Essuula 3 · eddakiika 8 ez’okusoma

Obwana Bwange nga Omukwaka

Oluvannyuma lw'obuyinza obuzadde bwange bwe bwatuusa ku bulamu bwange obwo obw'obuvubuka, waaliwo obuyinza obw'Ekibiina eky'eddiini kye nnasaliddwa okuba omunnamu okuva we nnazaalibwa. Sirowooza nti kyandinsobose okwogera mu bigambo engeri obuyinza buno gye bwali obw'amaanyi era nga busaasaanidde mu buli kimu. Buli kigambo, endowooza, n'ekikolwa eky'obulamu bwaffe byali binnyikiziddwa mu Bukwaka. Tewaali kadde na kamu lwe twava mu bwo.

Si kubanga twali twagala okuva mu bwo, kubanga tetwamanya kirala eky'enjawulo; naye, nga olugero lwange bwe lulaga, buli kika ky'okutegeera kwaffe kyali kijjuliddwa era kirimibwa bwo. Buli lunaku, nneebaza Katonda kubanga bwali buyinza obw'obutuukirivu era obugulumiza omuntu.

Naye newankubadde bwe bwali obw'amaanyi bwe butyo mu bulamu bwaffe, Obukwaka obw'ekiseera kyange tebwaleeta buyinza bwabwo ku bw'okuyigiriza okungi okw'ebweru. Ekimu ku bye baakkiririzaamu ennyo kyali eky'okuyigiriza okw'omunda okuva eri Omwoyo Omutukuvu okutuukira ku buli mwoyo, era kino kyaziyiza okuyigiriza okungi okuva mu kamwa k'omuntu. Abakwaka baakkiriza nga bituufu ddala ebigambo by'Omutume Yokaana nti waliwo “Omusana ogw'amazima ogumulisa buli muntu ajja mu nsi,” era okuyigiriza kwabwe okusookerwako kwali nti “Omusana” guno, singa gunoonyezebwa era gugonderwa n'obwesigwa, gwandikulembedde buli muntu okumutuusa mu mazima gonna. Kyebava balowooza nti kyandibadde kutawaanya wakati w'omwoyo n'Omukulembeze waagwo n'Omuyigiriza waagwo ow'Ekika kya Katonda okuyingiza okuyigiriza kwonna okw'omuntu obuntu. Baatuyigiriza okuwuliriza n'okugondera eddoboozi lya Katonda mu myoyo gyaffe, era baakkiriza nti singa twakikola okusinziira ku kutegeera kwaffe okusinga, Omukulembeze waffe ow'Ekika kya Katonda yandituyigirizza byonna bye kyetaagisa ffe okumanya ku by'enjigiriza oba ku nzikiriza.

Waaliwo ekintu eky'ekitiibwa mu kutegeera kuno okw'obuntu bw'omuntu ng'omuntu obwo. Kwaleka buli mwoyo mu bwetwaze obutuufu mu maaso g'Omutonzi waagwo, nga gweteefuteefu okuyigirizibwa butereevu okuva gy'ali, awatali kutawaanya kw'omuntu yenna, okuggyako ng'omuntu oyo aluubiddwa Katonda yennyini. Era newankubadde mu nnaku zange ez'obuvubuka saakiteekateeka mu bigambo mu bulambulukufu, wabula embeera gye kwaleeta, n'ekitiibwa eky'obuntu kye kwawa buli mwoyo gw'omuntu — oba gw'amagezi oba gwa bunafu, oba gugagga oba mwavu, oba guyize oba gutayize, oba gwakadde oba gwato — kyakola buli omu ku ffe okuwulira okuva mu nnaku zaffe ezisooka obwetwaze obw'omunda obw'obwakabaka nga tewali muntu, ne bazadde baffe, ayinza kubukwatako.

