Omusumba Omuzzeemu Obuggya
Ekitundu 1 — Obulabirizi Buno Kye Buli

Essuula 6 · eddakiika 36 ez’okusoma · eddakiika 46 ez’okuwuliriza

Ekitundu 1 — Obulabirizi Buno Kye Buli

Bwe mmaze okubalaga, Kye kitegeeza okwekuumanga ffekka, kaakano ŋŋenda kubalaga, Kye kitegeeza okukuumanga ekisibo kyonna.

Kyali kyetaagisa okusooka okulowooza ku kye tuteekwa okuba, ne kye tuteekwa okukolera emyoyo gyaffe ffennyini, nga tetunnatuuka ku ekyo ekiteekwa okukolerwa abalala: ‘Tayinza kuwonya biwundu bya balala oyo yennyini atannawonyezebwa olw’okweragajjalira. Tagasa muliraanwa we wadde yennyini. Tayimusa balala, wabula ye yennyini agwa.’ Weewaawo, era emirimu gye gyonna giyinza okufuuka obwereere, kubanga omutima n’obulamu bw’oyo agikola tebirina kye bigasa. ‘Kubanga waliwo abantu abamu, newakubadde nga bakugu mu buweereza obw’omwoyo, bagukola mu bukakanyavu, era wadde nga bakola n’amagezi, balinnyirira buli kirungi kye bakola. Bayigiriza mu bwangu ennyo ekyo ekiyinza okufuulibwa ekitukuvu olw’okufumiitiriza kwokka; era kye balangirira mu lwatu bakiwakanya n’empisa zaabwe. Kyeva kibaawo nti ng’abasumba batambulira mu makubo amakalubo ennyo ekisibo ge kitasobola kugoberera.’ Bwe tumala okubatwala ku mazzi amalamu, ne tugasiikuula n’obulamu bwaffe obw’obugwagwa, tuyinza okufiirwa okutegana kwaffe, nabo ne batabaako kye bagasibwa. Nga tetunnayogera ku mulimu gwennyini, tujja kusooka okulaba ku bimu ebiteeberezebwa mu bigambo bino ebiri mu maaso gaffe.

1. Wano kitegeezebwa nti buli kisibo kisaanidde okuba n’omusumba waakyo, era buli musumba n’ekisibo kye. Nga buli kibinja oba ekitongole mu ggye ly’abaserikale bwe kiteekwa okuba n’omuduumizi waakyo n’abakungu abalala, era buli muserikale nga amanyi omuduumizi we n’ebendera ye; bwe kityo Katonda bw’ayagala buli kkanisa ebe n’omusumba waayo, era abayigirizwa ba Kristo bonna ‘bamanye abayigiriza baabwe ababakulembera mu Mukama waffe.’ Wadde omuweereza nga mukungu mu Kkanisa ey’ensi yonna, naye mu ngeri ey’enjawulo ye mulabirizi w’ekkanisa eyo ey’enjawulo gye yakwasibwa. Bwe tutuuzibwa okuba abaweereza nga tetulina kifo kya njawulo kye tukwasibwa, tuweebwa olukusa era tulagirwa okukolera bonna kye tusobola, nga bwe tufuna omukisa okukozesa ebirabo byaffe: naye bwe tumala okwetikka obuvunaanyizibwa obw’ekifo eky’enjawulo, okukozesa ebirabo byaffe tukukomya nnyo ku kibiina ekyo, ne kiba nti tetusaanidde kuwa balala kisukka ku ekyo ekibiina kye kiyinza okusonyiwa ku biseera byaffe n’obuyambi bwaffe, okuggyako ng’obulungi bw’abantu bonna bukyetaagisa, ekyo, awatali kubuusabuusa, kye kiteekwa okusooka okutunuulirwa. Okuva mu nkolagana eno ey’omusumba n’ekisibo, mwe muva emirimu gyonna gye babanjibwa buli omu eri munne.

2. Bwe tulagirwa okukuumanga ekisibo kyonna, kitegeezebwa mu lwatu nti ebisibo bisaanidde, mu mbeera eya bulijjo, obutaba binene okusinga bwe tusobola okubirabirira, oba ‘okubikuuma.’ Katonda tajja kututikka bitasoboka mu butonde: tajja kulagira bantu kubuuka kutuuka ku mwezi, oba okukwata ku mmunyeenye, oba okubala omusenyu gw’ennyanja. Obanga omulimu gw’obusumba guli mu kulabirira ekisibo kyonna, mazima omuwendo gw’emyoyo egiri mu mikono gya buli musumba tegusaanidde kusinga ekyo ky’asobola okukuuma nga bwe kyetaagibwa wano. Katonda alisaba omulabirizi omu okuvunaanyizibwa essaza lyonna, oba ebigo bingi bwe bityo oba enkumi n’enkumi z’emyoyo, nga tasobola kuzimanya oba kuzirabirira? Weewaawo, era okuzifuga yekka, ng’ate abayigiriza baazo ab’enjawulo tebalina buvunaanyizibwa obwo? Katonda alivunaana omuntu omu omusaayi gw’ebigo bingi bwe bityo, bw’atakola ekyo abantu kkumi, oba amakumi abiri, oba kikumi, oba ebikumi bisatu kye batasobola kukola, okusinga nze bwe nsobola okusiguukulula olusozi Kale zibasanze abalabirizi abakulu abaavu! Kale si nsonga ya nnaku nnyo, abantu abayivu era abateefu okuwolereza kino ng’enkizo eyeegombebwa; okwetikka omugugo ogwo nga bagenderedde; ne batakankana bwe balowooza ku mulimu omunene bwe gutyo? Ai, Ekkanisa yandibadde n’essanyu, n’abalabirizi bennyini bandibadde n’essanyu, singa ekipimo kino omutume ky’alaga wano kyakuumibwa bulijjo: nti essaza ly’omulabirizi teryandisinze ekyo abakadde oba abalabirizi kye basobola okulabirira n’okufuga, balyoke bakuume ekisibo kyonna; oba nti abasumba baali beeyongera ng’ekkanisa bwe zeeyongera, era omuwendo gw’abalabirizi ne gugeraageranyizibwa n’omuwendo gw’emyoyo, baleme okuleka omulimu nga tegukoleddwa, nga bo beetwalira ebitiibwa ebitaliimu, ne beetikka ebitasoboka! Era nti bandisinze okusaba Nannyini nnimiro aweereze abakozi abalala, abangi nga bwe kyetaagisa olw’omulimu, mu kifo ky’okugwetikka bonna bokka. Sandisiimye magezi oba obwetoowaze bw’omukozi oyo, ne bwe yandibadde n’ebitone ebinene bitya, ataandikkirizza kwetikka kukungula yekka amakungula gonna ag’essaza lino, era ng’ekibonerezo ky’okulemererwa kwe kufa, weewaawo, okuzikirira, wabula ate n’alwanirira n’obunyiikivu enkizo eyo.

Naye kiyinza okwogerwa nti, waliwo abalala abayigiriza, newakubadde ng’omu yekka y’afuga.

Kino nkiddamu nti: Atenderezebwe Katonda nti bwe kiri; so abamu ku bo tebasaanidde kwebazibwa olw’ekyo. Naye obufuzi tebulina mugaso munene eri obulungi bw’emyoyo, nga n’okubuulira bwe kulina? Obanga tebulina, kale abafuzi b’ekkanisa bagasa ki? Obanga bulina, kale abo ababufuula obwereere nga beetikka ebitasoboka, baba bagezaako okuzikiriza ekkanisa nabo bennyini. Obanga okubuulira kwokka kwe kwetaagisa, tubeere n’ababuulizi bokka: kale lwaki oluyoogaano lwonna olwo ku bufuzi? Naye obanga n’okukangavvula, mu kifo kyakwo, nakwo kwetaagisa, kuba kuki okukuggyawo okuggyako obulabe eri obulokozi bw’abantu? Era kuggibwawo awatali kwewala, bwe kufuulibwa omulimu gw’oyo atasobola mu butonde kugukola. Omuduumizi w’amagye ayagala okuduumira eggye lyonna yekka, ayinza okwogera obutereevu nti, Lizikirire olw’obutaba na kuduumirwa: n’omukulu w’essomero ayagala okulabirira oba okufuga amasomero gonna ag’essaza yekka, ayinza okwogera obutereevu nti, Gonna galeme kufugibwa: n’omusawo eyeetikka okulabirira abalwadde bonna mu ggwanga lyonna, oba mu ssaza, nga tasobola kukyalira wadde omuntu ow’ekikumi mu bo, ayinza okwogera obutereevu nti, Bafe. Naye era kiteekwa okukkirizibwa nti mu mbeera ey’obwetaavu, ng’abalala tebasobola kufunika, omuntu omu ayinza okwetikka obuvunaanyizibwa bw’emyoyo emingi okusinga gy’asobola okulabirira kinnoomu obulungi. Naye olwo ateekwa okwetikka okukola kyokka ky’asobola ku lwabwe, so si okukola byonna omusumba by’asaanidde okukola mu mbeera eya bulijjo. Eno ye mbeera ya bamu ku ffe, abalina ebigo ebinene okusinga bwe tusobola okubikuuma n’obwegendereza obw’enjawulo embeera yaabyo bwe yeetaaga. Nze ku lwange njatula nti ndi wala nnyo n’obuvumu bw’abo abagumiikiriza okwetikka bokka okufuga essaza lyonna, ne kiba nti sandikkirizza, ne bwe bandimpadde Bungereza yonna, okuba omu ku babiri abakola omulimu gwonna ogw’obusumba Katonda gw’ayagala mu kigo mwe mbeera, singa saalina kino ekimatiza omuntu wange ow’omunda: nti olw’obwetaavu bw’Ekkanisa, abalala tebasobola kufunika; n’olwekyo nsaanidde okukola kye nsobola, okusinga okuleka byonna nga tebikoleddwa olw’okuba nga sisobola kukola byonna. Naye embeera ez’obwetaavu obutayinza kwewalika tezisaanidde kuba mbeera ya bulijjo ey’Ekkanisa; oba waakiri, tekyegombebwa kubeera bwe kityo. Ai, Ekkanisa ya Kristo yandibadde n’omukisa, singa abakozi baali basobola era nga beesigwa, era ng’omuwendo gwabwe gugeraageranyizibwa n’omuwendo gw’emyoyo; abasumba ne baba bangi, oba ekkanisa ez’enjawulo ne ziba ntono, tulyoke tusobole ‘okukuumanga ekisibo kyonna.’ Bwe tumaze okulaba ebintu bino ebiteeberezebwa, kaakano tujja kweyongerayo okulowooza ku mulimu ogulagirwa mu kyawandiikibwa, Mukuumenga n’ekisibo kyonna. Mulaba, kye kisibo kyonna, oba buli muntu kinnoomu ku abo be twakwasibwa. Olw’ensonga eno kyetaagisa okumanya buli muntu ali mu buvunaanyizibwa bwaffe; kubanga tuyinza tutya okubakuuma nga tetubamanyi? Tuteekwa okufuba okumanya, si bantu bokka, naye n’embeera y’abantu baffe bonna, n’okwagala kwabwe n’empisa zaabwe; bibi ki bye basinga okuba mu kabi kabyo, n’emirimu ki gye basinga okweragajjalira, n’okukemebwa ki kwe basinga okugwamu; kubanga bwe tutamanya mbeera yaabwe oba obulwadde bwabwe, tetusuubirwa kuba basawo abawonya.

