Tambula: Kristo Abeera Omulamu mu Ffe

Ekigambo “Noolwekyo” mu Abaefeso

Oluvannyuma lw’essuula ssatu ezirangirira Katonda by’akoze, Pawulo akyukira empisa z’omukkiriza: “Ng’omusibe wa Mukama waffe, mbakuutira mubeere n’empisa ezisaanira obulamu bwe mwayitirwa okutambuliramu.” (Abaefeso 4:1).

Watchman Nee yazimba ekitundu eky’okubiri ekya Tuula, Tambula, Yimirira ku kigambo kino: tambula. Omukristaayo ayize okuwummulira mu Kristo tasigala nga teyeenyeenya. Ekisa kizaala engeri y’obulamu.

Ekigambo “noolwekyo” kikulu nnyo. Empisa z’Ekikristaayo si mateeka agawaanyaawanya agatalina musingi, agatikkibwa ku bagwira. Ziri ng’okufaanana kw’amaka okusuubirwa mu abo abaleeteddwa mu nnyumba ya Katonda. Pawulo tagamba nti, Mutambule nga musaanidde mulyoke muyitibwe. Agamba nti, Mutambule nga musaanira okuyitibwa kwe mwafuna dda.

Nee yalaba kino ng’eddagala eriwonya byombi: okwesiga amateeka n’obulagajjavu. Okwesiga amateeka kwawula obuwulize ku kisa ne kufuula empisa ng’amadaala agalinnyibwa okutuuka ku kukkirizibwa. Obulagajjavu bwawula ekisa ku buwulize ne butwala okukkirizibwa ng’olukusa okusigala nga tokyuse. Abaefeso egaana byombi.

“Tuli mulimu gwa Katonda, abaatondebwa mu Kristo Yesu, okukolanga ebikolwa ebirungi” (Abaefeso 2:10). Ebikolwa si bye bitonda ekitonde ekiggya; ekitonde ekiggya kye kizaala ebikolwa.

Noolwekyo okutambula kw’Omukristaayo kufuuka engeri erabika eyoleka ekifo ekitalabika.

Obukkakkamu, Obuwombeefu, Obugumiikiriza

Ekintu Pawulo ky’asooka okwogerako ku kutambula okusaanidde si magezi ga kitalo, si buvumu, si bukugu mu njigiriza, wadde amaanyi ag’ekyamagero. Kye kino: “Mubeerenga bakkakkamu, abawombeefu era abagumiikiriza, nga mugumiikirizagana mu kwagala.” (Abaefeso 4:2).

Obulamu bw’omwoyo obwa Nee oluusi bujjukirwa olw’ebirowoozo ebya waggulu ennyo—obulamu obw’okuzuukira, obuyinza obw’omwoyo, omuwanguzi, ekifo eky’omu ggulu. Naye Endagaano Empya egezesa ebigambo byonna ebya waggulu ng’ekozesa obukkakkamu obwa bulijjo.

Obukkakkamu bugaana okwetaaga okusinga abalala. Obuwombeefu ge maanyi agali wansi w’obufuzi bwa Katonda. Obugumiikiriza buwa abantu ebbanga. Okugumiikirizagana kuwa ebbanga omulimu gw’ekisa ogukyakolebwa mu balala.

Empisa zino zeetaagisa nnyo kubanga ekkanisa ekolebwa abonoonyi abanunuddwa abakyakyusibwa. Enjigiriza yonna ku Kkanisa eyagala buli muntu asooke abe mwangu okubeera naye obumu nga tebunnasoboka, tegenda kuzaala kkanisa n’akatono.

Pawulo agamba abakkiriza nti: “Munyiikirenga okukuuma obumu obw’Omwoyo mu kwegatta awamu okw’emirembe.” (Abaefeso 4:3). Si bo batonda obumu obwo; Omwoyo ye yatonda Omubiri gumu. Omulimu gwabwe kwe kubukuuma.

Endowooza ya Nee ey’okuwakanya okwawulamu ekkanisa mu nzikiriza yasinziira nnyo ku nsonga eno. Wabula Abaefeso eteeka okukuuma obumu mu bukkakkamu, obugumiikiriza n’okwagala. Enjigiriza entuufu ku Kkanisa awatali mpisa zino yeewakanya yokka.

Omuntu ayinza okulwanirira n’amaanyi Omubiri gumu kyokka ng’anyooma Abakristaayo banne. Bw’akola atyo, yeegaana mu bikolwa enjigiriza gy’alwanirira mu bigambo.

Omubiri Gumu, Omwoyo Omu, Mukama Omu

“Omubiri nga bwe guli ogumu, n’Omwoyo omu, … Mukama waffe ali omu, n’okukkiriza kumu n’okubatizibwa kumu. Katonda ali omu, era ye Kitaawe wa bonna” (Abaefeso 4:4-6).

Nee yatwala obumu buno ng’ekintu ekiriwo ddala. Abakristaayo tebafuuka omu olw’okwegatta ku kibiina kye kimu; bali omu kubanga bagabana Kristo y’omu n’Omwoyo y’omu.

Amazima gano galina ebigavaamu ebinene ennyo. Omukkiriza ow’enzikiriza endala, ow’e Kristo ddala, ali kumpi naffe mu mwoyo okusinga atali mukkiriza agabana naffe eggwanga, ebyobufuzi, obuyigirize oba obuwangwa. Kristo atonda oluganda oluli wansi ennyo okusinga.

