Wito wa Dhati kwa Maisha ya Utauwa na Utakatifu
Juu ya hatari kubwa na upumbavu wa kutokusudia kuwa bora na kielelezo kadiri tuwezavyo, katika kutenda fadhila zote za Kikristo

Sura 3 · dakika 19 za kusoma · dakika 24 za kusikiliza

Juu ya hatari kubwa na upumbavu wa kutokusudia kuwa bora na kielelezo kadiri tuwezavyo, katika kutenda fadhila zote za Kikristo

INGAWA wema wa Mungu, na rehema zake nyingi ndani ya Kristo Yesu, ni uhakikisho wa kutosha kwetu kwamba atauhurumia udhaifu wetu usioepukika na mapungufu yetu, yaani, makosa yale yanayotokana na ujinga au kushtukizwa; hata hivyo hatuna sababu ya kutarajia rehema ile ile kwa dhambi zile tulizoishi ndani yake kwa sababu tu hatukukusudia kuziepuka.

Kwa mfano; mtu aliyezoea kuapa, akifa katika hatia hiyo, inaonekana hana haki yoyote ya kudai rehema ya Mungu; kwa sababu hii, kwamba hawezi kujitetea kwa udhaifu wowote au upungufu, kama vile yule mtu aliyeificha talanta yake ardhini asivyoweza kujitetea kwamba hakuwa na nguvu za kuizuia isiingie ardhini.

Lakini sasa, ikiwa hoja hii ni sahihi katika habari ya mtu aliyezoea kuapa, kwamba dhambi yake haihesabiwi kuwa udhaifu unaosameheka, kwa sababu hana udhaifu wowote wa kujitetea nao, basi kwa nini hatuifikishi hoja hii mpaka mwisho wake halisi? kwa nini hatulihukumu vivyo hivyo kila kosa jingine la maisha, ambalo halina udhaifu zaidi wa kujitetea nao kuliko kule kuapa kwa mazoea?

Kwa maana ikiwa hilo ni jambo baya hivyo, kwa sababu lingeweza kuepukwa kama tungekusudia hivyo kwa dhati, je, njia nyingine zote za maisha zilizopotoka hazitakuwa na hatia kubwa, tukiishi ndani yake, si kwa udhaifu na kushindwa, bali kwa sababu hatukuwahi kukusudia kwa dhati kuziepuka?

Kwa mfano; huenda wewe hujapiga hatua yoyote katika fadhila za Kikristo zilizo muhimu kuliko zote, hujafika hata nusu ya njia katika unyenyekevu na upendo; sasa ikiwa kushindwa kwako katika wajibu huu kunatokana tu na kutokukusudia kuutimiza kwa kiwango chochote cha kweli, je, huna basi cha kujitetea nacho kidogo vile vile, na je, hukosi udhuru wote kama yule mwenye mazoea ya kuapa?

Basi, kwa nini huyakazii mambo haya katika dhamiri yako? Kwa nini huoni kuwa ni hatari kwako kuishi katika mapungufu kama hayo, ambayo uko na uwezo wa kuyarekebisha, kama ilivyo hatari kwa mwenye mazoea ya kuapa kuishi akivunja wajibu ule, ambao ana uwezo wa kuushika? Je, uzembe, na kukosa nia ya dhati, si lawama sawa katika jambo moja kama katika jingine?

Huenda wewe uko mbali na ukamilifu wa Kikristo, kama mwenye mazoea ya kuapa alivyo mbali na kuishika amri ya tatu; je, basi, wewe hauhukumiwi na mafundisho ya Injili kama vile mwapaji anavyohukumiwa na amri ya tatu?

Labda utasema kwamba watu wote wanapungukiwa na ukamilifu wa Injili, na kwa hiyo umeridhika na mapungufu yako. Lakini kusema hivyo si kujibu hoja hata kidogo. Kwa maana swali si kama ukamilifu wa Injili unaweza kufikiwa kikamilifu, bali kama unaukaribia kadiri nia ya dhati na bidii ya uangalifu inavyoweza kukufikisha. Kama huko katika hali ya chini sana kuliko ambavyo ungekuwa, kama ungekusudia kwa dhati, na kujitahidi kwa uangalifu, kujiendeleza katika fadhila zote za Kikristo?

