Okunoonya Katonda
Okuggyawo Eggigi

Essuula 5 · eddakiika 15 ez’okusoma · eddakiika 19 ez’okuwuliriza

Okuggyawo Eggigi

Kale abooluganda nga bwe tulina obuvumu okuyingira mu Watukuvu w’Awatukuvu olw’omusaayi gwa Yesu.—Abaebbulaniya 10:19

Mu bigambo ebimanyiddwa ennyo eby’Abakulu b’Ekkanisa ab’edda, tewali kimanyiddwa okusinga ekya Augustine, “Watutonda ku lulwo, era emitima gyaffe tegiwummula okutuusa nga giwummulidde mu ggwe.”

Omutukuvu oyo omukulu wano ayogera mu bigambo bitono ensibuko n’ebyafaayo eby’omunda eby’ekika ky’omuntu. Katonda yatutonda ku lulwe: eyo y’ennyinnyonnyola yokka ematiza omutima gw’omuntu alowooza, ne bwe kiba nga amagezi ge ag’obuzigu galowooza ki. Singa okusoma okw’ensobi n’okulowooza okukyamu bitwala omuntu okukkiriza ekirala, waliwo kitono Omukristaayo yenna ky’ayinza okumukolera. Eri omuntu ng’oyo sirina bubaka. Okwegayirira kwange kwolekera abo abaali bayigiriziddwa mu kyama amagezi ga Katonda; njogera eri emitima egirumwa ennyonta, okwegomba kwagyo kwazuukusibwa okukwatibwako Katonda munda mu gyo, era abantu ng’abo tebeetaaga bukakafu bwa nsonga. Emitima gyabwe egitawummula gibawa obukakafu bwonna bwe beetaaga.

Katonda yatutonda ku lulwe. Ekitabo Shorter Catechism, “Ekyakkaanyizibwako Olukuŋŋaana olw’Ekitiibwa olw’Abayivu b’Eddiini e Westminster,” nga ekitabo eky’edda New-England Primer bwe kigamba, kibuuza ebibuuzo eby’edda kiki era lwaki, ne kibiddamu mu sentensi emu ennyimpi ekitera okwenkanankana n’omulimu gwonna ogutaaluŋŋamizibwa. “Ekibuuzo: Ekigendererwa ky’Omuntu ekisinga obukulu kye kiruwa? Okuddamu: Ekigendererwa ky’Omuntu ekisinga obukulu kwe kugulumiza Katonda n’okumusanyukira emirembe gyonna.” Kino abakadde amakumi abiri mu abana bakikkiriza, abavuunama ku maaso gaabwe okusinza Oyo omulamu emirembe n’emirembe, nga bagamba nti, “Mukama waffe era Katonda waffe, osaanidde okuweebwanga ekitiibwa n’ettendo n’obuyinza, kubanga gwe watonda ebintu byonna era byonna byatondebwa ku lulwo era gwe wasiima okubiteekawo.”

Katonda yatutonda olw’okusiima kwe, era yatutonda bw’atyo nti ffe nga naye bw’ayinza, mu kussa ekimu okw’obwakatonda, tusobola okusanyukira okutabagana okuwoomu era okw’ekyama okw’abantu abalina oluganda. Yagenderera tumulabe era tubeere naye era tuggye obulamu bwaffe mu kumwenya kwe. Naye tuzzizza omusango gw’”obujeemu obwo obw’obugwagwa” Milton bw’ayogerako ng’annyonnyola obujeemu bwa Setaani n’eggye lye. Twawukana ne Katonda. Twalekera awo okumugondera oba okumwagala, era mu musango ne mu kutya twadduka wala nga bwe kisoboka okuva mu Kubeerawo kwe.

Naye ani ayinza okudduka Okubeerawo kwe ng’eggulu n’eggulu ly’eggulu terimumala? ng’amagezi ga Sulemaani bwe gajulira nti, “Omwoyo wa Mukama ajjuza ensi?” Okubeerawo kwa Mukama wonna kintu kimu, era kya mazima ga maanyi ageetaagisa mu butuukirivu bwe; naye Okubeerawo kwe okulabika kintu kirala ddala, era okuva mu Kubeerawo okwo twadduka, nga Adamu, okwekweka mu miti egy’omu lusuku, oba nga Peetero okwewala ng’akaaba nti, “Mukama wange, nkwegayiridde ndeka, kubanga ndi mwonoonyi nnyo.”