Nee yayagala enkola y’ekkanisa ekkirize ensonga eyo. Yawakanya amannya agaawulamu abakkiriza okusinziira ku batandisi oba ku njigiriza ez’okubiri. Endowooza ye ekwatagana n’okusaba kwa Yesu nti “bonna babeere bumu” (Yokaana 17:21).

Naye obumu si kye kimu n’obutafaayo ku njigiriza. Endagaano Empya era eragira ekkanisa okukuuma enjiri, okugaana okuyigiriza okw’obulimba ku Kristo, n’okukangavvula. “Okukkiriza kumu” kulina bye kutegeeza.

Okusoomooza kwe kwawula ensonga enkulu ezitegeeza okussa kimu kw’Abakristaayo ku nzikiriza ez’okubiri abakkiriza ze bayinza okwawukanamu. Nee oluusi ensalo eyo yagiteeka awalala okusinga Abakristaayo abalala, naddala ku kubatiza, ku musingi gw’ekifo ogw’ekkanisa, ne ku Kyeggulo kya Mukama. Ebyafaayo by’ekibiina kye ye kennyini biraga obuzibu bw’omulimu ogwo.

Ennono ey’olubeerera eri nti okussa kimu kulina okutandikira ku Katonda ky’akoze bwe yafuula abakkiriza omu, so si ku busobozi bwaffe okuzimba ekitongole ekinene ekimala okubayingiza bonna.

Ebirabo Biweebwa ku lw’Omubiri

Pawulo ava ku bumu n’adda ku njawulo: “Buli omu ku ffe yaweebwa ekisa ng’okugera kwa Kristo bwe kuli.” (Abaefeso 4:7).

Omubiri ogumu tegutegeeza nti buli kimu kifaanagana. Kristo agaba ebirabo.

Nee yakkaatiriza nnyo nti buli kitundu kirina okukola. Abakulembeze si be bokka abakola Omubiri ng’Abakristaayo aba bulijjo bo bajja bujja kutuula. Buli kitundu kirina ekifo mu bulamu ne mu buweereza bw’ekkanisa.

Abaefeso ebala abatume, bannabbi, ababuulizi b’enjiri, abasumba n’abayigiriza, abaweebwa “olw’okutendeka abantu ba Katonda olw’omulimu ogw’obuweereza, okuzimba omubiri gwa Kristo” (Abaefeso 4:12).

Engeri olunyiriri luno gye luteekebwamu obubonero n’engeri gye lutegeerwamu bikubaganyizibwako ebirowoozo, naye ekigendererwa kyalwo okutwalira awamu kitangaavu: abakulembeze abaweebwa ebirabo batendeka abatukuvu, era Omubiri guzimbibwa ng’ebitundu bikola.

Enkuŋŋaana za Nee zaagezaako okussa kino mu nkola nga ziyita mu nkuŋŋaana buli muntu mw’ayinza okwetaba n’obuweereza bw’abakkiriza abatali basumba. Ennono eno ekyali ya mugaso ne mu kkanisa ezirina okusinza okutegekeddwa ennyo. Ekibuuzo kiri nti: abakkiriza batendekebwa okuweereza ne bweru w’ekituuti?

Ekkanisa eyinza okuba n’okubuulira okulungi ennyo kyokka n’esigala nga ntto mu mwoyo singa ebitundu byayo tebiyiga kusaba wamu n’ababonaabona, kunnyonnyola njiri, kufuula bayigirizwa abakkiriza abato, kutabaganya abalina obukuubagano, kukozesa birabo bya mwoyo, n’okuweereza baliraanwa.

Ekigendererwa kwe kubeera “nga tukulidde ddala mu mwoyo okutuuka ku kigera eky’okubeera nga Kristo bw’ali” (Abaefeso 4:13). Okukula mu mwoyo kupimibwa n’okufaanana Kristo, so si n’obukugu bw’ekitongole.

Tetukyali Baana Bato

Pawulo ayagala abakkiriza balekeraawo okuba abaana: “Tuteekwa okulekeraawo okweyisa ng’abaana abato, nga tuyuuguumizibwa amayengo nga tutwalibwa buli muyaga ogw’okuyigiriza” (Abaefeso 4:14).

Nee yabeera mu nsi y’Ekikristaayo ejjudde ebibiina bingi: enteekateeka z’obunnabbi, enjigiriza z’obutukuvu, okukoowoola okw’abaminsani, okwewaana kw’enzikiriza, n’ebibiina by’eddiini ebiggya. Yasoma ebintu bingi nnyo era ye kennyini yali muyiiya wa maanyi mu by’enzikiriza. Noolwekyo yamanya byombi: omugaso n’akabi k’ebiggya mu by’omwoyo.

Obuto mu mwoyo bwangu okusikirizibwa. Butwala ebbugumu okuba amazima, ekiggya okuba okubikkulirwa, obwesige okuba obuyinza, n’ebigambo ebitali bya bulijjo okuba obuziba.

Eky’okuddamu kya Pawulo si kubuusabuusa kwa kunyooma wabula okukula okuyita mu mazima n’okwagala: “Tube ba mazima mu kwagala, tulyoke tukulire mu Kristo mu byonna, nga tweyongera okuba nga ye, Omutwe gw’Ekkanisa.” (Abaefeso 4:15).

