Obulamu bw’Ekikristaayo obwa Bulijjo

Okuva ku Kusonyiyibwa okutuuka ku Kwegatta ne Kristo

Mu njigiriza za Watchman Nee ennyingi, tewali n’emu yabunye nnyo okusinga obubaka obwafulumizibwa oluvannyuma mu Lungereza ng’ekitabo ekiyitibwa Obulamu bw’Ekikristaayo obwa Bulijjo. Ekitabo kino kyakuŋŋaanyizibwa okuva mu bigambo bye yayogera mu nkuŋŋaana, so si Nee kye yawandiika ng’ekiwandiiko kimu ekigenda mu maaso, naye enjigiriza gye kiyigiriza eri kumpi n’omutima gw’obuweereza bwe obw’oluvannyuma, bwe yali amaze okukula. Kibuuza ekibuuzo Abakristaayo bangi abeesimbu kye basanga ku nkomerero: obanga Kristo yansonyiwa ebibi byange, lwaki nkyalaba obunafu obungi, okuwangulwa, n’okwefubira ku maanyi gange?

Eky’okuddamu kya Nee kitandika n’okwawula wakati w’ebibi n’omwonoonyi, wakati w’ebyo bye twakola n’ebyo bye tuli mu Adamu. Omusaayi gwa Kristo gukola ku musango; omusaalaba gwa Kristo nagwo gukola ku muntu ow’edda. Okwawula kuno tekugendereddwamu kugabanyaamu mulimu gwa Kristo mu bulokozi obw’enjawulo, wabula okuyamba abakkiriza okulaba obugazi bw’eddagala Katonda ly’ateeseteese.

Pawulo awandiika nti, “Kyokka Katonda alaga okwagala kwe gye tuli mu ngeri eno: bwe twali tukyali boonoonyi, Kristo n’atufiirira.” (Abaruumi 5:8). Enjiri etandikira ku Kristo okufa mu kifo kyaffe. Yesu yatufiirira. Ebibi byaffe tebibuusibwa maaso; bisalirwa omusango mu kufa kw’Omulala. Omukkiriza aweebwa obutuukirivu lwa kisa olw’okukkiriza.

Naye Pawulo agenda ewala okusinga okusonyiyibwa. “omuntu waffe ow’edda yakomererwa wamu naye ku musaalaba” (Abaruumi 6:6). Akagambo “wamu naye” kakyusa endaba. Kristo teyakoma ku kutufiirira; mu kwegatta okw’ekyama naye okwa ddala, abakkiriza boogerwako nti baafiira wamu naye.

Eri Nee, kino kye kyali omulyango oguyingira mu kutukuzibwa. Katonda tasonyiwa busonyiyi bulamu bw’edda obwa Adamu n’oluvannyuma n’abulagira okugezaako okukoppa Yesu obulungi okusingawo. Ateeka omukkiriza mu Kristo. Ekyatuuka ku Kristo kye kisalawo embeera y’abo ababe.

Ekikulu kwe kwegatta naye.

“Obanga twegatta wamu naye mu kifaananyi eky’okufa kwe, bwe tutyo bwe tulyegattira awamu naye mu kuzuukira kwe.” (Abaruumi 6:5). Noolwekyo Obukristaayo si kukoppa bukoppi mpisa nga tuli wala. Kwe kugabana ku bulamu bwa Kristo eyazuukira.

Omusaayi n’Omusaalaba

Nee yatera okugeraageranya omusaayi n’omusaalaba ng’engeri y’okuyigiriza. Omusaayi guddamu ekizibu ky’omusango mu maaso ga Katonda. Omusaalaba guddamu ekizibu ky’omuntu ow’edda ng’ensibuko y’obulamu obw’ekibi.

Ebyawandiikibwa mazima biwa omusaayi gwa Kristo ekifo ekikulu. “omusaayi gwa Yesu Omwana we, gutunaazaako buli kibi kyonna” (1 Yokaana 1:7). “Kale obanga twaweebwa obutuukirivu olw’omusaayi gwe, alitulokola okuva mu busungu bwa Katonda.” (Abaruumi 5:9). Emirembe gy’omukkiriza ne Katonda tegyesigama ku kweyongera kukola bulungi mu by’omwoyo, wabula ku ssaddaaka ya Kristo eyatuukirizibwa.

Kino kyali kikulu nnyo eri Nee ng’omusumba. Abakristaayo abeetunuulira bokka bulijjo okufuna obukakafu tebalifuna musingi oguyimiridde obunywevu. Omusaayi guweebwayo eri Katonda. Okukkiriza kuwummulira mu muwendo Katonda gw’awa ssaddaaka y’Omwana we.

Omusaalaba ate gukola ku kibuuzo ekisingako obuziba: ekya muntu ku bubwe. Abantu tebakola bukozi bibi bimu na bimu; mu buzaaliranwa bwabwe bali mu buntu bwa Adamu obwagwa. Pawulo agamba nti, “Obujeemu bw’omuntu omu bwafuula abangi okuba aboonoonyi. Bwe butyo n’obuwulize bw’omuntu omu Yesu, bulifuula bangi okuba abatuukirivu.” (Abaruumi 5:19).

Nee yayagala abakkiriza balekere awo okusaba Katonda alongoose bulongoosa Adamu. Eky’okuddamu kya Katonda kwe kubaggya mu bwakabaka obumu n’abateeka mu bulala: okuva mu Adamu okudda mu Kristo, okuva mu kufa okudda mu bulamu, okuva mu mubiri okudda mu Mwoyo.