Ikiwa umesonga mbele katika maisha ya Kikristo kadiri juhudi zako bora zinavyoweza kukufikisha, basi waweza kutumaini kwa haki kwamba mapungufu yako hayatahesabiwa juu yako: lakini ikiwa mapungufu yako katika utauwa, unyenyekevu, na upendo, yanatokana na uzembe wako, na kukosa nia ya dhati ya kuwa bora kadiri uwezavyo katika fadhila hizi, basi unajiacha bila udhuru kama yule anayeishi katika dhambi ya kuapa, kwa kukosa nia ya dhati ya kuiacha.

Wokovu wa roho zetu unaelezwa katika Maandiko kuwa jambo gumu, linalohitaji bidii yetu yote, ambalo ni lazima kulitimiza kwa kuogopa na kutetemeka. [Wafilipi 2:12]

Tunaambiwa kwamba “mlango ni mwembamba, na njia imesonga iendayo uzimani, nao waionao ni wachache.” [Mathayo 7:14] Kwamba “waitwao ni wengi, bali wateule ni wachache.” [Mathayo 22:14] Na kwamba wengi watakosa wokovu wao, ambao wanaonekana kana kwamba wamejitaabisha kwa kiasi fulani kuupata: kama katika maneno haya, “Jitahidini kuingia katika mlango ulio mwembamba; kwa maana nawaambia ya kwamba wengi watataka kuingia, wasiweze.” [Luka 13:24]

Hapa Bwana wetu mbarikiwa anatuamuru kujitahidi kuingia, kwa sababu wengi watashindwa, ambao wanataka tu kuingia. Kwa hili tunafundishwa waziwazi kwamba dini ni hali ya kazi na kujitahidi, na kwamba wengi watakosa wokovu wao; si kwa sababu hawakujitaabisha wala kuujali hata kidogo, bali kwa sababu hawakujitaabisha na kuujali vya kutosha; walitaka tu, lakini hawakujitahidi kuingia.

Kwa hiyo, kila Mkristo anapaswa kuyapima maisha yake kwa mafundisho haya kama anavyoyapima kwa amri. Kwa maana mafundisho haya ni alama zilizo wazi za hali yetu, kama amri zilivyo alama zilizo wazi za wajibu wetu.

Kwa maana ikiwa wokovu hupewa wale tu wanaojitahidi kuupata, basi ni busara kwangu kufikiri kama mwenendo wa maisha yangu ni mwenendo wa kujitahidi kuupata, kama ilivyo busara kufikiri kama ninashika amri yoyote kati ya zile amri.

Ikiwa dini yangu ni kufuata tu kwa desturi aina zile za ibada zilizo maarufu mahali ninapoishi; ikiwa hainigharimu jitihada wala taabu yoyote; ikiwa hainiweki chini ya kanuni wala mipaka yoyote; ikiwa sina mawazo ya uangalifu wala tafakari za kiasi juu yake, je, si upumbavu mkubwa kudhani kwamba ninajitahidi kuingia katika mlango ulio mwembamba?

Ikiwa ninatafuta kila kitu kinachoweza kuzifurahisha hisia zangu, na kuzistarehesha tamaa zangu; nikitumia wakati wangu na mali yangu katika anasa, katika michezo, na starehe za kidunia; nikiwa mgeni kwa kukesha, kufunga, maombi, na kuufisha mwili; inawezaje kusemwa kwamba ninautimiza wokovu wangu kwa kuogopa na kutetemeka?

Ikiwa hakuna kitu katika maisha yangu na mwenendo wangu kinachoonyesha kwamba mimi ni tofauti na Wayahudi na wapagani; ikiwa ninautumia ulimwengu, na starehe za kidunia, kama watu walio wengi wanavyofanya sasa, na kama walivyofanya katika vizazi vyote; kwa nini nidhani kwamba mimi ni miongoni mwa wale wachache wanaotembea katika njia nyembamba iendayo Mbinguni?

Na bado ikiwa njia ni nyembamba, ikiwa hakuna awezaye kuitembea ila wale wanaojitahidi, je, si lazima kwangu kufikiri kama njia niliyomo ni nyembamba ya kutosha, au kama taabu ninayojitaabisha ni jitihada ya kutosha, kama vile kufikiri kama ninashika kwa kutosha amri ya pili au ya tatu?

