Okumenyebwa kw’Omuntu ow’Ebweru

Obubaka Obwazaalibwa mu Nkaayana

Mu njigiriza za Watchman Nee ez’oluvannyuma ezaasinga okukwata ku bantu, mwe muli obubaka obwafulumizibwa mu Lungereza wansi w’emitwe nga Okusumululwa kw’Omwoyo ne Okumenyebwa kw’Omuntu ow’Ebweru n’Okusumululwa kw’Omwoyo. Ebigambo by’akozesa byanjawulo, naye ekirowoozo ekikulu kitegeerekeka: obulamu bwa Katonda buyinza okubeera mu mukkiriza, kyokka obuntu bw’omukkiriza obw’obuzaaliranwa ne busigala nga buziyiza obulamu obwo okweyoleka.

Nee teyatuuka ku njigiriza eno mu birowoozo obwereere. Emyaka egyetooloola Olutalo wakati wa China ne Japan, okutambula kwe mu mawanga amalala, okwenyigira kwe mu bizinensi y’eddagala eya muganda we, enkaayana n’abakadde b’ekkanisa e Shanghai, okuyimirizibwa okubuulira mu lujjudde, n’okuzzibwawo kwe oluvannyuma, byonna byayingiza enjigiriza eno mu bulamu bwe obwennyini.

Abanoonyereza ab’omu kiseera kino bakkaatiriza nti okwenyigira kwa Nee mu bizinensi kwafuuka ensibuko enkulu ey’enkaayana, era nti abakadde b’e Shanghai baamugaana okuweereza okumala emyaka. Ebitabo ebyasooka okuwandiika ku bulamu bwe, ebyali bimuwagira, oluusi bitaputa ekintu kyonna okusinga ng’okwefiiriza oba okutategeerwa; ate ebiwandiiko ebimuwakanya biyinza okwanjula emisango gye baamuvunaana ng’amazima agaakakasibwa. Omuwandiisi w’ebyafaayo kimugwanira okutambula n’obwegendereza obusingawo. Ekikakafu kiri nti ekiseera ekyo kyaleeta okuswazibwa mu lujjudde, okwawukana kw’enkolagana, n’okuyimirira okw’ebbanga eddene mu buweereza bwa Nee obw’okubuulira.

Okukkaatiriza kwe okw’oluvannyuma ku kumenyebwa kwava mu bulamu mwe yalabira nti okuba n’ebirabo tekyamuwonya kuwakanyizibwa, kusalirwa musango, kukugirwa, n’okufuulibwa eyeetaaga abalala.

N’olwekyo enjigiriza eno ebuuza ekibuuzo abakulembeze abaatuuka ku buwanguzi kye baagala okwewala: Kiba kitya singa omulimu gwa Katonda ogusinga obuziba mu muweereza we si kwongera ku bw’omugaso bwe, wabula kukola ku muntu oyo ayagala okuba ow’omugaso?

Ekyobugagga n’Ekibya eky’Ebbumba

Nee yakomangawo emirundi mingi ku bigambo bya Pawulo: “Naye kaakano tulina ekyobugagga kino mu bibya eby’ebbumba, okulaga nti obuyinza bwonna bwa Katonda, so si bwaffe.” (2 Abakkolinso 4:7).

Ekyobugagga ye Kristo. Ekibya kya buntu.

Nee teyagenderera kunyooma kibya. Ekibya eky’ebbumba kya mugaso ddala olw’okuba kirimu ekyobugagga. Ekizibu kijja ng’ekibya kyesikirako amaaso g’abantu oba nga kiziyiza ekyobugagga okweyoleka.

Yakozesanga ebigambo “omuntu ow’ebweru” n’“omuntu ow’omunda.” Ebigambo bino bikwatagana n’ebigambo Pawulo bye yakozesa, naye tebisaanidde kutwalibwa butereevu ng’ebibinja ebigere eby’enjigiriza Pawulo bye yali ategeeza. Nee yabikulaakulanya ne bifuuka engeri y’okunnyonnyola obulamu bw’omuntu obw’omunda mu by’omwoyo: omuntu ow’ebweru azingiramu ebirowoozo, enneewulira, n’okwesalirawo eby’obuzaaliranwa nga bikola byokka awatali Katonda; omuntu ow’omunda gwe mwoyo gw’omuntu ogwazaalibwa omulundi ogw’okubiri, Omwoyo Omutukuvu mw’ayita okwoleka Kristo.

Ebigambo bino biyinza okuyamba bwe bikozesebwa ng’ekifaananyi, ng’emmaapu eraga ekkubo. Bifuuka bya bulabe singa buli kye omuntu akola kiteekebwa mu bisenge ebikakali Ebyawandiikibwa byennyini bye bitaawula mu ngeri ennyangu bwe zityo.

Ekisinga obukulu mu Bayibuli kyangu okusingawo. Pawulo ayagala “obulamu bwa Yesu” “bulyoke bulabisibwe mu mibiri gyaffe” (2 Abakkolinso 4:11). Obulamu bubwe; emibiri egifa gyaffe.

Empeke y’Eŋŋaano

Ekifaananyi Yesu kye yakozesa mu Yokaana 12 kyafuuka kikulu nnyo eri Nee: “empeke y’eŋŋaano bw’egwa mu ttaka efa, bwe tefa ebeera yokka, naye bw’efa ebala ebibala bingi.” (Yokaana 12:24).

Mu mbeera ebigambo ebyo mwe byayogerwa, Yesu asooka kwogera ku kufa kwe ye kennyini. Ekkubo ly’Omwana erituusa ku kubala ebibala liyita ku musaalaba. Oluvannyuma ateeka enkola eyo ku buyigirizwa: “Buli eyeemalira ku bulamu bwe alibufiirwa, naye oyo akyawa obulamu bwe mu nsi eno, alibusigaza mu bulamu obutaggwaawo.” (Yokaana 12:25).

Nee yalaba ekikuta ky’empeke ng’ekifaananyi ky’obuntu obw’obuzaaliranwa obusibiddemu obulamu. Ekikuta tekisumululwa lwa kukiyooyoota; kimenyebwa okuyita mu kufa.