Bwe kityo obulamu bw’omuntu ku nsi bulamu obuli wala n’Okubeerawo kwa Katonda, obwasikululwa okuva mu “kifo ekyo eky’essanyu ekya wakati” kye kifo kyaffe ekituufu eky’okubeeramu, embeera yaffe ey’olubereberye gye tutaakuuma, era okukifiirwa kwe kuleeta obutawummula bwaffe obutakoma.

Omulimu gwonna ogwa Katonda mu kununula kwe kuggyawo ebivudde mu bujeemu obwo obw’obugwagwa obw’ennaku, n’okutukomyawo nate mu nkolagana entuufu era ey’olubeerera naye. Kino kyetaagisa ebibi byaffe okumalibwawo mu ngeri ematiza, okutabagana okujjuvu okutuukirizibwa, n’ekkubo okugguka ffe tusobole okuddayo nate mu kussa ekimu ne Katonda okw’olwatu n’okubeera nate mu Kubeerawo kwe nga bwe kyali olubereberye. Olwo olw’omulimu gwe ogukulembera munda mu ffe, atusikiriza okudda. Kino tukisooka okukiraba emitima gyaffe egitawummula bwe giwulira okwegomba Okubeerawo kwa Katonda, ne twegamba munda mu ffe nti, “Nnaagenda eri kitange.” Eryo lye ddaala erisooka, era nga omugezi Omukyayina Lao-tze bwe yagamba, “Olugendo lwa mayiro lukumi lutandika n’ekigere ekisooka.”

Olugendo olw’omunda olw’emmeeme okuva mu ddungu ly’ekibi okutuuka mu Kubeerawo kwa Katonda okusanyukirwa kirabikira bulungi nnyo mu weema ey’Endagaano Enkadde. Omwonoonyi eyakomangawo yasookanga kuyingira mu luggya olw’ebweru, n’aweerayo ssaddaaka ey’omusaayi ku kyoto eky’ekikomo, n’anaabira mu bbenseni eyali okumpi nakyo. Olwo n’ayita mu ggigi n’ayingira mu Kifo Ekitukuvu, ekitangaala eky’obutonde gye kitaayinza kutuuka, naye ekikondo ky’ettaala ekya zaabu, ekyayogeranga ku Yesu Ekitangaala ky’Ensi, kyamulisanga byonna n’ekitangaala kyakyo ekigonvu. Eyo era waaliwo emigaati egy’okulaga, egyayogeranga ku Yesu, Omugaati gw’Obulamu, n’ekyoto eky’obubaane, ekifaananyi ky’okusaba okutakoma.

Wadde nga omusinza yali asanyukidde bingi bwe bityo, naye yali tannayingira mu Kubeerawo kwa Katonda. Eggigi eddala lyayawulanga Ekifo Ekitukuvu Ennyo, eyo waggulu w’entebe ey’okusaasira Katonda yennyini gye yabeeranga mu kweyoleka okw’entiisa era okw’ekitiibwa. Weema bwe yali ekyayimiridde, kabona asinga obukulu yekka ye yayinzanga okuyingira eyo, era omulundi gumu gwokka buli mwaka, n’omusaayi gwe yaweerangayo olw’ebibi bye n’ebibi by’abantu. Eggigi lino erisembayo lye lyayulika Mukama waffe bwe yawaayo omwoyo gwe ku Kalvaliyo, era omuwandiisi omutukuvu annyonnyola nti okuyulika kw’eggigi kuno kwaggulawo ekkubo eri buli musinza mu nsi okujja ng’ayita mu kkubo eriggya era eddamu, butereevu mu Kubeerawo kwa Katonda.