Bibbuli bwe yatusomerwa, ekintu ekyakolebwanga emirundi mingi, naddala ku ttuntu z'“Olunaku Olusooka,” tewaali nnyinnyonnyola ngi eyagezebwako. Mu kifo ky'ekyo, akaseera akatono ak'okusirika okunene kaakuumibwanga ku nkomerero y'okusoma, olwo “Omusana ogw'omunda” gusobole, singa kiba nga Katonda ky'ayagala, okututegeeza amakulu g'ekyo ekyali kisomeddwa. Naye, ntya nti nze kennyini, nnali nkyali nga sinnazuukuka nnyo, ekyandinnyinnyonnyolebbwako kingi. Naye okuwulira kuno kwali kwa maanyi nnyo mu Bakwaka mu nnaku zange nti okuyigiriza okw'eddiini okutereevu okuva mu kamwa k'abantu, okuggyako mu kubuulira okwaluubiddwa, bulijjo kwandinnabonekedde nga kwa nsi — kwa nsi. Nnawulira nga kwali kirungi eri “abantu b'ensi” bokka, abo, olw'obutamanya kwabwe ku Musana ogw'omunda, be baalina okwetaaga okutunula ebweru olw'okuyigirizibwa. Mu butuufu, okunnyonnyola kwonna okwa Bayibbuli, okuggyako okwo okwandibadde kuluubiddwa butereevu, kwawulirwanga nga kwa nsi; era ekibiina ky'okuyiga Bayibbuli n'amasomero g'oku Ssande byali bitwalibwa ng'ebifo eby'okwesanyusa okw'ensi, nga tewali Mukwaka mutuufu yenna asaanidde kubaagalako. Okuyigirizibwa kwaffe kwali kutuukira, so si okuva mu kamwa k'abayigiriza abantu, wabula okuva mu ddoboozi ery'omunda ery'Omuyigiriza ow'Ekika kya Katonda yennyini.

Mu kino, Emikwano egy'edda gyakkiriza bokka ekyo Awomutukuvu Agusitino kye yayigiriza bwe yagamba nti: “Ye Mukama ow'omunda ayigiriza, ye kuluusanyizibwa okuyigiriza; ng'okuluusanyizibwa n'okufukibwako amafuta tebiriiwo, tekiriiko makulu nti ebigambo eby'ebweru bikubibwa munda.”

Kyebava okubuulira kwabwe okusinga kwakolebwa mu kubuulirira okuwuliriza “eliraana ery'omunda” lino, n'okuligondera bwe liwulikika; era tewali na mulundi n'ogumu, mu nnaku zange zonna ez'obuto, gwe njjukira okuwulira ekika kirala kyonna eky'okubuulira. Si kubanga tekyandibaddewo, wabula, okubuulira okw'enjigiriza, singa nnali n'amatu ag'okukiwulira; naye mu butuufu, tewaali bibuuzo bya ddiini bya kika kyonna, okuggyako olukkiriza olumu olw'amaanyi nti mu ngeri emu oba endala nteekwa okufuba okuba omulungi, ebyali bijjudde mu birowoozo byange okutuusa nga nnina emyaka kkumi na mukaaga. Nnabeera mu nsi eyo ey'ekyewuunyo era ey'ekyama ey'obwana, ewali ewewuunye nnyo okuva mu “nsi y'abakulu” eyali yeetoolodde, ng'ekintu kyonna eky'ebweru kyalabika ng'omuzannyo ogw'okuyita obuyisi. Mu nsi yange, byonna byali bya bwereere era byangu, awatali kwetaaga kubuuza kwonna. Abantu abakulu abaali banneetoolodde balabika nga balina ebyo bye baafaako eby'obusiru n'okweraliikirira kwabwe okw'obusirusiru, naye bino byali si kintu gye ndi mu kifo kyange eky'ekyewuunyo.

Oluusi, omu ku bakulu bano ab'obusirusiru bwe yandiwaanyisizza nti walijja ekiseera nange lwe ndikula, obulumi bwandinjidde olw'endowooza embi eyo, era nnandimalidde okuyimirizaayimirizaayo olunaku olubi olwo bwe kyandisoboseeko nga nga nnigaana okusiba enviiri zange mu kifundikwa emabega, oba okukkiriza engoye zange okuwanvuuka okusinga amaviivi gange. Nnalina endowooza nti abantu abakulu baali baagala okuba n'obulamu bw'abaana, n'okuzannya emizannyo gy'abaana, n'okusanyuka nga bwe kityo abaana kwe twali twagala, naye nga waaliwo etteeka eryabiziyiza. Era abantu bwe baayogeranga mu maaso gange ku kyetaagisa okw'“okusitula omusaalaba” bwe wakula, nnalowooza nti baali bategeeza nti wanditeekeddwa okulekera awo okulinnya emiti, okukulukuusa empeta, okudduka embiro, oba okutambulira ku ntikko z'ebisenge, newankubadde ng'ebbanga lyonna wandiyagadde okukola ebintu bino nga bwe kyabadde; era omutima gwange ogw'obwana emirundi mingi gwajjulanga okusaasira okunene abakulu ab'ennaku abaali banneetoolodde.

Nnali kika ky'omuntu ow'omukwabakwaba era ataliiko kye yeeraliikirira, era okutuusa nga nnina emyaka kkumi na mukaaga nnali mwana bwana wa mutima gwangu, atalina buvunaanyizibwa, nga nnamalirira okufuna essanyu lyonna lye nnasobola mu bulamu, era nga sirina kwerowooza kwa maanyi ku mu okwo okutabula abavubuka emirundi mingi.