Kino kyafuuka ekimu ku bintu bye yasinga okunenya mu kukula mu mwoyo okw’oku ngulu obungulu. Abakristaayo batera okugezaako okulongoosa ekikuta. Tweyigiriza enneeyisa ezifaananira obutukuvu, ne tukwata olulimi lw’eddiini, ne tuyiga obukodyo bw’okubuulira, ne tufuga empisa zaffe ez’ebweru. Ebyo biyinza okuba n’omugaso, naye si kya nkalakkalira nti bisumulula Kristo.

Okubala ebibala kwetaaga ekintu ekisingawo obuziba: omuntu ku bubwe okwekakasa nti yeetengeredde kuteekwa okumenyebwa.

Okumenyebwa Bye Kutali

Ebigambo ebikwata ku kumenyebwa bikozeseddwa bubi mu bibiina by’Abakristaayo. Abakulembeze bagambye abammemba ababuuza ebibuuzo nti okuwakanya kwabwe kukakasa nti “tebannamenyebwa.” Enkola ez’obukambwe zinnyonnyodde okuswazibwa ng’okubumbibwa mu by’omwoyo. Abo abaakolwako obubi bakubirizibwa okugumiikiriza okulumizibwa basobole okuyiga okugondera.

Enkozesa ng’ezo ziwakanya empisa za Kristo.

Okumenyebwa okw’omu Bayibuli si kuzikiriza buntu bwa muntu. Si kufiirwa busobozi bwa kwesalirawo, si kunyigiriza mutima ogw’omunda ogwawula ekirungi n’ekibi, era si kugondera buyinza bwa bantu awatali kakwakkulizo. Tekitegeeza kukkiriza bukambwe, kukozesebwa mu by’obukaba, bulimba, oba ebikolwa eby’obumenyi bw’amateeka ng’osirise.

Yesu yali muwombeefu, naye yanenya abakulembeze b’eddiini. Pawulo yagonderanga obuyinza obukkirizibwa amateeka, kyokka ne yeesigama ku bwannansi bwe obw’e Ruumi. Dawudi yassangamu ekitiibwa ekifo kya Sawulo, kyokka n’adduka omukono gwa Sawulo ogwali gwagala okumutta. Ab’e Beroya beekenneenyanga okubuulira kw’abatume.

N’olwekyo enjigiriza ya Nee eteekwa okusomebwa mu nsalo za Bayibuli ezitegeerekeka obulungi. Katonda amenya amalala, okwemalirira, obukakanyavu, okwekuuma, n’amaanyi ag’okwetengerera. Tatukuza bufuzi bwa mpaka obw’abakulembeze Abakristaayo.

Omuntu amenyeddwa ddala yeeyongera okuba n’eddembe okugondera Katonda, so taggwaamu busobozi bwa kwawula kirungi na kibi.

Yakobo e Penieri

Nee yatera okulaba ebifaananyi by’okumenyebwa mu Bayibuli mu bulamu bw’abaweereza ba Katonda. Yakobo y’omu ku abo abasinga okukyoleka obulungi.

Ebyafaayo bya Yakobo bijjudde okwefunira n’okwenywereza ebintu. Yeeteesa, akola enkwe, adduka, akuŋŋaanya ebintu, era yeekuuma. Ku Yaboki ameggana ekiro kyonna. Omusajja ow’ekyama akoma ku kinywa ky’ekisambi kya Yakobo, n’akiggya mu kifo kyakyo, ensibuko y’amaanyi ge ag’omubiri. Yakobo agenda ng’awenyera (Olubereberye 32:24-31).

Ekifaananyi kino kyasikiriza nnyo Nee. Omusajja ow’amaanyi afuuka munafu mu kifo we yali asinga amaanyi ag’obuzaaliranwa, kyokka n’afuna omukisa n’erinnya eriggya.

Okuwenyera kuyinza okufuuka ekisa singa kutuziyiza okuddayo mu kwesiga ffekka awatali kwebuuza.

Pawulo annyonnyola “eriggwa mu mubiri” lye mu ngeri ya njawulo, naye nga kivaamu ekintu ekifaanagana. Yasaba emirundi esatu liggibweko. Kristo n’amuddamu nti, “Ekisa kyange kikumala, kubanga amaanyi gange gatuukirira mu bunafu.” (2 Abakkolinso 12:9).

Pawulo afundikira nti, “buli bwe mba omunafu, olwo nga ndi wa maanyi” (2 Abakkolinso 12:10).

Enjigiriza ya Nee ku kumenyebwa esinga kuba ennungi ng’eyamba Abakristaayo okulaba obunafu, si ng’okulemererwa okw’olwatu, wabula ng’ekifo ekisa we kifuukira ekimala.

Okugwa kwa Peetero

Peetero awa ekifaananyi ekirala. Agamba Yesu n’obwesige bungi nti, “Oba kufiira wamu naawe n’afa, naye sijja kukwegaana n’akamu kokka.” (Matayo 26:35). Oluvannyuma lw’essaawa ntono, amwegaana emirundi esatu.

Okwagala kwa Peetero kwali kwa mazima, naye okwemanya kwe kwali kwa ku ngulu. Yalowooza nti obwesimbu bwe bwali bukakasa amaanyi.

Okugwa okwo kwamumenya nnyo, kyokka kwayanika okwesiga kwe yekka. Oluvannyuma lw’okuzuukira, Yesu tamusuula. Amuzzaawo, n’amukwasa endiga.

“Bwe wali ng’okyali muvubuka wasobolanga okukola buli kye wayagalanga era ng’ogenda buli gye weetaaganga naye bw’olikaddiwa oligolola emikono gyo, omuntu omulala n’akusiba” (Yokaana 21:18).

Okuva mu kwetambuliza obulamu ng’oyagala okutuuka ku buyigirizwa obwewaddeyo kufaanana omulamwa gwa Nee.

Okumenyebwa tekufuula Peetero atalina mugaso. Kumufuula wa mugaso mu ngeri endala. Omutume eyali yeewaana nti yasinga abalala obwesigwa, oluvannyuma awandiika nti, “Katonda akyawa ab’amalala naye abawombeefu abawa omukisa.” (1 Peetero 5:5).