Enkola eno eyinza okunnyonnyolwa mu ngeri ekakali ennyo singa eraga nti Ebyawandiikibwa byennyini bikoma “omusaayi” ku kusonyiyibwa kwokka, n’“omusaalaba” ku muntu ow’edda kwokka. Ebigambo bya Bayibuli bikwatagana nnyo okusinga ekipande ky’enjigiriza ekisengekeddwa obulungi bwe kiyinza okulaga. Kyokka amagezi ga Nee ag’obusumba gakyalina omuwendo. Enjiri ekola ku musango ne ku buddu byombi. Kristo si y’oyo yekka asazaamu ebbanja lyaffe; ye Oyo mw’atandikira obuntu obupya.

Okumanya

Nee yasengeka Abaruumi 6 ng’akyesigamya ku bigambo ebikulu ebiwerako. Ekisooka kwe kumanya.

“Tumanyi kino nti omuntu waffe ow’edda yakomererwa wamu naye ku musaalaba” (Abaruumi 6:6).

Pawulo tatandika na kiragiro kya kuwulira nga tuli bafu eri ekibi. Atandika n’ekintu ekituufu kye tulina okumanya. Nee kino yakiggumiza nnyo awatali kukoowa. Obulamu bw’Omukristaayo bwe bayitamu bulina okwesigama ku Katonda ky’amaze okutuukiriza, so si ku nneewulira y’omukkiriza ekyukakyuka.

Lowooza ku mukkiriza azuukuka oluvannyuma lw’olunaku lw’obuwanguzi mu by’omwoyo, ne yeewulira ng’ali kumpi ne Katonda. Ayinza okukkiriza amangu nti ali “mu Kristo.” Enkeera n’agwa, n’asunguwala, n’agwa mu kukemebwa, oba ne yeewulira nga talina bbugumu mu by’omwoyo. Obanga okwegatta kwe ne Kristo kwesigama ku by’ayitamu, enjigiriza ye erinnya n’ekka nga enneewulira ye bw’eri.

Pawulo ensengeka agiteeka mu ngeri ya njawulo. Katonda yakola mu Kristo. Omukkiriza ayitibwa okumanya Katonda ky’amaze okukola.

Kino tekitegeeza nti okutegeera okw’omu birowoozo kwokka kwe kuleeta okutukuzibwa. Omuntu ayinza okukwata mu mutwe Abaruumi 6 yonna, naye n’atabeera mu ddembe. Nee yakozesa ekigambo okubikkulirwa okunnyonnyola ekiseera amazima ga Bayibuli lwe galabibwa mu mwoyo. Ebigambo bye biyinza okuwulikika ng’eby’ekyama, naye ensonga ye enkulu nnyangu: waliwo enjawulo wakati w’okuddiŋŋana enjigiriza n’okuba ng’ogikakasiddwa munda mu ggwe.

Pawulo asaba amaaso g’emitima gy’abakkiriza gamulisibwe (Abaefeso 1:18). Okutegeera okw’omwoyo kukyali kutegeera mazima agabikkuliddwa; si kumanya kwa kyama okusukka Ebyawandiikibwa. Omwoyo Omutukuvu asobozesa abakkiriza okutegeera, okufuna, n’okubeera mu ebyo Katonda by’amaze okumanyisa.

Noolwekyo ekigambo okumanya kikuuma okutukuzibwa obutafuuka nteekateeka ya kwerongoosa. Tutandikira ku byafaayo bya Kristo, so si ku byaffe.

Okwerowooza

Ekigambo ekikulu eky’okubiri kwe kwerowooza.

“Bwe mutyo nammwe mwerowoozenga okuba abaafiira ddala eri ekibi, naye abalamu eri Katonda mu Kristo Yesu.” (Abaruumi 6:11).

Okwerowooza kwe kukkiriza nga kuddamu ekintu ekituufu. Tekukola kintu ekyo. Nee yayagalanga ebyokulabirako okuva mu kubala ebitabo by’ensimbi: singa ssente ddala ziteekeddwa ku akawunti, nnannyini akawunti ayinza okuzibala nti weeziri. Okwerowooza nga tewali ssente zaateekebwako kwandibadde kirooto bukirooto. Naye okugaana okubala ekyo ekyaweebwa ddala bwe butakkiriza.

Okwawula kuno kwetaagisa nnyo. Abakristaayo abamu bawulira nti “weerowooze ng’oli mufu,” ne bagezaako okwekakasa nti okukemebwa tekukyaliwo. Okukemebwa bwe kukomawo, ne basalawo nti enjigiriza eremye. Pawulo tasaba bakkiriza kwegaana bye bayitamu. Abasaba okwetegeera ng’abaagattibwa ne Kristo, so si ng’abafugibwa ekibi.

Ekibi kikyaliwo, naye tekikyalina buyinza bwa kuba mukama. “Temukkiriza kibi kwongera kubafuga, kubanga temukyafugibwa mateeka, wabula ekisa kya Katonda.” (Abaruumi 6:14).

Noolwekyo okwerowooza si kwerimbalimba mu birowoozo. Kwe kukkiriziganya ne Katonda ku kifo kyaffe ekipya mu Kristo.

Ebyo Nee bye yaggumiza byalina amaanyi mangi nnyo eri Abakristaayo abaali basibiddwa mu kyetooloolo ekiddiŋŋana eky’okumalirira n’okulemererwa. Basuubiza okwongera okufuba, ne balemererwa, ne baatula, ne beewaayo buggya, ne batandika buto. Buli kyetooloolo kiteebereza mu kasirise nti okumalirira okumala kulituusa ku butukuvu ku nkomerero.