Jumla ya jambo hili ni hii: Kutokana na mafungu yaliyotajwa hapo juu, na mengine mengi ya Maandiko, inaonekana wazi kwamba wokovu wetu unategemea unyofu na ukamilifu wa juhudi zetu za kuupata.

Wanadamu dhaifu na wasio wakamilifu, licha ya udhaifu wao na mapungufu yao, watapokelewa kama waliompendeza Mungu, ikiwa wamefanya kila wawezalo kumpendeza.

Thawabu za upendo, utauwa, na unyenyekevu, zitatolewa kwa wale ambao maisha yao yamekuwa kazi ya uangalifu ya kuzitenda fadhila hizi kwa kiwango cha juu kadiri walivyoweza.

Hatuwezi kumtolea Mungu huduma ya Malaika; hatuwezi kumtii kama mwanadamu katika hali ya ukamilifu angeweza; lakini wanadamu walioanguka wanaweza kufanya bora yao, na huu ndio ukamilifu unaotakiwa kwetu; ni ukamilifu wa juhudi zetu bora tu, kazi ya uangalifu ya kuwa wakamilifu kadiri tuwezavyo.

Lakini tukisimama kabla ya kufika hapo, kwa kadiri tujuavyo, tunasimama kabla ya kuifikia rehema ya Mungu, na kujiacha bila kitu cha kujitetea nacho kutokana na masharti ya Injili. Kwa maana humo Mungu hakutoa ahadi yoyote ya rehema kwa walegevu na wazembe. Rehema yake inatolewa tu kwa juhudi zetu zilizo dhaifu na pungufu, lakini zilizo bora, za kutenda kila namna ya haki.

Kama vile sheria kwa Malaika ni haki ya kimalaika, kama vile sheria kwa viumbe wakamilifu ni ukamilifu kamili, vivyo hivyo sheria kwa asili yetu isiyo kamili ni, utii bora ambao asili yetu dhaifu inaweza kuutimiza.

Kipimo cha upendo wetu kwa Mungu, kwa haki inaonekana kuwa ndicho kipimo cha upendo wetu kwa kila fadhila. Tunapaswa kuipenda na kuitenda kwa moyo wetu wote, kwa roho yetu yote, kwa akili zetu zote, na kwa nguvu zetu zote. Na tunapoacha kuishi tukiizingatia fadhila hivi, tunaishi chini ya asili yetu, na, badala ya kuweza kujitetea kwa udhaifu wetu, tunastahili kulaumiwa kwa uzembe.

Ni kwa sababu hii tunahimizwa kuutimiza wokovu wetu kwa kuogopa na kutetemeka; kwa sababu mioyo yetu na shauku zetu zisipoelekezwa kwa hamu kubwa kwenye kazi ya wokovu wetu; hofu takatifu zisipozichochea juhudi zetu, na kuzifanya dhamiri zetu kuwa kali na nyororo kuhusu kila sehemu ya wajibu wetu, tukichunguza daima jinsi tunavyoishi, na jinsi tulivyo tayari kufa; kwa uwezekano wote tutaanguka katika hali ya uzembe, na kutulia katika mwenendo wa maisha ambao hautatufikisha kamwe kwenye thawabu za Mbinguni.

Na yule anayetafakari kwamba Mungu mwenye haki anaweza tu kutoa nafuu zile zinazopatana na haki yake, kwamba kazi zetu zote zitajaribiwa kwa moto, ataona kwamba kuogopa na kutetemeka ni hali za moyo zinazofaa kwa wale wanaokaribia jaribu kubwa namna hiyo.

Na kwa kweli hakuna uwezekano kwamba mtu yeyote atatimiza wajibu wote unaotarajiwa kwake, au kupiga hatua ile katika utauwa ambayo utakatifu na haki ya Mungu vinamtaka, isipokuwa yule anayeogopa daima kupungukiwa nayo.