Ebyamutuukako byayingira mu njigiriza ye.

Obusobozi obw’Obuzaaliranwa n’Obw’omugaso mu Mwoyo

Enjigiriza ya Nee esoomooza nnyo abantu abalina ebirabo. Obusobozi obw’obuzaaliranwa busobola okutwala omuntu ewala nnyo mu mulimu gw’Ekikristaayo. Amagezi gasobola okuzaala obubaka. Omuntu asikiriza abantu asobola okukuŋŋaanya ebibiina. Obukugu mu kuddukanya emirimu busobola okuzimba ebitongole. Ekitone ky’ennyimba kisobola okukulembera okusinza. Okuwulira obulumi bw’abalala kusobola okuleeta obuyinza mu kulabirira abantu.

Tewali na kimu ku busobozi buno kibi. Birabo okuva mu nteekateeka ya Katonda. Ekizibu kwe kwetengerera.

Musa yayigirizibwa “mu magezi gonna ag’Abamisiri”, era n’akula “nga w’amaanyi mu bigambo ne mu bikolwa” (Ebikolwa by’Abatume 7:22). Kyokka okugezaako kwe okwasooka okununula Isirayiri ng’akozesa amaanyi ge kwamuviirako okuddukira mu buwaŋŋanguse. Oluvannyuma lw’emyaka mingi nnyo akomawo ng’amanyi obunafu bwe.

Nee yandigambye nti Katonda si kya nkalakkalira nti aggyawo obusobozi obw’obuzaaliranwa; abuyisa mu kufa n’okuzuukira, ne bufuuka omuweereza so si nsibuko.

Obuweereza bwa Pawulo bukyoleka bulungi. Okusoma kwe, obusobozi bwe obw’okulowooza n’okukubaganya ebirowoozo, obwannansi bwe obw’e Ruumi, ensibuko ye ey’Ekiyudaaya, n’obukugu bwe mu kwogera byasigala nga bya mugaso. Kyokka agamba nti “tetwesiga mubiri” (Abafiripi 3:3). Ebintu ebyo tebikyali musingi gwa ndaga muntu we.

Kuno kwawukana kukulu nnyo. Okubumbibwa mu Kikristaayo tekwetaagisa kwefuula nti obukugu bwe butaba bukugu. Kwetaagisa okugaana okufuula obukugu ekifo eky’okwesiga.

Okukangavvulwa okuyita mu Mbeera

Omuntu ow’ebweru amenyebwa atya? Nee yakkaatiriza okukangavvula kw’Omwoyo Omutukuvu okuyita mu mbeera.

Obulamu buleeta ebitutaataaganya bye tutaalonda: endwadde, okutategeerwa, enteekateeka ezirwisibwa, bakozi bannaffe abazibu, ensimbi entono, okunenyezebwa, emigugu gy’amaka, enzigi eziggaddwa, okulemererwa, okulindirira, okufiirwa. Nee yakkiriza nti Katonda akozesa embeera ng’ezo okwanika obuntu n’okubumba Kristo mu ffe.

Abaruumi 8:28 egamba nti, “eri abo abaagala Katonda, … ebintu byonna bibatuukako olw’obulungi”. Olunyiriri oluddako lunnyonnyola obulungi obwo: “okufaananyizibwa mu kifaananyi ky’Omwana we” (Abaruumi 8:29).

Kino tekitegeeza nti buli kibaawo kirungi. Okuyigganyizibwa, okulyamu olukwe, endwadde, n’obutali bwenkanya tebituumibwa linnya lya bulungi. Kitegeeza nti Katonda asobola okukolera mu bintu byonna okutuuka ku kigendererwa eky’okununula.

Engeri ya Nee eyinza okuleetera omuntu okulowooza nti talina ky’asobola kukyusa singa ekozesebwa bubi, ng’olinga nti Abakristaayo tebasaanidde kukyusa mbeera nzibu, kubanga buli kiziyiza kiteekwa okuba enteekateeka ya Katonda ey’okukangavvula. Ebyawandiikibwa tebiyigiriza ekyo. Pawulo oluusi yadduka okuyigganyizibwa, n’ajulira eri Kayisaali, n’akyusa enteekateeka z’engendo ze, n’akuŋŋaanya ebisoloozebwa, era n’agonjoola ebizibu n’obunyiikivu.

Ekibuuzo ekisingako amagezi si nti, “Nteekwa okusigala mu buli buzibu?” wabula nti, “Katonda ankolamu ki okuyita mu mbeera eno, ne bwe mba nga nnoonya engeri ey’obwesigwa ey’okugyanukulamu?”

Omusaalaba ng’Omwoyo Aguteeka mu Nkola

Nee yayawula omusaalaba gwa Kristo ogw’omu byafaayo ku Mwoyo okuteeka omusaalaba mu nkola kati ku bulamu bw’omukkiriza obw’obuntu. Okufa kwa Kristo kwabaawo omulundi gumu ku lwa bonna; obuyigirizwa bw’Ekikristaayo bwetaagisa okwetikka omusaalaba buli lunaku.

Yesu agamba nti, “Omuntu yenna ayagala okungoberera asaana yeefiirize yekka yeetikke omusaalaba gwe buli lunaku, angoberere!” (Lukka 9:23).

Omusaalaba guno ogwa buli lunaku si kutangirira. Tetwongera ku ssaddaaka ya Kristo. Kwe kwewaayo mu bulamu obwa bulijjo, nga tulekayo okwefuga ffekka.

Omwoyo Omutukuvu ayinza okuteeka engalo ku kwegomba okw’okwekulaakulanya, ku busungu obukuumibwa mu mutima, ku linnya ly’omuntu, ku bukuumi bw’ensimbi, ku bwetaavu bw’okufuga, ku kwegomba okw’omukwano, ku malala mu njigiriza, oba ku kukakasa nti omuntu ateekwa okutegeerwa. Omusaalaba gufuuka gwa ddala buli awo obuwulize we busaasaanyiza obuntu bwaffe.

Nee yategeera nti okwewaayo okutali kwa nkalakkalira kwangu. Tusobola okugamba Katonda nti, “Byonna bibyo,” kyokka ne tulwanirira n’amaanyi ekintu ekimu bw’akikwatako.