Bwe tumala okumanya ekisibo kyonna bwe tutyo, tuteekwa oluvannyuma okukikuuma. Omuntu yandirowoozezza nti buli muntu alina amagezi yandimatidde kino, era nti tekyetaaga bukakafu bulala. Omusumba omwegendereza tafaayo ku buli ndiga kinnoomu? n’omukulu w’essomero omulungi ku buli muyizi kinnoomu? n’omusawo omulungi ku buli mulwadde? n’omuduumizi omulungi ku buli muserikale kinnoomu? Kale lwaki abasumba, abayigiriza, abasawo, abakulembeze b’ekkanisa za Kristo, tebandikuumye buli muntu kinnoomu ali mu buvunaanyizibwa bwabwe? Kristo yennyini, Omusumba omukulu era omulungi, alina okulabirira bonna, naye afaayo ku buli muntu kinnoomu; ng’oli gw’ayogerako mu lugero, eyaleka ‘endiga ekyenda mu omwenda ku ttale, n’agenda anoonya eri ebuze.’ Bannabbi emirundi mingi baatumibwanga eri abantu kinnoomu. Ezeekyeri yafuulibwa omukuumi w’abantu kinnoomu, era n’alagirwa okugamba omubi nti, ‘Mazima olifa.’ Pawulo yayigirizanga abamuwuliriza si ‘mu lwatu kyokka naye n’ennyumba ku nnyumba,’ era mu kifo ekirala atubuulira nti ‘yalabulanga buli muntu, n’ayigiriza buli muntu mu magezi gonna, alyoke ayanjule buli muntu ng’atuukiridde mu Kristo Yesu.’ Ebyawandiikibwa ebirala bingi biraga lwatu nti mulimu gwaffe okukuuma buli muntu kinnoomu mu kisibo kyaffe; era ebigambo bingi mu Nkiiko ez’edda biraga mu lwatu nti eno ye yali enkola mu biseera eby’olubereberye. Naye nja kujuliza kimu kyokka okuva mu Ignatius: ‘Enkuŋŋaana,’ bw’agamba, ‘zikuŋŋaanyizibwenga emirundi mingi; mubuuzenga ku bonna mu mannya gaabwe: temunyoomanga baddu abasajja oba abazaana.’ Mulaba nga mu biseera ebyo kyatwalibwanga ng’omulimu okulabirira buli mmemba w’ekisibo mu linnya lye, nga tebaleseeyo n’omuddu asinga obunafu oba omuzaana. Naye omuntu omu ayinza okuwakanya nti, ‘Ekibiina kye nnateekebwako kinene nnyo ne kiba nti tekisoboka kubamanya bonna, n’okusingawo okukuuma buli omu kinnoomu.’ Kino nkiddamu nti, ‘Bwetaavu oba si bwetaavu, obwakusuula ku buvunaanyizibwa obwo? Obanga si bwe bwetaavu, owolereza ekibi kimu n’ekirala. Waguma otya okwetikka ekyo kye wali omanyi nti tosobola kukola, nga tewawalirizibwa? Kirabika walina ebigendererwa ebirala mu kukyetikka, era tewagenderera kuba mwesigwa eri ekyo kye wakwasibwa. Naye bw’olowooza nti wawalirizibwa okukyetikka, nkubuuza, tewandifunye buyambi olw’obuvunaanyizibwa obunene bwe butyo? Wakola byonna bye wali osobola ne mikwano gyo ne baliraanwa bo, okufuna obuyimirizaawo obw’omuntu omulala akuyambe? Tolina buyimirizaawo bumala ggwe ne munno? Kale kiba kitya ne bwe butakumala kubeera mu bujjuvu? Tekisinga magezi okwefiiriza mu mubiri gwo ne mu maka go, okusinga okwetikka omulimu gw’otasobola kukola, n’olekayo emyoyo gy’abantu abangi bwe batyo mu kisibo kyo? Mmanyi nti kye njogera kijja kulabika ng’ekizibu eri abamu; naye gye ndi kintu ekitabuusibwabuusibwa, nti, ne bw’oba ng’olina pawundi kikumi zokka buli mwaka, mulimu gwo okubeera ku kitundu kyazo, n’ekisigadde n’okiwa omuyambi asaanidde, okusinga ekisibo ky’olabirira okulagajjalirwa. Bw’ogamba nti ekyo kipimo kikakali, era nti mukazi wo n’abaana tebasobola kubeera bwe batyo, nkuddamu nti, Amaka mangi mu kigo kyo tegabeera ku kitono okusinga ekyo? Abaweereza bangi abasobola mu biseera by’abalabirizi abakulu tebaasanyukiranga kitono okusinga ekyo, nga balina eddembe okubuulira enjiri? Waliwo abamu abakyali abalamu, nga bwe nnawulira, abaasaba abalabirizi okwesiba mu ndagaano okubuulira obwereere, singa bandifunye eddembe lyokka okubuulira enjiri. Bw’oneeyongera okugamba nti tosobola kubeera mu bwavu ng’abantu abaavu bwe babeera, nneeyongera okubuuza, Abantu b’omu kigo kyo basobola okugumiikiriza okuzikirira okusinga ggwe bw’osobola okugumiikiriza obwetaavu n’obwavu? Ki! Mwetuuma abaweereza b’enjiri, naye ng’emyoyo gy’abantu gya kitono nnyo mu maaso gammwe, ne kiba nti mwandisinze okwagala bazikirire emirembe gyonna, okusinga mmwe n’amaka gammwe okubeera mu mbeera eya wansi era ey’obwavu? Nedda, temwandisinze kusabiriza mmere yammwe, okusinga okuteeka ekintu ekinene bwe kityo ng’obulokozi bw’abantu mu kabi oba mu kufiirwa? Weewaawo, oba okuteeka mu kabi okuzikirira kw’omwoyo gumu gwokka? Ai bassebo, kintu kya nnaku abantu bwe basoma ne boogera ku ggulu ne ggeyeena, n’obutono bw’abalokolebwa, n’obuzibu bw’obulokozi, ate ne batabeera mu kaseera ako konna mu mazima. Singa mwali mu mazima, mazima temwandiremeddwa ku bintu ng’ebyo, ne muleka abantu bammwe ne bakka mu ggeyeena, mulyoke mubeere mu bulamu obw’ekitiibwa ekisingawo mu nsi eno. Mujjukire kino, omulundi oguddako bwe munaabanga mubabuulira nti tebayinza kulokolebwa nga tebalina kumanya; era muwulirize oba omuntu wammwe ow’omunda tabagamba nti, ‘Kirabika bandituuse ku kumanya, singa baafuna okuyigirizibwa n’okubuulirirwa okw’obunyiikivu mu kyama, omuntu ku muntu; era singa wabaddewo omuweereza omulala okunnyamba, kino kyandisobose: era singa nnandibadde mu bulamu obw’ekkomo ne neegaana omubiri gwange, nandifunye omuyambi. Kale ngumiikirize okuleka abantu bange okubeera mu butamanya obwo nze kennyini bwe nnababuulira nti buzikiriza, okusinga okuteeka nze n’amaka gange mu bwetaavu obutono?’