Basi, jambo hili halikusudiwi kuijaza mioyo ya watu wasiwasi wa kupita kiasi, na kutoridhika katika huduma ya Mungu, bali kuwajaza hofu ya haki ya kuishi katika ulegevu na uvivu, na katika kuzipuuza fadhila zile watakazozihitaji katika siku ya Hukumu. Ni kuwachochea wayachunguze maisha yao kwa bidii, wawe na juhudi, na uangalifu, na hamu ya ukamilifu wa Kikristo, kama wanavyokuwa nazo katika jambo lolote lililoteka mioyo yao na mapenzi yao. Ni kuwataka tu waitambue hali yao kwa hofu hivyo, wawe wanyenyekevu hivyo katika kujiona wenyewe, wawe na bidii hivyo ya kufikia viwango vya juu zaidi vya utauwa, na waogope hivyo kupungukiwa na heri, kama alivyokuwa Mtume mkuu Paulo mtakatifu, alipowaandikia Wafilipi hivi: “Si kwamba nimekwisha kufika, au nimekwisha kuwa mkamilifu: . . . ila natenda neno moja tu, nikiyasahau yaliyo nyuma, nikiyachuchumilia yaliyo mbele, nakaza mwendo, niifikilie mede ya thawabu ya mwito mkuu wa Mungu katika Kristo Yesu.” Kisha anaongeza, “Basi sisi sote tulio wakamilifu na tuwe na nia iyo hiyo.” [Wafilipi 3:12-15]

Lakini sasa, ikiwa Mtume aliona ni lazima kwa wale waliokuwa katika hali yake ya ukamilifu “kuwa na nia iyo hiyo,” yaani, kujitaabisha hivyo, kukaza mwendo, na kutamani kufikia kiwango fulani cha utakatifu ambacho walikuwa bado hawajakifikia, hakika ni lazima zaidi sana kwetu sisi, tuliozaliwa katika masazo ya nyakati, na tunaolemewa na mapungufu makubwa, “kuwa na nia iyo hiyo,” yaani, kuwa na bidii hivyo na kujitahidi kufikia viwango vile vya maisha matakatifu na ya Kimungu ambavyo bado hatujavifikia.

Njia bora kwa mtu yeyote kujua kiasi gani anapaswa kuutamani utakatifu, ni kufikiri, si kiasi gani kitayafanya maisha yake ya sasa yawe ya raha, bali kujiuliza mwenyewe, anadhani ni kiasi gani kitampa amani katika saa ya kufa.

Basi mtu yeyote atakayethubutu kuwa makini kiasi cha kujiuliza swali hili, atalazimika kujibu kwamba wakati wa kufa, kila mtu atatamani kwamba angalikuwa mkamilifu kadiri asili ya kibinadamu inavyoweza kuwa.

Je, basi, hili halitoshi kutusukuma si kutamani tu, bali kujitahidi kuufikia ukamilifu ule wote ambao wakati huo tutaomboleza kwa kuukosa? Je, si upumbavu uliopita kiasi kuridhika na mwenendo wa utauwa ambao tayari tunajua hautaweza kuturidhisha, wakati ule ambao tutauhitaji kiasi kwamba hatutakuwa na kitu kingine cha kutufariji? Tunawezaje kujiletea hukumu kali zaidi juu yetu wenyewe, kuliko kuamini kwamba katika saa ya kufa tutazihitaji fadhila za Watakatifu, na kutamani kwamba tungalikuwa miongoni mwa watumishi wa kwanza wa Mungu, na bado tusichukue njia yoyote ya kufikia kimo chao cha utauwa, tungali hai?

Ingawa huu ni upuuzi ambao tunaweza kuupita kwa urahisi sasa, wakati afya ya miili yetu, shauku za mioyo yetu, kelele, na pilikapilika, na anasa, na shughuli za ulimwengu, zinatuongoza tukiwa na macho yasiyoona, na masikio yasiyosikia; hata hivyo, wakati wa kufa, utajisimamisha mbele yetu kwa ukubwa wa kutisha, utatuandama kama mzimu wa huzuni, na dhamiri yetu haitaturuhusu kamwe kuyaondoa macho yetu juu yake.