Okwewaayo kugezesebwa mu kifo we tutomeragana naye.

Okumenyebwa n’Obugonvu bw’Omutima

Waliwo ekifaananyi ekikyamu ekimanyiddwa ennyo ekirowooza nti Omukristaayo “eyamenyebwa” mukakali, talina ssanyu, era enneewulira ze zaafa. Enjigiriza ya Nee ey’oluvannyuma esonga mu ludda olulala ddala. Okumenyebwa kusaanidde okuleeta obugonvu n’omutima omugonvu.

Ekikuta eky’ebweru ekikakanyavu kifuula omuntu omuzibu okusemberera. Ateekwa okuba nti ye mutuufu, tasobola kwetonda, yeerwanirira buli kiseera, okutereezebwa akutwala ng’okulumbibwa, era akuuma ekifaananyi kye. Omuntu eyamenyebwa asobola okuwuliriza.

Yakobo annyonnyola amagezi agava waggulu nti “okusooka byonna malongoofu, era ga mirembe, gafaayo ku bantu abalala, mawulize, gajjudde okusaasira n’ebibala ebirungi” (Yakobo 3:17).

Ekigambo “mawulize” kye kigezo ekirungi ennyo eky’okukula mu mwoyo. Tusobola okumatizibwa? Tusobola okuyiga? Tusobola okukyusa endowooza zaffe nga tetuwulira nti tuzikiridde?

Obuntu bwa Nee obw’amaanyi n’ebyafaayo bye mu bukulembeze bifuula enkola eno okukwata ennyo ku mutima. Tewali musomesa Mukristaayo ayoleka enjigiriza ye mu bujjuvu. Omuwendo gw’enjigiriza tegwesigama ku kumutendereza ng’omutukuvu atalina kamogo.

Enjiri ebumba abantu abasobola okwenenya.

Obuweereza bw’Obulamu

Nee yayawula obuweereza obutuusa obubaka obw’okumanya bwokka ku buweereza obugabira abantu obulamu. Enjawulo eno eyinza okuwulikika ng’ekyama, naye Abakristaayo aba bulijjo bakimanyi. Abantu babiri bayinza okwogera ebigambo eby’amazima mu ngeri y’emu, kyokka omu n’ayogera okuva mu mazima ge yagezesebwamu mu bulamu, ate omulala okuva mu kumanya kwe yeeyazika obwazike.

Pawulo agamba ku batume nti, “Kale nno okufa kukolera mu ffe, naye obulamu bukolera mu mmwe.” (2 Abakkolinso 4:12).

Obuweereza bulina enkola ey’omusaalaba: omuweereza akkiriza okukolebwako mu ngeri emusaasaanyiza, abalala basobole okufuna obulamu.

Abazadde bakimanyi kino. Taata alekayo otulo, ensimbi, eby’okwewummuza, n’okwegulumiza kwe, abaana be basobole okukula obulungi. Abasumba beetikka emigugu ekibiina kye kitalaba. Abaminsani balekayo ebyo bye bamanyidde. Ab’emikwano bagumiikiriza okutaataaganyizibwa basobole okusigala ku lusegere lw’ababonaabona.

Omusaalaba gufuula okwagala okw’omuwendo omungi.

Nee yakkiriza nti Katonda atera okusooka okukola omulimu omuzito mu mubaka nga tannamukwasa buweereza obusingawo obuziba okuyita mu ye. Kino si kubala kwa nkola ya kyuma—okubonaabona tekuzaala magezi ku bwakwo—naye okubonaabona okukkirizibwa mu kukkiriza kuyinza okuleeta okusaasira, obugumiikiriza, n’obuyinza obutaliimu bukambwe.

Okumanya bwe Kufuuka Obumanyirivu

Nee yali musomi wa bitabo ow’ekitalo. Naye yagenda yeeyongera okwawula amazima agategeerwa okuva mu bitabo ku mazima agayigibwa mu bulamu obwennyini.

Yobu bwe yamala okubonaabona agamba nti, “Amatu gange gaali gaakuwulirako dda, naye kaakano amaaso gange gakulabye.” (Yobu 42:5).

Enjawulo eno tetegeeza nti enjigiriza ya Yobu eyasooka yali ya bulimba yonna. Yali amanyi ebintu eby’amazima ebikwata ku Katonda. Okubonaabona kwamutuusa ku kusisinkana Katonda okw’engeri endala.

Abakristaayo basobola okusoma ku kisa okutuusa okulemererwa lwe kufuula ekisa ekyetaagisa. Basobola okuyiga ku kusonyiwa okutuusa okulyamu olukwe lwe kukwetaagisa. Basobola okuyigiriza ku nteekateeka ya Katonda okutuusa enteekateeka zaabwe lwe zigwa. Basobola okubuulira okuzuukira okutuusa ekintu kye baagala lwe kifa.

Obumanyirivu tebudda mu kifo ky’Ebyawandiikibwa; buwa embeera Ebyawandiikibwa mwe bifuukira ebizito mu bulamu bw’omuntu obwennyini.

Nee yayagala abaweereza ebigambo byabwe ebyayita mu bulamu.

Enkaayana ku Bizinensi y’Eddagala

Mu kiseera ky’olutalo, Nee yeenyigira mu bizinensi y’eddagala eyakwatagana ne muganda we. Kirabika yali agenderera, waakiri mu kitundu kinene, okufunira abaweereza Abakristaayo eby’okwetaaga mu kiseera eby’enfuna we byali bitabuddwatabuddwa ennyo. Kyokka okusalawo okwo kwaleeta enkaayana mu kkanisa ey’e Shanghai.

Abanoonyereza ab’omu kiseera kino boogera ku kuwakanyizibwa okuva eri abakadde, ku misango gye baamuvunaana ku ngeri gye yeeyisaamu, n’okugobebwa ku buweereza obw’olujjudde okumala ebbanga ddene. Ebiwandiiko ebikadde eby’ekibiina kye byanjula ekintu ekyo nga bikkaatiriza ebintu ebirala. Obujulizi obuliwo tebuwa nsonga ya kusala musango mwangu bwe gutyo mu kitabo ky’obulamu eky’okuzimba omwoyo.