Ddala nteekwa okukyuka ku Bayibuli yange okulaga omubuulizi we kyawandiikibwa nti omwoyo gw’omuntu gusinga ensi omuwendo, n’olwekyo gusinga nnyo pawundi kikumi buli mwaka, era nti emyoyo emingi gisinga nnyo omuwendo? Oba nti ffe ne byonna bye tulina tuli ba Katonda, era tusaanidde okukozesebwa ennyo nga bwe kisoboka mu kumuweereza? Oba nti bukambwe obutali bwa buntu okuleka emyoyo okugenda mu ggeyeena, olw’okutya nti mukazi wange n’abaana bange bayinza okubeera mu bulamu obuzibuko katono, oba obwa wansi; ng’ate, ng’engeri ya Katonda eya bulijjo ey’okukolera mu bintu bw’eri, nandisobodde okukola kinene okuziyiza ennaku yaabwe, singa nnandinyiizizzaako katono omubiri gwange, gwe bonna aba Kristo baakomerera n’okwegomba kwagwo? Buli muntu ateekwa okuwa Katonda ebya Katonda, era ebyo, kijjukirwe, bye byonna by’ali ne byonna by’alina. Ebintu byonna bitukuzibwa bitya gye tuli, okuggyako mu kubyawula n’okubiwaayo eri Katonda? Byonna si talanta ze, era biteekwa okukozesebwa mu kumuweereza? Buli Mukristaayo tasaanidde kusooka kwebuuza nti, Mu ngeri ki gye nsobola okusinga okugulumiza Katonda n’ebintu byange? Bino tetubibuulira bantu baffe? Bya mazima gye bali, so si gye tuli? Weewaawo n’okusingawo, ebiyimirizaawo ekkanisa tebyawongebwa, mu ngeri ey’enjawulo, eri okuweereza Katonda ku lw’ekkanisa? Kale tetwandibikozesezza okutumbula ennyo ekigendererwa ekyo? Omuweereza yenna alina pawundi bibiri buli mwaka bw’asobola okukakasa nti pawundi kikumi ku zo ziyinza okuweereza Katonda okusingawo, bwe zimukozesebwako ye, oba mukazi we n’abaana, okusinga bwe ziyimirizaawo omuyambi omu oba babiri abasaanidde okuyamba okutumbula obulokozi bw’ekisibo, sijja kwaŋŋanga kunenya nsaasaanya ye; naye awatali kino kukakasibwa, enkola eyo eremenga kuwolerezebwa. Era nteekwa okweyongera okugamba nti obwavu buno si kintu kizibu kugumiikiriza era kya kabi nga bwe kyogerwa. Bw’oba olina emmere n’ebyokwambala byokka, ebyo tebisaanidde kukumalanga? Era kiki ky’oyagala okusinga ekyo ekiyinza okukusobozesa omulimu gwa Katonda? Si ‘kwambalanga engoye ez’effulungu ne linena, n’okubeera mu masanyu bulijjo’ ekyetaagisa olw’ekigendererwa kino. ‘Obulamu bw’omuntu tebugererwa ku bugagga bw’abeera nabwo.’ Ebyambalo byo bwe biba nga bibuguma, n’emmere yo ng’egasa omubiri, oyinza okuyimirizibwawo nayo okuweereza Katonda bulungi nga bw’oyandibadde ng’omubiri gwo ogumatiza mu bujjuvu. Ekkooti eyatungibwako ebiwero eyinza okubuguma, n’omugaati n’amazzi mmere ennungi. Oyo atabulwa bino, alina ensonga ennafu nnyo ey’okuteeka emyoyo gy’abantu mu kabi, alyoke alye emmere ennoonde.

Naye, wadde nga mulimu gwaffe okukuumanga ekisibo kyonna, tuteekwa okufaayo ennyo naddala ku bibinja ebimu. Bangi kino tebakitegeera bulungi, n’olwekyo nja kukirwako katono.

1. Tuteekwa okufuba, mu ngeri ey’enjawulo, olw’okukyuka kw’abatannakyuka.

Omulimu gw’okukyusa abantu kye kintu ekisooka era ekikulu kye tusaanidde okulubirira; kino tuteekwa okukifubirira n’amaanyi gaffe gonna. Woowe! ennaku y’abatannakyuka nnene nnyo, ne kiba nti y’esinga okutukoowoola n’eddoboozi ery’omwanguka tubasaasire. Omwonoonyi eyakyuka ddala bw’agwa, aba agudde mu kibi kyokka ekijja okusonyiyibwa, era taba mu kabi ka kuzikirira olw’ekyo nga abalala bwe bali. Si kuba nti Katonda takyawa bibi byabwe nga by’abalala, oba nti alibatwala mu ggulu ne bwe banaabeeranga mu bubi bwonna; naye omwoyo oguli mu bo tegujja kubaleka kubeera mu bubi, wadde okwonoona ng’abatatya Katonda bwe bakola. Naye ku batannakyuka si bwe kiri n’akamu. ‘Bali mu bukaawu obw’omususa, ne mu kusibibwa kw’obutali butuukirivu,’ era tebannaba na mugabo wadde okussa ekimu mu kusonyiyibwa kw’ebibi byabwe, oba mu ssuubi ery’ekitiibwa. Kale tulina omulimu ogusinga obwetaavu okubakolera, kwe kugamba ‘okuzibula amaaso gaabwe bakyuke bave mu kizikiza badde eri omusana, n’okuva mu buyinza bwa Setaani, badde eri Katonda balyoke basonyiyibwe ebibi bafunire wamu omugabo n’abo abatukuzibwa.’ Oyo alaba omuntu omu ng’alwadde obulwadde obutta, n’omulala ng’alumwa bulumi amannyo, ajja kukwatirwa nnyo ekisa oyo asooka okusinga ow’okubiri; era mazima ajja kwanguwa okumuyamba, ne bw’abanga mugenyi, ng’ate omulala muganda we oba mutabani we. Kintu kya nnaku nnyo okulaba abantu nga bali mu mbeera ey’okuzikirira, mwe bandifiiridde, ne babula emirembe gyonna, ne kiba nti ndowooza tetwandisobodde kubaleka, mu lwatu oba mu kyama, ne bwe twandibadde n’omulimu omulala gwonna. Njatula nti emirundi mingi mpalirizibwa okulekayo ekyo ekyandiyambye okweyongera okumanya mu batya Katonda, olw’obwetaavu obw’ennaku obw’abatannakyuka. Ani ayinza okwogera ku nkaayana, oba ku nsonga entonotono ezitali za mugaso, oba wadde ku mazima agatali ga bwetaavu bunene, ne bwe gaba nga malungi gatya, ng’alaba mu maaso ge ekibiina ky’aboonoonyi abatamanyi, ab’omubiri, abali mu nnaku, abateekwa okukyusibwa oba okuzikirira? Ndowooza nga mbalaba nga bayingira mu nnaku yaabwe ey’enkomerero! Ndowooza nga mbawulira nga bakaaba okuyambibwa, okuyambibwa mangu ddala! Ennaku yaabwe eyogera n’eddoboozi ery’omwanguka okusingawo, kubanga tebalina mitima gya kwesabira bokka. Emirundi mingi nnamanya nti nnalina abampuliriza abamu abalina okwegomba okw’ebigulumivu, abaanoonyanga ebintu ebitali bya bulijjo, era abaali beetegefu okunyooma obuweereza, singa sibabuulidde kintu kisukka ku bya bulijjo; naye nga sisobola kwagala mu mutima gwange kuva ku bwetaavu bw’abatenenya, olw’okubasanyusa; wadde okulekayo okwogera n’aboonoonyi abali mu nnaku olw’obulokozi bwabwe, ndyoke njogere n’abanoonya ebipya ng’abo; nedda, wadde okubuulira abatukuvu abanafu nga bwe kyandibadde, olw’okubanyweza n’okukula kwabwe mu kisa. Ndowooza, nga Pawulo bwe ‘yalumwa nnyo mu mutima bwe yalaba ng’abantu b’omu Asene baweereddeyo ddala eri bakatonda abalala,’ bwe kityo kyandituleetera okulumwa nga ye, okulaba abantu abangi bwe batyo nga bali mu kabi akasembayo ak’okuzikirira emirembe gyonna. Ndowooza, singa olw’okukkiriza twabatunuulira ddala ng’abali ekigere kimu okutuuka mu ggeyeena, kyandisinze okusumulula ennimi zaffe, okusinga akabi ka Croesus, nga bwe batugamba, bwe kaasumulula olulimi lwa mutabani we. Oyo aleka omwonoonyi okukka mu ggeyeena olw’obutamwogerako, aba atwala emyoyo nga gya kitono okusinga Omununuzi w’emyoyo bwe yagitwala; era aba atwala muliraanwa we nga wa kitono okusinga okwagala okwa bulijjo bwe kumukkiriza okutwala omulabe we asinga. Ai, kale, baganda bange, buli gwe munaalagajjalira, temulagajjaliranga abo abasinga okuba mu nnaku! Buli kye munaabuusa, temwerabiranga myoyo gyennyamivu egiri wansi w’okusalirwa omusango n’ekikolimo ky’amateeka, era egiyinza buli ssaawa okusuubira okubonerezebwa okw’omu ggeyeena, okukyuka amangu bwe kutakiziyiza. Ai, mukoowoole abatenenya, mufube nnyo mu mulimu guno omunene ogw’okukyusa emyoyo, ne bwe munaaleka ki ekirala nga tekikoleddwa.