Tunaona katika mambo ya kidunia jinsi kujihukumu mwenyewe kulivyo mateso, na jinsi ilivyo vigumu kwa mtu kujisamehe mwenyewe, anapokuwa amejiingiza katika msiba au aibu yoyote kwa upumbavu wake mwenyewe tu. Dhiki hiyo inakuwa mateso maradufu, kwa sababu analazimika kujitwika lawama yote mwenyewe, kama tendo lake mwenyewe, kinyume na hali na busara ya mambo, na kinyume na shauri la rafiki zake wote.

Basi kwa hili tunaweza kwa kiasi fulani kukisia jinsi maumivu ya kujihukumu huko yatakavyokuwa ya kutisha, mtu atakapojikuta katika taabu za mauti chini ya ukali wa dhamiri inayomhukumu, akijitwika dhiki yake yote kwa sababu ya upumbavu na wazimu wake mwenyewe, kinyume na fahamu na akili ya moyo wake mwenyewe, kinyume na mafundisho na maagizo yote ya dini, na kinyume na mafundisho, miito, na maonyo yote, ya Mungu na ya wanadamu pia.

Penitens alikuwa mfanyabiashara mwenye shughuli nyingi, maarufu, na aliyefanikiwa sana katika biashara zake, lakini alikufa katika mwaka wa thelathini na tano wa umri wake.

Muda mfupi kabla ya kifo chake, madaktari walipokuwa wamekata tamaa juu yake, baadhi ya majirani zake walikuja jioni moja kumwona, na wakati huo aliwaambia hivi:—

Ninaona, rafiki zangu, jinsi mnavyonijali kwa huruma, kwa huzuni inayoonekana katika nyuso zenu, na ninajua mawazo mliyo nayo sasa juu yangu. Mnafikiri jinsi lilivyo jambo la kusikitisha kumwona kijana namna hii, mwenye biashara inayostawi hivi, akitolewa kwa mauti. Na labda, kama ningalimtembelea yeyote kati yenu akiwa katika hali yangu, ningalikuwa na mawazo yale yale juu yenu.

Lakini sasa, rafiki zangu, mawazo yangu hayafanani tena na mawazo yenu kama vile hali yangu isivyofanana na yenu.

Sasa haitaniudhi kufikiri kwamba ninakufa nikiwa kijana, au kabla sijajikusanyia mali.

Mambo haya sasa yamezama kuwa si kitu kabisa, hata sina jina dogo la kutosha la kuyaitia. Kwa maana ikiwa baada ya siku chache au saa chache, ninapaswa kuuacha mzoga huu uzikwe ardhini, na kujikuta ama nina furaha milele katika kibali cha Mungu, ama nimetengwa milele na nuru yote na amani, je, kuna maneno yoyote yanayoweza kueleza vya kutosha udogo wa kila kitu kingine?

Je, kuna ndoto yoyote kama ndoto ya maisha, inayotuburudisha huku tukiyapuuza na kuyadharau mambo haya? Je, kuna upumbavu wowote kama upumbavu wa umri wetu wa utu uzima, ulio na hekima na shughuli nyingi mno, kiasi cha kukosa nafasi ya kutafakari mambo haya?

Tunapoifikiria mauti kuwa taabu, tunaiwaza tu kama kutengwa kwa huzuni na starehe za maisha haya. Ni mara chache tunamwombolezea mzee anayekufa akiwa tajiri, lakini tunawalilia vijana, wanaoondolewa wakiwa katikati ya kustawi kwa mali zao. Ninyi wenyewe mnanitazama kwa huruma, si kwa sababu ninakwenda bila kujiandaa kukutana na Mhukumu wa walio hai na waliokufa, bali kwa sababu ninaiacha biashara inayostawi katika ujana wa maisha yangu.

Hii ndiyo hekima ya mawazo yetu ya utu uzima. Na bado ni upumbavu gani wa watoto wajinga kabisa ulio mkubwa kama huu?

Kwa maana kuna nini cha taabu, au cha kutisha katika mauti, ila matokeo yake? Mtu akishakufa, kuna kitu gani chenye maana kwake, ila hali aliyomo wakati huo?