Kye tuyinza okugamba kiri nti bizinensi yayanika obunkenke obwali mu ngeri Nee gye yali alabamu omulimu ogw’omwoyo. Omuweereza Omukristaayo ow’ekiseera kyonna asaanidde kukwatagana atya n’eby’obusuubuzi? Amagoba ga bizinensi gasobola okuyamba obuweereza nga bizinensi teyonoona buweereza? Obwerufu bwenkana wa obwetaagisa ng’eby’omuntu ku bubwe, eby’amaka, n’eby’ekkanisa bisisinkana?

Endagaano Empya tegaana bizinensi. Pawulo yennyini yakolanga weema. Ludiya yali musuubuzi. Engero zissa ekitiibwa mu bunyiikivu. Naye ensimbi zireeta ebigezo eby’ekigendererwa ky’omutima n’eby’enkola y’okufuga.

Ebyatuuka ku Nee bya mugaso ddala kubanga tebikkiriza kutwalibwa mu ngeri ya ngano ennungi. Omukulembeze ow’omwoyo asobola okusalawo ebintu ebiwakanyizibwa ng’anoonya n’obwesimbu omulimu gwa Katonda. Ekigendererwa ekirungi tekiggyawo bwetaavu bwa kuvunaanyizibwa mu maaso g’abalala.

Eri obuweereza obw’omu kiseera kino, essomo litegeerekeka: obwesige obw’omwoyo busaanidde kugenda wamu n’obwerufu mu by’ensimbi, okulabirira okuva eri abantu abeetengeredde, enkola ezawandiikibwa, n’okukwata mu lwatu embeera omuntu mw’alina ebimuganyula ebikontana n’omulimu.

Okumenyebwa kuzingiramu okwagala okuvunaanyizibwa mu maaso g’abalala.

Emyaka Mukaaga egy’Okusirika

Eri omubuulizi, okugobebwa ku kituuti kiyinza okuwulikika ng’okufiirwa ndaga muntu ye. Obuweereza bwa Nee obw’olujjudde bwayimirizibwa okumala emyaka egiwerako. Witness Lee n’abalala oluvannyuma baalina kye baakola mu kumuzzaawo.

Emyaka egyo gya makulu kubanga gyaggya ku Nee ekkubo eryeyoleka ery’ebirabo bye. Yali tasobola kunnyonnyola bwesigwa ng’okubuulira obubaka obungi kyokka.

Abakulembeze Abakristaayo bangi bazuula engeri ndaga muntu yaabwe gy’esibiddwa ennyo ku bw’omugaso bwabwe nga obw’omugaso obwo bubaggiddwako. Okuwummula emirimu, endwadde, ekivume, okujjanjaba abalala, okukugirwa kw’ebyobufuzi, oba enkyukakyuka mu kibiina biyinza okwanika enkola eno: bwe sikola mulimu gwa buweereza, nze ani?

Enjiri eddamu ekibuuzo ekyo nga n’omulimu tegunnabaawo. Omukkiriza mwana wa Katonda mu Kristo.

Yesu yasooka kuyita abayigirizwa “babeerenga naye, era abatumenga okubuulira” (Makko 3:14). Okubeera ne Kristo kusooka okutumibwa.

Ekiseera obuweereza obw’olujjudde mwe bukendeerera kiyinza okuba nga kikyalimu omulimu gwa Katonda.

Okudda mu Buweereza

Nee yamala n’addayo mu buweereza obw’olujjudde ku nkomerero y’emyaka gya 1940. Enjigiriza eyakwatagana n’okuzzibwawo kwe yalimu emiramwa egy’okwewaayo, okukolera awamu, obulamu bw’Omubiri gwa Kristo, n’okumenyebwa kw’amaanyi ag’obuzaaliranwa.

Omukulembeze azziddwaawo tasaanidde kudda nga talina kyakyuse. Okuzzibwawo si kuddiza muntu kituuti kyokka. Kusaanidde okuzingiramu amazima, okwenenya we kwetaagisa, okutabagana we kusoboka, n’enneeyisa y’obulamu ekyusiddwa.

Ebiwandiiko by’ebyafaayo ebikwata ku kudda kwa Nee bizibu okutegeera, naye obubaka obw’eddiini bwe yatwala oluvannyuma bwakkaatiriza ddala empisa ze nnyini ekiseera eky’enkaayana ze kyandizadde.

Enkola ya Pawulo ey’okuzzaawo omuntu ya kisa: “omuntu bw’abanga alina ekibi ky’akoze, mmwe ab’omwoyo mumuluŋŋamyenga mu buwombeefu nga mwegendereza si kulwa nga nammwe mugwa mu kukemebwa” (Abaggalatiya 6:1).

Tewali muntu azzaawo munne ng’ali waggulu we ng’amusinga.

Okumenyebwa n’Obuyinza

Nee yagenda yeeyongera okukwataganya okumenyebwa n’obuyinza obw’omwoyo. Omuntu asinga okuba ow’obukuumi okukwasibwa obuyinza y’oyo okwesalirawo kwe yekka okwakolebwako.

Yesu ayigiriza enkola eno ng’ayawula: abafuzi b’Amawanga “bakuluusanya abantu”, “naye mu mmwe si bwe kiri bwe kityo” (Makko 10:42-43). Obukulu bufuuka buweereza.

Omwana w’Omuntu “teyajja ku nsi kuweerezebwa, wabula okuweereza abalala, era n’okuwaayo obulamu bwe ng’omutango okununula abangi” (Makko 10:45).

Obuyinza obubumbiddwa omusaalaba bukuuma so tebukozesa bantu bubi. Obuvunaanyizibwa bubuwulira nga buzito okusinga enkizo.

Ekitabo kya Nee eky’oluvannyuma Obuyinza obw’Omwoyo oluusi kikozeseddwa awatali kifo kino eky’omusaalaba. Bwe kisomebwa kyokka, ebigambo byakyo eby’amaanyi ku buwulize biyinza okuwa amaanyi obukulembeze obw’obwannakyemalira. Bwe kisomebwa wansi w’enjigiriza ya Yesu, obuyinza buba bulijjo bwa kuvunaanyizibwa, bulina ensalo, bwa kwefiiriza, era bufugibwa Ebyawandiikibwa.