Amazima gaali nti, nga bwe nsobola okujjukira, sirina wa nnali neerowoozaako, nze kennyini, n'akatono. Emikwano gyange egy'edda kaakano bantegeeza nti nnali mbalibwa ng'omuwala omulungi ennyo, naye sikimanya. Ekibuuzo ku ndabika yange tekyagera na kunnijjira ku mutwe. Ekibuuzo ekyokka ekyanjagaza ddala kyali ku ssanyu lyange, era engeri gye nnalabika, oba abantu kye baalowoozanga ku nze, byali bintu ebitaalabika na katono okunfaako.

Njjukira bulungi omulundi ogusooka ebibuuzo ng'ebyo bwe byeyingiza, n'engeri ey'obusungu gye nnabigaanamu. Ndowooza nti nnali nnina emyaka nga kkumi n'egumu. Maama yali antumye mu kisenge eky'okusembeza abagenyi okulaba abamu ku mikwano gye abaali bansabye. Awatali kutya, nnaleka ebisomo byange ne ndaga eri ekisenge eky'okusembeza abagenyi; awo amangu ago, nga nnaakanaakana okuyingira, ne nneewuunya nnyo era ne nnyekanga olw'entiisa. Nnali sinnaba na kuwulira kuwuulira kufaanana, era nnakusanga nga tekusanyusa n'akatono. Era bwe nnakyusa akakwate k'oluggi, ne njogera nti, “Kino kya busiru.

Lwaki ntye abantu abo abali munda? Nkakasa nti tebajja kunkuba masasi, era sikkiriza nti bajja kulowooza kintu kyonna ku nze; era ne bwe banaakikola, tekiyinza kunnuma, era nsalawo obutatya n'akatono.” Era bwe nnagamba kino, mu bugenderevu ne nsuula okutya kwange emabega, ne nyingira mu kisenge awatali kutya, nga nkulese kwonna ebweru w'oluggi.

Nnali nvumbuse, newankubadde ng'olwo saalina magezi mangi okukiteeka mu bigambo, nti okutya kwali kwerowoozaako nnyini yekka, era nti okwerabira wekka kwali ddagala eddungi eritajjulukuka; era sijjukira kaddannuma kutuuka okubonaabona olw'okutya ekintu nate. Bwe kwajjanga, nnakusuulanga emabega nga bwe nnakola omulundi ogusooka, era mu butuufu ne nnigaana okukussaako essira lyonna.

Kyebava, nga bwe nsobola okujjukira, obulamu bwange okutuusa nga nnina emyaka kkumi na mukaaga, we kwajjira okuzuukuka kwange okw'eddiini, bwali bulamu bw'omwana atalina kulowooza n'akatono. Okwekulembera n'okwekebera byali bintu bye saategeera n'akatono, era ebibuuzo eby'eddiini saabirootako. Nkyusa amaaso ne ndaba n'okwewuunya nti omuntu atalina kulowooza bwe ntyo yandisobodde okukuumibwa okuva ku bibi ebimeruka nga bwe nnakuumibwa, naye nkiraba nti kino nteekwa okukyeebaza embeera ennungi, ennene, era ejjudde eya Bukwaka ey'obulungi n'obutuukirivu mwe nnabeera, era eyafuula okumeruka kwonna okw'ekika ekyo ekyewunyisa okubula.

Njogedde ku Kkanisa mwe nnazaalibwa nga kibiina ky'eddiini. Bulijjo yayitibwanga mu nnaku zange ez'obuto “Ekibiina eky'Eddiini eky'Emikwano,” era teyayogerwangako, nga bwe kiri kaakano emirundi mingi, nti “Kkanisa y'Abakwaka.”

Abakwaka ab'edda baalina obujulizi obw'amaanyi obw'obutayita ku bo nga Kkanisa, kubanga tebeeyita Kkanisa mu makulu gonna ag'okuggyamu abalala oba ag'okuli mu bo. Kkanisa, ng'endowooza yaabwe bw'eyali, yali mubiri ogutalabika ogw'abakkiriza abali mu buli nzikiriza na buli ggwanga, era bo, nga “Emikwano,” baali kibiina bokka mu Kkanisa eno ennene ey'ensi yonna etalabika.

