Essuula 16 · eddakiika 8 ez’okusoma · eddakiika 10 ez’okuwuliriza
Ennyingo 1
Nsooka okubawa obulagirizi obumu obw’okuleeta abantu bammwe okukkiriza enkola eno ey’okuyigiriza katekisimu n’okubalagirira.
1. Ekkubo erisinga byonna lye lino: omuweereza okwetwala bw’atyo mu bulamu bwe bwonna ne mu buweereza bwe, abantu be ne bakakasa obusobozi bwe, obwesimbu bwe, n’okwagala kwe gye bali okutali kwa bukuusa. Kubanga bwe bamutwala ng’atalina kumanya, banaanyoomanga okuyigiriza kwe, ne beerowooza nti nabo bagezi nga ye; era bwe balowooza nti anoonya bibye ku bubwe, oba nti munnanfuusi, era nti tategeeza ky’ayogera, banaabuusabuusanga byonna by’ayogera ne by’abakolera, era tebajja kumufaako. Naye bwe bakakasa nti ategeera ky’akola, era ne bassa nnyo ekitiibwa mu busobozi bwe, banaamussangamu ekitiibwa, ne bakkiriza okubuulirira kwe mu bwangu; era bwe bakakasa obugolokofu bwe, tebajja kubuusabuusa nnyo by’abaleetera; era bwe balaba nti talina bigendererwa bye ku bubwe, wabula obulungi bwabwe bwokka, banaakkirizanga mangu by’abagamba. Era kubanga abo be mpandiikira balowoozebwa obutaba ku baweereza abasinga obusobozi, era bayinza okuggwaamu essuubi ery’okussibwamu ekitiibwa olw’ebitone byabwe, nnandibagambye nti: mweetaaga nnyo okwongera okusoma n’okufuba okubyongera; era kye mubulwa mu busobozi kiteekwa okujjuzibwa mu birala ebibasaanyiza, olwo okubuulirira kwammwe kuyinza okubala ebibala ng’okw’abalala.
Singa abaweereza bakkiriza okugula ekifo mu mitima gy’abantu baabwe ne bwe kiba nga kibatwalako nnyo eri omubiri gwabwe, ne beetoowaza gye bali, ne babeera ab’omukwano, ab’okwagala, era ab’amagezi mu nneeyisa yaabwe, ne bayitirira mu bikolwa ebirungi nga bwe basobola, bandisobodde okukola ebingi ennyo mu bantu baabwe okusinga bye batera okukola; si nti tusaanye okufaayo ennyo ku kifo kyaffe mu bo ku lwaffe ffekka, wabula tusobole okusingawo okutumbula ebya Kristo, n’okwongera mu maaso obulokozi bwabwe. Singa si ku lwabwe bo, tekyandibadde kikulu oba nga batwagala oba nga batukyawa; naye mukulu wa ggye ki ayinza okukola omulimu omunene n’eggye erimukyawa? Era tuyinza tutya okulowooza nti banaafaayo nnyo ku kubuulirira kwaffe, nga bakyawa oba nga banyooma abo ababawa okubuulirira okwo? N’olwekyo, mufube okufuna ekifo ekimala mu kitiibwa n’okwagala kw’abantu bammwe, olwo munaasobola okubawangula obulungi. Naye oboolyawo abamu banaagamba nti: Omuweereza akole ki bw’akizuula nti afiiriddwa okwagala kw’abantu be? Kino nkiddamu nti: Bwe baba abantu ababi ennyo ne batamukyawa lwa bunafu bwonna oba nneeyisa embi gy’alina, wabula olw’okufuba okubakolera obulungi kwokka, era nga bandikyaye n’omulala yenna eyandikoze omulimu gwe; olwo ateekwa n’obugumiikiriza n’obuwombeefu okweyongera ‘okuluŋŋamya n’obwetoowaze abo abamuwakanya, oboolyawo Katonda alibawa okwenenya, ne bamanya amazima.’ Naye bwe kiba nga kiva ku bunafu bwe obumu, oba okwawukana ku ndowooza entonotono, oba obukyayi eri omuntu we yennyini, asooke agezeeko okuggyawo obukyayi obwo mu ngeri zonna ezikkirizibwa; era bw’atasobola, abagambe nti, ‘Sifuba ku lwange, wabula ku lwammwe; kale, nga bwe mutayagala kugondera Kigambo nga kiva gye ndi, mbasaba mukkirize okufuna omulala ayinza okubakolera obulungi obwo bwe sisobola,’ olwo abaleke, agezeeko okulaba oba omuntu omulala tayinza kubasaanira okusinga, naye n’asaanira abantu abalala okusinga. Kubanga omuntu ow’omwoyo omulungi era ow’amazima tayinza kwangu kusigala n’abantu nga tebamwagala; era omuntu omwesimbu, olw’omugaso gwe yennyini gwonna, kizibu n’okusingawo okusigala mu kifo w’alabika nga taliiko ky’agasa, era w’aziyiza obulungi bwe bandifunye okuva eri omuntu omulala, alina enkizo ey’okwagalibwa n’okussibwamu ekitiibwa okusingawo. 2. Nga twetegese bwe tutyo mu bulambalamba, ekiddako kwe kukozesa amakubo agasinga amaanyi okubakakasa omugaso n’obwetaavu bw’enkola eno eri emyoyo gyabwe. Engeri y’okufuna abantu okukkiriza ekintu kyonna ky’oleese, kwe kubalaga nti kirungi era kya mugaso gye bali. N’olwekyo musaanye okusooka okubabuulira obubaka obumu obw’amaanyi obukakasa ku nsonga eno, ne mubalaga omugaso n’obwetaavu bw’okumanya amazima ga Katonda okutwalira awamu, n’okumanya ennono ezisookerwako mu ngeri ey’enjawulo; era nti abakadde balina omulimu gwe gumu n’obwetaavu bwe bumu ng’abalala, era mu ngeri ezimu n’okusingawo: okugeza, okuva mu Abaebbulaniya 5:12: ‘Newaakubadde nga kaakano mwandibadde musobola okuyigiriza abalala, kyetaaga okuddamu okubayigiriza, ebintu ebya bulijjo eby’amazima ebikwata ku kigambo kya Katonda. Mwetaaga mata so si mmere enkalubo ey’abakulu,’ olunyiriri olutuwa ebintu bingi eby’okwetegereza ebituukagana n’ekigendererwa kyaffe kati:
Okugeza,
(1) Nti ebigambo bya Katonda biteekwa okuba eby’okuyiga by’omuntu.
(2) Abaweereza bateekwa okubiyigiriza, n’abantu bateekwa okubiyiga okuva gye bali.
(3) Ebigambo bya Katonda birina ennono ezimu ez’omusingi, buli ayagala okulokolebwa z’ateekwa okumanya.
(4) Ennono zino ziteekwa okusooka okuyigibwa: eyo y’engeri entuufu ey’okugoberera.
(5) Kisaanidde okusuubira nti abantu bakulaakulane mu kumanya, okusinziira ku makubo ag’okuyigirizibwa ge balina; era bwe batakulaakulana, kye kibi kyabwe ekinene.
(6) Bwe wabaawo ababeeredde ebbanga ddene mu Kkanisa, nga bafuna amakubo ag’okumanya, naye nga tebannamanya nnono zino ezisookerwako, beetaaga okuziyigirizibwa ne kaakano, ne bwe baba bakadde batya.