Rafiki yetu maskini Lepidus alikufa, mnajua, alipokuwa akivaa ili aende karamuni: je, mnadhani sasa ni sehemu ya taabu yake kwamba hakuishi mpaka karamu ile ilipokwisha? Karamu, na shughuli, na anasa, na starehe, huonekana kwetu kuwa mambo makubwa, tunapokuwa hatufikiri kitu kingine; lakini mara tunapoiongeza mauti kwake, yote huzama kuwa madogo sawasawa; na roho iliyotengwa na mwili haiombolezi kupoteza shughuli zaidi kuliko kuikosa karamu.

Ikiwa sasa ninakwenda katika furaha ya Mungu, je, kungeweza kuwa na sababu yoyote ya kuhuzunika kwamba jambo hili limenipata kabla sijafikisha miaka arobaini? Je, ingeweza kuwa jambo la kusikitisha kwenda Mbinguni kabla sijafanya mapatano machache zaidi ya biashara, au kusimama muda kidogo zaidi nyuma ya meza ya duka?

Na ikiwa ninapaswa kwenda miongoni mwa roho zilizopotea, je, kungeweza kuwa na sababu yoyote ya kuridhika kwamba jambo hili halikunipata mpaka nilipokuwa mzee, na mwenye mali nyingi?

Ikiwa Malaika wema walikuwa tayari kuipokea roho yangu, je, ingeweza kunihuzunisha kwamba nilikuwa nikifa juu ya kitanda duni katika chumba cha darini?

Na ikiwa Mungu amenitoa kwa pepo wabaya, niburutwe nao mpaka mahali pa mateso, je, ingeweza kunifariji kwamba walinikuta juu ya kitanda cha fahari?

Mtakapokuwa karibu na mauti kama nilivyo mimi, mtajua kwamba hali zote mbalimbali za maisha, iwe ujana au uzee, utajiri au umaskini, ukuu au unyonge, hazina maana zaidi kwenu kuliko kama mnakufa katika chumba duni au cha fahari.

Ukuu wa mambo yale yanayofuata mauti hufanya yote yanayoitangulia kuzama kuwa si kitu.

Sasa kwa kuwa hukumu ndilo jambo linalofuata ninalolitazamia, na furaha ya milele au taabu ya milele imenikaribia kiasi hiki, starehe zote na mafanikio yote ya maisha yanaonekana kuwa ubatili usio na maana, na hayahusiani zaidi na furaha yangu kuliko nguo nilizovaa kabla sijaweza kusema.

Lakini, rafiki zangu, nashangaa jinsi gani kwamba sikuwa na mawazo haya siku zote? kwa maana kuna nini katika vitisho vya mauti, katika ubatili wa maisha, au katika ulazima wa utauwa, ambacho nisingeweza kukiona kwa urahisi na kikamilifu vile vile katika sehemu yoyote ya maisha yangu?

Ni ajabu iliyoje, kwamba afya kidogo, au shughuli duni za duka, zinatufanya tusiyajali hivi mambo haya makuu, yanayotujia upesi namna hii!

Mlipokuwa mkiingia chumbani mwangu, nilikuwa nikiwaza moyoni, ni roho ngapi zilizoko sasa ulimwenguni, katika hali yangu wakati huu huu, zilizoshtukizwa na wito wa kwenda ulimwengu mwingine; wengine wakichukuliwa kutoka madukani mwao na mashambani mwao, wengine kutoka michezoni mwao na anasani mwao, hawa wakiwa katika kesi mahakamani, wale katika meza za kamari, wengine njiani, wengine kando ya meko zao nyumbani, na wote wakikamatwa saa wasiyoifikiria hata kidogo; wakiogopeshwa na kukaribia kwa mauti, wakichanganyikiwa na ubatili wa kazi zao zote, mipango, na makusudi yao, wakishangazwa na upumbavu wa maisha yao yaliyopita, na wasijue wageuzie mawazo yao upande gani, ili wapate faraja yoyote. Dhamiri zao zikiwarukia usoni, zikiwakumbusha dhambi zao zote, zikiwatesa kwa kuwathibitishia kwa kina upumbavu wao wenyewe, zikiwaonyesha Mhukumu mwenye hasira, funza asiyekufa, moto usiozimika kamwe, malango ya jehanamu, nguvu za giza, na maumivu machungu ya mauti ya milele.

Ee, rafiki zangu! mshukuruni Mungu kwamba ninyi si miongoni mwa hesabu hii, kwamba mna wakati na nguvu za kujishughulisha na kazi za utauwa, zinazoweza kuwaletea amani mwishoni.