Omukulembeze asaba abalala okumugondera naye ye n’agaana okutereezebwa, tannayiga buyinza bwa Kristo.

Okumenyebwa n’Enneewulira

Nee oluusi yateeka enneewulira mu kitundu ekiyitibwa “emmeeme,” ekyaleetera abasomi abamu okulowooza nti okuwulira ennyo mu mutima kya kwekengerwa mu by’omwoyo. Endowooza eyo esukka ku Byawandiikibwa.

Yesu yakaaba amaziga. Pawulo yawandiika n’obulumi, essanyu, okwagala okw’omukwano, okutya, n’okwegomba. Zabbuli zirimu buli ngeri y’enneewulira y’omuntu. Ekizibu si nneewulira, wabula enneewulira okufuga omuntu.

Okumenyebwa tekuziba nneewulira; kuziteeka wansi w’okwagala n’amazima.

Omuntu eyamenyebwa ayinza okuwulira obusungu nga tafugibwa kiruyi, ennaku nga talekulira ssuubi, okutya nga talekayo buwulize, essanyu nga teyeegulumiza.

Pawulo alagira nti, “Musanyukirenga wamu n’abo abasanyuka, era mukaabirenga wamu n’abo abakaaba.” (Abaruumi 12:15). Okubeera n’abalala mu nneewulira kitundu ku kwagala.

Okukozesa enjigiriza ya Nee mu ngeri ey’obukulu kwe kugatta byonna wamu, so si kubinyigiriza.

Okumenyebwa n’Ebirowoozo

Bwe kityo bwe kiri ne ku magezi. Nee yennyini yali wa magezi mangi nnyo. Teyalekera awo kulowooza asobole okufuuka ow’omwoyo.

Ebbaluwa eri Abaruumi elagira abakkiriza nti “mukyusibwe olw’okudda obuggya mu birowoozo byammwe” (Abaruumi 12:2). Ebirowoozo bizzibwa buggya, tebisuulibwa.

Amagezi ag’obuzaaliranwa gafuuka ekizibu nga gakola gokka—omuntu bw’asinga okwesiga okwekenneenya kwe okukira Katonda, ng’akozesa amagezi ge okufuga abalala, oba ng’anoonya ensonga ezimuwolereza mu bujeemu.

Okumenyebwa kusumulula ebirowoozo okuweereza amazima.

Kino kikulu mu kuyiga ebya Katonda. Omuyivu ayinza okumanya ebintu bingi okusinga omutukuvu, naye n’abulwa amagezi. Naye okunyooma okuyiga si kye kigonjoola. Ekkanisa yeetaaga ebirowoozo ebyewaddeyo eri Kristo.

“Yagalanga Mukama Katonda wo … n’amagezi go gonna” (Matayo 22:37).

Okumenyebwa n’Okwesalirawo

Nee yatera okutwala okwesalirawo kw’omuntu ng’ekigo ekikulu eky’omuntu ow’ebweru. Abantu abakakanyavu bayinza okulowooza nti okumalirira kwe bwesigwa.

Yesu mu Gesusemane atuwa ekyokulabirako: “si nga Nze bwe njagala, wabula ky’oyagala kye kiba kikolebwa” (Lukka 22:42).

Kino tekitegeeza nti omuntu tabeera na kwesalirawo. Yesu alaga lwatu nti alina ky’ayagala. Okugonda kwe kuteeka okwagala okwa ddala wansi w’ekigendererwa kya Kitaawe.

N’olwekyo okwewaayo okw’Ekikristaayo si kubulwa kusalawo. Okwesalirawo okwamenyebwa kuyinza okuba okunywevu ennyo ng’ekkubo lya Katonda limaze okutegeerekeka. Pawulo yali asobola okukyukakyuka mu ngeri z’okukola, naye nga tanyeenyezebwa ku njiri.

Okumenyebwa kuggyawo obukakanyavu bw’omuntu okwetwala nti yeeyinza, so si kumalirira okutukuvu.

Akawoowo ka Kristo

Pawulo awandiika nti, “Katonda yeebazibwe atuwanguzisa bulijjo mu Kristo Yesu, n’akawoowo ak’okumanya, ke tubunyisa wonna” (2 Abakkolinso 2:14).

Nee oluusi yakozesanga akawoowo ng’ekifaananyi ky’obuweereza. Akawoowo kajjuza ekisenge mu kasirise. Kamanyibwa nti kaliwo awatali kukubaganya birowoozo.

Empisa z’omuntu zikola mu ngeri y’emu. Omuntu Kristo gwe yabumba mu buziba aleeta obugumiikiriza mu nkaayana, emirembe mu kunyigirizibwa, n’obuwombeefu mu buwanguzi. Abalala bafunamu ekintu ekisukka ku bubaka obw’okumanya.

Kino si kwekuluntaza kwa bantu abeetwala nti be bokka abamanyi eby’ekyama. Bye bibala bya bulijjo eby’Omwoyo ebyolekebwa mu bulamu bw’omuntu.

Ekibya ekyamenyebwa kifulumya akawoowo kubanga ekigendererwa kyakyo ekikulu tekikyali kwekuuma.

Ekigendererwa si Kumenyebwa, wabula Kristo

Okumenyebwa kwennyini kuyinza okufuuka ekifaananyi ekisinzibwa. Abakristaayo abamu bamalirira ebirowoozo byabwe ku buziba Katonda bwe yabakolako. Okubonaabona kufuuka akabonero k’ekitiibwa. Ennaku ey’olubeerera etwalibwa ng’okukula mu mwoyo.

Enjigiriza ya Nee esinga okuba ennamu ng’ekigendererwa kisigala nga ye Kristo. Katonda amenya ekiziyiza okwagala, Kristo alyoke yeeyoleke.

Pawulo tagamba nti, “Nze mba mulamu lwa kumenyebwa.” Agamba nti, “Nze mba mulamu lwa Kristo” (Abafiripi 1:21).