Amazima agataliimu kwagala gayinza okufuuka ekyokulwanyisa. Okwagala okutaliimu mazima kufuuka enneewulira obuwulizi. Okukula kwetaaga byombi.

Olunyiriri luno era luwa obukuumi mu kusoma Nee. Enjigiriza ze zirina okugezesebwa, so si kwewuunyibwa bwewuunyibwa. Engeri entuufu ey’okwanukula omuyigiriza alina ebirabo si bwesigwa obutasunsula, wabula okwawula n’okwebaza nga tuli wansi w’Ebyawandiikibwa.

Nee ye kennyini yakubiriza abakkiriza okumanya Ekigambo. Tewali muyigirizwa we eyajja oluvannyuma amuwa kitiibwa ng’atwala ebitabo bye nga Bayibuli ey’okubiri.

Ekigabwa kya Buli Nnyingo

Abaefeso ekuba ekifaananyi ky’Omubiri nga: “omubiri gwonna mwe gugattirwa obulungi awamu, ne guyungibwa mu buli nnyingo, nga gukola ng’ekigera kya buli kitundu bwe kuli” (Abaefeso 4:16).

Nee yayagalanga nnyo ekigambo “okugabira.” Enkolagana z’Abakristaayo si nkolagana za kitongole zokka. Ebitundu bifuna Kristo era bigabirana Kristo.

Ekifaananyi kino kiraga okwesigamagana. Omukono ogwawuddwa ku mubiri tegusobola kusigala nga mulamu bulungi olw’okulumiriza eddembe lyagwo ku bwagwo. N’omubiri tegusobola kubuusa maaso mukono.

Nee oluusi yayogeranga ku “kumanya Omubiri”—okutegeera nti obulamu bw’omuntu n’obuweereza bwe biri munda mu kitonde ekiramu ekisingawo obunene. Kino kyasoomooza omukozi Omukristaayo eyeekolera yekka ng’azimba obwakabaka bwe ku bubwe.

Obuweereza bwa Pawulo ye kennyini bulaga okwesigamagana. Yali yeetaaga Balunabba, Siira, Timoseewo, Lukka, Pulisikira ne Akula, ekkanisa ezaasabanga ne ziwaayo, n’abakkiriza abatayogerwako mannya abaamuzzangamu amaanyi. Obuyinza bw’obutume tebwamuggyako bwetaavu.

Eri abakulembeze, kino kibakkakkanya. Obuweereza gye bukoma okulabika, gye kikoma okuba ekyangu okulowooza nti abalala bwongezo bwa kuyitibwa kw’omukulembeze. Abaefeso ekyusa ekifaananyi ekyo: omukulembeze kitundu kimu ekigaba ekyo Kristo ky’awa, ate nga kifuna n’ebyo abalala bye bagaba.

Omubiri gukula “nga gwezimba mu kwagala” (Abaefeso 4:16). Okwagala si kya kuyooyoota bwooyoosi. Ye mbeera ekitonde ekiramu mwe kikulira.

Okwambulamu n’Okwambala

Kati Pawulo ayogera ku bya bulijjo ennyo. Abakkiriza tebasaanye kuddamu kutambula “ng’abatamanyi Katonda bwe batambulira mu birowoozo byabwe eby’obusirusiru” (Abaefeso 4:17). Bo “baayiga Kristo” mu ngeri ndala.

Ebigambo bino bya kitalo. Obukristaayo si kuyiga mateeka ga Kikristaayo kwokka; kwe kuyiga Kristo.

Pawulo annyonnyola okwambulamu omuntu ow’edda n’okwambala omuggya, “eyatondebwa mu kifaananyi kya Katonda mu butuukirivu ne mu kutukuzibwa okw’amazima” (Abaefeso 4:24).

Enjigiriza ya Nee ku Abaruumi 6 yeeyoleka nate. Omuntu ow’edda yakomererwa wamu ne Kristo; noolwekyo omukkiriza ayambulamu empisa ez’obulamu obw’edda n’ayambala empisa ezikwatagana n’obulamu obuggya.

Kino kizingiramu okwogera amazima: “Mulekeraawo okulimba, mwogerenga amazima buli muntu ne munne” (Abaefeso 4:25).

Kizingiramu obusungu obufugibwa nga tebunnafuuka bbanga lya mulabe: “‘Bwe musunguwalanga mwekuume muleme kwonoona.’ Temuzibyanga budde nga mukyasunguwadde.” (Abaefeso 4:26).

Kizingiramu okukola n’obwesimbu n’okugaba: “Abadde omubbi alekeraawo okubba, wabula anyiikirenga okukola … alyoke afune ky’agabirako n’abo abeetaaga” (Abaefeso 4:28).

Enkyukakyuka eno ya kitalo. Omubbi tabeera ng’alekeraawo bulekeraawo okubba; emikono gye gifuuka ebikozesebwa mu kugaba. Ekisa kiwa obusobozi ekkubo eppya.

Olulimi ng’Ekikozesebwa eky’Ekisa

“Mwekuume mulemenga okwogera ebigambo ebitasaana, wabula mwogerenga ebyo byokka ebizimba nga buli muntu bwe yeetaaga, biryoke bigase abo ababiwulira.” (Abaefeso 4:29).

Enjigiriza ya Nee ku buweereza obw’omwoyo efuula olunyiriri luno okukebera ennyo omutima. Obanga obuweereza bw’Ekikristaayo kwe kusumululwa kw’obulamu bwa Kristo, ebigambo bisaanidde okutwala ekisa.