Abaruumi 6 kirangirira entandikwa ey’enjawulo. Omukkiriza tasabibwa kunyweza nkolagana ya mukama n’omuddu gye yalina n’ekibi, wabula okutegeera nti mu Kristo waliwo enjawukana esalawo ensonga eyabaawo.

Okukkiriza kugamba nti: Ndi wa Kristo. Ekibi kiyinza okunsendasenda, naye si nnannyini nze. Enneewulira zange ziyinza okunnumiriza, naye si ze zisalawo ekifo kyange. Obulamu bwa Yesu obw’okuzuukira kaakano bwe nsibuko gye njitiddwa okuggyamu obulamu bwange.

Okwewaayo

Omutendera ogw’okusatu kwe kwewaayo.

“Temuwangayo bitundu byammwe eby’omubiri okukozesebwa ebitali bya butuukirivu eri ekibi, naye mweweereyo ddala eri Katonda, ng’abantu abalamu abaava mu bafu” (Abaruumi 6:13).

Okumanya n’okwerowooza bituusa ku kwewonga eri Katonda. Ekisa si kutuula butuuzi. Omukkiriza mu bunyiikivu awaayo eri Katonda omubiri gwe, ebirowoozo bye, ebiseera bye, ensimbi ze, enkolagana ze, ebigendererwa bye, obusobozi bwe, n’ebiseera bye eby’omu maaso.

Weetegereze nate ensengeka: “ng’abantu abalamu abaava mu bafu.” Tetwewaayo tulyoke tufuuke balamu. Twewaayo kubanga mu Kristo tuli balamu.

Nee yasanga ensengeka eno ng’ekiwa eddembe. Okwewonga eri Katonda si kulamuza na Katonda ng’omu katale—“Bwe nnaakuwa ebimala, oboolyawo ojja kumpa omukisa.” Kwe kuddamu okusaanidde okw’omuntu eyanunulibwa.

Abaruumi 12 kikozesa ebigambo ebifaananako: “muwengayo emibiri gyammwe nga ssaddaaka ennamu entukuvu esanyusa Katonda” (Abaruumi 12:1). Omubiri ogwaweerezanga nze kennyini kaakano guteekeddwa mu mikono gya Katonda, agukozese nga bw’ayagala.

Kino kirina ebikiva mu bulamu obwa bulijjo. Olulimi olwaweebwayo eri Katonda terukozesebwa bukozesebwa mu lugambo. Ebikwata ku kwegatta kw’omusajja n’omukazi ebyaweebwayo eri Katonda tebiyinza kutwalibwa ng’ebyange ku bwange. Akawunti ya bbanka eyaweebwayo eri Katonda teyinza kufugibwa kwegomba kwokka. Omulimu ogwaweebwayo eri Katonda teguyinza kwewala buwulize. Obuweereza obwaweebwayo eri Katonda tebuyinza kubeera bwa muweereza ku bubwe.

Oluusi Nee yayogeranga mu bigambo ebya ddala ebitaliiko kye bireka, kubanga yakkiriza nti okwewaayo ekitundu kyokka kwekontana kwokka. Obanga Kristo ye Mukama, tewali kisenge na kimu ekiri ekyaffe ku bwaffe.

Enjigiriza ng’eyo erina okusigala ng’esimbye emirandira mu kisa. Okwewonga eri Katonda si kiweebwayo kya bazira kye tuwaayo okwewuunyisa Katonda. Tuwaayo ekyo ekyamala dda okugulibwa. Pawulo awandiika nti, “emibiri gyammwe si gyammwe ku bwammwe? Kubanga mwagulibwa na muwendo” (1 Abakkolinso 6:19-20).

Ensonga eri eno: okununulibwa kwe kutufuula ababe.

Okulemererwa kw’Amaanyi g’Okwesalirawo

Abakkiriza bangi bagezaako okutuuka ku butukuvu nga basinga kwesigama ku maanyi gaabwe ag’okwesalirawo. Nee teyagaana nti okwesalirawo kukulu; Ebyawandiikibwa biragira omuntu okusalawo. Kye yawakanya kwe kutwala amaanyi g’okwesalirawo ng’ensibuko y’obulamu obw’omwoyo.

Abaruumi 7 kiraga mu ngeri ey’amaanyi okunyolwa kw’okwagala okwesimbu okutaliiko maanyi gamala: “Ekirungi kye njagala okukola si kye nkola, naye ekibi kye saagala kye nkola.” (Abaruumi 7:19).

Oyo ayogera si muntu atafaayo ku mpisa. Ayagala ekirungi. Kyokka okwagala tekumununula.

Nee yalaba mu Abaruumi 7 omukkiriza ng’azuula nti okwesigama ku ye kennyini tekuliiko kye kumuwa n’akatono. Amateeka matukuvu, naye amateeka tegayinza kuwa maanyi. Gayinza okulaga obutuukirivu bwe bufaanana, ne gabikkula nti omubiri tegusobola kubuleeta.

Awo okukaaba ne kujja: “Nga ndi muntu munaku! Ani alindokola mu mubiri guno ogugenda okufa?” (Abaruumi 7:24).

Nee yayagalanga nnyo engeri ekibuuzo kino gye kizimbibwamu. Tekibuuza nti “bukodyo ki” oba “tteeka ki” wabula “ani.” Eky’okuddamu kiri muntu: “Kyokka Katonda yeebazibwe mu Yesu Kristo Mukama waffe” (Abaruumi 7:25).

Obanga Abaruumi 7 kyogera ku mbeera ya Pawulo nga tannakyuka, ku mukkiriza ali wansi w’amateeka, oba ku lutalo olugenda mu maaso mu bulamu bw’Omukristaayo, kiwakaniddwako okumala ebyasa n’ebyasa. Okutegeera kwa Nee kumu ku bingi. Kyokka engeri gy’akikozesaamu ekyalina amaanyi: obuwanguzi mu by’omwoyo busangibwa mu Kristo, so si mu maanyi g’okwesalirawo ag’omuntu ku bubwe.

