamba anasa za mwili na ukosefu wa kiasi vimepata nguvu kubwa mno juu yetu, hata visituruhusu kuongeza ibada yo yote kwenye milo yetu. Lakini hili lazima lisemwe, kwamba tutakapokuwa wacha Mungu kama Wayahudi na wapagani wa vizazi vyote walivyokuwa, tutaona inafaa kuomba mwanzoni na mwishoni mwa milo yetu.

Nimeitaja desturi hii ya utauwa ya vizazi vyote vya ulimwengu, kama ushahidi wa usahihi wa fundisho la sura hii na za kabla yake; yaani, kama ushahidi kwamba dini inapaswa kuwa kanuni na kipimo cha matendo yote ya maisha ya kawaida. Kwa maana hakika, ikiwa hatupaswi kula isipokuwa chini ya kanuni kama hizo za ibada, lazima ionekane waziwazi kwamba lo lote lingine tufanyalo, lazima, kwa njia yake ifaayo, lifanywe kwa kuujali utukufu wa Mungu kule kule, na kwa kupatana na kanuni za moyo wa utauwa na wa kicha Mungu.

Umemaliza Hatuwezi kumpendeza Mungu katika hali yo yote wala kazi yo yote ya maisha, isipokuwa kwa kuikusudia na kuiweka wakfu yote kwa heshima na utukufu wake