Kino tekitegeeza nti eddoboozi ly’omwogezi lirina okuba ery’obukkakkamu bulijjo. Yesu yali asobola okunenya obunnanfuusi n’amaanyi; Pawulo yali asobola okulwanyisa ensobi. Naye n’okutereeza kulina okugenderera okuzimba, so si kwerabisa.

Olulimi lulaga ensibuko. Olugambo luyinza okuwulira ng’okussa kimu naye lumenya. Okusekerera kuyinza okukweka okunyooma mu kifaananyi ky’akasaago. Okuwaanawaana kubuzaabuza. Okugaziya ebintu kuweereza kwerabisa. Amazima amakakali gayinza okumatiza obusungu mu kifo ky’okuzzaawo ow’oluganda.

Yakobo agamba nti: “Omuntu yenna atasobya mu kwogera, aba muntu eyatuukirira, asobola okufuga omubiri gwe gwonna.” (Yakobo 3:2).

Omuntu ow’omwoyo agezesebwa mu kwogera kwe.

Engeri ya Nee ey’amaanyi ey’okwogera yakwata ku basomi ab’emirembe mingi. Akabi eri abayigirizwa be kwe kukoppa obukakafu bwe nga tebayise mu myaka gye egy’okubumbibwa. Obuyinza obw’omwoyo tebutondebwa na kwogera bigambo ebisalawo ebitaliimu kubuusabuusa.

Olulimi olukuze lufugibwa amazima, okwagala, okumanya ekiseera ekituufu, n’ebyetaago by’oyo awulira.

Okunakuwaza Omwoyo Omutukuvu

“Era temunakuwazanga Mwoyo Mutukuvu wa Katonda, eyabateekako akabonero akalaga nga mwanunulibwa.” (Abaefeso 4:30).

Olunyiriri luno lugatta okukakasibwa n’obuvunaanyizibwa. Omwoyo assa akabonero ku mukkiriza okutuusa ku kununulibwa; kyokka omukkiriza asobola okumunakuwaza.

Enjigiriza ya Nee ey’okusinza yassa nnyo essira ku kubeera omugonvu eri Omwoyo. Yakkiriza nti obujeemu obutakoma busobola okunafuya okutegeera okw’omwoyo.

Embeera omuli olunyiriri luno ye bibi eby’enkolagana: okukaawa, ekiruyi, obusungu, okuleekaana, okuvuma, n’ettima. Oluusi tulowooza nti tunakuwaza Omwoyo okusinga nga tulagajjalira enkola ez’ekyama ez’okusinza. Pawulo ateeka okulabula kuno wakati mu nkolagana z’abantu eza bulijjo.

“Mubenga ba kisa, buli omu alumirwenga munne, era musonyiwaganenga, nga Katonda bwe yabasonyiwa mu Kristo.” (Abaefeso 4:32).

Obulamu bw’Omwoyo bufaanana okusonyiwa.

Ekipimo ye njiri: “nga Katonda bwe yabasonyiwa.” Okusonyiwa kw’Ekikristaayo si kwefuula ng’ekyonoono tekyabaawo, era tekuggyawo bulijjo biva mu kyo wadde okuzzaawo obwesige amangu ago. Kutegeeza okulekayo okwesasuza n’okutambula nga tudda eri okusaasira ffe ffennyini kwe twafuna.

Eri Nee, obulamu bw’ekkanisa bwali kimu ku bibiina bya Katonda ebikulu mw’ayigiririza enkyukakyuka ng’eyo. Obulamu bw’omwoyo obw’ebirowoozo obwereere bwangu okutuusa omuntu omulala lw’atulumya.

Mutambulirenga mu Kwagala

“Mufubenga okufaanana Katonda kubanga muli baana ba Katonda abaagalwa. Mwagalanenga nga Kristo bwe yatwagala ne yeewaayo ku lwaffe” (Abaefeso 5:1-2).

Ebigambo “baana ba Katonda abaagalwa” nate bisimba ekiragiro ku ekyo kye tuli. Tukoppa kubanga twagalibwa.

Okwagala kunnyonnyolwa okwewaayo kwa Kristo. Okwagala si nneewulira bweewulira; kutwala enkula y’omusaalaba.

Enjigiriza ya Nee ku kumenyebwa wano w’ekwatira. Omuntu ow’ebweru amenyebwa so si okumufuula omunakuwavu oba atalina ky’akola, wabula okumusumulula okuva mu kwerowoozaako yekka, obulamu bwa Kristo bulyoke butuuke ku balala. Okumenyebwa okwa ddala kwongera okwagala.

Amangu ago Pawulo ayawula okwagala ku bwenzi, obugwagwa, omululu, obucaafu, okwogera eby’obusirusiru, n’okubalaata ebitasaana (Abaefeso 5:3-4). Okwagala kulina ensalo ez’empisa. Tekuwa kwegomba kwa mubiri mukisa.

Kino kikulu mu biseera bino nga okwagala kutera okunnyonnyolwa ng’okukkiriza buli muntu kye yeegomba. Okwagala okw’Endagaano Empya kunoonya ebirungi by’omulala nga kuli wansi w’amazima ga Katonda.

Kristo “yeewaayo ku lwaffe.” Omusaalaba gwe gusigala nga kye kifaananyi kye tugoberera.