Okwesalirawo kukolera wamu n’ekisa; tekukola kisa.

Etteeka ly’Omwoyo Aleeta Obulamu

Abaruumi 8 kireeta ekyo Nee kye yatwala ng’amaanyi amaggya agafuga.

“Kubanga etteeka ery’Omwoyo aleeta obulamu mu Kristo Yesu, lyannunula okuva mu tteeka ly’ekibi n’okufa.” (Abaruumi 8:2).

Nee yatera okunnyonnyola “etteeka” ng’enkola eteekyuka. Amaanyi agasika ebintu wansi gakola awatali kufuba kwa buli kaseera. Mu by’empisa, etteeka ly’ekibi nalyo lirabika nga teliggwaawo mu ngeri y’emu: bwe tulekebwa ku lwaffe, okwegomba okwagwa kutusika wansi. Naye mu Kristo etteeka eddala likola—Omwoyo aleeta obulamu.

Ekifaananyi kino si kituufu nnyo mu bya sayansi, naye kiwa amakulu mangi mu by’omwoyo. Ennyonyi tegyawo maanyi agasika wansi; amaanyi amalala ge gagisobozesa okubuuka. Mu bulamu bw’Omukristaayo, Omwoyo Omutukuvu tamalawo bunafu bwa muntu. Awa amaanyi agatali ga buzaaliranwa mu mubiri.

Pawulo agenda mu maaso: “abo bonna abakulemberwa Omwoyo wa Katonda be baana ba Katonda” (Abaruumi 8:14). Noolwekyo obulamu bw’Omukristaayo si kugoberera bugoberezi misingi egyayigibwa okuva ku Yesu. Kwe kubeera mu bulamu nga twesigamye ku Mwoyo abeera mu ffe.

Okwesigama kuno kwa nkolagana. Omwoyo ategeeza nti tuli baana, atuyamba mu bunafu, atwegayiririra, era aleeta obulamu bwa Kristo.

Enjigiriza ya Nee ku Mwoyo oluusi yafuukanga ey’okwekenneenya ennyo mu buwandiike bwe obw’oluvannyuma, naddala bwe yayawulanga omwoyo, emmeeme n’omubiri. Naye Obulamu bw’Ekikristaayo obwa Bulijjo kisinga amaanyi bwe kisigala nga kyangu: Katonda teyaleka mukkiriza yekka okulabisa Kristo ku bubwe. Omwoyo wa Kristo abeera mu mukkiriza.

Kristo ng’Obulamu Bwaffe

Omutima gw’obulamu bwa Nee obw’omwoyo guyinza okufunzibwa mu bigambo bya Pawulo: “Kristo, ye bulamu bwaffe” (Abakkolosaayi 3:4).

Obulamu bw’Ekikristaayo obwa bulijjo si Kristo nga kwogasse nze ow’eddiini eyakulaakulana ennyo. Bwe Kristo ng’ensibuko.

Nee kino yatera okukikozesa ku mpisa ennungi. Omukkiriza asaba Katonda obugumiikiriza n’agezaako okufuuka omugumiikiriza. Nee akyusa ekibuuzo: Kristo yennyini bwe bugumiikiriza bwaffe. Omukkiriza asaba obuwanguzi ng’ekintu ekigulibwa mu dduuka; Nee agamba nti obuwanguzi busangibwa mu Muwanguzi.

Pawulo awandiika nti Kristo Yesu “eyafuuka amagezi gye tuli okuva eri Katonda, bwe butuukirivu, n’okutukuzibwa, n’okununulibwa” (1 Abakkolinso 1:30). Ebigambo bino bikwata ku muntu. Katonda tagaba bugabi bintu bya mwoyo ebyetongodde; atuwa Kristo.

Okuggumiza kuno kukuuma Obukristaayo obutayuzibwayuzibwa mu bitundutundu. Tuyinza okufuula okukula mu by’omwoyo ekibinja ky’obukodyo: enkola emu ey’obusungu, endala ey’okweraliikirira, endala ey’okusaba, endala ey’okukemebwa. Amagezi ag’omu bulamu obwa bulijjo gakulu, naye Nee akomawo bulijjo ku kiri wakati. Tewali bukodyo buyinza kudda mu kifo ky’okubeera mu Kristo.

Yesu yagamba nti, “mubeere mu Nze era nange mbeere mu mmwe. Ng’ettabi bwe litayinza kubala bibala ku bwalyo nga teriri ku muzabbibu, bwe mutyo nammwe temuyinza kubala bibala bwe mutabeera mu Nze.” (Yokaana 15:4).

Ettabi teribala zabbibu lwa kwemalirira kwa buzira. Ebibala biva mu bulamu obugabanibwa.

Kino tekifuula nkola za by’omwoyo obutaba za mugaso. Okusaba, Ebyawandiikibwa, okussa ekimu, okwatula, obuwulize, okusiiba, okusinza, n’okuweereza bye bikozesebwa abakkiriza mwe bafaayo ku Katonda era mwe bamuddiramu. Naye si byuma ebikola obulamu. Obulamu ye Kristo.

Omusaalaba n’Okwefubira ku Bwaffe

Enjigiriza ya Nee ku musaalaba yasukka ku buwanguzi ku bibi ebyeyolefu. Yalaba okwefubira ku maanyi go mu buweereza bw’eddiini ng’ekizibu ekisingako obuziba. Omubiri gusobola okubuulira, okutegeka, okukulembera, okwefiiriza, era ne gulabika ng’ogw’omwoyo.