Buli kintu mu Ndagaano Empya kikwatagana n’ekifaananyi kino eky’Endagaano Enkadde. Abantu abanunulibwa tebakyetaaga kuyimirira nga batya okuyingira mu Kifo Ekitukuvu Ennyo. Katonda ayagala tweyongere okuyingira mu Kubeerawo kwe era tubeere eyo obulamu bwaffe bwonna. Kino kirina okumanyibwa gye tuli mu bumanyirivu obw’olwatu. Kisinga enjigiriza ey’okukkiriza bukkiriza; bwe bulamu obw’okusanyukirwa buli kaseera ka buli lunaku.

Omuliro guno ogw’Okubeerawo kwa Katonda gwe gwali omutima ogukuba ogw’enkola y’Abaleevi. Awatali gwo, byonna ebyateekebwa mu weema byandibadde nga nnukuta z’olulimi olutamanyiddwa; tebyandibaddeko makulu eri Isirayiri wadde eri ffe. Ekintu ekisinga obukulu mu weema kyali nti Yakuwa yali eyo; Okubeerawo kwali kulindirira munda w’eggigi. Mu ngeri y’emu, Okubeerawo kwa Katonda kye kintu ekya wakati mu Bukristaayo. Mu mutima gw’obubaka obw’Ekikristaayo mwe muli Katonda yennyini ng’alindirira abaana be abanunule bayingire mu kutegeera okw’olwatu okw’Okubeerawo kwe. Obukristaayo obwo obubunye kaakano bumanyi Okubeerawo kuno mu birowoozo byokka. Tebussa mu maanyi kirabo ky’Omukristaayo eky’okukufuna kaakano. Okusinziira ku njigiriza zaabwo, tuli mu Kubeerawo kwa Katonda mu kifo kyaffe ekyateekebwawo, naye tewali kyogerwa ku bwetaavu bw’okuyitamu mu Kubeerawo okwo mu mazima. Okukubirizibwa okw’omuliro okwasindikanga abantu nga McCheyne kubulidde ddala. Era omulembe guno ogw’Abakristaayo gwepima n’ekipimo kino ekitatuukiridde. Okumatira okw’ekivume kutwala ekifo ky’obunyiikivu obwaka. Tumatira okuwummulira mu bintu bye tulina mu mateeka, era ku bungi bwaffe tetweraliikirira nnyo olw’obutabaawo bumanyirivu bwa buntu.

Ani ono ali munda w’eggigi abeera mu kweyoleka okw’omuliro? Tali mulala wabula Katonda yennyini, “Katonda Omu Kitaffe Ayinzabyonna, Omutonzi w’eggulu n’ensi, n’ebintu byonna ebirabika n’ebitalabika,” ne “Mukama Omu Yesu Kristo, Omwana wa Katonda omu yekka; eyazaalibwa Kitaawe ensi zonna nga tezinnabaawo, Katonda okuva mu Katonda, Ekitangaala okuva mu Kitangaala, Katonda ddala okuva mu Katonda ddala; eyazaalibwa, so si eyatondebwa; ow’obutonde bumu ne Kitaawe,” ne “Omwoyo Omutukuvu, Mukama era Omugabi w’obulamu, ava mu Kitaffe ne mu Mwana, asinzibwa era agulumizibwa wamu ne Kitaffe n’Omwana.” Naye Obusatu buno obutukuvu Katonda Omu, kubanga “tusinza Katonda omu mu Busatu, n’Obusatu mu Bumu; nga tetutabula Bantu, era nga tetwawula Butonde. Kubanga waliwo Omuntu omu owa Kitaffe, omulala ow’Omwana, n’omulala ow’Omwoyo Omutukuvu. Naye Obwakatonda bwa Kitaffe, n’obw’Omwana, n’obw’Omwoyo Omutukuvu, bwonna bumu: ekitiibwa kyenkanankana n’obukulu bwa mirembe gyonna mu bumu.” Bwe zityo bwe zigamba mu kitundu enzikiriza ez’edda, era bwe kityo Ekigambo ekyaluŋŋamizibwa bwe kirangirira.