2. Tuteekwa okuba abeetegefu okuwa amagezi abanoonya, abajja gye tuli n’ensonga ez’omuntu ow’omunda; naddala ensonga enkulu Abayudaaya gye baabuuza Peetero, n’omukuumi w’ekkomera gye yabuuza Pawulo ne Siira, ‘Tukole ki okulokolebwa?’ Omuweereza tasaanidde kuba mubuulizi wa mu lwatu yekka, naye ateekwa okumanyibwa ng’omuwi w’amagezi eri emyoyo gyabwe, ng’omusawo bw’ali eri emibiri gyabwe, n’omuwolereza eri ebintu byabwe: buli muntu ali mu kubuusabuusa n’ebizibu, alyoke amuleetere ensonga ye agimugonjoolere; nga Nikodemo bwe yajja eri Kristo, era nga bwe kyali kya bulijjo eri abantu ab’edda okugenda eri kabona, ‘emimwa gye gisaana okukuuma okumanya, era mu kamwa ke mwe basaana okunoonya amateeka, kubanga ye mubaka wa Mukama ow’Eggye.’ Naye kubanga abantu tebakyamanyi mulimu guno ogw’obuweereza, wadde omulimu gwabwe n’obwetaavu bwabwe mu nsonga eno, kiri gye tuli okubibamanyisa, n’okubakubiriza mu lwatu okujja gye tuli okufuna amagezi ku nsonga enkulu ez’emyoyo gyabwe. Tetusaanidde kukkiriza bukkiriza kutawaana kuno, naye tusaanidde okukwesikira ffekka, nga tubayita okujja. Bulungi bungi nnyo bwe twandikoze, singa twasobola okubaleeta ku kino! Era, awatali kubuusabuusa, kinene kyandikoleddwa mu kyo, singa twakola omulimu gwaffe. Batono nnyo be nnali mpulidde nga bakubiriza abantu baabwe n’omutima gwonna okukola omulimu gwabwe mu ngeri eno! Ai! nsonga ya nnaku emyoyo gy’abantu okulumizibwa n’okuteekebwa mu kabi bwe gityo olw’okulagajjalira ddala omulimu omunene bwe gutyo, era abaweereza obutabagambako ku gwo kumpi n’akamu, wadde okubazuukusa. Singa abampuliriza bammwe baali bategeera obulungi obwetaavu n’obukulu bw’ekintu kino, mwandibalabye emirundi mingi nga bakonkona ku nzigi zammwe, nga babategeeza okwemulugunya kwabwe okw’ennaku, era nga babeegayirira amagezi. Kale mbeegayiridde, mubakubirize nnyo omulimu guno mu biseera ebijja; era mulabe nga mugukola n’obwegendereza bwe banaanoonya obuyambi bwammwe. Olw’ensonga eno kyetaagisa nnyo okumanya obulungi ensonga ez’omuntu ow’omunda ez’enkola, era naddala okumanya engeri y’ekisa ekirokola, n’okusobola okubayamba okwekebera embeera yaabwe, n’okugonjoola ekibuuzo ekikulu ekikwata ku bulamu bwabwe obutaggwaawo oba okufa kwabwe. Ekigambo kimu eky’amagezi ekijjira mu kiseera ekituufu, omuweereza ky’awa abantu abali mu bwetaavu, kiyinza okugasa okusinga obubaka bungi. ‘Ekigambo ekyogere nga bwe kisaanidde,’ bw’agamba Sulemaani, ‘nga kirungi nnyo!’

3. Tuteekwa okufuba okuzimba abo abaakyuka edda ddala. Mu nsonga eno omulimu gwaffe gwa ngeri nnyingi, okusinziira ku mbeera ez’enjawulo ez’Abakristaayo.

(1) Waliwo bangi mu kisibo kyaffe abakyali abato era abanafu, abo newaakubadde nga bamaze ebbanga ddene mu kukkiriza, naye bakyalina okukulaakulana okutono oba amaanyi matono. Kino, mazima ddala, ye mbeera esinga okulabikira mu abo abatya Katonda. Abasinga obungi ku bo bamatira n’ekisa ekitono, era si kyangu okubatuusa waggulu. Okubatuusa ku ndowooza ez’ewaggulu era enkakali okusingawo kyangu, kwe kugamba, okubaggya ku mazima ne bagwa mu bukyamu, ku mukono ogwa ddyo nga bwe kiri ne ku gwa kkono; naye okwongera ku kumanya kwabwe n’ebirabo byabwe si kyangu, era okwongera ku bisa byabwe kye kisinga byonna obuzibu. Kya nnaku nnyo Abakristaayo okubeera abanafu: kitutuusa mu kabi; kikendeeza ku kubudaabudibwa kwaffe n’okusanyukira Katonda, era kiggyawo obuwoomi bw’amakubo g’amagezi; kitufuula abatagasa nnyo eri Katonda n’abantu, ne tuleetera Mukama waffe ekitiibwa kitono, era ne tukolera abo bonna abatwetoolodde ebirungi bitono. Tufuna omugaso mutono mu kukozesa engeri Katonda z’ayitamu okutuwa ekisa. Twangu nnyo okuzannya n’eby’okusendasenda eby’omusota, era tukwatibwa mu nkwe ze. Omulimba ayinza okutunyeenya amangu, era ekibi kiyinza okulabisibwa gye tuli ng’ekirungi, amazima ng’obulimba, ekibi ng’obuvunaanyizibwa; era bwe kityo ne ku ludda olulala. Tetusobola nnyo kuziyiza n’okuyimirira nga tulumbiddwa; tugwa mangu; tugolokoka n’obuzibu; era twangu okufuuka ekyesittaza n’ekivume eri okukkiriza kwe twatula. Tetwemanyi bulungi, era twangu okwerimbalimba ku mbeera yaffe ffennyini, nga tetulaba bwonoonefu nga bumaze okutuwangula. Tuswaza enjiri olw’obunafu bwaffe bwennyini, era tetugasa nnyo abo abatwetoolodde. Mu bufunze, newaakubadde nga tubeera balamu nga tetugasa nnyo ffe ffennyini oba abalala, naye tetwagala era tetuli beetegefu kufa.

Kale, okuva embeera y’obunafu mu abakyuse bw’eri ey’ennaku bw’etyo, nga tusaanidde okufuba ennyo okulabirira n’okwongera ku kisa kyabwe! Amaanyi g’Abakristaayo kye kitiibwa ky’Ekkanisa. Bwe baba nga baaka n’okwagala Katonda, nga babeera balamu olw’okukkiriza okulamu era okukola, nga tebassa kitiibwa mu magoba n’ebitiibwa by’ensi, era nga baagalana n’omutima ogutaliimu bukuusa era n’obunyiikivu, nga basobola okugumiikiriza n’okusonyiwa okuva ku mutima omuntu abakoze ekibi, era nga babonaabona n’essanyu olw’ensonga ya Kristo, era nga bafuba okukola ebirungi, nga batambula mu nsi nga tebaliiko kyakunenyezebwa era nga tebalina gwe balumya, nga beetegefu okufuuka abaddu ba bantu bonna olw’obulungi bwabwe, nga bafuuka byonna eri abantu bonna balyoke babaleete eri Kristo, ate nga beewala buli ngeri ya kibi, era nga bawoomesa ebikolwa byabwe byonna n’okutabula okulungi okw’amagezi, obwetoowaze, obunyiikivu n’okulowooza eby’omu ggulu – oh, nga bano kitiibwa kinene nnyo eri okukkiriza kwe batula! Nga kyakwewunda ky’Ekkanisa; era nga bagasa nnyo Katonda n’abantu! Abantu bandikkirizza mangu nti enjiri yava mu ggulu, singa baalaba ebibala byayo bingi bwe bityo mu mitima ne mu bulamu bw’abo abagyatula. Ensi esobola okusoma embeera y’eddiini mu bulamu bw’omuntu obulungi okusinga mu Bayibuli. ‘Abo abatagondera kigambo, bayinza okuleetebwa olw’empisa’ z’abo abakira bwe batyo mu kutya Katonda. Noolwekyo, kitundu kikulu nnyo eky’omulimu gwaffe, okufuba ennyo okusingawo mu kuwagala n’okutuukiriza abatukuvu, balyoke babenga n’amaanyi mu Mukama, era basaanire okuweereza Mukama waabwe.

(2) Ekibinja ekirala eky’abakyuse abeetaaga obuyambi bwaffe obw’enjawulo, be bo abalumwa obwonoonefu obumu obw’enjawulo, obunyigiriza ebisa byabwe, ne bubafuula ekizibu eri abalala era omugugu eri bo bennyini. Woowe! Abantu ng’abo bangi nnyo. Abamu bawaŋŋamira nnyo amalala, abalala okwagala ensi; abamu okwegomba kw’omubiri, abalala obukakanyavu oba obusungu obulala obubi. Kale buvunaanyizibwa bwaffe okuyamba bano bonna; era mu kitundu nga tubalabula, era nga tubalaga mu lwatu obubi bw’ekibi ekyo bwe bwenyinyalwa, ate mu kitundu nga tubawa obulagirizi obusaanira ku ddagala lyakyo, tubayambe okuwangula ddala obwonoonefu bwabwe. Ffe tuli abakulembeze b’eggye lya Kristo okulwanyisa amaanyi ga ggeyeena, era tulina okuziyiza ebikolwa byonna eby’ekizikiza buli we tubisanga, ne bwe biba mu baana b’omusana. Tetulina kusaasira bibi by’abatya Katonda okusinga eby’abatatya Katonda, wadde okubiwagira oba okubikkiriza. Gye tukoma okwagala abantu bano, gye tulina okukoma okukiraga, nga tuwakanya ebibi byabwe. Naye era tusuubire okusanga wano abantu abamu abangu okunyiiga, naddala obutali butuukirivu bwe buba bufunye amaanyi, ne bukola ekibiina, ne bangi ne babwagala; bajja kuba ab’obusungu era abatagumiikiriza kunenyezebwa ng’abantu abamu ababi okubasinga, era oboolyawo n’okutya Katonda kwennyini bajja kukwekwasa okuwolereza ensobi zaabwe. Naye abaweereza ba Kristo balina okutuukiriza obuvunaanyizibwa bwabwe, newaakubadde nga beekwata kunyiiga; era tebalina kukyawa muganda waabwe okutuuka n’okuleka okumunenya, oba okuleka ekibi okusigala ku mwoyo gwe. Tewali kubuusabuusa nti kirina okukolebwa n’amagezi mangi, naye kirina okukolebwa.