Pawulo abuuza Abaggalatiya nti, “abaatandikira mu Mwoyo, kaakano mutuukirizibwa mu mubiri?” (Abaggalatiya 3:3). Akabi si nti baali balese Obukristaayo ne bagoberera obugwenyufu. Baagezaako okumaliriza mu mubiri Katonda kye yali atandise mu Mwoyo.

Ekibuuzo kino kikyali kya kaakano mu ngeri eruma. Ekkanisa ziyinza okutandikira mu kusaba ne zikoma mu bukodyo. Abakulembeze bayinza okutandika n’okuyitibwa ne bakoma nga bafugibwa ebibalo n’emiwendo. Omukkiriza ayinza okutandika nga yeesigamye ku Kristo, mpolampola n’afuula enkola ez’omwoyo enteekateeka ey’okwekakasa nti wa mugaso.

Nee yakkiriza nti omusaalaba bulijjo gwanika omuntu ku bubwe eyeetongodde ku Katonda. Kino si kuyita muntu kunyooma buntu bwe, busobozi bwe, oba okuteekateeka. Kwe kuyita okugaana okwetongola okubeera ensibuko efuga.

Yesu yennyini yagamba nti, “awatali Nze temuliiko kye muyinza kukola” (Yokaana 15:5). Ekigambo kino kyewuunyisa kubanga abayigirizwa mazima baali basobola okukola ebintu bingi. Baali basobola okutambula, okwogera, okutegeka, n’okusalawo. “Temuliiko” kitegeeza nti tewali kibala kya mwoyo eky’olubeerera ekiyinza okubaawo nga tebeegasse ne Kristo.

Okwefubira ku bwaffe kusinga okulimba bwe kutuuka ku buwanguzi. Okulemererwa kuyinza okutuddiza Katonda; obuwanguzi buyinza okutukakasa nti tetukyamwetaaga.

Omusaalaba gukuuma obuweereza nga bwavu mu mwoyo.

Ekyakolebwa ku Lwaffe n’Ekikolebwa mu Ffe

Nee yayawula mu ngeri ey’omugaso wakati w’omulimu gwa Kristo ogwakolebwa ebweru waffe n’omulimu gw’Omwoyo Omutukuvu ogukolebwa munda mu ffe. Ku ludda olusooka, Kristo yafa, yazuukira, yalinnya mu ggulu, era yatuukiriza okununulibwa. Ku ludda olw’okubiri, Omwoyo afuula amazima ga Kristo ag’amaanyi mu bulamu omukkiriza bw’ayitamu.

Bwe tuggumiza ekyakolebwa ku lwaffe kyokka, Obukristaayo buyinza okufuuka enjigiriza entuufu nga temuli nkyukakyuka nnyingi. Bwe tuggumiza bye tuyitamu nga tetulina musingi gw’ekyo ekyakolebwa ku lwaffe, eby’omwoyo bifuuka ebitali binywevu era ebyangu okulimbibwa ebirooto.

Pawulo ebyombi abikwatira wamu. “Noolwekyo abo abali mu Kristo Yesu, tebaliiko musango” (Abaruumi 8:1) bwe bukakafu obwesigamye ku kyakolebwa ku lwaffe. Kyokka essuula y’emu egamba nti, “bwe munnatta ebikolwa eby’omubiri, muliba balamu” (Abaruumi 8:13), ng’eyogera ku nkyukakyuka ey’amaanyi ekolebwa mu bulamu.

Enjigiriza ya Nee esinga obulungi ekuuma ekintu ekituufu n’ebyo bye tuyitamu mu nsengeka yaabyo entuufu. Tetufuna kifo kyaffe olw’ebyo bye tuyitamu; tuyita mu ebyo ekisa bye kyatuwa.

Ensengeka eno nkulu nnyo enneewulira bwe zikontana n’okukkiriza. Omukkiriza ayinza okwewulira ng’asaliddwa omusango, kyokka Abaruumi 8:1 kikyali kituufu mu Kristo. Ayinza okwewulira ng’akyali muddu, kyokka Abaruumi 6 kirangirira nti alina Mukama omuggya. Ayinza okwewulira ng’alekeddwa yekka, kyokka Omwoyo ategeeza nti yafuulibwa mwana.

Okukkiriza tekugaana nneewulira. Kugaana okuzifuula kabaka.

Okukemebwa n’Okubeerawo kw’Ekibi

Abamu ku basoma enjigiriza y’obuwanguzi bateebereza nti Omukristaayo akuze yandituuse mu mbeera okukemebwa mwe kuggweerawo kumpi ddala. Ebigambo bya Nee oluusi biyinza okutegeerwa bwe bityo, naye Endagaano Empya eraga ekifaananyi ekisingako obwegendereza.

Pawulo alabula abakkiriza nti, “Kale alowooza ng’ayimiridde, yeekuumenga aleme okugwa.” (1 Abakkolinso 10:12). Peetero agamba nti, “Mutunulenga, mwekuume omulabe wammwe Setaani, atambulatambula ng’empologoma enjala gy’eruma egenda ng’ewuluguma ng’enoonya gw’eneerya.” (1 Peetero 5:8). Yakobo ayigiriza Abakristaayo kye balina okukola bwe bakemebwa, so si singa okukemebwa kuba kuyinza okubaawo mu ndowooza obundowooza.

Okuba n’eddembe okuva mu bufuzi bw’ekibi tekitegeeza kuba n’eddembe okuva mu kubeerawo kwakyo. Obuntu bw’omukkiriza obw’edda mu Adamu bwasalirwa omusango, naye omubiri gukyali kisaawe kya lutalo okutuusa ku kugulumizibwa okw’enkomerero.