Mutambulenga ng’Abaana ab’Omusana

“Kubanga edda mwali kizikiza, naye kaakano muli musana mu Mukama waffe; mutambulenga ng’abaana ab’omusana” (Abaefeso 5:8).

Pawulo tagamba bugambi nti abakkiriza baali mu kizikiza; agamba nti baali kizikiza. Era tagamba bugambi nti balina omusana; bo bennyini musana “mu Mukama waffe.” Ekyo kye tuli nate kizaala empisa.

“Mubale ebibala eby’omusana nga mweyisa bulungi, nga mubeera abeesimbu era ab’amazima” (Abaefeso 5:9).

Okukkaatiriza kwa Nee ku bulamu obw’omwoyo obw’omunda kuyinza okugezesebwa wano. Ne bwe “obulamu obw’omunda” bwandibadde butegeeza ki, ebibala byabwo birina okulabika ng’obulungi, obwesimbu n’amazima. Omuntu eyeewaana nti assa kimu ne Katonda mu ngeri ey’enjawulo kyokka ng’abeera mu bulimba aba alemereddwa ekigezo kya Bayibuli.

“Temwenyigiranga mu bikolwa bya kizikiza kubanga tebigasa, wabula munenyenga ababikola.” (Abaefeso 5:11). Okwagala kw’Ekikristaayo tekwetaagisa kusirikira bibi.

Kyokka okwanika kulina okutandikira ku ffe ffennyini. Kyangu ekkanisa okuvumirira ekizikiza eky’ebweru ate ng’ekweka ekibi ekiri munda. Okutambulira mu musana kuzingiramu okwatula n’okukkiriza okuvunaanyizibwa eri abalala.

Yokaana agamba nti: “bwe twogera nti tussakimu naye, ate ne tutambulira mu kizikiza, tuba balimba” (1 Yokaana 1:6).

Obulamu bw’omwoyo n’obwesimbu tebyawukana.

Mutambulenga n’Obwegendereza

“Mutunule nga mutambula n’obwegendereza, si ng’abatalina magezi wabula ng’abalina amagezi, nga temwonoona biseera kubanga ennaku zino mbi.” (Abaefeso 5:15-16).

Nee yayita mu biseera eby’obutabanguko obw’amaanyi: ebyobufuzi by’abakulu b’amagye abeefuga, enkyukakyuka ey’eggwanga, okulumba kw’Abajapani, olutalo olw’omunda mu ggwanga, obuwanguzi bw’Abakomunisiti, kampeyini ez’endowooza, n’okusibibwa mu kkomera. Ebigambo “ennaku zino mbi” tebyali bya birowoozo bwerere.

Amagezi gaali gategeeza okutegeera Mukama by’ayagala mu mbeera ezikyukakyuka. Gaali geetaagisa okutunula so si kutya.

Pawulo agenda mu maaso n’agamba nti: “Omwoyo ajjulenga mu bulamu bwammwe” (Abaefeso 5:18). Okujjuzibwa Omwoyo kuzaala okusinza, okwebaza, n’okuwuliragana.

Nee yakkaatiriza okujjula kw’Omwoyo, naye obubonero bwa Pawulo bwa kitalo okuba obw’ekibiina era obwa bulijjo: okuzimbagana mu Zabbuli, ne mu nnyimba, ne mu nnyimba ez’Omwoyo; okwebaza; okuwuliragana nga mutya Kristo (Abaefeso 5:19-21).

Obulamu obujjudde Omwoyo tebukakasibwa na bumanyirivu obutali bwa bulijjo bwokka. Bulabikira mu kusinza, mu kwebaza, ne mu nkolagana ezitegekeddwa wansi wa Kristo.

Obufumbo n’Ekyama kya Kristo

Abaefeso essa okutambula kw’Ekikristaayo ku bufumbo. Ekitundu kino kizaaze empaka ez’amaanyi, naddala ku kuwulira n’obukulu bw’omwami. Nee, eyabumbibwa embeera ye ey’obuwangwa n’ey’enzikiriza, okutwalira awamu yasoma ekitundu kino mu ngeri ey’ennono. Okusoma okw’obuvunaanyizibwa okw’omu kiseera kino kulina okukuuma ekitundu kyonna nga kyesigamye ku kwewaayo kwa Kristo.

“Nammwe abaami mwagalenga bakyala bammwe nga Kristo bwe yayagala Ekkanisa ne yeewaayo ku lwayo.” (Abaefeso 5:25).

Obuyinza bwonna omuntu bw’alowooza nti omwami alina, ekyokulabirako kyabwo ye Mugole omusajja eyakomererwa. Kristo takozesa Kkanisa ku lw’okwesanyusa kwe. Yeewaayo ku lw’obutukuvu bwayo n’obulungi bwayo.

Ekitundu kino kitandika n’ebigambo: “Mutyenga Kristo, nga muwuliragananga.” (Abaefeso 5:21). Obufumbo bw’Ekikristaayo tebuyinza kufuulibwa nkizo ku ludda olumu n’obuvunaanyizibwa ku ludda olulala. Bombi ba Kristo.

Enjigiriza ya Nee ey’oluvannyuma ku buyinza obukwasibwa abalala erina bulijjo okugondera ekyokulabirako kino. Obuyinza obwekuuma bwokka nga bufiiriza omulala buba bulekedde awo okufaanana Yesu.