Bino byonna birabikira ddala mu lunyiriri olwo; era wano we tufunira akakisa akalungi, mu nsonga nnyingi ezitegeerekeka era ezikakasa, okubalaga: Ekisooka, obwetaavu bw’okumanya ebigambo bya Katonda. Eky’okubiri, era okusingira ddala, obw’okumanya ennono ez’omusingi. Eky’okusatu, era mu ngeri ey’enjawulo eri abakadde, abamaze okwonoona ebiseera bingi bwe bityo mu kibi, era abamaze ebbanga ddene nga basuubiza okwenenya nga bakaddiye; abandibadde abayigiriza b’abato, era obutamanya bwabwe kibi kya mirundi ebiri n’ensonyi ez’emirundi ebiri; abasigazza ebiseera bitono nnyo eby’okuyiga, era abali okumpi ennyo n’okufa n’omusango; era abalina emyoyo egy’okulokolebwa oba egy’okubula nga abalala. Mubakakase nti tekisoboka kutambulira mu kkubo erigenda mu ggulu nga tolimanyi, nga mu kkubo eryo mulimu ebizibu bingi n’abalabe bangi; era nga abantu tebasobola kukola mirimu gyabwe egy’ensi nga tebalina kumanya, wadde okuyiga omulimu gw’emikono nga tebasoose kugwegesebwa. Mubakakase nga bwe kiri ekyekontanya okuba Omukristaayo naye n’ogaana okuyiga; kubanga Omukristaayo kye ki, bw’atali muyigirizwa wa Kristo? Era ayinza atya okuba omuyigirizwa wa Kristo oyo agaana okuyigirizibwa ye? Era oyo agaana okuyigirizibwa abaweereza be, agaana okuyigirizibwa ye; kubanga Kristo tajja kukka nate okuva mu ggulu okubayigiriza n’akamwa ke ye, wabula yalonda abaweereza be okukuuma essomero n’okubayigiriza nga bali wansi we. N’olwekyo okugamba nti tebajja kuyigirizibwa baweereza be, kwe kugamba nti tebajja kuyigirizibwa Kristo; era ekyo kwe kugamba nti tebajja kuba bayigirizwa be, oba nti si Bakristaayo.
Mubategeeze nti guno si mulimu gwa kwesalirawo gwe twegunjiddeyo ne tugubateekako; wabula nti tuwalirizibwa, era nti bwe tutalabirira buli muntu mu kisibo nga bwe tusobola, bayinza okufa olw’obutali butuukirivu bwabwe; naye omusaayi gwabwe Katonda aliguvunaana ffe. Mubalage nti Katonda, so si ffe, ye yategeka omulimu guno era ye agututeeseko; era n’olwekyo bwe baguvumirira, Katonda gwe banenya okusinga ffe. Mubabuuze nti: bandibadde bakambwe bwe batyo eri omuweereza waabwe ne baagala asuule omwoyo gwe ye, ng’amanyi era ng’ayagadde, olw’okutya okubatawaanya ng’agezaako okubaziyiza okusalirwa omusango gw’okuzikirira? Mubategeeze bulungi obuweereza bwe buli, n’obwetaavu Ekkanisa bw’ebulina; nti buli mu kuyigiriza n’okuluŋŋamya ekisibo kyonna; era nti, nga bwe bateekwa okujja mu kkuŋŋaaniro, ng’abayizi bwe bagenda ku ssomero, bwe batyo bateekwa okukkiriza okunnyonnyola bye bayize, n’okweyongera okuyigirizibwa, omuntu kinnoomu. Mubategeeze nga kino bwe kibatuusa ku bulokozi bwabwe, nga bwe kunaaba okukozesa obulungi ebiseera byabwe, era nga bwe kinaaziyiza obutaliimu n’ebibi bingi. Era bwe banaamala okukizuula nti kiri ku lw’obulungi bwabwe, banaakikkiriza mangu.
3. Kino bwe kimala okukolebwa, kijja kuba kyetaagisa nnyo okuwa buli maka mu kitundu kopi ya katekisimu, oba ga bagagga oba ga baavu, balyoke baleme kubaako na kya kwewolereza: kubanga bwe mubaleka okuzigula bo bennyini, oboolyawo kimu kya kubiri ku bo tebajja kuzifuna; naye bwe baweebwa kopi mu ngalo zaabwe, okuzikkiriza kujja kuba ng’okweyama okuziyiga; era bwe banaasoma obusoma okukubiriza okulimu (nga bwe kirabika nga bajja kukusoma), kiyinza okubakakasa n’okubakubiriza okukkiriza. Ku kuzigaba, engeri esinga obulungi kwe kuba nti omuweereza asooka kulangirira mu kkuŋŋaaniro nti zijja kuleetebwa mu maka gaabwe, olwo n’agenda ye yennyini nnyumba ku nnyumba n’azigaba, n’akozesa akakisa ako okubasendasenda okukkiriza omulimu; era bw’abeera ng’ayitaayita, awandiike olukalala lw’abantu bonna abatuuse ku myaka egy’okutegeera mu maka ag’enjawulo, alyoke amanye b’alina okulabirira n’okuyigiriza, era b’alina okusuubira nga bwe banaatuuka ku mulundi gwabwe. Edda, bwe nnali ngaba ebitabo ebirala mu bantu bange, nnasaba buli maka okubijjira; naye ne nkizuula nti engeri eyo erimu okutabukatabuka n’obutali bukakafu bungi, era kaakano nkozesa eno ng’engeri esingako. Naye mu bibiina ebitono, engeri zombi ziyinza okukola.