Okuggumiza kwa Nee ku kwerowooza kuyinza okukuumibwa awatali ndowooza nti omuntu ayinza okutuukirira ddala n’atakyayonoona: Omukristaayo asisinkana okukemebwa ng’ali mu kifo ekipya. Tali wa kugondera kibi.

Pawulo alagira nti, “Mbagamba nti, mutambulirenga mu Mwoyo, mu ngeri yonna, mulemenga kutuukiriza kwegomba kwa mubiri.” (Abaggalatiya 5:16). Okutambula kugenda mu maaso. Okwesigama kwa buli kaseera.

Noolwekyo obuwanguzi si kintu kya mwoyo ekiterekebwa ku bwakyo. Omukkiriza tatikkirwa n’ava ku Kristo ng’ava mu ssomero. Okwesigama kw’eggulo tekuyinza kuterekebwa mu bbanka ne kufuuka amaanyi ag’okwetongola ag’olwaleero.

Eno y’emu ku nsonga lwaki obulamu bw’Omukristaayo busigala bwa bwetoowaze. Buli ssaawa etuddiza mu kisa.

Ekisa n’Obuvunaanyizibwa

Ebigambo bya Nee eby’“okuwummulira mu ebyo Katonda by’amaze okukola” oluusi bitegeddwa bubi ng’enjigiriza egamba nti abakkiriza bandituudde butuuzi ne balindirira Kristo okukola, nga bo tebalina kye basalawo n’ekigendererwa. Naye Endagaano Empya egatta ekisa n’okufuba mu ngeri egaana okwawula ng’okwo.

Pawulo agamba nti, “nakola nnyo okusinga abalala bonna, naye si nze nakola wabula ekisa kya Katonda ekiri nange kye kyakola” (1 Abakkolinso 15:10). Yakola nnyo, kyokka ekisa kye kyali ensibuko.

Abafiripi abawandiikira nti, “Munyiikirenga okukola ebiraga nti mwalokolebwa, nga mutya era nga mukankana. Kubanga Katonda yakolera mu mmwe, era yabaagazisa n’abasobozesa okukola by’ayagala, olw’okumusanyusa” (Abafiripi 2:12-13). Omulimu gwa Katonda ogw’omunda gwe musingi gw’omuntu okuddamu.

Noolwekyo enjigiriza ya Nee bw’ekula obulungi tegamba nti “Tokola kintu.” Egamba nti “Tokola kintu nga weetongodde.” Gondera, naye nga kiva mu kukkiriza. Ziyiza ekibi, naye nga kiva mu kwegatta ne Kristo. Weereza, naye nga kiva mu maanyi Omwoyo g’agaba. Bonereza omubiri, naye teweesiga kwetendeka ng’omulokozi.

Okutebenkeza kuno kuzibu kubanga abantu baagala okufuga oba okutuula obutuuzi. Ekisa kituyita mu kwesigama okujjudde okukola.

Obulamu obwa Bulijjo ye Kristo

Lwaki kino kiyitibwa obulamu bw’Ekikristaayo obwa bulijjo, ng’ate abakkiriza bangi bye bayitamu bisingako wansi? Nee yakozesa “obwa bulijjo” si kugaana lutalo, wabula okunnyonnyola omutindo gw’obulamu ogwabikkulwa mu Ndagaano Empya. Okuwangulwa, okwesigama ku ggwe kennyini, n’obwavu mu by’omwoyo biyinza okuba nga bisangibwa wonna, naye si gwe mutindo Katonda gwe yateekawo ogw’obulamu bw’Omukristaayo.

Obulamu obwa bulijjo si bwa kitalo. Si kubeera mu ssanyu eriyitiridde buli kiseera, mu maanyi ag’ebyamagero, oba mu buwanguzi mu maaso g’abantu. Ye Kristo ng’alabikira mu buwulize obwa bulijjo.

Bufaanana bwe buti: okusonyiwa ng’okoseddwa. Obulongoofu ng’okukemebwa kuliwo. Obugabi nga tewali alaba. Okusaba ng’okweraliikirira kweyongera. Obuvumu ng’obuwulize bukusasuza. Obwetoowaze ng’otenderezebwa. Okwenenya ng’osobezza. Okwagala abantu abazibu. Obwesigwa mu buweereza obutalabibwa.

Ekigambo kya Pawulo ekikulu tekiriimu kweraga era tekiriimu bubuubuuzi: “Nze mba mulamu lwa Kristo” (Abafiripi 1:21).

Ekirabo kya Nee ekiwangaala kwe kubuuza obanga Abakristaayo bakendeezezza enjiri ne bagifuula kusonyiyibwa nga kwogasse okufuba mu mpisa. Obanga bwe kiri, Abaruumi 5-8 kirindirira ng’ensi etannazuulibwa.

Kristo yatufiirira. Twafiira wamu ne Kristo. Tuli balamu eri Katonda mu ye. Omwoyo abeera munda mu ffe. Twewaayo kubanga tuli ba Mulala. Tetutambulira mu maanyi g’omubiri wabula mu bulamu bwa Kristo.

Ekisinga okwetaagibwa omukkiriza si nze ow’amaanyi okusingawo. Kwe kulaba Kristo obulungi okusingawo n’okumwesigama mu bujjuvu okusingawo.

Kristo oyo yennyini, nga Nee bwe yandiyigirizza okuva mu Abaefeso, si bulamu bwa munda bwokka obw’omukkiriza. Ye Oyo ekkanisa mw’etuuliddwa mu bifo eby’omu ggulu. Omukristaayo nga tannayiga kutambula oba kuyimirira, alina okusooka okuyiga okutuula.