(3) Ekibinja ekirala ekyetaaga obuyambi obw’enjawulo be Bakristaayo abaddirira, abo abagudde mu kibi ekimu eky’ekyesittaza, oba abakendeeza ku bunyiikivu bwabwe n’okufuba kwabwe, ne balaga nti tebakyayagala nga bwe baayagalanga edda. Nga embeera y’abo abaddirira bw’eri ey’ennaku ennyo, bwe kityo n’obunyiikivu bwaffe bulina okuba bungi nnyo okubakomyawo. Kya nnaku gye bali okufiirwa ekitundu ekinene bwe kityo eky’obulamu bwabwe, n’emirembe gyabwe, n’omugaso gwabwe eri Katonda; n’okufuuka ab’omugaso bwe batyo eri Setaani n’ensonga ye. Kya nnaku gye tuli okulaba nti okutegana kwaffe kwonna kukomekkerezze bwe kuti; era nti, bwe twamala okubateganira ennyo bwe tutyo, era nga twali tubasuubiramu nnyo, byonna byandifudde bwereere bwe bityo. Ekisinga byonna obunaku kwe kulowooza nti Katonda yandiswaziddwa bwe atyo abo be yayagala ennyo bwe atyo, era be yakolera bingi bwe bityo; era nti Kristo yandifunidde ebiwundu bwe bityo mu nnyumba ya mikwano gye. Ate era, okuddirira okw’ekitundu kulina engeri ey’obuzaaliranwa ey’okutuusa ku kuvaamu ddala mu kukkiriza, era kwandikutuusizza, singa ekisa eky’enjawulo tekikuziyiza. Kale gye bukoma okuba ey’ennaku embeera y’Abakristaayo ng’abo, gye tulina okukoma okufuba okubakomyawo. Tulina ‘okubaluŋŋamyanga mu buwombeefu abo abagudde mu kibi,’ naye era tulabe nga ekiwundu kikeberebwa bulungi ne kiwona, era nga ekiyungo kizzibwa bulungi mu kifo kyakyo, ne bwe kiba kinaaleeta obulumi bwenkana wa. Tulina okussaayo omwoyo naddala ku kitiibwa ky’enjiri, era tulabe nga balaga obujulizi obw’okwenenya okw’amazima, era nga batula ekibi kyabwe mu bwereere era mu bujjuvu, Ekkanisa n’okukkiriza kwabwe okutukuvu biryoke biddizibweko ku kitiibwa olw’ekiwundu kye baaleetera eddiini. Okukomyawo omwoyo ng’ogwo kwetaaga obukugu bungi.

(4) Ekibinja eky’enkomerero kye nnaayogerako wano, ng’ekyetaaga okufaayo kwaffe, be bo ab’amaanyi; kubanga nabo beetaaga obuyambi bwaffe: mu kitundu okukuuma ekisa kye balina; mu kitundu okubayamba okweyongera mu maaso; era mu kitundu okubaluŋŋamya okukozesa amaanyi gaabwe mu kuweereza Kristo n’okuyamba baganda baabwe; era n’okubazzaamu amaanyi okunywerera okutuusa ku nkomerero, balyoke baweebwe engule.

Bano bonna be bagendererwa mu mulimu gw’obuweereza, era ku buli omu ku bo, tulina ‘okukuumanga ekisibo kyonna.’

4. Tulina okussaayo omwoyo mu ngeri ey’enjawulo ku maka, okulaba nga gategekeddwa bulungi, era nga obuvunaanyizibwa bwa buli nkolagana butuukirizibwa. Obulamu bw’eddiini, n’obulungi n’ekitiibwa by’Ekkanisa n’Eggwanga byombi, byesigama nnyo ku nfuga y’amaka n’obuvunaanyizibwa bwago. Bwe tuleka kino ne kiragajjalirwa, tujja kusaanyaawo byonna. Kiki kye tuyinza okukola ffekka okulongoosa ekibiina, singa omulimu gwonna gutugwira ffekka; ate abakulu b’amaka ne baleka obuvunaanyizibwa obwo obwetaagisa obwabwe, bwe balina okutuyambamu? Singa obulungi bwonna butandikibwa obuweereza mu mwoyo gwonna, amaka agatafaayo, agatasaba, era ag’ensi, gayinza okubuzisa, oba okubuziyiza ennyo; so nga, singa musobola okufuna abakulu b’amaka okutuukiriza obuvunaanyizibwa bwabwe, okukwata omulimu we mwagulekera, ne bagutwala mu maaso, obulungi bungi nnyo bwandikoleddwa! Kale mbeegayirira, bwe muba mwagala okulongoosebwa n’obulungi bw’abantu bammwe, mukole kyonna kye musobola okukulaakulanya eddiini mu maka. Olw’ensonga eyo, ka mbeegayirire okussaayo omwoyo ku bintu bino wammanga:

(1) Munoonyereze buli maka bwe gategekeddwa, mulyoke mumanye engeri y’okweyongerayo mu kufuba kwammwe olw’okubayamba okusingawo.

(2) Mugendenga mu bo oluusi n’oluusi, mu kiseera we kiyinzika okuba nga basinga okuba n’eddembe, mubuuze omukulu w’amaka obanga asaba nabo, era obanga abasomera Ebyawandiikibwa, oba kiki ky’akola? Mufube okumatiza abo abaleka kino nti boonoona; era bwe mufuna akaseera, musabe nabo nga temunnagenda, mubalage ekyokulabirako ky’ekyo kye mwagala bakole. Oboolyawo era kiyinza okuba kirungi okubasuubizisa nti bajja kwongera okufaayo ku buvunaanyizibwa bwabwe mu biseera ebijja.

(3) Bwe musanga abamu, olw’obutamanya n’obutamanyiira, abatasobola kusaba, mubasende okwekenneenya ebyetaago byabwe, n’okuleka emitima gyabwe okubikwatibwako, era, mu kiseera kino, mubawe amagezi okukozesa essaala eyawandiikibwa, okusinga obutasaba n’akatono. Naye mubagambe nti kibi kyabwe era nsonyi zaabwe okuba nga baabeerawo mu bulagajjavu bwe butyo, ne batamanya bwetaavu bwabwe bwennyini okutuuka n’obutamanya kwogera na Katonda mu kusaba, so nga buli musabirizi asobola okufuna ebigambo okusaba ekirabo; era noolwekyo, nti essaala eyawandiikibwa eba ya bwetaavu bwokka, ng’omuggo eri omulema, nga tebannasobola kubeera bulungi awatali yo; naye nti balina okumalirira obutamatira nayo, wabula okuyiga okusaba obulungi mangu ddala nga bwe kisoboka, kubanga okusaba kulina okuva mu bwagazi bw’omutima, era kukyukakyuke okusinziira ku byetaago byaffe n’embeera zaffe.

(4) Mulabe nti mu buli maka mulimu ebitabo ebimu eby’omugaso ebikwata ku mutima, ng’oggyeeko Bayibuli. Bwe baba nga tebalina, mubasende okugula ebimu: bwe baba nga tebasobola kubigula, mubawe ebimu bwe muba nga musobola. Bwe muba nga mmwe bennyini temusobola, mufune abaami abamu, oba abantu abalala abagagga, abeetegefu okukola emirimu emirungi, okukikola. Era mubakubirize okubisoma ekiro, nga bawummudde, naddala ku lunaku lwa Mukama.

(5) Mubalage engeri y’okumalako olunaku lwa Mukama; engeri y’okumaliriza emirimu gyabwe egy’ensi, baleme kuba na bibalemesa n’ebibawugula; era bwe bamala okuva mu kkanisa, engeri y’okumalako ekiseera mu maka gaabwe. Obulamu bw’eddiini bwesigama nnyo ku kino, kubanga abantu abaavu tebalina kiseera kirala kya ddembe ekinene; era noolwekyo, bwe bafiirwa kino, bafiirwa byonna, era bajja kusigala nga tebamanyi era nga bali ng’ensolo. Musendesende omukulu wa buli maka okuleetera abaana be n’abaweereza be okumuddiramu Katekisimu, buli Ssabbiiti akawungeezi, n’okumunnyonnyola ku ebyo bye baawulidde mu kkanisa ku lunaku olwo. Temulagajjalira, mbeegayirira, ekitundu kino ekikulu eky’omulimu gwammwe. Mufune abakulu b’amaka okutuukiriza obuvunaanyizibwa bwabwe, era tebajja kubawonya kutegana kungi kwokka, naye bajja kwongera nnyo ku buwanguzi bw’okutegana kwammwe. Omuduumizi bw’asobola okufuna abakulu ab’amagye abali wansi we okutuukiriza obuvunaanyizibwa bwabwe, ayinza okufuga abaserikale n’obuzibu butono nnyo, okusinga singa byonna bibadde ku bibegabega bye yekka. Temusuubira kulaba kulongoosebwa kwa wamu kwonna, okutuusa nga mutuusizza okulongoosebwa kw’amaka. Eddiini entono eyinza okubaawo, wano na wali; naye bw’eba ng’ekoma ku bantu kinnoomu bokka, nga tekulaakulanyizibwa mu maka, tegenda kukulaakulana, era tesuubiza kweyongera kunene mu biseera ebijja.