Ku nkomerero, obufumbo kabonero: “Ekyama kino kikulu, kyokka nze ndowooza nti kyogera ku Kristo n’Ekkanisa ye.” (Abaefeso 5:32).

Enkolagana ey’oku nsi esonga ewala okusukka yo yennyini.

Abaana, Abazadde, Abakozi, Bakama Baabwe

Pawulo agenda mu maaso n’enkolagana ez’omu maka. Abaana bawulire bazadde baabwe “mu Mukama waffe” (Abaefeso 6:1), ate bakitaabwe ne balabulwa nti: “temunyigirizanga baana bammwe, wabula mubakuze nga mubagunjula era nga mubayigiriza ebya Mukama waffe” (Abaefeso 6:4).

Obuyinza nate bukomebwako obuvunaanyizibwa.

Pawulo era ayogera eri abaddu ne bakama baabwe mu nteekateeka y’embeera z’abantu ey’omu kyasa ekisooka. Ebyawandiikibwa bino, eky’ennaku, bikozeseddwa bubi okuwolereza obuddu. Endagaano Empya tewa kiwandiiko kya mulembe guno ekiwakanya obuddu, naye esiga ennono ezisuukundula omuntu okuba nannyini muntu munne: bakama n’abaddu balina Mukama omu mu ggulu, era “ye tasosola mu bantu” (Abaefeso 6:9).

Okukozesa kino ku mirimu egy’omulembe guno tekusaanye kusangulawo njawulo ey’ebyafaayo wakati w’okupangisibwa n’obuddu. Kyokka okukkaatiriza kwa Pawulo nti omulimu gukolebwe “ng’abakolera Mukama waffe” kuwa ekitiibwa omulimu ogukolebwa mu kyama.

Nee yassangamu ekitiibwa obwesigwa obwa bulijjo. Obulamu obw’omwoyo tebukoma mu nkuŋŋaana. Omukozi ku mmeeza ye ey’omu ofiisi, omuzadde mu ffumbiro, omusuubuzi akkaanya mu bwesimbu, omuyizi asoma, n’omuweereza akola emirimu egitalabibwa, bonna balina ekifo eky’okutambulira ne Kristo.

Ekigezo ky’enjigiriza ey’omwoyo ye Bbalaza ku makya.

Kristo Abeera Omulamu mu Ffe

Ekigambo “tambula” ku nkomerero kitegeeza ki eri Nee? Tekitegeeza kukoppa Yesu kungulu ng’alinga ekyokulabirako obulabirako ekiyimiridde ebweru waffe. Kitegeeza okuleka Kristo abeera mu ffe okwolesa obulamu bwe ng’ayita mu bitundu ebimwewaddeyo.

Pawulo agamba nti: “ndi mulamu, si ku bwange, wabula ku bwa Kristo abeera mu nze” (Abaggalatiya 2:20).

Ebigambo bya Nee biyinza okuwulikika ng’obuntu bw’omuntu bubula. Mu Bayibuli, Pawulo asigala nga “nze” omukozi: “obulamu bwe nnina kaakano mu mubiri, mbulina lwa kukkiriza.” Okwegatta ne Kristo tekusaanyaawo buntu; kubutegeka buggya nga kwetoolodde Kristo.

Omukristaayo akuze tafuuka muntu ow’obuntu obutono, wabula afuuka omuntu ddala okusingawo ng’afaananyizibwa ekifaananyi ky’Omwana. Obulamu bwa Kristo tebusangulawo mbeera ya muntu, obuwangwa, okujjukira, obuyiiya, oba okuyitibwa. Bubitukuza.

Noolwekyo okuleka “Kristo abeere omulamu” si kutuula butuuzi. Bwe buwulize obujjudde okukkiriza nga twesigamye ku ye obutasalako.

Okulemererwa mu Kkubo

Tewali Mukristaayo atambula nga tasobya. Akabi k’obubaka bwa “obulamu obw’obuwanguzi” kwe kuba nti okulemererwa kuyinza okuzibuwalira okukkirizibwa. Abakkiriza bayinza okutya nti okwatula kukakasa nti tebategedde kyama.

Endagaano Empya ewa endowooza esinga okuba ey’amazima. “Bwe twogera nti tetulina kibi, twerimba ffekka” (1 Yokaana 1:8). Kyokka amangu ago: “Naye bwe twatula ebibi byaffe, ye mwesigwa era mutuukirivu okutusonyiwa n’okutunaazaako obutali butuukirivu bwonna.” (1 Yokaana 1:9).

Ekisa tekitandika butandisi kutambula; ekisa kituzzaawo bwe twesittala.

Enjigiriza ya Nee esinga obulungi ewagira kino. Omusaayi gwa Kristo gusigala nga gwe musingi gw’okussa kimu. Omusaalaba gusigala nga kye kyokuddamu kya Katonda eri okwerowoozaako. Omwoyo asigala nga ye nsibuko yaffe. Tetuva ku njiri ne tuyingira mu ddaala ery’Ekikristaayo erisingako awatali kwetaaga kwenenya.

Okutambula okusaanidde kuzingiramu okwatula amangu.

Okwagala ng’Ekipimo Ekisembayo

Ekifaananyi kya Pawulo eky’okukula kituuka entikko emirundi n’emirundi mu kwagala. Kino kikwatagana n’Endagaano Empya yonna.

“ne bwe mba n’okukkiriza okungi ne kunsobozesa n’okusiguukulula ensozi, naye nga sirina kwagala, mba siri kintu.” (1 Abakkolinso 13:2).