Abaruumi 5: Ebika by’Obuntu Bibiri

Obubaka bwa Nee ku kutukuzibwa bwesigamye ekitundu ku njawulo Pawulo gy’alaga wakati wa Adamu ne Kristo. “Kuba ng’abantu bonna bwe baafa olwa Adamu, era bwe batyo bonna balifuulibwa abalamu olwa Kristo.” (1 Abakkolinso 15:22). Abaruumi 5 kigaziya endowooza y’emu etunuulira abantu ng’ekibiina.

Endowooza y’e Bugwanjuba ey’okwetunuulira ng’omuntu omu kyokka eyinza okufuula obulokozi okuwulikika nga Katonda addaabiriza abantu ssekinnoomu abeesudde. Pawulo ayogera ku bika by’obuntu bibiri wansi w’emitwe ebiri egibikiikirira. Obujeemu bwa Adamu buggulawo obufuzi bw’ekibi n’okufa; obuwulize bwa Kristo buggulawo obufuzi bw’ekisa n’obulamu.

Kino kiwa ebigambo “mu Kristo” amakulu amangi ennyo. Obuntu bw’omukkiriza si Adamu eyasonyiyibwa obusonyiyibwa ng’addamu okugezaako. Ali wa buntu buggya obulina Kristo ng’Omutwe gwabwo.

Obubaka bwa Nee bukendeeza okuba obw’ekyama bwe buteekebwa munda mu nkola eno eya Pawulo. Okwegatta ne Kristo si kutabula birowoozo. Kwe kugabana ku Mukama eyazuukira mu ngeri ey’endagaano, ey’omwoyo, era ey’ekibiina.

Okwerowooza n’Obulamu bw’Ebirowoozo

Ebigambo bya Nee ku kwerowooza biwa eddembe bwe bisimba obuntu bw’omuntu mu Kristo. Naye biyinza okuleeta obulabe singa omukkiriza abikozesa okwegaana ebiwundu by’omu mutima, okwennyika ennyo, ebirowoozo ebimuyingirira by’atayagala, oba obunafu bw’omubiri.

“mwerowoozenga okuba abaafiira ddala eri ekibi” tekitegeeza nti “weefuule ng’obulumi tebuliiwo.” Obukristaayo tebwetaaga muntu kwerimba mu nneewulira ze.

Pawulo yennyini yasobola okugamba nti, “essuubi ery’okuba abalamu ne lituggwaamu” (2 Abakkolinso 1:8), ng’ate agenda mu maaso okwesiga Katonda. Okukkiriza n’okunyolwa mu birowoozo bisobola okubeerawo awamu.

Okukozesa enjigiriza eno mu ngeri ey’obukulu kwawula obuntu bw’omwoyo ku mbeera y’omuntu. Nsobola okuba mu Kristo ne nkyetaaga okubuulirirwa, obujjanjabi, otulo, okukungubaga mu ngeri entuufu, okutabagana n’abalala, oba okukyusa ebintu mu bulamu bwange.

Ekisa tekitiisibwa bwe tukozesa obuyambi obw’omu nsi Katonda gye yatonda.

Ekifo ky’Okwetendeka

Olw’okuba Nee yaggumiza ekisa okusinga okwefubira ku bwaffe, abasomi bayinza okwebuuza okwetendeka gye kuli. Pawulo addamu ng’agatta ekisa n’okutendekebwa.

“mbonereza omubiri gwange ne ngufuula omuddu wange” (1 Abakkolinso 9:27). “Weemanyiizenga okutya Katonda” (1 Timoseewo 4:7).

Okwetendeka kufuuka kwa kugoberera mateeka bwe kukozesebwa okufuna okukkirizibwa oba okweraga ng’asinga abalala mu by’omwoyo. Kufuuka ekkubo ly’ekisa bwe kukolebwa nga tumaze okukkirizibwa.

Omukkiriza atudde asobola okukuuma ekiseera kye eky’okusaba, okukwata mu mutwe Ebyawandiikibwa, okusiiba, okuteekateeka ensimbi ze, okwewala ebifo ebikema, n’okuzimba empisa ennungi, olw’okuba ddala tagezaako kwerokola.

Ekisa kitendeka okufuba mu kifo ky’okukumalawo.

Abaruumi 5-8 ng’Ekipande Ekiraga Okununulibwa

Okunnyonnyola kwa Nee okw’Abaruumi kwafuuka kumu ku bitundu ebyasinga obuyinza mu by’amulekera mu nsi yonna, kubanga yasoma essuula zino ng’olugendo okuva mu musango okutuuka mu ddembe. Amaanyi g’okusoma kuno gali mu ngeri gye kwawulamu ebizibu ebiwerako Abakristaayo bye batera okugatta ne babifuula kimu.

Abaruumi 1-5 kiggumiza ebibi n’okuweebwa obutuukirivu. Abantu bayimiridde nga balina omusango mu maaso ga Katonda, era eky’okuddamu gwe musaayi n’obutuukirivu bwa Kristo. “Kale obanga twaweebwa obutuukirivu olw’omusaayi gwe, alitulokola okuva mu busungu bwa Katonda.” (Abaruumi 5:9). Okusonyiyibwa kukola ku ebyo bye twakola.