5. Tulina okunyiikiranga okulambula abalwadde, n’okubayamba okwetegekera obulamu obubala ebibala, oba okufa okw’essanyu. Newaakubadde nga guno gwe gulina okuba omulimu gw’obulamu bwaffe bwonna n’obwabwe, naye mu kiseera ng’ekyo gwetaaga okufaayo okw’enjawulo ennyo ku ludda lwabwe ne ku lwaffe. Ekiseera bwe kiba kinaatera okuggwaawo, era nga balina okutabaganyizibwa ne Katonda kaakano oba tebalitabaganyizibwa n’akatono, oh, nga kibakwatako nnyo okukozesa obulungi essaawa ezo, n’okunyweza obulamu obutaggwaawo! Era bwe tulaba nga tuyinza okusigaza ennaku ntono oba essaawa ntono okwogera nabo olw’obulungi bwabwe obw’emirembe n’emirembe, ani, atali muti oba mutakkiriza, ataandibadde nabo ennyo, n’akola kyonna ky’asobola olw’obulokozi bwabwe mu kiseera ekyo ekitono? Tekijja kutuzuukusamu kusaasira, okutunuulira omuntu agenda ng’aggwaamu amaanyi, n’okulowooza nti mu nnaku ntono omwoyo gwe gujja kuba mu ggulu oba mu ggeyeena? Mazima ddala kijja kugezesa okukkiriza n’obwesimbu bw’abaweereza, okubeeranga ennyo n’abantu abafa! Bwe batyo bajja kufuna akakisa okwetegereza obanga bo bennyini bali ba mazima ddala ku bintu eby’obulamu obugenda okujja. Enkyukakyuka okufa kw’ereeta nnene nnyo, ne kiba nti kirina okutuzuukusamu okuwulira okusinga obunene okulaba omuntu nga ali kumpi nakwo bwe atyo, era kirina okutuleetamu obulumi obusinga obuziba obw’okusaasira, okukola omulimu gwa bamalayika aba wansi eri omwoyo, nga tegunnava mu mubiri, gulyoke gube nga gwetegefu bamalayika ab’oku ntikko okuguwerekera ‘okugabana ku birungi bye yategekera abantu be abatukuvu ab’obwakabaka obw’ekitangaala.’ Omuntu bw’aba ng’anaatera okutuuka ku nkomerero y’olugendo lwe, era ng’omutendera oguddako gumutuusa mu ggulu oba mu ggeyeena, kye kiseera ffe, nga essuubi weeriri, okumuyamba bwe tuba tusobola.

Era nga obwetaavu bwabwe obw’akaseera kano bwe bulina okutukubiriza okukwata akakisa ako olw’obulungi bwabwe, bwe kityo n’omukisa obulwadde n’okulaba okufa nga kusembedde bwe bireeta. Ne aboonoonyi abasinga obukakanyavu bajja kutuwuliriza nga bali ku kitanda kye bafiirako, newaakubadde nga baatunyoomanga edda. Olwo bajja kuleka obukambwe bwabwe, ne baba bawombeefu ng’abaana b’endiga, abo abaali edda abatafugika ng’empologoma. Sisanga n’omu ku kkumi, ku basinga obukakanyavu n’okunyooma mu kitundu kyange, nti bwe batuuka okufa, tebajja kwetoowaza, ne batula ensobi zaabwe, ne balabika ng’abeenenya, ne basuubiza, singa bawona, okulongoosa obulamu bwabwe. Cyprian agamba abalamu, ‘Oyo buli lunaku eyeejjukiza nti agenda kufa, anyooma ebiriwo kaakano n’ayanguwa okutuuka ku bintu ebigenda okujja. Okusingawo ennyo oyo awulira nga ali mu kufa ddala.’ Oh, nga aboonoonyi abasinga obubi bwe balabika okusuula ebibi byabwe n’obumalirivu n’okusuubiza okulongooka, ne bakaaba olw’obusirusiru bwabwe, n’olw’obutaliimu bw’ensi eno, bwe balaba nga okufa kuzze mu mazima ddala gye bali, era nga balina okugenda awatali kulwa! Oboolyawo mujja kugamba nti enkyukakyuka zino ez’okuwalirizibwa si za mu mutima, era nti, noolwekyo, tetulina ssuubi ddene lya kubakolera kirungi kyonna ekirokola. Nzikiriza nti kya bulijjo nnyo aboonoonyi okutiisibwa ne bamalirira ebitaliimu mugaso, naye si kya bulijjo nnyo okukyuka eri Omulokozi mu kiseera ng’ekyo. Augustine yayogera nti, ‘Tayinza kufa bubi oyo abeera omulamu obulungi; era kizibu nnyo oyo abeera omulamu obubi okufa obulungi.’ Naye ‘kizibu nnyo’ ne ‘tekibangawo’ si kimu. Kirina okutufuula ffe nabo abanyiikivu okusingawo mu kiseera eky’obulamu obulungi, kubanga ‘kizibu nnyo’; naye era tusaanidde okwekakaba ku nkomerero, nga tukozesa eddagala erisinga obulungi, kubanga si ‘tekibangawo’.

Naye nga bwe sigenderera kuwandiika kitabo kya bulagirizi ku mulimu gwonna ogw’obuweereza, sijja kulwawo kubabuulira mu bujjuvu ekirina okukolerwa abantu mu kaseera kaabwe ak’enkomerero; naye nja kwogera ku bintu bisatu oba bina byokka, ng’ebisaanidde okussibwako omwoyo mu ngeri ey’enjawulo.

(1) Temulindanga okutuusa nga amaanyi gaabwe n’okutegeera kwabwe biweddewo, era nga ekiseera kifunze nnyo ne kiba nti kumpi temumanyi kya kukola; naye mugende gye bali amangu ddala nga bwe muwulira nti balwadde, ne bwe baba nga babatumyeko oba nga tebabatumyeko.(2) Ekiseera bwe kiba kifunze nnyo, ne watabaawo kakisa kubayigiriza misingi gy’eddiini mu ntegeka yaayo, mukakase nti munyweza ensonga enkulu, era mwogere nnyo ku mazima ago agasinga okuyamba okukyuka kwabwe, nga mubalaga ekitiibwa ky’obulamu obugenda okujja, n’ekkubo mwe bwatugulirwa, n’ekibi ekinene n’obusirusiru bwabwe obw’okubulagajjalira mu kiseera eky’obulamu obulungi; naye era nga mubalaga nti kikyasoboka okubufuna, bwe banaakkiriza Kristo, Omulokozi yekka, ne beenenya ebibi byabwe.(3) Bwe bawona, mukakase nti mubajjukiza ebisuubizo byabwe n’okumalirira kwabwe mu kiseera eky’obulwadde. Mugende gye bali mu bugenderevu okubinyweza mu mitima gyabwe; era buli lwe mubalaba oluvannyuma nga bagayadde, mugende gye bali, mubajjukize kye baayogera bwe baali bagalamidde ku kitanda ky’obulwadde. Era kubanga kino kigasa nnyo abo abawona, era kibadde ekkubo ery’okukyuka kw’emyoyo emingi, kyetaagisa nnyo okugenda eri abo abalwadde obutali bwa kufa, nga bwe mugenda eri abo abafa, mulyoke mufune omukisa okubakubiriza okwenenya, era oluvannyuma mube n’ekyo eky’okubawozesa ku bibi byabwe; nga omulabirizi wa Cologne bw’agambibwa okuddamu Kabaka omukulu Sigismund, bwe yamubuuza ekkubo ery’okulokolebwa kye liri, ‘Alina okuba ekyo kye yamalirira, oba kye yasuubiza okuba, lwe yasembayo okubonyaabonyezebwa endwadde y’amayinja mu nsigo n’ey’ebinywa ebizimba.’

6. Tulina okunenya n’okubuulirira abo abeeyisa mu ngeri ey’ekyesittaza oba abateenenya. Nga tetunnaleeta nsonga ng’ezo mu maaso g’ekkanisa, oba ab’obuyinza mu yo, kitera okusinga okusaanira omuweereza okugezaako ye yennyini ky’asobola okukola mu kyama okuleeta omwonoonyi ku kwenenya, naddala bwe kiba nga si musango ogw’olwatu. Wano mwetaagisa obukugu bungi, era wabeewo enjawulo, okusinziira ku mbeera ez’enjawulo ez’aboonoonyi; naye eri abasinga kijja kwetaagisa okwogera mu lwatu olusingayo n’amaanyi agasingayo, okunyeenya emitima gyabwe egitafaayo, n’okubalaga kye kitegeeza okuzannya n’ekibi; n’okubamanyisa obubi bwakyo, n’ebivaamu byakyo eby’ennaku eri Katonda ne bo bennyini.

7. Ekitundu eky’enkomerero eky’obulabirizi bwaffe, kye nnaayogerako, kiri mu kukozesa okukangavvula kw’Ekkanisa. Kuno kuli, oluvannyuma lw’okunenya okw’ekyama okwogeddwako waggulu, mu kunenya okw’olwatu okusingawo, nga kugattiddwako okukubiriza okwenenya, mu kusabira omwonoonyi, mu kukomyawo oyo eyeenenya, ne mu kugoba n’okwewala oyo ateenenya.

(1) Mu nsonga ez’emisango egy’olwatu, era ne mu egyo egy’ekyama okusingawo, omwonoonyi bw’asigala nga teyeenenyezza, alina okunenyezebwa mu maaso ga bonna, era n’addamu okuyitibwa okwenenya. Kino tekikendeera kuba buvunaanyizibwa bwaffe, olw’okuba tetwafaayo nnyo ku kukikola. Si kiragiro kya Kristo kyokka okutegeeza Ekkanisa, naye n’ekya Pawulo nti ‘banenyezenga mu lwatu,’ era Ekkanisa yakikolanga bulijjo, okutuusa okwefaako n’eddiini ey’okungulu bwe byabaleetera okugayaala mu kino ne mu buvunaanyizibwa obulala. Tewali nsonga ya kubuusabuusa obanga kino buvunaanyizibwa bwaffe, era tewali nsonga nnyo ey’okubuusabuusa obanga tubadde si beesigwa mu kukikola. Bangi ku ffe, abandikwatiddwa ensonyi okulekayo okubuulira oba okusaba n’ekitundu kyokka ky’ekyo, tetulowoozezza nnyo kye tukola, nga tubeera mu kulagajjalira buvunaanyizibwa buno mu bugenderevu, n’ebitundu ebirala eby’okukangavvula, okumala ebbanga eddene nga bwe tukoze. Tetulowooza nnyo nga bwe twetisseeko omusango gw’okulayira, n’obutamiivu, n’obwenzi, n’emisango emirala ku mitwe gyaffe, nga tulagajjalira okukozesa engeri Katonda ze yateekawo okubiwonya.