Omusaalaba guweereza okuzuukira.

Ensigo teziikibwa lwa kujaguza kuziikibwa. Efa esobole okubala ebibala.

Omulimu Ogutannaggwa

Tewali mukkiriza atuuka ku mbeera omuntu ow’ebweru mw’abeera ng’amaze okukolebwako ddala era emirembe gyonna. Amalala gasobola okudda nga gali mu ngeri empya. Omuntu ayinza okwenyumiriza mu buwombeefu bwe, oba okwetengerera mu njigiriza ye ey’okwesigama ku Katonda.

Pawulo, ng’ali kumpi n’enkomerero y’obuweereza bwe, akyafuba: “Sigamba nti mmaze okufuna oba nti mmaze okutuukirira, wabula nfuba” (Abafiripi 3:12).

N’olwekyo okumenyebwa si ddaala lya mwoyo, wabula kwe kusigala nga tuli bagguke eri omulimu gwa Katonda ogutukyusa.

Obulamu bwa Nee yennyini bwali bunaatera okuyingira mu bizibu by’ebyafaayo ebisinga obukambwe. China yali eyita mu ntalo n’enkyukakyuka ey’obufuzi nga yeeyongerayo eri obuwanguzi bw’Abakomunisiti. Omusajja eyayigiriza nti ekibya eky’ebweru kiteekwa okumenyebwa yali agenda kusanga embeera ezaamuggyako eddembe, erinnya, obuweereza obw’olujjudde, era ku nkomerero kumpi buli ngeri erabika ey’okufuga obulamu bwe.

Kyokka nga tetunnatuuka ku byafaayo ebyo, tuteekwa okwekenneenya enkola y’enjigiriza eyafuula Nee omu ku basomesa Abakristaayo abasinga okwawukana ku balala mu kyasa eky’amakumi abiri: enjigiriza ye nti omuntu akolebwa omwoyo, emmeeme n’omubiri, era nti okukula mu mwoyo kwetaagisa okuyiga okwawula engeri buli kimu ku byo gye kikolamu.

Okumenyebwa n’Okwetonda

Akamu ku bubonero obusinga okweyoleka nti amalala ag’obuzaaliranwa gakolebwako kwe kusobola okwetonda nga teweerwanirira.

Dawudi yaddamu Nasani mu ngeri ennyangu: “Nnyonoonye Mukama” (2 Samwiri 12:13). Teyasooka kunnyonnyola kunyigirizibwa, buzito bwa bwakabaka, oba enneeyisa ya Basuseba.

Abakulembeze Abakristaayo batera okulumya abantu, si nnyo olw’ensobi ze baasooka okukola, wabula olw’obutasobola kuzikkiriza. Erinnya lyabwe lifuuka lya muwendo okusinga okutabagana.

Enjigiriza ya Nee etuwa okuzuula ekizibu okutereevu: omuntu ow’ebweru yeekuuma.

Omukulembeze eyamenyebwa asobola okugamba nti, “Nnasobya. Nnakulumya. Nnejjusa nnyo. Kiki kye nnyinza okukola okuliyirira?”

Tewali bigambo bya mwoyo bisinga buziba okwenenya okw’amazima.

Okumenyebwa n’Obuyiiya

Okwewaayo tekufuula bantu kufaanagana bonna. Endagaano Empya ekuuma obuntu obwenjawulo. Peetero si Yokaana; Pawulo si Balunabba.

N’olwekyo omulimu gwa Katonda ku maanyi ag’obuzaaliranwa si kisangula. Kwe kusumululwa okuva mu kufugibwa obwefaako, ebirabo bisobole okweyongera okuba eby’okukozesebwa ddala.

Omuyimbi ayinza okweyongera okuyiiya oluvannyuma lw’okwewaayo, kubanga okukubirwa mu ngalo tekukyali mukama we. Omutandisi wa bizinensi ayinza okwetantala mu ngeri ey’amagezi okusingawo kubanga ndaga muntu ye tekyasibiddwa ku buwanguzi. Omusomesa ayinza okweyongera okutegeerekeka kubanga takyetaaga kuwulikika ng’omwatiikirivu.

“buli Omwoyo wa Mukama w’abeera, wabaawo eddembe” (2 Abakkolinso 3:17).

Okumenyebwa kusaanidde okwongera ku ddembe ettukuvu.

Omusaalaba n’Ensalo

Okwefiiriza si kye kimu n’obutaba na nsalo. Yesu yeeyawulanga ku bibiina by’abantu, yagaananga okusaba kw’abo abaali bagezaako okumukozesa obukodyo, yeewala abo abaali baagala okumutta ng’essaawa ye tennatuuka, era teyeesiganga buli muntu awatali kwawula.

“yamanya bw’afaanana, nga teyeetaaga kubuulirwa muntu kyali” (Yokaana 2:25).

Omukristaayo asobola okugamba nti nedda nga tekitegeeza nti tamenyeddwa. Abazadde basobola okukuuma abaana baabwe. Abakozi basobola okuloopa ebikolwa ebibi. Abammemba b’ekkanisa basobola okuva mu mbeera ez’obulabe. Abakulembeze basobola okuteekawo ensalo ennungi.

Omusaalaba gutuyita okulekayo eddembe lyaffe ery’okwefaako, so si magezi.

Okumenyebwa, Obugonvu bw’Omutima, n’Enjawulo wakati w’Omusaalaba n’Okutulugunyizibwa

Ebigambo bitono ebikwatagana ne Nee ebyetaaga okukwatibwa n’obwegendereza okusinga “okumenyebwa kw’omuntu ow’ebweru.” Ebigambo bino biyinza okutangaaza okubumbibwa okw’Ekikristaayo, naye mu bibiina ebitali biramu biyinza n’okufuulibwa ensonga ey’eddiini ewolereza okuswaza abantu, okubafuga, oba okuzikiriza obusobozi bwabwe obulungi obw’okwesalirawo. Ekitabo ky’obulamu ekyesigamiziddwa ku Bayibuli kiteekwa okulaga enjawulo eno lwatu.