Abaruumi 5 ate kigaziya endowooza okuva ku bikolwa bya muntu omu okutuuka ku buntu bw’ekibiina. Abantu balabibwa mu Adamu ne mu Kristo. “Obujeemu bw’omuntu omu bwafuula abangi okuba aboonoonyi. Bwe butyo n’obuwulize bw’omuntu omu Yesu, bulifuula bangi okuba abatuukirivu.” (Abaruumi 5:19). Nee yalaba wano okukyuka kw’ebyafaayo. Obulokozi si Adamu eyalongoosebwa obulongoosebwa; kwe kuggyibwa mu Adamu n’oyingizibwa mu Kristo.

Abaruumi 6 kikozesa okwegatta okwo ku bufuzi bw’ekibi. “ffe abaafa eri ekibi tuyinza tutya okweyongera okukikola?” (Abaruumi 6:2). Nee yaggumiza ekyo ekiriwo ng’ekiragiro tekinnajja. Pawulo tatandika ng’agamba abakkiriza okwongera okufuba okufa. Abagamba ekyabaawo mu kwegatta ne Kristo. Oluvannyuma ne balyoka balagirwa okwerowooza nga beesigamye ku kintu ekyo ekituufu, era beewe Katonda.

Ebigambo by’okwerowooza byafuuka bikulu nnyo eri Nee. Okwerowooza si kwekuba bifaananyi mu birowoozo. Singa akawunti ya bbanka ddala erimu ssente, okwerowooza kitegeeza okutwala ssente ezo ng’eziriwo ddala. Okukkiriza tekukola ssente ezaateekebwako. Mu ngeri y’emu, Nee bwe yagamba, okukkiriza tekukomerera muntu ow’edda; Katonda yamala dda okukola mu Kristo. Okukkiriza kukkiriziganya n’ensala ya Katonda.

Kyokka Abaruumi 7 kiziyiza okutegeera obubi okw’okwenyumiriza mu buwanguzi. Omukkiriza amanyi obulungi bw’amateeka asobola okuzuula nti talina busobozi, ekintu ekiruma: “Ekirungi kye njagala okukola si kye nkola, naye ekibi kye saagala kye nkola.” (Abaruumi 7:19). Nee yawulira mu lutalo luno okugwa kw’okwesiga omuntu kennyini. “Nze” eddiŋŋanwa enfunda n’enfunda etuuka ku kukaaba nti, “Nga ndi muntu munaku! Ani alindokola mu mubiri guno ogugenda okufa?” (Abaruumi 7:24).

Engeri ekibuuzo gye kizimbibwamu nkulu: ani, so si ki. Okununulibwa ku nkomerero si nkola. “Kyokka Katonda yeebazibwe mu Yesu Kristo Mukama waffe” (Abaruumi 7:25).

Abaruumi 8 ate kireeta etteeka ly’Omwoyo aleeta obulamu. “Kubanga etteeka ery’Omwoyo aleeta obulamu mu Kristo Yesu, lyannunula okuva mu tteeka ly’ekibi n’okufa.” (Abaruumi 8:2). Nee yayagalanga nnyo ekifaananyi ky’etteeka erya waggulu eriwangula erya wansi. Amaanyi agasika wansi gakyaliwo ddala, naye amaanyi g’empewo agasitula ennyonyi gasobola okuwangula ebigavaamu ng’ebuuka. Ekibi kikyali maanyi ga bulabe, naye Omwoyo abeera mu ffe aleeta omukkiriza wansi w’enkola empya efuga.

Ekifaananyi kino kirina we kikoma. Okutukuzibwa kw’Omukristaayo kwa muntu, kwa nkolagana, era kwa mpisa, so si kwa byuma. Omwoyo si maanyi agataliiko buntu agakola gokka olw’obukodyo obumu. Pawulo ayogera ku bakkiriza abateeka ebirowoozo byabwe ku by’Omwoyo, abatta ebikolwa eby’omubiri ku bw’Omwoyo, abakoowoola nti “Aba, Kitaffe,” ababonaabona wamu ne Kristo, abasuubira, abasaba, era abafaananyizibwa mu kifaananyi ky’Omwana. Abaruumi 8 kirimu ebingi okusinga enkola y’obuwanguzi.

Embeera eno engazi etereeza engeri bbiri omuntu z’ayinza okutegeeramu Nee obubi. Esooka, okwegatta ne Kristo tekitegeeza nti Abakristaayo abakuze balekera awo okukemebwa oba okulwana munda. Ey’okubiri, okuwummulira mu Kristo tekitegeeza kutuula butuuzi. Pawulo alagira okwewaayo okujjudde okukola, okugaana obufuzi bw’ekibi, okutta ebikolwa eby’omubiri nga Omwoyo y’atusobozesa, n’essuubi erigumiikiriza.

Ekirabo kya Nee ekiwangaala kyali kubuulira Abakristaayo abakooye nti okutukuzibwa tekutandikira ku kweyongera kwesiga bo bennyini. Kutandikira ku kulaba Katonda ky’amaze okukola mu Kristo. Omukkiriza alwana ng’alina dda obuntu obupya, so si okubufuna. Okwetendeka, okwatula, okussa ekimu, n’okuziyiza okukemebwa mu bikolwa byonna bikulu, naye tewali kifuuka mulokozi.

Ekigendererwa ky’Abaruumi 8 si buwanguzi bwa muntu bwokka. Kwe kufaananyizibwa nga Kristo: abo Katonda be yamanya olubereberye, “yabalonda okufaananyizibwa mu kifaananyi ky’Omwana we” (Abaruumi 8:29). Obulamu bw’Ekikristaayo obwa bulijjo, mu buziba bwabwo, si bulamu omukkiriza mw’atandikira okwewuunya obuwanguzi bwe mu by’omwoyo. Bwe bulamu Omwana mw’agenda alabika okusingawo n’okusingawo.