Singa wabaawo agamba nti, Tekisuubirwa nti okunenya mu lwatu kunaabagasa, nti mu kifo ky’ekyo bajja kunyiiga olw’ensonyi zaakwo; nziramu –

[a] Tekisaanira kitonde okuwakanya ebiragiro bya Katonda nti tebigasa, oba okuvuma obuweereza bwa Katonda mu kifo ky’okubukola, n’okussa amagezi ge okuwakanya Omutonzi we. Katonda asobola okufuula ebiragiro bye ebigasa, oba teyandibiteeseewo.

[b] Omugaso gw’okukangavvula gweyoleka lwatu, mu kuswaza ekibi n’okwetoowaza omwonoonyi, ne mu kulaga obutukuvu bwa Kristo, n’obw’okuyigiriza kwe n’Ekkanisa ye, mu maaso g’ensi yonna.

[c] Mulikola ki n’aboonoonyi ng’abo? Mulibaleka nga tebalina ssuubi? Ekyo kyandibadde kya bukambwe okusinga okubanenya. Mulikozesa engeri endala? Nedda, kitwalibwa nti engeri endala zonna zikozeseddwa nga tezirina kye zivuddemu; kubanga lino lye ddagala ery’enkomerero.

[d] Omugaso omukulu ogw’okukangavvula kuno okw’olwatu tegukwata ku mwonoonyi yekka, wabula ku Kkanisa. Kuyamba nnyo okutiisa abalala baleme kukola misango gyefaananyirizaako, bwe kityo ekibiina n’okusinza kwabwe ne bikuumibwa nga birongoofu. Seneca yasobola okwogera nti, ‘Oyo asonyiwa ebibi ebiriwo kaakano abiyisa eri abazzukulu.’ Era awalala, ‘Oyo asaasira abazzi b’emisango alumya abalungi.’(2) Wamu n’okunenya tulina okugattako okukubiriza omwonoonyi okwenenya, n’okwatula okwenenya okwo mu lwatu Ekkanisa eryoke ematire. Nga Ekkanisa bw’erina obuvunaanyizibwa okwewala okussa ekimu n’aboonoonyi ab’ekyesittaza abateenenya, bwe kityo, bwe bamala okufuna obujulizi ku kibi kyabwe, era balina okufuna obujulizi ku kwenenya kwabwe; kubanga tetuyinza kubamanya nti beenenyezza awatali bujulizi; era bujulizi ki Ekkanisa bw’eyinza okufuna okuggyako okwatula kwabwe okw’okwenenya, n’oluvannyuma okulongooka kwabwe okw’amazima Amagezi mangi, nzikiriza, galina okukozesebwa mu nkola ng’ezo, tuleme kukola kabi okusinga obulungi; naye galina okuba amagezi ag’Ekikristaayo ng’ago agategeka obuvunaanyizibwa, ne bugatuusa ku bigendererwa byabwo, so si amagezi ag’omubiri ng’ago agandibunafuya oba okubuggyawo. Mu kutuukiriza obuvunaanyizibwa buno, tusaanidde okukola n’obwetoowaze, ne bwe tuba nga tukola n’obukambwe obusingayo, era tulage lwatu nti si lwa bukyayi bwonna, wadde omwoyo ogw’okwefuula mukama, wadde okwesasuza olw’ekibi kyonna kye tukoleddwa, wabula buvunaanyizibwa obwetaagisa bwe tutayinza kulagajjalira nga tukuuma omuntu waffe ow’omunda; era, noolwekyo, kiyinza okuba kisaanira okulaga abantu ebiragiro bya Katonda ebitulagira okukola kye tukola, mu bigambo nga bino wammanga: ‘Baganda bange, ekibi kibi kya kukyayibwa nnyo mu maaso ga Katonda omutukuvu ennyo, ne bwe kiba nga aboonoonyi abateenenya bakitwala nga kitono kitya, ne kiba nti yategeka okubonyaabonyezebwa okw’emirembe n’emirembe mu ggeyeena okukibonereza; era tewali ngeri ntono eyinza okuziyiza ekibonerezo ekyo okuggyako ssaddaaka y’Omwana wa Katonda, ng’ekozesebwa eri abo abakyenenya mu mazima ne bakireka; era noolwekyo Katonda, alagira abantu bonna okwenenya, yatulagira “okubuuliraganenga ffekka na ffekka bulijjo ng’ekiseera kikyaliwo, waleme okubaawo n’omu akakanyazibwa obulimba bw’ekibi,” (Abaebbulaniya 3.13) era nti tetukyawanga muganda waffe mu mutima gwaffe, naye mu ngeri yonna tunenyenga munnaffe, ne tutaleka kibi kubeera ku ye, (Ebyabaleevi 19.17) era nti muganda waffe bw’atusobyanga, tumutegeeze ekisobyo kye nga tuli babiri; era bw’agaana okutuwuliriza, tutwale abalala babiri oba basatu; era bw’agaana okubawuliriza, tutegeeze Ekkanisa; era bw’agaana okuwuliriza Ekkanisa, abeere gye tuli nga munnaggwanga era omuwooza w’omusolo; (Matayo 18.15-17) era abo aboonoona, tulina okubanenya mu lwatu, abalala balyoke batye, (1 Timoseewo 5.20) era tunenyenga n’obuyinza bwonna: (Tito 2.15) weewaawo, ne bwe kyandibadde omutume wa Kristo ayonoona mu lwatu, alina okunenyezebwa mu lwatu, nga Pawulo bwe yakola Peetero; (Abaggalatiya 2.11,14) era bwe bateenenya, tulina okubeewala, era n’ab’engeri eyo n’okulya tetulyanga nabo, (2 Basessaloniika 3.6, 11, 12, 14; 1 Abakkolinso 5:11-13.)

‘Bwe tumaze okuwulira ku nneeyisa ey’ensonyi eya A. B. ow’omu kkanisa eno, oba ow’omu kitundu kino, era bwe tufunye obukakafu obumala nti yakola ekibi eky’omuzizo eky’–, tufubye nnyo okukwatagana naye tumuleete eri okwenenya; naye, olw’ennaku y’emitima gyaffe, tetulaba kibala kimatiza mu kufuba kwaffe; wabula alabika ng’akyasigadde nga teyeenenyezza (oba akyabeera mu kibi kye kimu, newakubadde ayatula n’akamwa nti yeenenyezza). N’olwekyo tulaba nga buvunaanyizibwa bwaffe okweyongerayo okukozesa eddagala eryo eddala Kristo lye yatulagira okugezaako; era kyetuva tumwegayirira, mu linnya lya Mukama, awatali kulwisaawo nate, ateeke ku mutima obunene bw’ekibi kye, ekibi ky’akoze Kristo n’ekyo ky’akoze ye kennyini, n’ekisittale n’ennaku by’aleetedde abalala. Era mmwegayirira nnyo, ku lw’omwoyo gwe ye, alowooze ky’ayinza okufuna olw’ekibi kye n’obutenenya bwe, era oba nga kinaaliyira okufiirwa obulamu obutaggwaawo; era nga bw’alowooza okuyimirira mu maaso ga Katonda ku musango, oba okulabika mu maaso ga Mukama Yesu, okufa bwe kulisikula omwoyo gwe okuva mu mubiri gwe, singa alisangibwa mu mbeera eno ey’obutenenya. Era mmwegayirira, ku lw’omwoyo gwe ye, era, ng’omubaka wa Yesu Kristo, mmulagira, nga bw’aliwoza ku ekyo ekikontana mu maaso g’entebe ya Katonda ey’omusango, aleke obukakanyavu n’obutenenya bw’omutima gwe, era ayatule era akungubagire ekibi kye mu maaso ga Katonda n’ekibiina kino awatali bunnanfuusi. Era okwegayirira kuno nkulangirira wano, si lwa bukyayi bwonna eri omuntu we, nga Mukama bw’amanyi, wabula olw’okwagala omwoyo gwe, n’olw’okugondera Kristo, eyakimfuula omulimu gwange; nga nneegomba nti, bwe kiba kiyinzika, alokolebwe okuva mu kibi kye, n’okuva mu buyinza bwa Setaani, n’okuva mu busungu bwa Katonda obutaggwaawo, era atabaganyizibwe ne Katonda n’Ekkanisa ye; n’olwekyo, atoowazibwe olw’okunakuwala okw’amazima, nga tannatoowazibwa kusalirwa musango ogutaliiko ddagala.’

Mu ngeri eyo, bwe ndowooza, okubuulirira kwaffe okw’olwatu bwe kwandibadde; era, mu mbeera ezimu, omwonoonyi bw’alowooza nti ekibi kye kitono, kiyinza okwetaagisa okulaga ebikyongera obuzito, naddala nga tujuliza ebitundu ebimu eby’Ebyawandiikibwa ebyogera ku bubi bwakyo n’akabi kaakyo.