Emabega w’eggigi waliyo Katonda, Katonda oyo ensi gwe ebadde ewammanta, mu ngeri eyeewuunyisa etakwatagana, “nga bafuba okumuvumbula, okumutuukako.” Yeebikkulidde mu kigero ekimu mu butonde, naye mu bujjuvu okusingawo mu kufuuka omuntu kwa Kristo; kaakano alindirira okweyoleka mu bujjuvu obusanyusa ennyo eri abawombeefu mu mmeeme n’abalongoofu mu mutima.

Ensi ezikirira olw’obutamanya Katonda, n’Ekkanisa efa enjala olw’obutaba na Kubeerawo kwe. Eddagala ery’amangu ery’obulwadde bwaffe obusinga obungi obw’eddiini lyandibadde kuyingira mu Kubeerawo kwe mu bumanyirivu obw’omwoyo, okutegeera amangu ago nti tuli mu Katonda era nti Katonda ali mu ffe. Kino kyandituggye mu bufunda bwaffe obw’ennaku, emitima gyaffe ne gigaziwa. Kino kyandyokezza obucaafu mu bulamu bwaffe ng’obuwuka n’obukuku bwe byayokebwa omuliro ogwali mu kisaka.

Nga nsi ngazi nnyo ey’okutambuliramu, nga nnyanja ey’okuwugiramu, Katonda ono era Kitaawe wa Mukama waffe Yesu Kristo. Wa lubeerera, ekitegeeza nti yasooka ebiseera era tabyesigamako n’akatono. Ebiseera byatandikira mu ye era birikoma mu ye. Tabiwa musolo, era tebimukyusa. Takyukakyuka, ekitegeeza nti tannakyukako era tayinza kukyuka n’akatono. Okukyuka, yandibadde ava ku birungi n’agenda ku bibi, oba ava ku bibi n’agenda ku birungi. Tayinza kukola kimu ku ebyo, kubanga olw’okuba atuukiridde tayinza kweyongera kutuukirira, era singa yandifuuse atatuukiridde nnyo yandibadde wansi wa Katonda. Amanyi byonna, ekitegeeza nti amanyi mu kikolwa kimu eky’eddembe era ekitali kya kwefuba, ebintu byonna, emyoyo gyonna, enkolagana zonna, ebibaawo byonna. Talina biseera eby’emabega era talina biseera eby’omu maaso. Y’ali, era tewali bigambo ebikomya oba ebinnyonnyola ebikozesebwa ku bitonde ebiyinza okumukwatako. Okwagala n’okusaasira n’obutuukirivu bibye, n’obutukuvu obutayogerekeka nti tewali kugeraageranya wadde bifaananyi biyinza kubunnyonnyola. Omuliro gwokka gwe guyinza okuwa newakubadde endowooza entono ku bwo. Mu muliro mwe yalabikira mu kisaka ekyaka; mu mpagi y’omuliro mwe yabeera mu lugendo lwonna oluwanvu mu ddungu. Omuliro ogwayakiranga wakati w’ebiwaawaatiro bya bakerubi mu kifo ekitukuvu gwayitibwanga “shekinah,” Okubeerawo, mu myaka gyonna egy’ekitiibwa kya Isirayiri, era Endagaano Enkadde bwe yavaawo n’ejja Empya, yajja ku Pentekoote ng’olulimi lw’omuliro n’atuula ku buli muyigirizwa.

Spinoza yawandiika ku kwagala Katonda okw’amagezi, era waliwo amazima agamu mu ekyo; naye okwagala Katonda okusinga obugulumivu si kwa magezi, kwa mwoyo. Katonda mwoyo, era omwoyo gw’omuntu gwokka gwe guyinza okumumanya ddala. Mu buziba bw’omwoyo gw’omuntu omuliro gulina okwaka, oba si ekyo okwagala kwe si kwe kwagala Katonda okw’amazima. Abakulu mu Bwakabaka be bo abaagala Katonda okusinga abalala. Ffenna tumanyi be baali era tusanyuka okuwa ekitiibwa obuziba n’obwesimbu bw’okwewaayo kwabwe. Tuyimirirako bubeezi akaseera, amannya gaabwe ne gayita mu maaso gaffe mu bibinja, nga gawunya mmooli ne alowe ne kasiya okuva mu mbiri ez’amasanga.