Na mchukue jambo hili pamoja nanyi, kwamba hakuna kitu ila maisha ya utauwa mkubwa, au kifo cha ujinga mkubwa, kinachoweza kuzuia hofu hizi.

Kama ningalikuwa sasa na malimwengu elfu, ningeyatoa yote kwa ajili ya mwaka mmoja zaidi, ili nimtolee Mungu mwaka mmoja wa utauwa na matendo mema ya namna ambayo kabla ya hapo sikuwahi hata kuikusudia.

Ninyi, labda, mnapofikiri kwamba nimeishi bila kashfa na ufisadi, na katika ushirika wa Kanisa, mnashangaa kuniona nimejaa majuto na kujihukumu namna hii wakati mauti yanakaribia.

Lakini, ole wangu! ni jambo duni lililoje, kuwa nimeishi tu bila uuaji, wizi, na uzinzi, ambalo ndilo pekee ninaloweza kusema juu yangu.

Mnajua, kwa kweli, kwamba sikuwahi kuhesabiwa kuwa mlevi, lakini wakati huo huo ninyi ni mashahidi, na mmekuwa mara nyingi wenzangu katika kutokuwa na kiasi kwangu, katika tamaa za mwili, na kujiachia kwangu sana. Na ikiwa sasa ninakwenda kwenye hukumu, ambapo hakuna kitu kitakachopewa thawabu ila matendo mema, nina sababu ya kuhangaika, kwamba ingawa mimi si mlevi, hata hivyo sina kiasi cha Kikristo cha kunitetea.

Ni kweli, nimeishi katika ushirika wa Kanisa, na kwa kawaida nimehudhuria ibada yake na huduma zake siku za Jumapili, nilipokuwa sina uvivu mwingi, wala sikuwa nimezuiwa na shughuli zangu na anasa zangu. Lakini, hata hivyo, kufuata kwangu ibada ya hadhara kumekuwa zaidi jambo la mazoea, kuliko nia yoyote ya kweli ya kutenda kile ambacho huduma ya Kanisa inakikusudia: kama isingalikuwa hivyo, ningalikuwa Kanisani mara nyingi zaidi, mwenye utauwa zaidi nikiwa huko, na mwenye kuogopa zaidi kuipuuza hata kidogo.

Lakini jambo linalonishangaza sasa kuliko maajabu yote ni hili, kwamba sikuwahi kuwa hata na nia ya jumla ya kuishi kwa kuufikia utauwa wa Injili. Jambo hili halikuwahi hata kuingia kichwani mwangu wala moyoni mwangu. Sikuwahi hata mara moja maishani mwangu kufikiri kama ninaishi kama sheria za dini zinavyoagiza, au kama njia yangu ya maisha ilikuwa ya namna ambayo ingenipatia rehema ya Mungu katika saa hii.

Na je, inaweza kudhaniwa kwamba nimeyashika masharti ya Injili ya wokovu, bila kuwahi hata kukusudia, kwa namna yoyote ya dhati na ya makusudi, ama kuyajua, ama kuyashika? Je, inaweza kudhaniwa kwamba nimempendeza Mungu kwa maisha ya namna anayoitaka, ingawa nimeishi bila kuwahi kufikiri anataka nini, au nimetimiza kiasi gani? Wokovu ungekuwa jambo rahisi kiasi gani, kama ungeweza kuangukia mikononi mwangu mizembe, mimi ambaye sikuwahi kuwa na mawazo ya dhati juu yake kiasi kile nilichokuwa nacho juu ya mapatano yoyote ya kawaida ya biashara niliyoyafanya?

Katika shughuli za maisha nimetumia busara na tafakari. Nimefanya kila kitu kwa kanuni na utaratibu. Nimefurahi kuzungumza na watu wenye uzoefu na busara, ili kugundua sababu za baadhi kushindwa na wengine kufanikiwa katika shughuli yoyote. Sijapiga hatua yoyote katika biashara ila kwa uangalifu mkubwa na tahadhari, nikifikiri kila faida au hatari iliyoambatana nayo. Siku zote nimekuwa nikilikazia macho lengo kuu la biashara, na nimejifunza njia zote na mbinu za kupata faida katika yote niliyoyafanya.