(3) Wamu n’okunenya kuno n’okubuulirira, tuteekwa okugattako essaala z’ekibiina ku lw’oyo eyayonoona. Kino kirina okukolebwa mu buli nsonga ey’okukangavvula, naye naddala oyo eyayonoona bw’ataagala kubaawo kubuulirirwa, oba bw’atalaga kabonero konna ka kwenenya, era n’atalaga kwegomba kwonna kwa ssaala z’ekibiina. Mu mbeera ng’ezo, naddala, kiriba kituufu ffe ffennyini okusaba ekibiina kimusabire, nga tukyegayirira kirowooze embeera ey’entiisa abatenenya gye balimu, era kisaasire omwoyo omwavu ogwazibiddwa amaaso era ogwakakanyazibwa ennyo ekibi ne Setaani, ne kiba nti tegusobola kwesaasira; era kirowooze kye kitegeeza omuntu okulabika mu maaso ga Katonda omulamu mu mbeera ng’eyo, n’olwekyo beegatte mu kusaba okw’amaanyi eri Katonda, amuzibule amaaso, era agonze, era atoowaze omutima gwe omukakanyavu, nga tannatuuka mu ggeyeena awatali ddagala. Era, bwe kityo, tubeerenga n’amaanyi mangi mu kumusabira, ekibiina kisikirizibwe okwegatta naffe n’omutima gwonna; era ani amanyi oba Katonda ayinza okuwulira essaala zaffe, n’omutima gw’omwonoonyi ne gugonda olw’essaala ezo, okusinga olw’okubuulirira kwaffe kwonna? Mu ndowooza yange, kkubo lya kutenderezebwa nnyo ery’ekkanisa ezimu, ezirina empisa, okumala ennaku ssatu ezidiriŋŋana, okusaba ekibiina kyegatte mu kusaba okw’amaanyi eri Katonda omwonoonyi azibuke amaaso, omutima gwe gugonde, era alokolebwe okuva mu butenenya n’okufa okutaggwaawo. Singa abaweereza baali n’omwoyo omwesimbu mu kutuukiriza omulimu guno mu bujjuvu era nga beefiiriza, bandigufunyeemu ekintu, era ne basuubira omukisa ku gwo; naye bwe twewoma buli kirimu akabi oba ekitasanyusa mu mulimu gwaffe, ne twesamba buli kya buwanana oba ekireeta emitawaana, tetuyinza kusuubira nti ekirungi kyonna ekinene kinaavaamu olw’okukozesa ebikozesebwa mu ngeri ey’omubiri era ey’ekitundu bwe kityo; era newakubadde ng’abamu wano na wali bayinza okukwatibwako, kyokka tetuyinza kusuubira nti enjiri ebune mangu era egulumizibwe nga tukola omulimu gwaffe mu bunafu bwe butyo era nga tetugutuukiriza bwe tutyo.(4) Tuteekwa okuzza omwenenyi mu kussa kimu kw’Ekkanisa. Nga bwe tutateekwa kuyigiriza oyo eyayonoona kunyooma kukangavvula olw’okumwanguyiza ennyo, bwe tutyo era tetuteekwa kumumalamu maanyi olw’obukambwe obusukkiridde. Bw’alabika nga ddala ategedde obubi bw’enneeyisa ye, era nga yeenenyezza ku lwayo, tuteekwa okulaba nga ayatula omusango gwe, era nga asuubiza okudduka ebibi ng’ebyo mu biseera ebijja, okwekuuma ennyo n’okutambula n’obwegendereza okusingawo, okwewala okukemebwa, obuteesiga maanyi ge ye, n’okwesigama ku kisa ekiri mu Kristo Yesu.

Tuteekwa okumukakasa obugagga bw’okwagala kwa Katonda, n’obumala bw’omusaayi gwa Kristo okusonyiwa ebibi bye, bw’anaakkiriza ne yeenenya.

Tuteekwa okulaba nga yeegayirira okuzzibwa mu kussa kimu kw’Ekkanisa, era nga yeegomba bamusabire eri Katonda asonyiyibwe era alokolebwe.

Tuteekwa okukuutira Ekkanisa egoberere Kristo, mu kusonyiwa omuntu eyeenenyezza n’okumukuuma mu kussa kimu; oba, bwe yali agobeddwa, mu kumuzza mu kussa kimu nabo; era nti tebateekwa kumuvuma n’ebibi bye, wadde okumusoomoza nabyo, wabula babisonyiwe, nga Kristo bw’asonyiwa. Ekisembayo, tuteekwa okwebaza Katonda olw’okudda kwe, n’okusaba anywezebwe era akuumibwe mu biseera eby’omu maaso.

(5) Ekitundu ekisembayo eky’okukangavvula kwe kugoba mu kussa kimu kw’Ekkanisa abo abasigala nga tebeenenyezza, oluvannyuma lw’okugezesebwa okumala.

Okugobwa mu kussa kimu kw’Ekkanisa, okutera okuyitibwa okuboolebwa, kwa ngeri oba madaala ag’enjawulo, agatateekwa kutabulwa; naye ekyo ekisinga okwetaagisa okukolebwanga mu ffe, kwe kuggya bugyi omwonoonyi atenenya mu kussa kimu kwaffe, okutuusa Mukama lw’alisiima okumuwa okwenenya.

Mu kugoba kuno oba okuggyibwawo kuno, omuweereza oba abakulembeze b’Ekkanisa balina okukuutira abantu n’obuyinza, mu linnya lya Mukama, obutakolagana naye, n’okumulangirira ng’omuntu Ekkanisa gw’eteekwa okwewala okussa naye kimu; era kiba buvunaanyizibwa bw’abantu okumwewala n’obwegendereza, kasita okukuutira kw’omusumba tekuwakanya Kigambo kya Katonda. Naye, tuteekwa okusabira okwenenya n’okuzzibwa obuggya ne bw’abo ababoolebwa; era Katonda bw’alibawa okwenenya, tuteekwa okubakkiriza nate n’essanyu mu kussa kimu kw’Ekkanisa.

Singa twali beesigwa mu kukola okukangavvula kuno nga bwe tumatidde ku nsonga yaakwo n’engeri yaakwo; era singa tetwakunyooma n’okukuvumisa olw’obulagajjavu bwaffe, ate nga tukuwandiikako era tukuwolereza n’okutendereza okusingira ddala! Kisaana okulowoozebwako, ani alisinga okuvunaanibwa omusango omuzito ku nsonga eno mu maaso g’entebe ya Katonda ey’omusango – abo abaavuma era abaaziyiza okukangavvula n’ennimi zaabwe, kubanga tebaamanya butonde bwakwo n’obwetaavu bwakwo; oba ffe abakunyoomesezza ennyo olw’obutakukola buli kiseera, ate nga n’ennimi zaffe tukugulumizizza? Singa obunnanfuusi si kibi, oba singa okumanya Mukama waffe by’ayagala tekuba kintu kyongera buzito ku bujeemu, kale tuyinza okuba mu mbeera esinga eyaabwe; naye singa bino bibi binene, tuteekwa okuba ababi nnyo okusinga abantu bennyini be tusalira omusango mu ddoboozi ery’omwanguka. Sijja kuwabula abo abawolereza okukangavvula n’obunyiikivu naye ne bakulagajjalira n’obukakanyavu, okwejjulula byonna bye baayogera, okutuusa lwe baliba beetegefu okukola nga bwe boogera; wadde okwegaana empolereza zaabwe ez’okukangavvula, okutuusa lwe balimalirira okukukola; wadde okwokya ebitabo byonna bye baawandiika ku lwakwo, n’ebiwandiiko byonna eby’ebyo bye baawaayo n’akabi ke baayingira ku lwakwo, bireme okuyimirira ne bibasaliza omusango, ne bibaswaza. Naye nandibasendasenda, awatali kulwisaawo nate, bakwataganye ebikolwa byabwe n’obujulirwa buno bwe baawa, sikulwa nga gye bakoma okukakasibwa nti baatendereza okukangavvula, gye bakoma okukakasibwa nti beesalira omusango olw’okukulagajjalira. Kinneewuunyisizza nnyo okuwulira abamu, be nnali ntwala ng’abasomi b’eby’eddiini ab’ekitiibwa era abatya Katonda, nga bavuma, ng’akabinja akeekutudde, abo be bayita Sacramentarians ne Disciplinarians. Era, bwe nnayagala okumanya be baali bategeeza, ne bambuulira nti baali bategeeza abo abatagaba Ekijjulo kya Mukama eri ekitundu kyonna, n’abo abaawula abantu olw’okukangavvula kwabwe. Nnali ndowooza nti omukemi aba afunye obuwanguzi bunene, singa yandisobodde okuleetera omusumba omu yekka atya Katonda ow’ekkanisa okulagajjalira okukangavvula, nga bwe kyandibadde singa amuleetedde okulagajjalira okubuulira; n’okusingawo singa yandimuleetedde okusiima obulagajjavu obwo: naye kirabika afunye abamu okunyooma abo abatuukiriza omulimu bo gwe balagajjalira. Nkakasa nti, singa kyategeerekeka bulungi obungi bw’obuyinza n’omulimu gw’obusumba ebiri mu kuluŋŋamya Ekkanisa, era kyandizuuliddwa nti okuwakanya okukangavvula kuli kumpi n’okuwakanya obuweereza; n’okuwakanya obuweereza kuli kumpi n’okuwakanya Ekkanisa ddala; n’okuwakanya Ekkanisa kuli kumpi n’okuwakanya Kristo ddala. Temunenya bukambwe bw’ekyo ekivaamu, okutuusa nga musobola okukyewala, ne mwerongoosa okuva ku musango gwakyo mu maaso ga Mukama.

Ekyayita Ekiddako