Frederick Faber yali omu ku abo emmeeme yaabwe eyawejjawejjanga ku lwa Katonda ng’empeewo bw’ewejjawejja olw’amazzi, era ekigero Katonda kye yeebikkuliramu omutima gwe ogwanoonya kyakoleeza obulamu bwonna obw’omusajja oyo omulungi n’okusinza okwaka okwenkanankana n’okwa basseraafi abali mu maaso g’entebe. Okwagala kwe eri Katonda kwatuuka ku Bantu abasatu ab’Obwakatonda mu ngeri y’emu, naye yalabika ng’awulira eri buli Omu okwagala okw’enjawulo okwamuterekerwa Ye yekka. Ku Katonda Kitaffe ayimba nti:

Okutuula bubeezi ne ndowooza ku Katonda,
Ayi, nga ssanyu nnyo!
Okulowooza ekirowoozo, okussa Erinnya;
Ensi terina ssanyu lisinga eryo.

Kitaawe wa Yesu, empeera y’okwagala!
Nga kunaaba kusanyuka kwa nkukunala,
Okugalamira nga mvuunamye mu maaso g’entebe yo,
Ne nkutunuulira, ne nkutunuulira!

Okwagala kwe eri Omuntu wa Kristo kwali kwa maanyi nnyo nti kwali kumpi okumumalawo; kwayakanga munda mu ye ng’obulalu obuwoomu era obutukuvu, ne kukulukuta okuva ku mimwa gye nga zaabu ensaanuuse. Mu bumu ku bubaka bwe agamba nti, “Buli gye tukyuka mu kkanisa ya Katonda, Yesu ali eyo. Ye ntandikwa, ye makkati era ye nkomerero ya buli kintu gye tuli.... Tewali kirungi, tewali kitukuvu, tewali kirabika bulungi, tewali kya ssanyu ky’atali eri abaweereza be. Tewali n’omu yeetaaga kuba mwavu, kubanga, bw’aba ayagadde, ayinza okuba ne Yesu ng’eky’obugagga kye era ebibye. Tewali n’omu yeetaaga kunakuwala, kubanga Yesu ly’essanyu ly’eggulu, era ly’essanyu lye okuyingira mu mitima egy’ennaku. Tuyinza okusukkiriza mu bintu bingi; naye tetuyinza n’akatono kusukkiriza bbanja lye tulina eri Yesu, wadde obungi obw’ekisa obw’okwagala kwa Yesu gye tuli. Obulamu bwaffe bwonna tuyinza okwogera ku Yesu, era naye tetwandituuse ku nkomerero y’ebintu ebiwoomu ebyandiyinzizza okwogerwa ku ye. Emirembe n’emirembe tegirimala kuyiga byonna by’ali, oba okumutendereza olw’ebyo byonna by’akoze, naye ekyo tekirina mutawaana; kubanga tuliba naye bulijjo, era tetulina kirala kye twagala.” Era ng’ayogera ne Mukama waffe butereevu amugamba nti:

Nkwagala nnyo, simanyi bwe nnyinza
Okufuga essanyu lyange eringi;
Okwagala kwo kuli ng’omuliro ogwaka
Munda ddala mu mmeeme yange.

Okwagala kwa Faber okwaka kwatuuka ne ku Mwoyo Omutukuvu. Si mu nzikiriza ye yokka mwe yakkiririza Obwakatonda bwe n’okwenkanankana kwe okujjuvu ne Kitaffe n’Omwana, wabula yakijagulizanga bulijjo mu nnyimba ze ne mu kusaba kwe. Mazima ddala yanywezanga ekyenyi kye ku ttaka mu kusinza kwe okw’obunyiikivu okwaka eri Omuntu ow’Okusatu ow’Obwakatonda. Mu lumu ku nnyimba ze ennene eri Omwoyo Omutukuvu, afunza okwewaayo kwe okwaka bw’ati:

Ayi Mwoyo, omulungi era ow’entiisa!
Omutima gwange gwagala okumenyeka
Olw’okwagala obukkakkamu bwo bwonna
Ku lwaffe aboonoonyi abaavu.