Omukristaayo ayinza okutegeera enjawulo Nee gye yateeka wakati w’omwoyo n’emmeeme, okuba n’enzikiriza ez’amaanyi ku kkanisa ez’omu bifo, okumanya Abaruumi 6, okwogera ku bulamu obw’okuzuukira, okukolera ku nkola y’okukkiriza, kyokka n’asubwa obujulizi obukulu obw’empisa obulaga obulamu bwa Kristo.

“ebibala eby’Omwoyo bye bino: okwagala” (Abaggalatiya 5:22). Okwagala kwe kusooka.

Okwagala kugumiikiriza mu nkuŋŋaana, kwesimbu mu by’obusuubuzi, kwesigwa mu bufumbo, kugaba eri abali mu bwetaavu, kwogera mazima mu nkaayana, kwaniriza abantu wadde nga bawukana, kuvumu eri ekibi, era kusonyiwa oluvannyuma lw’okulumizibwa.

Kuno kwe kutambula.

Omukkiriza atudde atambula mu nsi eya bulijjo ng’atwala empisa z’Oyo mw’atudde.

Naye Abaefeso erina ekigambo ekikolwa ekirala kimu. Omukristaayo tafuna bufunyi n’atambula. Abeera mu nsi erimu olutalo. Obubi buwakanya ebigendererwa bya Katonda. Noolwekyo ekkanisa erina okuyiga, si okugenda mu maaso kwokka, wabula ne mu biseera ebikulu, okugaana okudda emabega.

Ekigambo ekisembayo kiri: yimirira.

Okutambula Kusooka Kuba kwa Nkolagana nga Tekunnaba Kuba kwa Byewuunyo

Abakristaayo batera okusikirizibwa obulamu bw’omwoyo obw’ekitalo: eby’amagero, okwolesebwa, okutegeera okw’obunnabbi, obuminsani obw’obuzira, okusaba okw’amaanyi. Abaefeso 4-6 ekozesa amaanyi gaayo amangi ag’empisa ku nkolagana.

Yogeranga amazima. Kolanga n’obwesimbu. Yogeranga ebigambo ebizimba. Sonyiwanga. Yagalanga munno mu bufumbo. Kuza abaana bo nga tobanyiiza. Kolanga emirimu egya bulijjo ng’akolera Kristo.

Kino kikulu mu kusoma Nee. Ebigambo bye biyinza okuwulikika ng’ebya waggulu, naye ekigezo kya “Kristo ng’obulamu” kya bulijjo nnyo.

“Omuntu yenna bw’agamba nti, ‘Njagala Katonda,’ naye n’akyawa muganda we, omuntu oyo mulimba.” (1 Yokaana 4:20).

Obulamu bw’omwoyo obusinga obugulumivu bulina okuyita mu kigezo ky’emmeeza y’emmere.

Okutambulira mu Mwoyo

Abaggalatiya ekwatagana n’Abaefeso: “mutambulirenga mu Mwoyo, mu ngeri yonna, mulemenga kutuukiriza kwegomba kwa mubiri” (Abaggalatiya 5:16).

Ebibala ebiddirira bya mpisa era bya nkolagana: okwagala, essanyu, emirembe, obugumiikiriza, ekisa, obulungi, obwesigwa, obuwombeefu, okwefuga.

Ebigambo bya Nee ku mwoyo bisinga okuba eby’obukuumi bwe binywezebwa wano. Obujulizi bw’okutambulira mu Mwoyo si kuwulira kwa munda okutali kwa bulijjo, wabula ebibala ebifaanana Kristo.

Omuntu eyeewaana nti alina okutegeera okw’omwoyo okw’omunda kyokka nga talina kwefuga alina ensonga okubuusabuusa okwewaana okwo.

Okutambula nga Musaanidde mu Bulamu obw’Olukale

Nee yatera okugezaako okukuuma ekkanisa nga yeeyawudde ku byobufuzi by’ebibiina, naye okuyita kw’Abaefeso eri okutambula okusaanidde kukyakwata ne ku bulamu obw’olukale. Abakristaayo basasula emisolo, bakola bizinensi, bali bannansi, basisinkana obutali bwenkanya, era bakwata ku bitundu bye babeeramu.

“Abo abatannakkiriza mutambulenga nabo n’amagezi” (Abakkolosaayi 4:5).

Obujulizi bw’ekkanisa mu lukale tebwesigamye ku ekyo ky’eyogera ku Kristo kyokka, wabula ne ku ngeri abakkiriza gye beeyisaamu nga tewali kikolwa kya ddiini kiriwo mu lwatu.

Obwesimbu mu bizinensi, engeri abakozi gye bayisibwamu, ebigambo ebyogerwa ku balabe, obulongoofu mu by’okwegatta, n’okufaayo ku baavu, byonna bitundu by’okutambula.

Okutambula Okusaanidde n’Enkula ya Bulijjo ey’Obutukuvu

Okukkaatiriza kwa Nee ku Kristo ng’obulamu kwandiwulikise ng’eby’ekyama singa kwawulwa ku kitundu eky’okubiri eky’Abaefeso. Pawulo tayinza kukkiriza njawukana eyo. Ekifo eky’omu ggulu eky’essuula 1-3 kizaala okutambula okw’ebikolwa ennyo mu ssuula 4-6.