Lakini ni nini sababu ya kwamba sikuleta hata moja ya tabia hizi katika dini? Ni nini sababu ya kwamba mimi, niliyezungumza mara nyingi hivyo juu ya ulazima wa kanuni, na utaratibu, na bidii, katika shughuli za kidunia, muda wote huu sikuwahi hata mara moja kufikiri juu ya kanuni zozote, au utaratibu, au mipango, ya kunisukuma mbele katika maisha ya utauwa?

Je, mnadhani kuna kitu chochote kinachoweza kumshangaza na kumchanganya mtu anayekufa kama hiki? Mnadhani mtu atasikia maumivu gani, dhamiri yake inapomtwika upumbavu huu wote, itakapomwonyesha jinsi alivyokuwa wa utaratibu, makini, na mwenye hekima katika mambo madogo, yaliyopita kama ndoto, na jinsi alivyoishi kwa ujinga na bila fahamu, bila tafakari yoyote, bila kanuni zozote, katika mambo ya uzito wa milele kiasi kwamba hakuna moyo unaoweza kuyafahamu vya kutosha?

Kama ningalikuwa na udhaifu wangu na mapungufu yangu tu ya kuomboleza wakati huu, ningelala hapa nikitumaini kwa unyenyekevu rehema za Mungu. Lakini, ole wangu! nawezaje kuuita kutojali kwa jumla, na kupuuza kabisa kila maendeleo ya kidini, kuwa udhaifu au upungufu, wakati ulikuwa uwezoni mwangu kuwa makini, na mwangalifu, na mwenye bidii katika mwenendo wa utauwa, kama ilivyokuwa katika shughuli za biashara yangu?

Ningeweza kuita misaada mingi vile vile, kutenda kanuni nyingi vile vile, na kufundishwa njia nyingi za hakika vile vile za kuishi maisha matakatifu, kama za kustawi katika duka langu, kama tu ningalikusudia hivyo, na kulitamani.

Ee, rafiki zangu! maisha ya uzembe, yasiyojali wala kuzingatia wajibu wa dini, hayana udhuru wowote kabisa, hayastahili rehema ya Mungu kabisa, ni aibu kubwa mno kwa fahamu na akili ya mioyo yetu, kiasi kwamba siwezi kuwaza adhabu kubwa zaidi, kuliko mtu kutupwa katika hali niliyomo, ili ayatafakari.

Penitens alikuwa akiendelea hapa, lakini kinywa chake kilizibwa na degedege, ambalo halikumruhusu kusema tena. Alilala akitetemeshwa na degedege kwa karibu saa kumi na mbili, kisha akakata roho.

Basi kama kila msomaji angemwazia Penitens huyu kuwa alikuwa mtu fulani anayemfahamu au ndugu yake, na kujiwazia kwamba aliona na kusikia yote yaliyoelezwa hapa; kwamba alisimama kando ya kitanda chake wakati rafiki yake maskini alipolala katika dhiki na uchungu namna hiyo, akiomboleza upumbavu wa maisha yake yaliyopita, kwa uwezekano wote jambo hilo lingemfundisha hekima ya namna ambayo haikuwahi kuingia moyoni mwake hapo kabla. Kama juu ya hili angefikiri ni mara ngapi yeye mwenyewe angeweza kushtukizwa katika hali ile ile ya uzembe, na kufanywa mfano kwa ulimwengu wote, tafakari hii maradufu, juu ya dhiki ya rafiki yake, na juu ya wema wa Mungu yule, aliyemlinda asiipate, kwa uwezekano wote ingeulainisha moyo wake hata ukawa na tabia takatifu, na kumfanya ageuze maisha yake yaliyobaki kuwa mwenendo wa utaratibu wa utauwa.

Basi kwa kuwa hii ni tafakari yenye manufaa hivi, hapa nitamwacha msomaji, kama ninavyotumaini, akiwa amejishughulisha nayo kwa dhati.

Umemaliza Juu ya hatari kubwa na upumbavu wa kutokusudia kuwa bora na kielelezo kadiri tuwezavyo, katika kutenda fadhila zote za Kikristo