Ngezezzaako okukooya omusomi n’ebigambo by’abalala bye njuliza, ndyoke ndage n’ekyokulabirako ekirambulukufu kye ntandise okwogera, kwe kugamba, nti Katonda wa kitalo nnyo, asanyusa ddala era mu bujjuvu, nti ayinza, awatali kintu kirala okuggyako ye yennyini, okutuukiriza n’okusukkulumya ebyetaago byaffe ebisinga obuziba eby’obutonde bwaffe bwonna, wadde nga obutonde obwo bwa kyama era bwa buziba. Okusinza nga Faber kwe yamanya (era ye omu bumu ku kibiina ekinene ekitayinza kubalibwa muntu yenna) tekuyinza n’akatono kuva mu kumanya Katonda okw’enjigiriza kwokka. Emitima “egyagala okumenyeka” olw’okwagala Obwakatonda gye gyo egibadde mu Kubeerawo era egitunuulidde n’amaaso amazibuke ku bukulu bw’Obwakatonda. Abantu ab’emitima egimenyese baalina ekintu ekitamanyiddwa wadde ekitategeerwa bantu ba bulijjo. Bulijjo baayogeranga n’obuyinza obw’omwoyo. Baali babadde mu Kubeerawo kwa Katonda era baategeezanga bye baalabayo. Baali bannabbi, so si bawandiisi, kubanga omuwandiisi atubuulira ky’asomye, naye nnabbi abuulira ky’alabye.

Enjawulo eno si ya kulowooza bulowooza. Wakati w’omuwandiisi eyasoma ne nnabbi eyalaba waliwo enjawulo engazi ng’ennyanja. Leero tujjudde abawandiisi ab’enzikiriza entuufu, naye bannabbi, bali ludda wa? Eddoboozi eddukaavu ery’omuwandiisi liwulirwa mu Bukristaayo obw’enjiri, naye Ekkanisa erindirira eddoboozi eggonvu ery’omutukuvu ayingidde munda w’eggigi era atunuulidde n’eriiso ery’omunda Eky’ewuunyo ekiri Katonda. Era naye, okuyingira bwe kutyo, okweyongera mu bumanyirivu obulamu era obuwulira okutuuka mu Kubeerawo okutukuvu, kye kirabo ekiggule eri buli mwana wa Katonda.

Eggigi bwe lyaggyibwawo olw’okuyulika kw’omubiri gwa Yesu, nga ku ludda lwa Katonda tewali kituziyiza kuyingira, lwaki tulwawo ebweru? Lwaki tukkiriza okubeera ennaku zaffe zonna ebweru w’Ekifo Ekitukuvu Ennyo, ne tutayingira n’akatono okutunuulira Katonda? Tuwulira Awasa Omugole ng’agamba nti, “Ndaga amaaso go, ka mpulire eddoboozi lyo, kubanga eddoboozi lyo ddungi nnyo, n’amaaso go gasanyusa.” Tuwulira nti okuyita kuno kwaffe, naye era tetusembera, n’emyaka ne giyitawo ne tukaddiwa era ne tukoowera mu mpya ez’ebweru ez’eweema. Kiki ekituziyiza?

Okuddamu okutera okuweebwa, nti bubeezi “tuli bannyogovu,” tekunnyonnyola nsonga zonna. Waliwo ekintu ekisinga obunnyogovu bw’omutima obukulu, ekintu ekiyinza okuba emabega w’obunnyogovu obwo era ne kye kibuleeta. Kiki? Kiki ekirala okuggyako okubaawo kw’eggigi mu mitima gyaffe? eggigi eritaggyibwawo nga eggigi erisooka bwe lyaggyibwawo, wabula erisigala eyo, nga likyaziyiza ekitangaala era nga likyatukweka amaaso ga Katonda. Lye ggigi ly’obutonde bwaffe obw’omubiri obwagwa obukyali obulamu munda mu ffe, obutasaliddwa musango, obutakomereddwa era obutegaanibwa. Lye ggigi eriruke ennyo ery’obulamu bw’okwefaako bwe tutakkiriza mu mazima, bwe tukwatirwa ensonyi mu kyama, era olw’ensonga ezo bwe tutaleetanga mu musango gw’omusaalaba. Si lya kyama nnyo, eggigi lino eritayitamu kitangaala, so si kizibu kulitegeera. Tulina bubeezi okutunula mu mitima gyaffe tujja kulirabayo, nga lyatungibwa, ne lizzibwako ebiwero era ne liddabirizibwa, kiyinzika, naye nga liri eyo, omulabe w’obulamu bwaffe era ekiziyiza eky’amaanyi eri okukulaakulana kwaffe okw’omwoyo.