Ekyali kisinga okweraliikiriza Nee kyali nti okwemalirira okw’obuzaaliranwa kuyinza okuziyiza Omwoyo abeera mu ffe okweyoleka. Omuntu ow’ebweru azingiramu empisa ez’okwekuuma, obukakanyavu, okukola ebintu mu bwangu awatali kulowooza, okwekulumbaza, obukujjukujju, okunyiiga amangu, n’okwagala okufuga buli kintu. Katonda akozesa Ebyawandiikibwa, ekibiina ky’abakkiriza, embeera, okutereezebwa, n’okubonaabona okusumulula enkola ezo, obulamu bwa Kristo busobole okweyoleka mu ddembe erisingawo.

Ekifaananyi kya Pawulo eky’ekyobugagga mu bibya eby’ebbumba kyoleka ekyewuunyo kino. Ekibya si kibi; kyangu okumenyeka. Ekigendererwa si kubetenta muntu, wabula okwoleka ekyobugagga. “okulaga nti obuyinza bwonna bwa Katonda, so si bwaffe” (2 Abakkolinso 4:7).

N’olwekyo okumenyebwa okulamu kuleeta obugonvu bw’omutima, so si kuzikirizibwa. Omuntu eyamenyebwa asobola okwetonda nga tazikirira munda. Asobola okukkiriza okutereezebwa nga takomawo kulumba mangu. Asobola okugamba nti nedda nga talina bukyayi. Asobola okukozesa obuyinza nga teyeetaaga kufuga balala. Asobola okugumiikiriza okutategeerwa nga talekulira mazima. Obuntu tebukyetaaga kuwangula buli lw’asisinkana abalala.

Yesu y’atuwa ekipimo. Ye “muwombeefu era omuteefu mu mutima” (Matayo 11:29), kyokka anenya obunnanfuusi, agaana okukozesebwako obukodyo, yeeyawula ku bibiina ebimulwanyisa, abuuza ebibuuzo ebitereevu, era ayogera n’obuyinza. Obuwombeefu maanyi agaweereddwayo eri Katonda, so si bunafu obulindiridde okukozesebwa obubi.

Enjawulo eno nkulu nnyo ng’abakulembeze ab’omwoyo bayita ku musaalaba. Tewali mukulembeze alina ddembe “kumenya” mukkiriza munne ng’amukaka. Endagaano Empya elagira abasumba obutakuluusanya abo be baakwasibwa. Peetero awandiika nti, “Be mukulembera temubakambuwaliranga wabula mubakulemberenga nga mubalaga ekyokulabirako ekirungi” (1 Peetero 5:3). Okukangavvula kwa Katonda kwa Katonda yekka. Abakulembeze ab’abantu bayigiriza, batereeza, bakuuma, era balaga ekyokulabirako; tebakola kumenyebwa nga bayita mu kuswaza bantu.

Ebyatuuka ku Nee oluvannyuma, okunenyezebwa mu lujjudde n’okugobebwa, byawa amaanyi okukkaatiriza kwe ku kulekayo okwewolereza. Kyokka ebibiina by’Abakristaayo bisaanidde okwawula wakati w’omuntu okulekayo eddembe lye ku bubwe n’okukakibwa okusirika. Omukkiriza ayinza okwesalirawo obutawoolera ggwanga. Okusalawo okwo tekuyinza kukakibwa oyo amutulugunya ng’obukakafu bw’obw’omwoyo.

Omusaalaba gutonda n’ensalo. Yesu oluusi yavangawo. Pawulo yadduka okuva e Damasiko, n’ajulira eri amateeka g’Abaruumi, n’alabula ekkanisa ku basomesa ab’obulabe. Okusonyiwa tekwetaagisa kuddamu okwesiga omuntu amangu ddala. Okutabagana kwetaagisa amazima, era, ekibi bwe kiba kyakolebwa, okwenenya. Okwagala kuyinza okunoonya obulungi bw’omuntu omulala ng’ate kukomya engeri gy’akusembereramu.

N’olwekyo okumenyebwa kusinga kutegeerwa ng’eddembe okuva mu bufuzi obw’obukambwe obw’omuntu ku bubwe, so si kusangulwawo kw’omuntu. Omuntu yeeyongera okuba omwetegefu okwagala kubanga takyamalira maanyi mangi mu kulwanirira kwegulumiza kwe. Ebirabo eby’obuzaaliranwa bisigalawo naye ne byeyongera okuyigirizika. Okumalirira mu by’okukkiriza kusigalawo naye nga kuggwaamu okunyooma abalala. Obuvumu busigalawo naye nga bubulamu okwetaaga okuwangula.

Ekifaananyi Nee kye yakozesa eky’eccupa ey’amafuta ag’akaloosa okuva mu Makko 14 kiyamba bwe kikozesebwa n’obwegendereza. Akawoowo kajjula ennyumba ng’eccupa emenyeddwa. Naye omukazi yennyini y’akola ekikolwa ekyo eky’okwewaayo eri Kristo; abayigirizwa tebayitibwa kumumenya. Okwewaayo okw’Ekikristaayo ku nkomerero kwe kuddamu kw’omuntu ku bubwe eri Yesu.

Ekigezo ky’enjigiriza yonna ku kumenyebwa bye bibala. Ereeta “okwagala, essanyu, emirembe, obugumiikiriza, ekisa, obulungi, obwesigwa, obuwombeefu, okwefuga” (Abaggalatiya 5:22-23)? Efuula abakulembeze okuba ab’obukuumi eri abalala, abakkiriza okuba n’eddembe okwogera amazima, enkolagana okuba ey’obwesimbu, ne Kristo okweyongera okulabika? Bw’ereeta okutya, okwesigama ku buyinza bw’abantu, ebyama, oba okwesalira omusango buli kiseera, olwo ebigambo by’omusaalaba biba biyawuddwa ku Mwoyo wa Kristo.

Ekyo Nee kye yalaba ekisinga obulungi kisobola okugumira okwekenneenya kuno. Katonda tatereeza bukodyo bwaffe kyokka. Akyusa omuntu yennyini obuweereza mwe buyita. Naye omukono gwa Katonda ogukyusa tegusaanidde kutabulwa n’omuntu omulala okwegomba okufuga.