“Ng’omusibe wa Mukama waffe, mbakuutira mubeere n’empisa ezisaanira obulamu bwe mwayitirwa okutambuliramu.” (Abaefeso 4:1). Ekigambo “noolwekyo” kigatta enjigiriza n’empisa. Ekisa tekisaanyaawo mpisa; kye kizitondera omusingi gwokka ogunywevu.

Empisa ezisooka Pawulo z’ayogerako si birabo bya kitalo: obukkakkamu, obuwombeefu, obugumiikiriza, n’okugumiikirizagana mu kwagala. Kino kigezo ekikebera ennyo obulamu bw’omwoyo. Omukkiriza ayinza okwogera mu ngeri esikiriza ku by’omu ggulu kyokka ng’atagumiikiriza waka, yeewozaako mu nkuŋŋaana, tasobola kwesigibwa mu by’asuubiza, oba nga mukambwe eri abanafu. Pawulo apima okutambula awo abalala we basobola okukuwulira.

Nee yaddangayo enfunda n’enfunda ku nnono nti Kristo alina okufuuka owa ddala mu bikolwa. Obanga Kristo bwe bulamu bwaffe, kale obulamu bwe bulina okweyongera okulabikira mu kwogera, mu nsimbi, mu bufumbo, mu mulimu, mu kusonyiwa, mu by’okwegatta, ne mu ngeri gye tuyisaamu abantu abatukaluubirira.

Abaefeso 4 efuula okwogera amazima kwa kibiina kyonna: “Mulekeraawo okulimba, mwogerenga amazima buli muntu ne munne, kubanga tuli bitundu bya mubiri gumu.” (Abaefeso 4:25). Okulimba si kumenya bumenya tteeka ery’omuntu ku bubwe; kulumya omubiri gw’omuntu ye kennyini. Enjigiriza y’Omubiri efuuka empisa ey’obwesimbu.

N’obusungu bukwatibwa mu ngeri y’emu. “‘Bwe musunguwalanga mwekuume muleme kwonoona.’ Temuzibyanga budde nga mukyasunguwadde.” (Abaefeso 4:26). Pawulo teyeefuula nti obusungu tebubaawo. Alagira nti tebufuuka kitundu ekibi mwe kisenga. Omuntu ow’omwoyo si y’oyo ayize okuyita obusungu “eby’emmeeme” n’abwegaana. Okukula kuyita enneewulira erinnya lyayo ettuufu, kugiwaayo eri Katonda, era kunoonya okutabagana.

N’omulimu nagwo gukyusibwa. Omubbi tagambibwa kulekeraawo kubba kwokka, wabula okukola, “alyoke afune ky’agabirako n’abo abeetaaga” (Abaefeso 4:28). Ekisa kifuula okwefunira okuba okugaba. Ekigendererwa kisinga empisa ez’okwewala ebibi obwewazi; kye kigendererwa ekiggya.

Okwogera kulina okugaba ekisa: “Mwekuume mulemenga okwogera ebigambo ebitasaana, wabula mwogerenga ebyo byokka ebizimba nga buli muntu bwe yeetaaga” (Abaefeso 4:29). Ekipimo si kwe kuba nti ekigambo kya mazima mu nnukuta zokka. Kizimba ng’obwetaavu bwe buli? Amazima gayinza okufuulibwa ekyokulwanyisa. Okwogera kw’Ekikristaayo kugatta amazima n’okwagala.

Abaefeso 5 eyongerako obutukuvu mu by’okwegatta, okukozesa obulungi ebiseera, okusinza, okwebaza, n’okuwuliragana. Ekiragiro eky’okujjuzibwa Omwoyo kiddirirwa okuyimba, okwebaza, n’empisa ez’enkolagana. Obulamu obujjudde Omwoyo tebukoma mu nkuŋŋaana ez’enjawulo. Butuuka ku mmeeza y’emmere.

Enjigiriza ya Nee ye kennyini ku nkolagana ez’omu maka yalaga endowooza z’omulembe gwe era esaanidde okusomebwa n’obwegendereza. Okukozesa kwonna okw’ebyawandiikibwa ebikwata ku maka kulina okufugibwa okwagala kwa Kristo okw’okwewaayo, ekitiibwa kya buli mukkiriza, n’okugaana okufuga abalala mu ngeri ey’okukaka. Ekipimo kya Pawulo eri abaami si nkizo wabula omusaalaba: “Nammwe abaami mwagalenga bakyala bammwe nga Kristo bwe yayagala Ekkanisa ne yeewaayo ku lwayo.” (Abaefeso 5:25).

Noolwekyo okutambula okusaanidde kukuuma enjigiriza ya Nee ey’okuwummulira mu Kristo obutafuuka kutuula butuuzi mu by’omwoyo. Ekisa kizaala okufuba, naye okufuba okwo kulina emirandira emiggya. Omukkiriza tagondera Katonda alyoke akkirizibwe; agondera kubanga yakkirizibwa mu Mwagalwa. Teyeekolera bulamu bwa mwoyo; awaayo ebitundu bye eri Katonda ng’obulamu bwe bumaze okukola munda mu ye.

Wano enkulaakulana ya Nee emanyiddwa ennyo w’erabikira amagezi ag’obusumba. Sooka otuule. Oluvannyuma otambule. Okukyusa ensengeka eno kuzaala okwesiga amateeka. Okulekayo okutambula kuzaala obulamu obutali bwa ddala.