Ku bisale bya katekisimu, omuweereza bw’aba asobola, kirungi abyetikke ye; bw’aba tasobola, abo mu bantu be abagagga abasinga okwagala omulimu guno babigabane. Oba, ku lunaku olw’okwetoowaza, nga beetegekera omulimu, ensimbi ezikuŋŋaanyizibwa olw’abaavu zikozesebwe okugula katekisimu, era abantu basabibwe okugaba n’omutima omugabi okusinga bulijjo; era ekinaabulako, abo abaagala omulimu guno bakijjuze.
Ku ngeri y’okutambuzaamu omulimu, kijja kuba kyetaagisa okutwala abantu mu mpalo, amaka ku maka, nga tutandika omwezi gumu oba wiiki mukaaga oluvannyuma lw’okugaba katekisimu, balyoke bafune ebiseera eby’okuziyiga. Era bwe tutyo, bwe tubatwala bonna awamu, banaasinga okwagala okujja, n’abo abalonzalonza banaasinga okukwatibwa ensonyi okwewala.
4. Mukakase nti mubakwata n’obukkakkamu, era muggyewo buli ekibamalamu amaanyi nga bwe musobola.
(1) Mubategeeze mu lujjudde nti bwe baba bamaze okuyiga katekisimu endala yonna, temujja kubawaliriza kuyiga eno, okuggyako nga bo bennyini bakyagala: kubanga ebiri mu katekisimu zonna ez’okukkiriza okutuufu bye bimu; wabula ensonga lwaki mubawa eno bwe bumpi bwayo n’obujjuvu bwayo, mulyoke mubawe ebisoboka ebingi mu bigambo bitono, bwe mutyo omulimu gwabwe gubanguyire. Oba, bwe wabaawo ku bo abaagala okuyiga katekisimu endala, mubaleke beerondere.
(2) Ate abakadde abalina okujjukira okunafu, era abatasuubirwa kuwangaala nnyo mu nsi, era abeemulugunya nti tebasobola kujjukira bigambo; mubagambe nti temusuubira bo kwetawaanya nnyo mu birowoozo byabwe ku nsonga eyo, wabula okugiwulira ng’esomebwa emirundi mingi, n’okulaba nga bagitegeera, n’okuteeka amakulu gaayo mu birowoozo byabwe ne mu mitima gyabwe; olwo bayinza okugumiikirizibwa, ne bwe batajjukira bigambo.
(3) Engeri gye mukwatamu abo be mutandikirako ebe ya bukkakkamu, ekakasa, era esikiriza, ebigambo ebinaayogerwa ku yo bibe ekizzaamu abalala amaanyi okujja.
5. Ekisembayo, bino byonna bwe bitaliyamba kuleeta bantu abamu kukkiriza, temubasuula; wabula mugende gye bali, mubeegayirire era mubawabule, mutegeere ensonga zaabwe bwe ziri, era mubakakase obubi n’akabi akali mu kulagajjalira obuyambi bwe baweebwa. Omwoyo gwa muwendo nnyo ne kiba nti tetusaanye kufiirwa na gumu olw’obutafuba, wabula tubagobererenga nga wakyaliwo essuubi lyonna, so tetubalekanga ng’abatakyalina ssuubi, okutuusa nga tewakyali kya kukola. Nga tetunnabaleka, tugezeeko byonna bye tusobola, tulyoke tufune obukakafu obw’okunyooma kwabwe okw’obukakanyavu, obutuwa obuyinza okubaleka. Okwagala kugumira byonna era kugumiikiriza okumala ebbanga eddene.