Eggigi lino si kintu kirungi, era si kintu kye tutera okwagala okwogerako, naye njogera eri emmeeme ezirumwa ennyonta ezimaliridde okugoberera Katonda, era mmanyi nti tezijja kudda mabega olw’okuba ekkubo liyita okumala akaseera mu nsozi ezaddugala. Okusika kwa Katonda munda mu zo kujja kuzikakasa okweyongera okunoonya. Zijja kwolekera amazima newakubadde nga tegasanyusa, era zigumiikirize omusaalaba olw’essanyu eriziteekeddwa mu maaso. Kale nnina obuvumu okutuuma emiguwa egyalukibwamu eggigi lino ery’omunda.

Lyalukibwa mu miguwa emitono egy’obulamu bw’okwefaako, ebibi by’omwoyo gw’omuntu ebitandika n’”okwe-“. Si kintu kye tukola, bye kintu kye tuli, era omwo mwe muli obukuusa bwabyo n’amaanyi gaabyo.

Okwogera mu bulambulukufu, ebibi by’okwefaako bye bino: okwetwala omutuukirivu, okwesaasira, okwekkiririzaamu, okwemala, okwewuunya, okweyagala n’ebirala bingi ebifaanana nabyo. Bibeera munda nnyo mu ffe era kitundu kinene nnyo ku butonde bwaffe nti tebiyinza kutwekwasa okutuusa ng’ekitangaala kya Katonda kibimulisizzaako. Engeri zaabyo ez’olwatu ennyo, okwekulumbaza, okwelaga, okwegulumiza, ebyewuunyisa nti bigumiikirizibwa mu bakulembeze Abakristaayo ne mu bibiina eby’enzikiriza entuufu etaliiko kamogo. Birabikira nnyo nti mazima ddala, eri abantu bangi, bifuuse ng’ebitundu by’enjiri. Nsuubira nti si kunyooma bwe ŋŋamba nti mu nnaku zino birabika ng’ebyetaagisa okusiimibwa mu bitundu ebimu eby’Ekkanisa erabika. Okwegulumiza mu kifuniko eky’okugulumiza Kristo kaakano kya bulijjo nnyo nti tekisikiriza kufaayo kungi.

Omuntu yandirowoozezza nti okuyigiriza okutuufu ku njigiriza ez’okwonooneka kw’omuntu n’obwetaavu bw’okuweebwa obutuukirivu okuyita mu butuukirivu bwa Kristo bwokka kwanditununudde okuva mu maanyi g’ebibi by’okwefaako; naye si bwe kiri. Okwefaako kuyinza okubeera omulamu nga tekunenyezebwa ku kyoto kyennyini. Kuyinza okutunuulira Ssaddaaka evaamu omusaayi ng’efa nga tekukwatibwako n’akatono kye kulaba. Kuyinza okulwanirira okukkiriza kw’Abazzaawo b’Ekkanisa n’okubuulira mu bwogezi obulungi enzikiriza y’obulokozi olw’ekisa, ne kufuna amaanyi olw’okwefuba kwakwo. Okwogera amazima gonna, kirabika ddala nti kweriisa ku nzikiriza entuufu era kuwulira bulungi mu Lukuŋŋaana lwa Bayibuli okusinga mu kifo eky’omwenge. Embeera yaffe yennyini ey’okwegomba Katonda eyinza okukuwa embeera ennungi ennyo mwe kukulira ne kweyongera.