Baaggya erinnya lyabwe mu bigambo bya Mukama waffe mu Yokaana 15:14–15 nti: “Mmwe muli mikwano gyange bwe mukola bye mbalagira. Okuva kaakano sikyabayita baddu; kubanga omuddu tamanyi ky'akola mukama we; naye mmwe mbayise mikwano; kubanga byonna bye nnawulira eri Kitange mbibategeezezza.” Ekigendererwa kyabwe ekimu mu bulamu kyali okukola kyonna Mukama ky'alagira, era kyebava bakkiriza nti baali baakkirizibbwa okuyingira mu kifo kino ekitukuvu eky'omukwano gwa Katonda. Okusooka baali tebalina ndowooza yonna ey'okwawukanamu bibiina, wabula okwegatta kwabwe mu birowoozo byabwe kwali kibiina bwokka eky'emikwano (awatali S nnene wadde F nnene), abaakuŋŋaananga wamu okugabana, ng'emikwano n'emikwano ginnaagyo, ebibikkulibwa eby'Ekika kya Katonda ebyakolebwa buli omu, n'okugumyagana okufuba okunoonya obutuukirivu obwo omukwano ogw'Ekika kya Katonda bwe gwetaaga.

Nti “ekibiina ky'emikwano” kino mpolampola ne kyefuula okuba n'ennyanjula entongole n'ennukuta ennene, ne kifuuka “Ekibiina eky'Eddiini eky'Emikwano,” ne kikula ne kifuuka ekibiina eky'enjawulo, kino, ndowooza, kyali kivaamu ekyetaagisa ekya buli ntambula nga zino. Naye bulijjo kyandabikira ng'okugwa okuva ku bwangu n'obwensi bwonna obw'endowooza esooka.

Erinnya lya Mukwaka lyali libateekeddwako mu nnaku zaabwe ez'edda olw'ekituufu nti, bwe baabuuliranga mu Nkuŋŋaana zaabwe, baalabibwanga nga bakankana oba nga batiitiira wansi w'ekyo kye baakkiriza nti maanyi ga Mwoyo Mutukuvu. Nze kennyini, ne mu biseera eby'akakkamu ennyo bwe nnali omwana, nnalabanga emirundi mingi ababuulizi mu Nkuŋŋaana zaffe nga bakankana era nga batiitiira okuva ku mutwe okutuuka ku bigere, era nkakasa nti bulijjo nnawuliranga nti obubaka obwaweebwanga mu mbeera eno bwalina okuluusanyizibwa n'okufukibwako amafuta okw'enjawulo okwabwo, okusukka obulala bwonna. Mu butuufu, omubuulizi bwe yabanga tannaba na “kukankana” okumala okukuba emitima gyabwe n'okukankanya amagulu gaabwe, teyabalibwanga abangi ng'alina “okuyitibwa” okutuufu eri obuweereza n'akatono, era omuntu tayinza kwewuunya nti erinnya “Mukwaka” lyeriweekera ku kibiina.

Naye erinnya lye baali beerondedde bo lyali lisinga essanyu, era lyali linnyonnyola bulungi ekyo kye baali ddala. “Okukankana” kwali, oluvannyuma lwa byonna, kikolwa bwekyo mu ddiini yaabwe, naye omukwano gwe gwali ensibuko yaayo. Kubanga baakkiriza nti be mikwano gya Katonda, baategeera nti baali bateekwa okuba, mu ngeri ey'amazima ennyo, emikwano gy'ebitonde byonna bye yatonda. Baakkiriza nga kituufu ddala nti yatonda amawanga gonna ag'abantu mu musaayi gumu, era nti bonna kyebaava babeera baganda baabwe. Omuntu teyandiremye kutegeera okuwulira kuno okw'omukwano ogw'ensi yonna mu kusinza n'omulimu gwonna ogw'ekibiina, era nze kennyini, kwannyweza nnyo mu bulamu bwange obw'obuvubuka, nga n'okutuusa leero, okuba omunnamu w'Ekibiina eky'Emikwano gye ndi kitegeeza okuba omukwano gwa buli muntu. Era buli we wabeerawo okunyigirizibwa oba okubonaabona wonna mu nsi, mangu ago nneewuunya obw'obulala nti mu abasooka okwanguyako okununula waliba akakiiko k'Ekibiina eky'Emikwano.

Mu butuufu, balina akakiiko akanywevu akakuŋŋaana bulijjo okulowooza ku nsonga ez'obutali bwenkanya n'ez'obwetaavu, era kayitibwa mu ngeri ey'amakulu “Olukuŋŋaana olw'Ababonaabona.” Ekibiina, era bulijjo kibadde, mukwano gwa bonna abanyigirizibwa. Kyebava, ne bwe nsi ey'ebweru bw'etera okubayita “Abakwaka,” nsanyuka nti bo bennyini banywerera ku linnya ery'okwagalibwa “Emikwano.”

Olupapula 1 / 6 · 8 eddakiika zisigadde mu ssuula