Okwefaako lye ggigi eritayitamu kitangaala eritukweka Amaaso ga Katonda. Liyinza okuggyibwawo mu bumanyirivu obw’omwoyo bwokka, so si n’akatono mu kuyigiriza obuyigiriza. Ekyo kyandibadde ng’okugezaako okuyigiriza ebigenge biveewo mu mubiri gwaffe. Walina okubaawo omulimu gwa Katonda ogw’okuzikiriza nga tetunnaba kusumululwa. Tulina okuyita omusaalaba gukole omulimu gwagwo ogw’okutta munda mu ffe. Tulina okuleeta ebibi byaffe eby’okwefaako ku musaalaba bisalirwe omusango. Tulina okwetegekera okugezesebwa okw’okubonaabona mu kigero ekimu okufaanana n’okwo Omulokozi waffe kwe yayitamu bwe yabonaabona wansi wa Pontiyo Piraato.

Tujjukire: bwe twogera ku kuyulika kw’eggigi, twogera mu kifaananyi, era ekirowoozo kyakyo kya kitontome, kumpi kisanyusa; naye mu mazima tewali kisanyusa mu kyo. Mu bumanyirivu bw’omuntu eggigi eryo lyakolebwa mu bitundu by’omwoyo ebiramu; lyakolebwa mu kintu ekiwulira era ekikankana obulamu bwaffe bwonna kye bukoleddwamu, era okulikwatako kwe kutukwatako we tuwulira obulumi. Okulyuza kwe kutulumya, okutunyigiriza n’okutuleetera okuvaamu omusaayi. Okwogera ekirala kwe kufuula omusaalaba obutaba musaalaba n’okufa obutaba kufa n’akatono. Okufa tekuba kwa ssanyu. Okuyuza ekintu ekyagalwa era ekigonvu obulamu kye bukoleddwamu tekiyinza kuba kirala okuggyako ekirumya ennyo. Naye ekyo omusaalaba kye gwakola Yesu, era kye gwandikoze buli muntu okumusumulula.

Twegendereze okwetaba mu kukyusakyusa obulamu bwaffe obw’omunda nga tusuubira ffe bennyini okuyuza eggigi. Katonda y’alina okutukolera buli kimu. Omugabo gwaffe kwe kwewaayo n’okwesiga. Tulina okwatula, okuleka, okwegaana obulamu bw’okwefaako, olwo ne tubutwala nga bukomereddwa. Naye tulina okwegendereza okwawula “okukkiriza” okw’obunafu ku mulimu gwa Katonda ogw’amazima. Tulina okunywerera ku kusaba omulimu gukolebwe. Tetwaŋŋanga kumatira na njigiriza nnungi ey’okwekomerera. Ekyo kwe kukoppa Sawulo n’okusonyiwa endiga n’ente ezisinga obulungi.

Nywerera ku kusaba omulimu gukolebwe mu mazima ddala, era gujja kukolebwa. Omusaalaba mukambwe, era gutta, naye gukola. Tegukuuma oyo gw’utta ng’awanikiddwa eyo emirembe gyonna. Wajja akaseera omulimu gwagwo lwe gukoma, oyo abonaabona n’afa. Oluvannyuma lw’ekyo wabaawo ekitiibwa n’amaanyi g’okuzuukira, obulumi ne bwerabirwa olw’essanyu nti eggigi liggyiddwawo era tuyingidde, mu bumanyirivu obw’omwoyo obw’amazima, mu Kubeerawo kwa Katonda omulamu.

Mukama, amakubo go nga malungi nnyo, n’amakubo g’omuntu nga makyamu era nga ga kizikiza. Tulage engeri y’okufa, tulyoke tuzuukire mu bulamu obuggya. Yuza eggigi ly’obulamu bwaffe obw’okwefaako okuva waggulu okutuuka wansi nga bwe wayuza eggigi lya Yeekaalu. Twagala okusembera nga tulina okukkiriza okujjuvu okutaliimu kubuusabuusa. Twagala okubeera naawe mu bumanyirivu obwa buli lunaku wano ku nsi eno, tulyoke tumanyire ekitiibwa bwe tuliyingira mu ggulu lyo okubeera naawe eyo. Mu linnya lya Yesu, Amiina.


Ekyayita Ekiddako